AP Special TET October 2026 Paper 1B లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు
AP Special TET (In-service) October 2026 Paper 1B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు సెక్షన్లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్లు: భాషా నైపుణ్యాలు, బోధనా పద్ధతులు (9), పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (6), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (5), వ్యాకరణం (4). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.
ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi
లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?
పంది పిల్లలీను పదియు నైదింటిని
కుంజరంబులీను కొదమనొకటి
యుత్తమ పురుషుండు యొక్కడు చాలడా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ
పై పద్యం ఆధారంగా సరియైనది
(1)మకరము ఒక్క పిల్లను మాత్రమే కంటుంది
(2)ఏనుగు ఒక పిల్లనే కంటుంది
(3)పంది ఒక్కసారి ఐదు పిల్లలను మాత్రమే కంటుంది
(4)ఉత్తమ పురుషుని కంటే పెక్కు సంతానముమేలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఏనుగు ఒక పిల్లనే కంటుంది
ఇది వేమన పద్యం మీద అవగాహన ప్రశ్న. పద్యంలో చెప్పిన విషయానికి సరిపోయే వాక్యం ఏదో గుర్తించాలి.
పద్యం అర్థం: పంది ఒకేసారి పదిహేను (పదియు + ఐదు) పిల్లలను కంటుంది. కుంజరం అంటే ఏనుగు. ఏనుగు ఒకే ఒక కొదమను (పిల్లను) కంటుంది. అలాగే చాలామంది పనికిరాని సంతానం కంటే ఒక్క ఉత్తమ పుత్రుడు చాలు అని వేమన చెబుతున్నాడు.
"కుంజరంబులీను కొదమనొకటి" అనే పాదమే ఆప్షన్ (2) "ఏనుగు ఒక పిల్లనే కంటుంది" కి ఆధారం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
ఆప్షన్ (1) లోని మకరం (మొసలి) పద్యంలో అసలు లేదు. ఆప్షన్ (3) తప్పు, ఎందుకంటే "పదియు నైదు" అంటే పదిహేను, ఐదు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది "ఐదు" అనే మాట చూసి (3) ఎంచుకుంటారు. ఆప్షన్ (4) పద్యం భావానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకం; వేమన ఉత్తమ పురుషుడు ఒక్కడే మేలు అన్నాడు.
పంది పిల్లలీను పదియు నైదింటిని
కుంజరంబులీను కొదమనొకటి
యుత్తమ పురుషుండు యొక్కడు చాలడా
విశ్వదాభిరామ వినురవేమ
పెక్కు సంతానము కంటే ఎటువంటి వాడు ఒక్కడు చాలు ?
(1)ప్రథమ పురుషుడు
(2)మధ్యమ పురుషుడు
(3)ఉత్తమ పురుషుడు
(4)పై వారందరూ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఉత్తమ పురుషుడు
పెక్కు (చాలామంది) సంతానం కంటే ఎలాంటివాడు ఒక్కడు చాలు అని పద్యం చెబుతుందో అడుగుతున్నారు.
మూడో పాదం "యుత్తమ పురుషుండు ... చాలడా" అంటే ఉత్తమ పురుషుడు (మంచి గుణాలు ఉన్న కొడుకు) ఒక్కడు చాలడా అని అర్థం. పంది ఎన్నో పిల్లలను కన్నా వాటికి విలువ తక్కువ; ఏనుగు ఒకే పిల్లను కన్నా అది గొప్పది. అలాగే గుణవంతుడైన ఒక్క కొడుకు చాలు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఉత్తమ పురుషుడు.
ఆప్షన్ (1) ప్రథమ పురుషుడు, ఆప్షన్ (2) మధ్యమ పురుషుడు అనేవి వ్యాకరణంలో పురుషలు (వాడు, నీవు); ఇక్కడ "ఉత్తమ" అంటే శ్రేష్ఠుడు అనే అర్థం, వ్యాకరణ పురుష కాదు. ఆప్షన్ (4) "అందరూ" అనడం పద్య భావానికి సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఉత్తమ పురుషుడు = శ్రేష్ఠుడైన కొడుకు; ఇక్కడ వ్యాకరణ పురుష కాదు.
