AP TET October 2024 Paper 2B లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు
AP TET October 2024 Paper 2B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు సెక్షన్లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: వ్యాకరణం (7), పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (7), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (7), ఛందస్సు, అలంకారాలు (4). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.
ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi
లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
Passage: వచన రచనలలో మొదటిదని చెప్పదగిన గ్రంథం ఏకామ్రనాథుడి "ప్రతాప చరిత్ర" అని ఒక అభిప్రాయముంది. ఇది క్రీ.శ. 13, 14 శతాబ్దుల నాటిది. ఇందులో భాష కావ్యభాషకు దగ్గరగా ఉంది. సమకాలీన వ్యావహారిక భాషలో వచ్చిన మొదటి వచన రచన విశ్వనాథ నాయకుడి స్థానాపతి రచించిన "రాయవాచకము". క్రీ.శ 1600 ప్రారంభంలో ఈ రచన జరిగిందని చారిత్రకులు భావిస్తున్నారు.
పై గద్యాన్ని అనుసరించి కింది వానిలో సరికానిది
(1)వచన రచనలలో మొదటిది 'ప్రతాప చరిత్ర' అని ఒక అభిప్రాయం.
(2)'ప్రతాప చరిత్ర'లోని భాష కావ్య భాషకు దగ్గరగా ఉంది.
(3)రాయవాచకం క్రీ.శ 16వశతాబ్ది ప్రారంభంలో జరిగిన రచన.
(4)రాయవాచకాన్ని ఏకామ్రనాథుడు రచించాడు.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3), (4) ఆప్షన్లకు పూర్తి మార్కులు (అధికారిక కీ)
ఈ ప్రశ్న గద్యంలో లేని, లేదా గద్యానికి విరుద్ధమైన వాక్యాన్ని అడుగుతోంది. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (3), ఆప్షన్ (4) రెండింటికీ మార్కులు ఇచ్చింది. ఎందుకంటే ఈ రెండు వాక్యాలూ గద్యంతో సరిపోవు.
గద్యం ప్రకారం "ప్రతాప చరిత్ర" రాసినది ఏకామ్రనాథుడు. "రాయవాచకము" రాసినది విశ్వనాథ నాయకుడి స్థానాపతి. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) "రాయవాచకాన్ని ఏకామ్రనాథుడు రచించాడు" అనేది స్పష్టంగా తప్పు. ఇద్దరు రచయితల పేర్లు తారుమారు చేసిన వాక్యం ఇది.
గద్యం రాయవాచకం "క్రీ.శ 1600 ప్రారంభంలో" జరిగిందని చెబుతోంది. అంటే 1600 తర్వాతి కాలం, 17వ శతాబ్ది ప్రారంభం. ఆప్షన్ (3) దాన్ని "16వ శతాబ్ది ప్రారంభం" (అంటే 1500 ప్రాంతం) అని చెబుతోంది. ఇది కూడా గద్యానికి సరిపోదు. అందుకే కీ రెండింటినీ అంగీకరించింది. అయితే గద్యంతో నేరుగా విరుద్ధంగా ఉన్నది (4); అదే బలమైన సమాధానం.
ఆప్షన్ (1), (2) గద్యంలో ఉన్న మాటలే: ప్రతాప చరిత్ర మొదటి వచన రచన అనే అభిప్రాయం, దాని భాష కావ్యభాషకు దగ్గరగా ఉండడం. కాబట్టి అవి "సరైనవి", సమాధానం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: గద్య ప్రశ్నల్లో పేర్లు, సంవత్సరాలు తారుమారు చేసిన ఆప్షన్ను ముందు వెతకండి.
Passage: భారతదేశంలో మొదట వాణిజ్య సంబంధాలు ఏర్పాటు చేసుకున్న యూరోపియన్లు పోర్చుగీసు వాళ్ళు. 1498లో వారు భారతదేశంలో పశ్చిమ తీరంలోకి ప్రవేశించటంతో తెలుగు వారికి, పోర్చుగీసు వారికి సంబంధాలేర్పడ్డాయి. కనుక తెలుగుభాషపై మొదట ప్రభావం చూపిన యూరోపియన్ భాష పోర్చుగీసు భాష. ఈస్టిండియా కంపెనీవారు మద్రాసు చేరిన కొత్తలో పోర్చుగీసు భాషనే వాడేవారు.
తెలుగుపై మొదట ప్రభావం చూపిన యూరోపియన్ భాష
(1)ఆంగ్లం
(2)పోర్చుగీసు
(3)ఫ్రెంచి
(4)డచ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) పోర్చుగీసు
ఈ ప్రశ్న గద్యం ఆధారంగా తెలుగుపై మొదట ప్రభావం చూపిన యూరోపియన్ భాష ఏదో అడుగుతోంది.
గద్యం చెబుతున్నది: యూరోపియన్లలో భారతదేశంతో మొదట వాణిజ్య సంబంధాలు పెట్టుకున్నది పోర్చుగీసువారు. వారు 1498లో పశ్చిమ తీరానికి వచ్చారు. అలా తెలుగువారితో వారికి సంబంధాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈస్టిండియా కంపెనీ కూడా మద్రాసు చేరిన కొత్తలో పోర్చుగీసు భాషనే వాడింది. గద్యమే "తెలుగుభాషపై మొదట ప్రభావం చూపిన యూరోపియన్ భాష పోర్చుగీసు భాష" అని స్పష్టంగా చెబుతోంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2) పోర్చుగీసు.
ఆంగ్లం ప్రభావం ఎక్కువే, కానీ అది తర్వాత వచ్చింది. ఇక్కడ చాలామంది ఆంగ్లం ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్న "మొదట" అని అడుగుతోంది. ఫ్రెంచి, డచ్ వారు కూడా పోర్చుగీసు వారి తర్వాతే వచ్చారు. గద్యంలో వాటి ప్రస్తావనే లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: పోర్చుగీసు నుంచి తెలుగులోకి వచ్చిన పదాలు: అలమారా, బొప్పాయి, సాబూను వంటివి.