సూర్యుడి సమీపంగా ఉంటున్న కారణంగానే శుక్రుడు ఎల్లప్పుడూ ప్రొద్దుకూకిన తరువాత పశ్చిమదిక్కున గాని, లేదా సూర్యోదయానికి ముందుగాని కనిపిస్తూ ఉంటాడు. ఈ హేతువువల్లనే శుక్రుడు ఎన్నడూ ఆకాశం మధ్యలో అగుపించడు. వేకువజామున పొడిచే చుక్క కావడంవల్ల దీనిని వేగుచుక్క అని కూడా అంటారు.
వేకువజామున పొడిచే చుక్కను ఇలా అంటారు
(1)దివిచుక్క
(2)వెదురుచుక్క
(3)వేగుచుక్క
(4)వేముచుక్క
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) వేగుచుక్క
ఇది అపరిచిత పేరా మీద అవగాహన ప్రశ్న. వేకువజామున పొడిచే చుక్కకు పేరాలో ఇచ్చిన పేరు అడుగుతున్నారు.
పేరా చివరి వాక్యం: "వేకువజామున పొడిచే చుక్క కావడంవల్ల దీనిని వేగుచుక్క అని కూడా అంటారు." వేగు అంటే తెల్లవారుజాము. తెల్లవారుతుందని సూచించే చుక్క కాబట్టి వేగుచుక్క.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) వేగుచుక్క.
ఆప్షన్ (1) దివిచుక్క, ఆప్షన్ (2) వెదురుచుక్క, ఆప్షన్ (4) వేముచుక్క అనే పేర్లు పేరాలో లేవు. "వేగు", "వేము" దగ్గరగా కనిపిస్తాయి, అందుకే జాగ్రత్తగా చదవాలి.
సూర్యుడి సమీపంగా ఉంటున్న కారణంగానే శుక్రుడు ఎల్లప్పుడూ ప్రొద్దుకూకిన తరువాత పశ్చిమదిక్కున గాని, లేదా సూర్యోదయానికి ముందుగాని కనిపిస్తూ ఉంటాడు. ఈ హేతువువల్లనే శుక్రుడు ఎన్నడూ ఆకాశం మధ్యలో అగుపించడు. వేకువజామున పొడిచే చుక్క కావడంవల్ల దీనిని వేగుచుక్క అని కూడా అంటారు.
పై పేరా ఆధారంగా సూర్యునికి దగ్గరగా ఉన్నది
(1)బుధుడు
(2)శుక్రుడు
(3)శని
(4)కుజుడు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) శుక్రుడు
పేరా ఆధారంగా సూర్యుడికి దగ్గరగా ఉన్న గ్రహం ఏదో అడుగుతున్నారు. జవాబు పేరాలోనే వెతకాలి, బయటి జ్ఞానంతో కాదు.
పేరా మొదటి వాక్యం: "సూర్యుడి సమీపంగా ఉంటున్న కారణంగానే శుక్రుడు..." అంటే శుక్రుడు సూర్యుడికి దగ్గరగా ఉంటాడు. అందుకే సూర్యాస్తమయం తర్వాత పశ్చిమాన, సూర్యోదయానికి ముందు మాత్రమే కనిపిస్తాడు; ఆకాశం మధ్యలో ఎప్పుడూ కనిపించడు.
కాబట్టి పేరా ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) శుక్రుడు.
ఇక్కడ చాలామంది (1) బుధుడు ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే నిజానికి సూర్యుడికి అత్యంత దగ్గరగా ఉన్న గ్రహం బుధుడే. కానీ ప్రశ్న "పై పేరా ఆధారంగా" అంటోంది; పేరాలో బుధుడు, శని (3), కుజుడు (4) ప్రస్తావనే లేదు.
"పాలేరు నుంచి పద్మశ్రీ వరకు" అనే స్వీయ చరిత్ర (ఆత్మకథ) ఎవరిదో అడుగుతున్నారు.
బోయి భీమన్న ప్రముఖ దళిత కవి, నాటకకర్త. ఆయన రాసిన "పాలేరు" నాటకం చాలా ప్రసిద్ధి. ఆయనకు పద్మశ్రీ పురస్కారం వచ్చింది. తన జీవిత ప్రయాణాన్ని "పాలేరు నుంచి పద్మశ్రీ వరకు" అనే పేరుతో రాసుకున్నారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బోయి భీమన్న.
ఆప్షన్ (3) విద్వాన్ విశ్వం "పెన్నేటి పాట" కవి. ఆప్షన్ (4) గిడుగు వేంకట రామమూర్తి వ్యావహారిక భాషా ఉద్యమ నాయకుడు; ఆయన జయంతి ఆగస్టు 29 తెలుగు భాషా దినోత్సవం. ఆప్షన్ (1) ఏడిద కామేశ్వరరావుకు ఈ ఆత్మకథతో సంబంధం లేదు.
రాయలసీమ సౌందర్యాన్ని, విషాదాన్ని సమంగా చిత్రించిన కవి
(1)విద్వాన్ విశ్వం
(2)గురజాడ అప్పారావు
(3)చెరుకుపల్లి జమదగ్ని శర్మ
(4)బోయి బీమన్న
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) విద్వాన్ విశ్వం
రాయలసీమ అందాన్ని, అక్కడి కరువు బాధను (విషాదాన్ని) రెండింటినీ సమానంగా చిత్రించిన కవి ఎవరో అడుగుతున్నారు.
విద్వాన్ విశ్వం అనంతపురం జిల్లాకు చెందిన కవి. ఆయన రాసిన "పెన్నేటి పాట" కావ్యంలో పెన్నా నది తీరంలోని రాయలసీమ ప్రకృతి సౌందర్యం, కరువు వల్ల అక్కడి ప్రజల కష్టాలు రెండూ కనిపిస్తాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) విద్వాన్ విశ్వం.
ఆప్షన్ (2) గురజాడ అప్పారావు "కన్యాశుల్కం" నాటకం, "ముత్యాల సరాలు" రచయిత; విజయనగరం ప్రాంతం వారు. ఆప్షన్ (4) బోయి భీమన్న "పాలేరు" రచయిత, సామాజిక సమస్యలపై రాశారు. ఆప్షన్ (3) చెరుకుపల్లి జమదగ్ని శర్మ రాయలసీమ చిత్రణకు ప్రసిద్ధులు కారు.
గుర్తుంచుకోండి: పెన్నేటి పాట → విద్వాన్ విశ్వం → రాయలసీమ.
జన్మభూమిని కీర్తిస్తూ రాయప్రోలు సుబ్బారావు రాసిన గేయం
(1)జననీ జయిత్రీ
(2)దేశమును ప్రేమించుమన్నా
(3)ఏదేశమేగినా
(4)తల్లీ భారతి వందనం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఏదేశమేగినా
జన్మభూమిని పొగుడుతూ రాయప్రోలు సుబ్బారావు రాసిన గేయం ఏదో అడుగుతున్నారు.
రాయప్రోలు సుబ్బారావు భావకవిత్వానికి ఆద్యుడు. ఆయన రాసిన ప్రసిద్ధ జన్మభూమి గేయం "ఏ దేశమేగినా ఎందు కాలిడినా ఏ పీఠమెక్కినా ఎవ్వరేమనినా పొగడరా నీ తల్లి భూమి భారతిని". ఎక్కడికి వెళ్ళినా మన మాతృభూమిని పొగడాలని ఈ గేయం చెబుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఏదేశమేగినా.
ఆప్షన్ (2) "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" గురజాడ అప్పారావు రాసిన దేశభక్తి గీతం. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది రాయప్రోలు రచన కాదు. ఆప్షన్ (1), ఆప్షన్ (4) కూడా రాయప్రోలు రాసిన ఈ ప్రసిద్ధ గేయం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: ఏ దేశమేగినా → రాయప్రోలు; దేశమును ప్రేమించుమన్నా → గురజాడ.
ఇది పాఠ్యపుస్తకంలోని "ఇటిజ్ పండుగ" పాఠం మీద ప్రశ్న. ఆ పండుగలో దేవుడికి పెట్టే నైవేద్యం పేరు అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బోనం. బోనం అంటే వండిన అన్నాన్ని కుండలో పెట్టి దేవతకు సమర్పించే నైవేద్యం. తెలుగు ప్రాంతాల్లో గ్రామదేవతల పండుగల్లో బోనాలు సమర్పించడం సాధారణ ఆచారం.
మిగిలిన ఆప్షన్లు (1) రొడ్డకనుసు, (2) మారు, (4) పోరోబ్ లను అధికారిక కీ ఈ పండుగ నైవేద్యంగా తీసుకోలేదు. ఇలాంటి ప్రశ్నలకు పాఠ్యపుస్తకం పాఠాన్ని నేరుగా చదవడం మంచిది.
పాఠ్యపుస్తకంలోని "కొండవాగు" పాఠం ఏ ప్రక్రియలో (సాహిత్య రూపంలో) రాశారో అడుగుతున్నారు.