మొదలు చూచిన కడుగొప్ప పిదప కుఱుచ
ఆది కొంచెము తరువాత నధికమగుచు
తనరు దిన పూర్వ పరభాగ జనితమైన
ఛాయ పోలిక కుజన సజ్జనుల మైత్రి
చెడ్డవారితో స్నేహాన్ని కవి దీనితో పోల్చాడు
(1)ఉదయపునీడ
(2)సాయంకాలం నీడ
(3)శుక్లపక్ష చంద్రుడు
(4)కృష్ణపక్ష చంద్రుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఉదయపునీడ
ఈ పద్యంలో కవి చెడ్డవారి స్నేహాన్ని (కుజన మైత్రి), మంచివారి స్నేహాన్ని (సజ్జన మైత్రి) దేనితో పోల్చాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పద్య భావం: రోజు మొదటి భాగంలో (పూర్వభాగం, ఉదయం) ఏర్పడే నీడ మొదట చాలా పొడవుగా ఉండి, తర్వాత పొట్టిగా అవుతుంది. రోజు తర్వాతి భాగంలో (పరభాగం, మధ్యాహ్నం తర్వాత) ఏర్పడే నీడ మొదట చిన్నగా ఉండి, తర్వాత పెరుగుతుంది. చెడ్డవారి స్నేహం మొదట గొప్పగా కనిపించి, క్రమంగా తగ్గిపోతుంది. మంచివారి స్నేహం మొదట కొంచెంగా ఉండి, క్రమంగా పెరుగుతుంది.
కాబట్టి చెడ్డవారి స్నేహాన్ని కవి ఉదయపు నీడతో పోల్చాడు. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2) సాయంకాలం నీడ మంచివారి స్నేహానికి పోలిక. చంద్రుడి ప్రస్తావన పద్యంలో లేదు; పద్యం "ఛాయ" (నీడ) గురించే చెబుతోంది. కాబట్టి (3), (4) సరికావు.
తన కోపమె తన శత్రువు
తన శాంతమె తనకు రక్ష దయ చుట్టంబౌ
తన సంతోషమె స్వర్గము
తన దు:ఖమె నరకమండ్రు తథ్యము సుమతీ!
తనకు రక్షణ కలిగించేది
(1)సంతోషం
(2)స్నేహం
(3)శాంతం
(4)దయ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) శాంతం
ఈ సుమతీ శతకం పద్యంలో మనిషికి రక్షణ ఇచ్చేది ఏదని కవి చెప్పాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
పద్య భావం: మనిషి కోపమే అతడికి శత్రువు. అతడి శాంతమే అతడికి రక్ష. దయ అతడికి చుట్టం (బంధువు). సంతోషమే స్వర్గం. దుఃఖమే నరకం. ఇది నిజం అని కవి సుమతికి చెబుతున్నాడు.
"తన శాంతమె తనకు రక్ష" అనే మాటల ప్రకారం రక్షణ కలిగించేది శాంతం. సమాధానం ఆప్షన్ (3).
పద్యంలో సంతోషాన్ని స్వర్గంతో, దయను చుట్టంతో పోల్చాడు. కాబట్టి (1), (4) రక్ష కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే "దయ" అదే పాదంలో ఉంది; కానీ దయ "చుట్టం" మాత్రమే. "స్నేహం" పద్యంలో లేనే లేదు.
ఈ ప్రశ్న రచయితగానే కాకుండా చిత్రకారుడిగా కూడా పేరు పొందినవారు ఎవరో అడుగుతోంది.
సూర్యదేవర సంజీవదేవ్ తెలుగులో వ్యాసాలు, ఆత్మకథ, లేఖలు రాసిన రచయిత. అదే సమయంలో ఆయన ప్రకృతి దృశ్యాలు గీసిన చిత్రకారుడిగా ప్రసిద్ధుడు. రచన, చిత్రకళ రెండింటిలోనూ పేరు పొందిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి ఆయన. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
మిగతా ముగ్గురు రచయితలుగా పరిచయమైనవారు. చిత్రకారులుగా వారికి ప్రత్యేక ప్రఖ్యాతి లేదు. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.
ఈ ప్రశ్న సింగమనేని నారాయణ రాసిన కథా సంపుటి పేరు అడుగుతోంది. రచయిత, రచన జతపరిచే ప్రశ్న ఇది.
సింగమనేని నారాయణ రాయలసీమకు చెందిన కథకుడు. అధికారిక కీ ప్రకారం ఆయన కథా సంపుటి "అనంతం", అంటే ఆప్షన్ (3). ఈ పుస్తకం వివరాలను మేము ఇతర ఆధారాలతో నిర్ధారించలేకపోయాం; అందుకే సమాధానం అధికారిక కీ ఆధారంగానే ఇస్తున్నాం.
మిగతా మూడు పేర్లు (1), (2), (4) అధికారిక కీ ప్రకారం సింగమనేని నారాయణ కథా సంపుటులు కావు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠ్యపుస్తకాల్లోని కవి పరిచయాలను (రచయిత, ఊరు, ముఖ్య రచనలు) పట్టికగా రాసుకుని చదవడం ఉపయోగపడుతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠ్యపుస్తకంలోని కవి పరిచయాల నుంచి రచయిత-రచన జతలు ఎక్కువగా వస్తాయి.
ఈ పద్య భాగాన్ని ఎవరు ఎవరితో అన్నారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
"హైందవభూమి నీ పగిది దుశ్చరిత్రముల్ సాగునే" అంటే "హిందువుల నేలపై నీలాంటి వాళ్ళ చెడు పనులు సాగుతాయా?" అని అర్థం. శివాజీ సైన్యాధిపతి సోన్దేవుడు యుద్ధంలో గెలిచి, ఓడిన పాలకుడి కోడలిని బందీగా శివాజీ దగ్గరకు తెచ్చాడు. పరస్త్రీని గౌరవించాలని నమ్మిన శివాజీ కోపంతో సోన్దేవుడిని ఇలా మందలించాడు. ఆమెను గౌరవంతో తిరిగి పంపించాడు.
కాబట్టి ఈ మాటలు అన్నది శివాజీ. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
ఆప్షన్ (2) సోన్దేవుడు ఈ మాటలు విన్నవాడు, అన్నవాడు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది తికమక పడతారు. త్రిజట, సీత రామాయణంలోని పాత్రలు; ఈ సందర్భానికి వారికి సంబంధం లేదు. అందుకే (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: "అన్నది ఎవరు", "ఎవరితో అన్నారు" రెండూ వేరు ప్రశ్నలు; జాగ్రత్తగా చదవండి.