పాఠాలు రకరకాల ప్రక్రియల్లో ఉంటాయి: సంభాషణ (పాత్రల మాటలు), వ్యాసం (ఒక విషయం మీద వివరణ), గేయం (పాడుకునే కవిత), లేఖ (ఉత్తరం: సంబోధన, విషయం, ఇట్లు, సంతకం ఉంటాయి).
అధికారిక కీ ప్రకారం "కొండవాగు" పాఠం లేఖ రూపంలో ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) లేఖ.
ఆప్షన్ (1) సంభాషణం, ఆప్షన్ (2) వ్యాసం, ఆప్షన్ (3) గేయం ఈ పాఠం ప్రక్రియ కాదని కీ చెబుతోంది. పాఠం ప్రక్రియ గుర్తుంచుకోవడానికి పాఠం మొదలయ్యే తీరు (ఉదాహరణకు "ప్రియమైన..." అనే సంబోధన) చూడాలి.
పాఠ్యపుస్తకంలోని "సాయం" పాఠంలో పిచ్చుకను కాపాడడానికి ప్రయత్నించిన పాత్ర ఎవరో అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఆ పాత్ర రవి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) రవి. పాఠం పేరే "సాయం", అంటే ఆపదలో ఉన్న ప్రాణికి సహాయం చేయడం దాని ఇతివృత్తం.
ఆప్షన్ (3) క్రాంతి, ఆప్షన్ (4) అక్షయ పేర్లు మరో పాఠంలో (పెదనాన్న ఇటిజ్ పండుగ గురించి చెప్పిన పాఠం) వచ్చే పిల్లలు. అందుకే ఇక్కడ తికమక పడకూడదు. ఆప్షన్ (1) రాము కీ ప్రకారం సరైనది కాదు.
పాఠ్యపుస్తకంలో పెదనాన్న క్రాంతి, అక్షయలకు వివరంగా చెప్పిన విషయం ఏదో అడుగుతున్నారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం ఆయన వివరించింది ఇటిజ్ పండుగ గురించి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) ఇటిజ్ పండుగ. పెద్దలు పిల్లలకు పండుగలు, ఆచారాల గురించి చెప్పే రూపంలో ఈ పాఠం సాగుతుంది.
ఆప్షన్ (1) కొండవాగు వేరే పాఠం (కీ ప్రకారం అది లేఖ రూపంలో ఉంది). ఆప్షన్ (2) పెన్నానది, ఆప్షన్ (3) తోలుబొమ్మలాట ఈ పాత్రలు వివరించుకున్న విషయాలు కావు.
పరోపకారం (ఇతరులకు సహాయం చేయడం) ఇతివృత్తంగా (ప్రధాన విషయంగా) ఉన్న పాఠం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఇతివృత్తం అంటే పాఠం చెప్పే ముఖ్య విషయం. "సాయం" పాఠంలో రవి ఆపదలో ఉన్న పిచ్చుకను కాపాడడానికి ప్రయత్నిస్తాడు (ప్రశ్న 40 చూడండి). ఇతరులకు, ప్రాణులకు సహాయం చేయడమే పరోపకారం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సాయం. పాఠం పేరే పరోపకారాన్ని సూచిస్తోంది.
ఆప్షన్ (1) తరిగొండ వెంగమాంబ ఒక కవయిత్రి, భక్తురాలి జీవితం మీద పాఠం. ఆప్షన్ (2) కొండవాగు లేఖ రూపంలో ఉన్న పాఠం. ఆప్షన్ (4) మంచి బహుమతి ఇతివృత్తం పరోపకారం అని కీ తీసుకోలేదు.
"జోదు" అనే వికృతి పదానికి ప్రకృతి (మూల సంస్కృత పదం) అడుగుతున్నారు.
సంస్కృత పదం తెలుగులోకి వచ్చేటప్పుడు రూపం మారితే మూలపదాన్ని ప్రకృతి అని, మారిన రూపాన్ని వికృతి అని అంటారు. పదం మొదట "య" ఉంటే తెలుగులో తరచు "జ" అవుతుంది: యముడు → జముడు, యోగి → జోగి.
అదే నియమంతో యోధుడు → జోదు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) యోధుడు.
ఆప్షన్ (4) శూరుడు అర్థంలో దగ్గరగా ఉంది (వీరుడు), అందుకే చాలామంది దాన్ని ఎంచుకుంటారు; కానీ ప్రకృతి-వికృతి రూపంలో ఉండే సంబంధం, అర్థం కాదు. ఆప్షన్ (1) శత్రువు, ఆప్షన్ (2) మిత్రుడు నుంచి జోదు రాదు.
ఒకే పదానికి వేరువేరు అర్థాలు ఉంటే వాటిని నానార్థాలు అంటారు. "సమయము" అంటే కాలం (వేళ) అనే అర్థం అందరికీ తెలుసు. దానికి శపథం, ఒట్టు, ఒప్పందం అనే అర్థం కూడా ఉంది; "సమయం చేశాడు" అంటే ఒట్టు పెట్టుకున్నాడు అని.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కాలము, శపథము.
ఆప్షన్ (1) నిజము, ప్రయత్నము; ఆప్షన్ (3) ఓర్పు, బలము; ఆప్షన్ (4) తుల్యము, న్యాయము అనేవి "సమయము" పదానికి అర్థాలు కావు. (4) లోని "తుల్యము" అనేది "సమము" అనే పదానికి దగ్గర, అందుకే జాగ్రత్త.
"సంబంధం తెగిపోవడం" అనే అర్థం ఇచ్చే జాతీయం ఏదో అడుగుతున్నారు.
జాతీయం అంటే మాటల అక్షరార్థం కాకుండా ప్రత్యేక అర్థం ఇచ్చే పదబంధం. "ఋణం తీరిపోయింది" అంటే ఇక ఇద్దరి మధ్య బంధం ముగిసింది, సంబంధం తెగిపోయింది అని. "వాళ్ళతో మనకు ఋణం తీరింది" అని పెద్దలు అంటారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) ఋణము తీఱు.
ఆప్షన్ (1) ఉప్పు తిను అంటే ఒకరి దగ్గర ఆశ్రయం పొంది విశ్వాసంగా ఉండటం (ఉప్పు తిన్న విశ్వాసం). ఆప్షన్ (2) ఉట్టిపడు అంటే ఒక గుణం స్పష్టంగా బయటికి కనిపించడం (అందం ఉట్టిపడుతోంది). ఆప్షన్ (3) ఎగవేయు అంటే చెల్లించాల్సింది ఇవ్వకుండా తప్పించుకోవడం.
"శౌర్యమును ప్రదర్శించువాడు" అనే వ్యుత్పత్తి అర్థానికి సరిపోయే పదం ఏదో అడుగుతున్నారు.
వ్యుత్పత్తి అర్థం అంటే ఒక పదం ఎలా ఏర్పడిందో చెప్పే వివరణ. శౌర్యం (వీరత్వం) శూర శబ్దం నుంచి వచ్చింది. శౌర్యం చూపేవాడు శూరుడు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) శూరుడు.
ఆప్షన్ (1) వినయుడు అంటే వినయం ఉన్నవాడు. ఆప్షన్ (2) విజయుడు అంటే విజయం పొందేవాడు (అర్జునుడికి ఒక పేరు). ఆప్షన్ (4) నరుడు అంటే మనిషి. ఇవేవీ శౌర్యం అనే మూలానికి సంబంధించినవి కావు.
ముక్కు సహాయంతో (నాసిక ద్వారా గాలి వెళ్తూ) పలికే అక్షరాలను ఏమంటారో అడుగుతున్నారు.
ఙ, ఞ, ణ, న, మ అనే ఐదు అక్షరాలు పలికేటప్పుడు గాలి నోటితో పాటు ముక్కు ద్వారా కూడా బయటికి వస్తుంది. అందుకే వీటిని అనునాసికాలు అంటారు. ప్రతి వర్గంలో ఐదో అక్షరం అనునాసికం.
దేవర్షి = దేవ + ఋషి. గుణ సంధి సూత్రం: అ కారానికి ఇ, ఉ, ఋ లు పరమైతే వరుసగా ఏ, ఓ, అర్ లు ఏకాదేశం అవుతాయి. ఇక్కడ "వ" లోని అ + ఋ కలిసి "అర్" అయింది: దేవ + ఋషి → దేవర్షి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) గుణ సంధి. ఇదే సంధికి మరో ఉదాహరణ: మహా + ఋషి = మహర్షి.