ఈ ప్రశ్న "చిన్ని శిశువు" పాఠం ఏ సాహిత్య ప్రక్రియకు చెందుతుందో అడుగుతోంది.
"చిన్ని శిశువు" అన్నమయ్య (తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యులు) రాసిన కీర్తన. బాలకృష్ణుడి అందాన్ని వర్ణిస్తుంది. పాడుకోవడానికి వీలుగా పల్లవి, చరణాలతో రాసే కీర్తనలను "పదాలు" అంటారు; ఈ ప్రక్రియనే పదకవిత అంటారు. తెలుగులో పదకవితా పితామహుడు అన్నమయ్య. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
దండకం ఒకే గణం మళ్ళీ మళ్ళీ వస్తూ, పాదాల విభజన లేకుండా సాగే రచన. ఖండకావ్యం ఒక్కో అంశంపై రాసిన చిన్న పద్య కావ్యాల సంపుటి. వచనకవిత ఛందస్సు లేకుండా రాసే ఆధునిక కవిత. పల్లవి, చరణాలు ఉన్న కీర్తనకు ఇవేవీ సరిపోవు. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.
"ఇతివృత్తం" అంటే పాఠం ప్రధానంగా దేని గురించి చెబుతుందో ఆ అంశం. "బాలచంద్రుని ప్రతిజ్ఞ" పాఠం ఇతివృత్తం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ పాఠం పల్నాటి యుద్ధం కథ నుంచి తీసుకున్నది. బ్రహ్మనాయుడి కుమారుడు బాలచంద్రుడు చిన్నవాడైనా యుద్ధానికి వెళ్ళి శత్రువులను ఓడిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. పాఠం మొత్తం అతడి వీరత్వం, ధైర్యం, పౌరుషాన్ని వర్ణిస్తుంది. కాబట్టి ఇతివృత్తం శౌర్య పరాక్రమాలు, ఆప్షన్ (1).
ఈ పాఠం ఒక సంస్కృతిని వివరించే పాఠం కాదు; ఒక ఊరి గుడి కథ (స్థలపురాణం) కూడా కాదు. పాఠం చదివితే స్ఫూర్తి కలగవచ్చు, కానీ అది ఫలితం మాత్రమే; ఇతివృత్తం కాదు. అందుకే (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: పల్నాటి వీరుల కథలు = శౌర్య పరాక్రమాలు.
సరైన సమాధానం: (3) ఆత్మవిశ్వాసంతో జ్ఞాన శిఖరాలు అధిరోహించిన కవి జీవితం
"నేపథ్యం" అంటే పాఠం ఏ సందర్భం నుంచి, ఏ ఉద్దేశంతో వచ్చిందో చెప్పే భాగం. పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠం ముందు ఈ నేపథ్యం ఇస్తారు. "ఆత్మకథ" పాఠం నేపథ్యం అడుగుతున్నారు.
ఆత్మకథ అంటే ఒక వ్యక్తి తన జీవితాన్ని తానే రాసుకోవడం. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ పాఠం నేపథ్యం ఆప్షన్ (3): ఆత్మవిశ్వాసంతో జ్ఞాన శిఖరాలు అధిరోహించిన కవి జీవితం. అంటే కష్టాలు ఉన్నా నమ్మకం కోల్పోకుండా చదువుతో, సాహిత్యంతో ఎదిగిన కవి తన కథ చెప్పడమే ఈ పాఠం నేపథ్యం.
ఈ పాఠం ఏ కవి ఆత్మకథ నుంచి తీసుకున్నదో మేము ఇతర ఆధారాలతో నిర్ధారించలేకపోయాం. అందుకే సమాధానం అధికారిక కీ ఆధారంగా ఇస్తున్నాం. ఆప్షన్ (2) విదేశీయుల అభిప్రాయాల గురించి, (4) గృహస్థ ధర్మం గురించి చెబుతాయి; అవి ఒక కవి స్వంత జీవిత కథకు సరిపోవు. (1) కూడా కీ ప్రకారం ఈ పాఠం నేపథ్యం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి పాఠానికి ముందు ఇచ్చే "నేపథ్యం", "ఉద్దేశం", "ప్రక్రియ" భాగాలను చదవండి.
సరైన సమాధానం: (2) నిమ్నజాతుల పరిస్థితులు, ఆకాంక్షను చెప్పడం
ఈ ప్రశ్న కుసుమ ధర్మన్న రాసిన "మేలుకొలుపు" పాఠం ఉద్దేశం ఏమిటో అడుగుతోంది.
కుసుమ ధర్మన్న అణగారిన వర్గాల (నిమ్నజాతుల) సమస్యల మీద కవిత్వం రాసిన కవి. "మేలుకొలుపు" అంటే నిద్రలేపడం, చైతన్యం కలిగించడం. సమాజంలో అణచివేతకు గురైన వర్గాల దుస్థితిని, వారు కోరుకునే సమానత్వం, గౌరవం అనే ఆకాంక్షను చెప్పి, వారిని, సమాజాన్ని మేల్కొలపడమే ఈ పాఠం ఉద్దేశం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1), (3), (4) ఏ పాఠానికైనా చెప్పగలిగే సాధారణ మాటలు. "కథ ద్వారా నీతి" అనేది కథా పాఠానికి సరిపోతుంది; ఇది కథ కాదు. ఈ పాఠం ప్రత్యేకత సామాజిక చైతన్యం; అది (2)లో మాత్రమే ఉంది.
గుర్తుంచుకోండి: "అన్ని పాఠాలకూ సరిపోయే" సాధారణ ఆప్షన్ కాకుండా ఆ పాఠానికే ప్రత్యేకమైనది ఎంచుకోండి.
నాలుగు పాదాలను సరైన క్రమంలో పెట్టి పద్యాన్ని పూర్తి చేయమని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది కందపద్యం. కంద పద్యం నిర్మాణం తెలిస్తే క్రమం సులభంగా తెలుస్తుంది.