ఆప్షన్ (1) సవర్ణదీర్ఘ సంధిలో ఒకే రకమైన అచ్చులు కలిసి దీర్ఘం అవుతాయి (విద్యా + ఆలయం = విద్యాలయం). ఆప్షన్ (3) అత్వ సంధిలో పదం చివరి అ లోపిస్తుంది (రామ + అయ్య = రామయ్య). ఆప్షన్ (4) యడాగమంలో సంధి జరగనప్పుడు య్ వచ్చి చేరుతుంది (మా + అమ్మ = మాయమ్మ).
ఇచ్చిన ప్రత్యయాల్లో షష్ఠీ విభక్తికి చెందినది ఏదో అడుగుతున్నారు.
తెలుగులో విభక్తి ప్రత్యయాలు: ప్రథమ (డు, ము, వు, లు), ద్వితీయ (ని, ను, ల, కూర్చి, గురించి), తృతీయ (చేతన్, చేన్, తోడన్, తోన్), చతుర్థి (కొఱకున్, కై), పంచమి (వలనన్, కంటెన్, పట్టి), షష్ఠి (కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్ తో పాటు సంబంధాన్ని చెప్పే ప్రత్యయం), సప్తమి (అందున్, నన్).
షష్ఠి రెండు వస్తువుల మధ్య సంబంధాన్ని (ఇది దానిది) చెబుతుంది. ఆప్షన్ (3) లోని ప్రత్యయం సరిగ్గా ఈ సంబంధాన్నే చెబుతుంది (ఉదాహరణ: రాముని పుస్తకం). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
ఆప్షన్ (1) చేత తృతీయ విభక్తి. ఆప్షన్ (2) వలన పంచమి విభక్తి. ఆప్షన్ (4) కొఱకు చతుర్థి విభక్తి.
ఉపమానం, ఉపమేయం మధ్య పోలిక చెప్పే అలంకారం ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఉపమేయం అంటే వర్ణించే వస్తువు, ఉపమానం అంటే దేనితో పోలుస్తామో అది. ఈ రెండింటికీ చక్కని పోలిక (సామ్యం) చెబితే ఉపమాలంకారం. ఉదాహరణ: "ఆమె ముఖం చంద్రుడిలా ఉంది" (ముఖం ఉపమేయం, చంద్రుడు ఉపమానం, "వలె/లా" ఉపమావాచకం).
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఉపమాలంకారం.
ఆప్షన్ (4) రూపకంలో పోలిక కాదు, రెండింటికీ భేదం లేనట్లు (అభేదం) చెబుతాం: "ముఖచంద్రుడు". ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు. ఆప్షన్ (1) అతిశయోక్తి ఉన్నదాన్ని ఎక్కువ చేసి చెప్పడం. ఆప్షన్ (2) స్వభావోక్తి వస్తువు స్వభావాన్ని ఉన్నది ఉన్నట్లుగా వర్ణించడం.
పుట్టుకతో శ్రవణ లోపం కల్గిన పిల్లలు ఈ దశలో నేర్చుకొనే గృహ భాషను నేర్చుకోలేక పోతారు.
(1)ఉత్తర కౌమార దశ
(2)కౌమార దశ
(3)వయోజన దశ
(4)బాల్య దశ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) బాల్య దశ
పుట్టుకతోనే వినికిడి లోపం (Hearing Impairment) ఉన్న పిల్లలు ఏ దశలో నేర్చుకునే ఇంటి భాషను (మాతృభాషను) నేర్చుకోలేరో అడుగుతున్నారు.
పిల్లలు ఇంటి భాషను బాల్యంలోనే, ముఖ్యంగా మొదటి కొన్ని సంవత్సరాల్లో, చుట్టూ ఉన్నవారి మాటలు వింటూ అనుకరిస్తూ సహజంగా నేర్చుకుంటారు. పుట్టుకతోనే వినలేని బిడ్డకు ఆ మాటలు అందవు, కాబట్టి ఆ దశలో సహజంగా జరగాల్సిన భాషా సముపార్జన జరగదు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) బాల్య దశ. అందుకే వినికిడి లోపాన్ని వీలైనంత త్వరగా గుర్తించి, Hearing Aids, ముందస్తు జోక్యం (Early Intervention) అందించాలి.
ఆప్షన్ (1) ఉత్తర కౌమార దశ, ఆప్షన్ (2) కౌమార దశ, ఆప్షన్ (3) వయోజన దశ నాటికి ఇంటి భాష ఎప్పుడో నేర్చుకుని ఉంటాం. ఆ దశలు ఇంటి భాష నేర్చుకునే దశలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఇంటి భాష నేర్చుకునేది బాల్యంలో; వినికిడి లోపం త్వరగా గుర్తించాలి.