కందంలో 1, 3 పాదాలు చిన్నవి (3 గణాలు, 12 మాత్రలు), 2, 4 పాదాలు పెద్దవి (5 గణాలు, 20 మాత్రలు). పద్యం చివర గురువుతో ముగుస్తుంది. ఇక్కడ "అ" (సత్యమె శీలము నిలుపును), "ఆ" (సత్యమె యశముకు మూలము) చిన్న పాదాలు, ఒక్కొక్కటి 12 మాత్రలు. "ఇ" (…సంసృతి బాపున్), "ఈ" (…చాలదు నగజా) పెద్ద పాదాలు. "నగజా" అనే సంబోధనతో "ఈ" చివరి పాదం అవుతుంది.
కాబట్టి క్రమం: చిన్న, పెద్ద, చిన్న, పెద్ద = ఆ, ఇ, అ, ఈ. అర్థం కూడా సాగుతుంది: సత్యమే కీర్తికి మూలం, సత్యమే సంసార బంధాలను తెంచుతుంది, సత్యమే శీలాన్ని నిలుపుతుంది, సత్యంతో ఏ వ్రతమూ సాటి రాదు. సమాధానం ఆప్షన్ (4).
ఆప్షన్ (1)లో రెండు చిన్న పాదాలు వరుసగా వస్తాయి. ఆప్షన్ (2) చివరి పాదంతో మొదలవుతుంది. ఆప్షన్ (3) చిన్న పాదం "ఆ"తో ముగుస్తుంది. ఈ మూడూ కంద నిర్మాణానికి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: కందం: చిన్న-పెద్ద-చిన్న-పెద్ద పాదాలు; సంబోధన ఉన్న పాదం సాధారణంగా చివరిది.
"అనుభవం గడించిన" అనే అర్థంలో ఈ జాతీయాన్ని ఉపయోగిస్తారు.
(1)తలలోనాలుక
(2)తలపండిన
(3)తలసరిమేధ
(4)తలవంపులు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) తలపండిన
"అనుభవం గడించిన" అనే అర్థం ఇచ్చే జాతీయం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది. జాతీయం అంటే మాటల అక్షరార్థం కాకుండా ప్రత్యేక అర్థం ఇచ్చే పదబంధం.
"తలపండిన" అంటే అక్షరాలా తల వెంట్రుకలు నెరిసిన అని. వయసుతో వెంట్రుకలు నెరుస్తాయి; వయసుతో అనుభవం వస్తుంది. అందుకే "తలపండిన వ్యక్తి" అంటే బాగా అనుభవం ఉన్నవాడు. ఉదా: "తలపండిన రాజకీయ నాయకుడు". సమాధానం ఆప్షన్ (2).
"తలలో నాలుక" అంటే అందరికీ ఇష్టంగా, అందరికీ కావలసినవాడిగా ఉండడం. "తలవంపులు" అంటే అవమానం, సిగ్గుపడే పరిస్థితి. "తలసరి" అంటే ఒక్కొక్కరికి (తలకు) అనే అర్థం; "తలసరిమేధ" అనుభవం అనే అర్థం ఇచ్చే జాతీయం కాదు. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: తల పండడం = అనుభవం; తలవంపులు = అవమానం; తలలో నాలుక = అందరికీ ఆప్తుడు.
అర్థాలను సరైన పదాలతో జతపరచండి.
అ. ఓష్ఠం — య. చివర
ఆ. ఎల్లి — ర. రేపు
ఇ. కాడు — ల. పెదవి
ఈ. కడ — వ. అడవి
(1)అ-ల, ఆ-ర, ఇ-వ, ఈ-య
(2)అ-ల, ఆ-ర, ఇ-య, ఈ-వ
(3)అ-ల, ఆ-య, ఇ-వ, ఈ-ర
(4)అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అ-ల, ఆ-ర, ఇ-వ, ఈ-య
నాలుగు పదాలకు వాటి అర్థాలను జతపరచమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఒక్కో పదం అర్థం: ఓష్ఠం = పెదవి (అందుకే పెదవులతో పలికే ప, బ, మ లను "ఓష్ఠ్యాలు" అంటారు). ఎల్లి = రేపు ("ఎల్లుండి" అనే మాట ఇక్కడి నుంచే వచ్చింది). కాడు = అడవి ("వల్లకాడు" అనే మాట గుర్తుంచుకోండి). కడ = చివర ("కడపటి", "కడకు" అంటే చివరి, చివరకు).
కాబట్టి జతలు: అ-ల, ఆ-ర, ఇ-వ, ఈ-య. సమాధానం ఆప్షన్ (1).
అన్ని ఆప్షన్లలో అ-ల ఒకటే; తేడా మిగతా జతల్లోనే. ఆప్షన్ (2) కాడు = చివర, కడ = అడవి అని తారుమారు చేసింది. ఆప్షన్ (3) ఎల్లి = చివర అంటుంది. ఆప్షన్ (4) ఎల్లి = అడవి అంటుంది. ఇవన్నీ తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: ఓష్ఠ్యాలు (ప, బ, మ), ఎల్లుండి, వల్లకాడు, కడపటి: తెలిసిన మాటల ద్వారా అర్థాలు గుర్తుంచుకోండి.
"గజము" ఈ పదానికి పర్యాయ పదాలు
అ. ఏనుగు
ఆ. మూడు అడుగుల భాగం
ఇ. కుంజరం
ఈ. హస్తి
(1)అ, ఆ, ఈ
(2)ఆ, ఇ, ఈ
(3)అ, ఇ, ఈ
(4)అ, ఆ, ఇ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అ, ఇ, ఈ
ఈ ప్రశ్న "గజము" పదానికి పర్యాయపదాలు అడుగుతోంది. పర్యాయపదాలు అంటే ఒకే అర్థం ఇచ్చే వేర్వేరు పదాలు. నానార్థాలు అంటే ఒకే పదానికి ఉండే వేర్వేరు అర్థాలు. ఈ తేడానే ఇక్కడ పరీక్షిస్తున్నారు.
"గజము" అంటే ఏనుగు. ఏనుగుకు పర్యాయపదాలు: ఏనుగు, కుంజరం, హస్తి (ఇంకా కరి, దంతి, సింధురం వంటివి). కాబట్టి అ, ఇ, ఈ పర్యాయపదాలు. సమాధానం ఆప్షన్ (3).
"గజము" అనే మాటకు మూడు అడుగుల పొడవు కొలత (yard) అనే అర్థం కూడా ఉంది. కానీ అది వేరే అర్థం, అంటే నానార్థం; పర్యాయపదం కాదు. "ఆ" ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2), (4) అందుకే సరికావు. ఇక్కడ చాలామంది "ఆ"ను కూడా చేర్చి పొరపడతారు.