శ్రవణ లోపం కల్గిన విద్యార్థులలో ఈ లోపం ఎక్కువగా ఉంటుంది
(1)శారీరక లోపం
(2)భాషణాలోపం
(3)మానసిక లోపం
(4)చలన లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) భాషణాలోపం
వినికిడి లోపం ఉన్న విద్యార్థుల్లో సాధారణంగా ఎక్కువగా కనిపించే మరో లోపం ఏదో అడుగుతున్నారు.
మాట్లాడటం వినడం మీద ఆధారపడుతుంది. పిల్లలు ఇతరుల మాటలు, తమ మాటలు విని సరిచేసుకుంటూ మాట్లాడటం నేర్చుకుంటారు. వినలేని పిల్లలు మాటలను అనుకరించలేరు, తమ ఉచ్చారణను సరిచేసుకోలేరు. అందుకే వారిలో మాట్లాడటంలో లోపం (Speech Impairment) ఎక్కువగా ఉంటుంది. వినికిడి లోపం, భాషణ లోపం కలిపి "వినికిడి, భాషణ లోపం" అని చెబుతారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) భాషణాలోపం.
ఆప్షన్ (1) శారీరక లోపం, ఆప్షన్ (4) చలన లోపం (Locomotor Disability) వినికిడి లోపం వల్ల రావు. ఆప్షన్ (3) మానసిక లోపం కూడా వినికిడి లోపానికి సహజ ఫలితం కాదు; వినలేని పిల్లల తెలివితేటలు సాధారణంగానే ఉండవచ్చు.
గుర్తుంచుకోండి: వినలేకపోతే మాట్లాడటం కష్టం: వినికిడి లోపం → భాషణ లోపం.
భాషా నైపుణ్యాలకు పంచ ప్రాణాలు వంటి సామాన్య స్పష్టీకరణలలో లేనిది
(1)స్పష్టత
(2)అందం
(3)వేగం
(4)అనుకరణ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) అనుకరణ
భాషా నైపుణ్యాలకు (వినడం, మాట్లాడటం, చదవడం, రాయడం) "పంచ ప్రాణాలు" లాంటి సామాన్య లక్షణాల్లో లేనిది ఏదో అడుగుతున్నారు. "లేనిది" అనే మాట గమనించాలి.
ఏ భాషా నైపుణ్యాన్ని అంచనా వేసినా చూసే సామాన్య లక్షణాలు: స్పష్టత (అర్థమయ్యేలా ఉండటం), వేగం (తగిన వేగంతో చదవడం, రాయడం), అందం (చక్కని ఉచ్చారణ, చక్కని దస్తూరి) మొదలైనవి. ఇవి ఒక నైపుణ్యం ఎంత బాగా వచ్చిందో చెప్పే గుణాలు.
అనుకరణ అనేది ఒక నైపుణ్యాన్ని నేర్చుకునే పద్ధతి (చూసి, విని అలాగే చేయడం), నైపుణ్యం గుణం కాదు. కాబట్టి జాబితాలో లేనిది ఆప్షన్ (4) అనుకరణ.
ఆప్షన్ (1) స్పష్టత, ఆప్షన్ (2) అందం, ఆప్షన్ (3) వేగం మూడూ భాషా నైపుణ్యాల సామాన్య లక్షణాల్లో ఉన్నాయి, కాబట్టి "లేనిది" ప్రశ్నకు అవి జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: స్పష్టత, వేగం, అందం = గుణాలు; అనుకరణ = నేర్చుకునే పద్ధతి.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలలో శ్రవణ భాషణా నైపుణ్యం పెంపొందించడానికి ఉపాధ్యాయుని సంభాషణ ఇలా ఉండాలి
(1)ఆసక్తిని, కుతూహలాన్ని కలిగించేలా ఉండాలి
(2)బహు భాషలలో సంభాషణ కొనసాగించాలి
(3)దోషాలను ప్రత్యక్షంగా సరిచేయాలి
(4)వారి కుటుంబం గురించి మాట్లాడించకూడదు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఆసక్తిని, కుతూహలాన్ని కలిగించేలా ఉండాలి
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల్లో (CWSN) వినడం, మాట్లాడటం నైపుణ్యాలు పెంచడానికి ఉపాధ్యాయుడి సంభాషణ ఎలా ఉండాలో అడుగుతున్నారు.