గుర్తుంచుకోండి: పర్యాయపదం = ఒకే అర్థం, వేర్వేరు పదాలు; నానార్థం = ఒకే పదం, వేర్వేరు అర్థాలు.
ఈ ప్రశ్న "శాస్త్రము" అనే ప్రకృతి పదానికి వికృతి అడుగుతోంది. ప్రకృతి అంటే సంస్కృత, ప్రాకృత మూల రూపం. వికృతి అంటే అది తెలుగులోకి వచ్చి మారిన రూపం (ఉదా: విద్య → విద్దె, రాత్రి → రాతిరి).
"శాస్త్రము" తెలుగులోకి వచ్చేసరికి "చట్టము"గా మారింది. "శా" "చ"గా, సంయుక్తాక్షరం "స్త్ర" "ట్ట"గా మారాయి. చట్టం అంటే నియమం, శాసనం; శాస్త్రం అంటే కూడా నియమాలు చెప్పే గ్రంథం. అర్థ సంబంధం కూడా కనిపిస్తుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
"సంవిధానము" సంస్కృత పదమే; అది శాస్త్రముకు వికృతి కాదు. "శాస్త్రి" ఒక బిరుదు, శాస్త్రాలు చదివినవాడు; అది ఉత్పన్న పదం, వికృతి కాదు. "చట్టువ" చట్టము లాగా వినిపిస్తుంది, కానీ అది వేరే తెలుగు పదం. ఇక్కడ చాలామంది (1), (4) మధ్య తికమకపడతారు. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: శాస్త్రము → చట్టము, విద్య → విద్దె, రాత్రి → రాతిరి.
"రాజుగారి తోటలో రోజాపూలు, చూచేవారేకాని కోసేవారు లేరు"
ఈ పొడుపుకు విడుపు
(1)గురివింద గింజలు
(2)గచ్చకాయలు
(3)చుక్కలు
(4)ఆముదం గింజలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) చుక్కలు
ఈ ప్రశ్న ఒక పొడుపుకథకు విడుపు (సమాధానం) అడుగుతోంది. పొడుపుకథలో వస్తువును నేరుగా చెప్పకుండా పోలికల ద్వారా సూచిస్తారు.
పొడుపులో రెండు సూచనలు ఉన్నాయి. "రాజుగారి తోట" అంటే విశాలమైన ఆకాశం. "రోజాపూలు" అంటే ఆకాశంలో మెరిసే అందమైన చుక్కలు. "చూచేవారే కాని కోసేవారు లేరు" అంటే అందరూ వాటిని చూడగలరు, కానీ ఎవరూ వాటిని అందుకోలేరు, కోయలేరు. ఈ రెండు సూచనలూ నక్షత్రాలకే సరిపోతాయి. సమాధానం ఆప్షన్ (3) చుక్కలు.
గురివింద గింజలు, గచ్చకాయలు, ఆముదం గింజలు చేతితో కోయగలిగేవి, ఏరగలిగేవి. "కోసేవారు లేరు" అనే సూచనకు అవి సరిపోవు. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: పొడుపుకథలో "అందుకోలేం", "చూడగలం మాత్రమే" అనే సూచన వస్తే ఆకాశంలోని వస్తువు గురించి ఆలోచించండి.
ఈ ప్రశ్న "ధర" పదానికి నానార్థాలు అడుగుతోంది. నానార్థాలు అంటే ఒకే పదానికి ఉండే వేర్వేరు అర్థాలు.
"ధర" పదానికి రెండు ప్రధాన అర్థాలు ఉన్నాయి. ఒకటి భూమి (ధరించేది; "ధరణి", "ధరాతలం" అనే మాటలు గుర్తుకు తెచ్చుకోండి). రెండు వెల, ధర ("బియ్యం ధర పెరిగింది"). ఈ రెండు వేర్వేరు అర్థాలనూ ఇచ్చిన ఆప్షన్ (2) సమాధానం.
ఆప్షన్ (1) "వెల, విలువ" ఒకే అర్థాన్ని రెండు మాటల్లో చెబుతోంది. ఆప్షన్ (3) "భూమి, ధరణి" కూడా ఒకే అర్థం; ఇవి పర్యాయపదాలు, నానార్థాలు కావు. ఆప్షన్ (4)లో పర్వతం అర్థం సాధారణంగా "ధరాధరం" (భూమిని ధరించేది) వంటి పదాలకు చెబుతారు; ధర పదానికి ప్రామాణికంగా చెప్పే నానార్థాలు భూమి, వెల.
గుర్తుంచుకోండి: నానార్థాల్లో రెండు అర్థాలు వేర్వేరుగా ఉండాలి; ఒకే అర్థం రెండు మాటలైతే అవి పర్యాయపదాలు.
"అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని ఛేదించువాడు" అనే వ్యుత్పత్త్యర్థం గల పదం
(1)భాస్వంతుడు
(2)భాస్కరుడు
(3)మిత్రుడు
(4)గురువు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) గురువు
వ్యుత్పత్త్యర్థం అంటే ఒక పదం ఎలా ఏర్పడిందో, దాని మూలం ఏం చెబుతుందో వివరించే అర్థం. "అజ్ఞానమనే అంధకారాన్ని ఛేదించువాడు" అనే వ్యుత్పత్తి ఉన్న పదం అడుగుతున్నారు.
"గురువు" పదంలో "గు" అంటే చీకటి (అంధకారం), "రు" అంటే దాన్ని తొలగించేది. చీకటి అంటే ఇక్కడ అజ్ఞానం. శిష్యుడి అజ్ఞానాన్ని తొలగించి జ్ఞాన వెలుగు ఇచ్చేవాడు గురువు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).
భాస్వంతుడు (కాంతి కలవాడు), భాస్కరుడు (కాంతిని కలిగించేవాడు), మిత్రుడు ఇవన్నీ సూర్యుడి పేర్లు. సూర్యుడు బయటి చీకటిని పోగొడతాడు, కానీ "అజ్ఞానమనే" చీకటిని కాదు. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు; కానీ "అజ్ఞానం" అనే మాటే గురువును సూచిస్తుంది. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.
ఈ ప్రశ్న గసడదవాదేశ సంధి సూత్రం గురించి అడుగుతోంది. ప్రథమా విభక్తి పదం తర్వాత వచ్చే పరుషాలకు (క, చ, ట, త, ప) గసడదవలు (గ, స, డ, ద, వ) ఏ విధంగా వస్తాయో చెప్పాలి.
సూత్రం: "ప్రథమ మీది పరుషములకు గసడదవలు బహుళముగానగు". బహుళం అంటే నాలుగు విధాలు: ప్రవృత్తి (వస్తుంది), అప్రవృత్తి (రాదు), వికల్పం (రావచ్చు, రాకపోవచ్చు), అన్యకార్యం (వేరే మార్పు). ఉదాహరణ: వాడు + కొట్టె = వాడు గొట్టె (క → గ), కొన్నిచోట్ల మార్పు లేకుండా వాడు కొట్టె అని కూడా ఉంటుంది. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆగమం అంటే కొత్త అక్షరం చేరడం (ఉదా: యడాగమం); ఇక్కడ అక్షరం చేరడం లేదు, ఒక అక్షరం స్థానంలో మరొకటి (ఆదేశం) వస్తోంది. నిత్యం అంటే తప్పకుండా జరగడం; వికల్పం అంటే రెండు రూపాలు మాత్రమే. గసడదవాదేశానికి సూత్రంలో "బహుళం" అని ఉంది. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.
రావణుడు సీతను లంకలోని అశోకవనంలో ఈ వృక్షం కింద ఉంచాడు.
(1)శింశుపా
(2)దేవదారు
(3)అశ్వత్థ
(4)కదళి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) శింశుపా
రామాయణంలో రావణుడు సీతను అశోకవనంలో ఏ చెట్టు కింద ఉంచాడో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
రామాయణం సుందరకాండలో హనుమంతుడు సీతను వెతుకుతూ అశోకవనానికి వస్తాడు. అక్కడ ఒక శింశుపా వృక్షం కింద రాక్షస స్త్రీల కాపలాలో దుఃఖంతో ఉన్న సీతను చూస్తాడు. హనుమంతుడు ఆ చెట్టు పైనే దాక్కుని ఉండి, తర్వాత సీతతో మాట్లాడాడు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) శింశుపా.
దేవదారు హిమాలయ ప్రాంతపు చెట్టు. అశ్వత్థం అంటే రావిచెట్టు. కదళి అంటే అరటి. ఈ మూడూ ఈ సందర్భంలో రామాయణంలో చెప్పినవి కావు. అందుకే (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: సుందరకాండ: అశోకవనం, శింశుపా వృక్షం, దాని మీద హనుమంతుడు.
సమాసంలో మొదటి పదాన్ని పూర్వపదం, రెండో పదాన్ని ఉత్తరపదం అంటారు. రెండో పదం అర్థమే ప్రధానంగా ఉండే సమాసం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఏ పదం అర్థం ప్రధానమో దాని ఆధారంగా సమాసాలను గుర్తిస్తారు: పూర్వపద అర్థ ప్రాధాన్యం → అవ్యయీభావం. ఉత్తరపద అర్థ ప్రాధాన్యం → తత్పురుష (కర్మధారయం, ద్విగు కూడా దీని రకాలే). ఉభయపద అర్థ ప్రాధాన్యం → ద్వంద్వ. అన్యపద అర్థ ప్రాధాన్యం → బహువ్రీహి.
ఉదాహరణ: "రాజభటుడు" అంటే రాజు భటుడు; ఇక్కడ ముఖ్యమైనవాడు భటుడు (ఉత్తరపదం). కాబట్టి ఉత్తరపద ప్రాధాన్యం తత్పురుషకు ఉంటుంది. సమాధానం ఆప్షన్ (3).
ద్వంద్వం, బహుపద ద్వంద్వం (రామలక్ష్మణులు, అన్నదమ్ములు) రెండు పదాల అర్థాలకూ సమాన ప్రాధాన్యం ఇస్తాయి. బహువ్రీహి (ఉదా: చక్రపాణి = విష్ణువు) సమాసంలో లేని మూడో వ్యక్తిని సూచిస్తుంది. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ → అవ్యయీభావం; ఉత్తర → తత్పురుష; ఉభయ → ద్వంద్వ; అన్య → బహువ్రీహి.
కింది వాటిని జతపరచండి
పదం — సంధి
అ. వంటాముదము — య. సరళాదేశసంధి
ఆ. ఏమనిరి — ర. ఉత్వసంధి
ఇ. పూచెంగలువలు — ల. అత్వసంధి
ఈ. బంధమూడ్చి — వ. ఇత్వసంధి
(1)అ-ర, ఆ-ల, ఇ-వ, ఈ-య
(2)అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర
(3)అ-ల, ఆ-ర, ఇ-వ, ఈ-య
(4)అ-ల, ఆ-య, ఇ-ర, ఈ-వ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర
నాలుగు పదాలను విడదీసి, అవి ఏ సంధులో గుర్తించి జతపరచమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అ. వంటాముదము = వంట + ఆముదము. "వంట" చివరి "అ"కు "ఆ" కలిసి "అ" లోపించింది. ఇది అత్వసంధి (అత్తునకు సంధి బహుళం) → ల.
ఆ. ఏమనిరి = ఏమి + అనిరి. "ఏమి" చివరి "ఇ" లోపించింది. ఏమ్యాదుల ఇత్తునకు సంధి వైకల్పికం, అంటే ఇత్వసంధి → వ.
ఇ. పూచెంగలువలు = పూచెన్ + కలువలు. ద్రుతం (న్) తర్వాత వచ్చిన పరుషం "క" సరళం "గ"గా మారింది, ద్రుతం పూర్ణబిందువైంది. ఇది సరళాదేశ సంధి → య.
ఈ. బంధమూడ్చి = బంధము + ఊడ్చి. "ము" చివరి "ఉ"కు అచ్చు పరమై "ఉ" లోపించింది. ఉత్తునకు అచ్చు పరమైతే సంధి నిత్యం, ఇది ఉత్వసంధి → ర.