పిల్లలు ఆసక్తి ఉన్న విషయాన్నే శ్రద్ధగా వింటారు, దాని గురించే మాట్లాడాలనుకుంటారు. కథలు, బొమ్మలు, ప్రశ్నలు, వారి అనుభవాలతో కుతూహలం కలిగిస్తూ మాట్లాడితే వారు ఎక్కువసేపు విని, ధైర్యంగా స్పందిస్తారు.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఆసక్తిని, కుతూహలాన్ని కలిగించేలా ఉండాలి.
ఆప్షన్ (2) చాలా భాషల్లో మాట్లాడితే ఈ పిల్లలు తికమక పడతారు; ఒకే భాషలో సరళంగా మాట్లాడాలి. ఆప్షన్ (3) తప్పులను అందరి ముందు నేరుగా సరిచేస్తే పిల్లలు భయపడి మాట్లాడటం మానేస్తారు; సరైన రూపాన్ని తిరిగి చెప్పి పరోక్షంగా సరిచేయాలి. ఆప్షన్ (4) కుటుంబం పిల్లలకు బాగా తెలిసిన విషయం; దాని గురించి మాట్లాడించడం మంచిదే.
గుర్తుంచుకోండి: ఆసక్తి ఉంటేనే వింటారు, మాట్లాడతారు.
భాషాభివృద్ధికి తోడ్పడే దృశ్య (కంటితో చూసే) బోధనోపకరణం ఏదో అడుగుతున్నారు.
బోధనోపకరణాలు మూడు రకాలు: శ్రవ్య (వినేవి: Radio, Audio), దృశ్య (చూసేవి: Charts, చిత్రాలు, గోడ పత్రికలు, నల్లబల్ల), దృశ్య-శ్రవ్య (చూసి వినేవి: TV, Film, తోలుబొమ్మలాట). గోడ పత్రికలో పిల్లలు రాసిన కథలు, కవితలు, వార్తలు ఉంటాయి; వాటిని చదవడం, రాయడం వల్ల భాష పెరుగుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) గోడ పత్రికలు.
ఆప్షన్ (1) రేడియో, ఆప్షన్ (3) సంగీత వాయిద్యాలు వినడానికి సంబంధించిన శ్రవ్య సాధనాలు. ఆప్షన్ (4) తోలుబొమ్మలాటలో బొమ్మలను చూస్తాం, మాటలు, పాటలు వింటాం, కాబట్టి అది దృశ్య-శ్రవ్య సాధనం, కేవలం దృశ్యం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: రేడియో = శ్రవ్యం; గోడ పత్రిక = దృశ్యం; తోలుబొమ్మలాట = దృశ్య-శ్రవ్యం.
దీని ద్వారా శ్రవణ శక్తి పెంపొంది శ్రవణ, పఠన, లేఖనాలకు సమన్వయం సమకూరుతుంది
(1)లేఖనం
(2)దృష్ట లేఖనం
(3)ఉక్త లేఖనం
(4)చూచి వ్రాత
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఉక్త లేఖనం
వినే శక్తిని పెంచుతూ, వినడం, చదవడం, రాయడం మూడింటినీ కలిపి సాధన చేయించే రాత పద్ధతి ఏదో అడుగుతున్నారు.
ఉక్త లేఖనం అంటే ఉపాధ్యాయుడు చెబుతుంటే (ఉక్తం = చెప్పినది) విని పిల్లలు రాయడం, అంటే Dictation. పిల్లలు శ్రద్ధగా వింటారు (శ్రవణం), విన్నదాన్ని రాస్తారు (లేఖనం), రాసినదాన్ని మళ్ళీ చదివి సరిచూసుకుంటారు (పఠనం). అందుకే మూడు నైపుణ్యాలకు సమన్వయం కుదురుతుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఉక్త లేఖనం.
ఆప్షన్ (2) దృష్ట లేఖనం, ఆప్షన్ (4) చూచి వ్రాత రెండూ చూసి రాయడమే (Copy Writing); వీటిలో వినడం ఉండదు, కాబట్టి శ్రవణ శక్తి పెరగదు. ఇక్కడ చాలామంది ఈ రెండిటి మధ్య తికమక పడతారు. ఆప్షన్ (1) లేఖనం అంటే సాధారణంగా రాయడం మాత్రమే; అది ఒక ప్రత్యేక పద్ధతిని చెప్పదు.