కాబట్టి జతలు: అ-ల, ఆ-వ, ఇ-య, ఈ-ర. సమాధానం ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) వంటాముదాన్ని ఉత్వసంధి అంటుంది; "వంట" అకారాంతం, ఉకారాంతం కాదు. ఆప్షన్ (3) ఏమనిరిని ఉత్వసంధి, పూచెంగలువలును ఇత్వసంధి అంటుంది. ఆప్షన్ (4) ఏమనిరిని సరళాదేశం అంటుంది. ఈ మూడూ పదాలను విడదీస్తే తప్పని తెలుస్తుంది.
గుర్తుంచుకోండి: సంధి గుర్తించడానికి ముందు పదాన్ని విడదీసి, మొదటి పదం చివరి అక్షరం చూడండి.
అవ్యయీభావ సమాసంలో మొదటి పదం ఒక అవ్యయం (ప్రతి, యథా, అను, ఉప వంటివి) అవుతుంది. పూర్వపదం అర్థమే ప్రధానం. ఈ సమాసం మొత్తం కూడా అవ్యయం లాగా పనిచేస్తుంది.
"ప్రతిదినము" అంటే "దినము దినము", అంటే ప్రతి రోజూ. ఇక్కడ మొదటి పదం "ప్రతి" అవ్యయం; దాని అర్థమే (ప్రతి ఒక్కటి) ప్రధానం. ఇలాంటివే యథాశక్తి, అనుదినము. కాబట్టి ఇది అవ్యయీభావ సమాసం. సమాధానం ఆప్షన్ (4).
విశేషణ ఉభయపద కర్మధారయంలో రెండు పదాలూ విశేషణాలు (ఉదా: శీతోష్ణము). ద్వంద్వంలో రెండు నామవాచకాలు "ఇంకా" అనే అర్థంతో కలుస్తాయి (తల్లిదండ్రులు). ద్వితీయా తత్పురుషలో "ని, ను" విభక్తి ఉంటుంది. "ప్రతిదినము"కు వీటిలో ఏదీ సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: మొదటి పదం ప్రతి, యథా, అను వంటి అవ్యయమైతే అవ్యయీభావం.
'నారదులైరి సన్మునులు, నాక మహీజములయ్యె భూజముల్'
ఈ పద్య పాదంలో గల భగణాల సంఖ్య
(1)రెండు
(2)ఐదు
(3)మూడు
(4)నాలుగు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మూడు
ఈ పద్య పాదంలో భగణాలు (U I I: గురువు, లఘువు, లఘువు) ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ముందు గురు లఘువులు గుర్తిద్దాం. దీర్ఘాక్షరం, సంయుక్తాక్షరానికి ముందు అక్షరం, పొల్లు హల్లుతో ముగిసే అక్షరం గురువు (U). మిగతావి లఘువులు (I). "స" తర్వాత "న్ము", "ల" తర్వాత "య్యె" సంయుక్తాక్షరాలు; అందుకే "స", "ల" గురువులు. "ముల్" పొల్లుతో ముగుస్తుంది, అది గురువు.
గణ విభజన: నారదు (U I I = భ) | లైరిస (U I U = ర) | న్మునులు (I I I = న) | నాకమ (U I I = భ) | హీజము (U I I = భ) | లయ్యెభూ (U I U = ర) | జముల్ (I U = వ). ఇది భ ర న భ భ ర వ, ఉత్పలమాల పాదం. భగణాలు: నారదు, నాకమ, హీజము = 3. సమాధానం ఆప్షన్ (3).
ఉత్పలమాల గణక్రమం తెలిస్తే (భ ర న భ భ ర వ) లెక్కించకుండానే మూడు భగణాలు అని చెప్పవచ్చు. రెండు, నాలుగు, ఐదు అనేవి గణ విభజనకు సరిపోవు. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఉత్పలమాల = భ ర న భ భ ర వ (3 భగణాలు); చంపకమాల = న జ భ జ జ జ ర.
"శ్రీనాథు వర్ణించు జిహ్వ జిహ్వ" అనే వాక్యంలో ఏ శబ్దాలంకారం ఉందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
లాటానుప్రాస: ఒకే పదం మళ్ళీ వస్తుంది; శబ్దం, అర్థం ఒకటే, కానీ తాత్పర్యం (చెప్పే భావం) వేరు. ఇక్కడ "జిహ్వ" (నాలుక) రెండుసార్లు వచ్చింది. రెండు చోట్లా అర్థం నాలుకే. కానీ భావం: "శ్రీనాథుడిని (విష్ణువును) వర్ణించే నాలుకే నిజమైన, సార్థకమైన నాలుక". రెండో "జిహ్వ"కు "సార్థకమైన నాలుక" అనే ప్రత్యేక తాత్పర్యం వచ్చింది. కాబట్టి ఇది లాటానుప్రాస, ఆప్షన్ (1).
యమకంలో అక్షరాల సమూహం మళ్ళీ వస్తుంది కానీ అర్థం వేరవుతుంది; ఇక్కడ అర్థం మారలేదు. ఛేకానుప్రాసలో రెండు హల్లుల జంట వ్యవధానం లేకుండా అర్థభేదంతో మళ్ళీ వస్తుంది; ఇక్కడ అర్థభేదం లేదు. వృత్త్యనుప్రాసలో ఒకే హల్లు చాలాసార్లు వస్తుంది; ఇక్కడ పదం మొత్తం మళ్ళీ వచ్చింది. ఇక్కడ చాలామంది (3) యమకం ఎంచుకుంటారు; తేడా అర్థం మారిందా లేదా అనేదే.
గుర్తుంచుకోండి: అర్థం ఒకటే, తాత్పర్యం వేరు → లాటానుప్రాస; అర్థం వేరు → యమకం.
'కనుకొలకులలో నిలిచిన నీళ్ళు సంజ వెలుగులో ముత్యాల వలె మెరుస్తున్నాయి' ఇందులో సమానధర్మం
(1)కనుకొలకులు
(2)నిలచిననీళ్ళు
(3)సంజవెలుగు
(4)మెరవడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) మెరవడం
ఈ వాక్యంలో ఉపమాలంకారం ఉంది. అందులో "సమానధర్మం" ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఉపమాలంకారంలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (వర్ణించే వస్తువు), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తున్నామో అది), ఉపమావాచకం (వలె, లాగా, వంటి), సమానధర్మం (రెండింటిలో ఉన్న ఉమ్మడి గుణం).
ఈ వాక్యంలో: ఉపమేయం = కనుకొలకులలో నిలిచిన నీళ్ళు. ఉపమానం = ముత్యాలు. ఉపమావాచకం = వలె. రెండింటిలో ఉన్న ఉమ్మడి గుణం "మెరవడం". కాబట్టి సమానధర్మం మెరవడం, ఆప్షన్ (4).
కనుకొలకులు నీళ్ళు ఉన్న చోటు మాత్రమే. "నిలచిన నీళ్ళు" ఉపమేయం. "సంజ వెలుగు" మెరిసే సమయాన్ని, సందర్భాన్ని చెబుతుంది. ఇవేవీ ఉపమేయం, ఉపమానం రెండింటిలో ఉండే ఉమ్మడి గుణం కాదు. అందుకే (1), (2), (3) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: సమానధర్మం సాధారణంగా వాక్యంలోని క్రియ లేదా గుణం (మెరవడం, తెల్లగా ఉండడం).
"నాకు పరీక్షలో మంచి మార్కులు వచ్చాయి" అని రఫీ చెప్పాడు. ఇది
(1)పరోక్ష కథనం
(2)అకర్మక వాక్యం
(3)ప్రత్యక్ష కథనం
(4)కర్మణి వాక్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ప్రత్యక్ష కథనం
ఈ వాక్యం ఏ రకమైనదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఒకరి మాటలను వారు చెప్పినట్టే, ఉద్ధరణ చిహ్నాల (" ") మధ్య, "నేను, నాకు" వంటి మొదటి పురుష మాటలతో ఉంచి చెబితే అది ప్రత్యక్ష కథనం. అదే మాటలను మన మాటల్లోకి మార్చి, "తనకు... అని" అంటూ చెబితే అది పరోక్ష కథనం.
ఇచ్చిన వాక్యంలో రఫీ మాటలు ఉద్ధరణ చిహ్నాల మధ్య ఉన్నాయి, "నాకు" అనే మాట అలాగే ఉంది. కాబట్టి ఇది ప్రత్యక్ష కథనం, ఆప్షన్ (3). దీని పరోక్ష కథనం: తనకు పరీక్షలో మంచి మార్కులు వచ్చాయని రఫీ చెప్పాడు.
ఆప్షన్ (1) పరోక్ష కథనం అయితే "నాకు" బదులు "తనకు" ఉండేది, ఉద్ధరణ చిహ్నాలు ఉండేవి కావు. అకర్మక, కర్మణి వాక్యాలు క్రియ, కర్మ ఆధారంగా చేసే విభజన; ఉద్ధరణ వాక్యాన్ని గుర్తించే పేర్లు కావు. పైగా ఈ వాక్యం కర్మణి (చేయబడింది అనే రూపం) కూడా కాదు. అందుకే (1), (2), (4) సరికావు.
కింది వాటిలో సరైన సంయుక్త వాక్యాలు
అ. సీత సంగీతం, నృత్యం, ఆటలు నేర్చుకుంటుంది
ఆ. సీత సంగీతం నేర్చుకొని, నృత్యం నేర్చుకొని, ఇంటికి వెళ్తుంది
ఇ. సీతకు పాడటమంటే ఆసక్తి వినడమంటే విరక్తి
ఈ. సీత చక్కని పాటలుపాడి, అందర్నీ అలరిస్తుంది.
(1)అ, ఇ
(2)ఆ, ఈ
(3)అ, ఆ
(4)ఇ, ఈ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అ, ఇ
ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో సంయుక్త వాక్యాలు ఏవో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సంయుక్త వాక్యం: సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సామాన్య వాక్యాలు కలిసి ఏర్పడే వాక్యం. సంక్లిష్ట వాక్యం: ఒక ప్రధాన వాక్యం, దానిపై ఆధారపడే అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం: చేసి, నేర్చుకొని, పాడి) ఉన్న ఉపవాక్యం కలిసి ఏర్పడే వాక్యం.
"అ"లో "సీత సంగీతం నేర్చుకుంటుంది, సీత నృత్యం నేర్చుకుంటుంది, సీత ఆటలు నేర్చుకుంటుంది" అనే మూడు సమాన వాక్యాలు కలిశాయి; ఇది సంయుక్తం. "ఇ"లో "సీతకు పాడటమంటే ఆసక్తి", "సీతకు వినడమంటే విరక్తి" అనే రెండు సమాన వాక్యాలు కలిశాయి; ఇదీ సంయుక్తం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).
"ఆ"లో "నేర్చుకొని", "ఈ"లో "పాడి" అనే క్త్వార్థక అసమాపక క్రియలు ఉన్నాయి. అవి ప్రధాన క్రియ (వెళ్తుంది, అలరిస్తుంది)పై ఆధారపడతాయి; అందుకే అవి సంక్లిష్ట వాక్యాలు. "ఆ", "ఈ" ఉన్న ఆప్షన్లు (2), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: చేసి, నేర్చుకొని, పాడి వంటి క్త్వార్థకం కనిపిస్తే సంక్లిష్ట వాక్యం.
ఒక పనిని తప్పనిసరిగా చేయమని ఆజ్ఞాపించే, ఆదేశించే వాక్యం ఏ రకమో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
విధి అంటే ఆజ్ఞ, చేయవలసిన కర్తవ్యం. చేయాల్సిన పనిని తప్పక చేయమని చెప్పే వాక్యాన్ని విధ్యర్థక వాక్యం అంటారు. ఉదా: "నువ్వు రోజూ బడికి వెళ్ళు", "ఇంటిపని పూర్తి చెయ్యి". కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (2).
సామర్థ్యార్థక వాక్యం ఒకరి శక్తిని చెబుతుంది (ఉదా: "రవి ఈదగలడు"). ఆశ్చర్యార్థక వాక్యం ఆశ్చర్యాన్ని చెబుతుంది (ఉదా: "ఆహా! ఎంత అందంగా ఉంది!"). అనుమత్యర్థక వాక్యం అనుమతి ఇస్తుంది (ఉదా: "మీరు లోపలికి రావచ్చు"). ఇక్కడ చాలామంది అనుమతి, ఆజ్ఞ మధ్య తికమకపడతారు; "తప్పనిసరిగా" అనే మాట ఆజ్ఞను సూచిస్తుంది. అందుకే (1), (3), (4) సరికావు.