AP TET October 2024 · Paper 1B: లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ప్రశ్నలు, సమాధానాలు
AP TET October 2024 · Paper 1B (ప్రత్యేక విద్య, 6 అక్టోబర్ 2024) లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు సెక్షన్: ప్రశ్నలు 31–60, అధికారిక కీ సమాధానాలు, ప్రతి ప్రశ్నకు తెలుగులో వివరణ.
Passage: తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో 1911 సంవత్సరం చాలా ప్రధానమైంది. గిడుగువారు ఉద్యోగాన్ని వదిలి వ్యావహారిక భాషోద్యమం పూర్తిగా చేపట్టడం, స్కూలు ఫైనల్, ఇంటర్ విద్యార్థులు వాడుకభాష ఉపయోగించడానికి ప్రభుత్వం అనుమతించటం, ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తు స్థాపించడం ముఖ్యమైనవి. అయితే పెద్దలు, పండితులు కలిసి, వ్యావహారిక భాషకు వ్యతిరేకంగా మద్రాసు ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చి, వారిచ్చిన అనుమతిని ఉపసంహరించేలా చేశారు. ఆంధ్ర సాహిత్య పరిషత్తుకు సవాలుగా నవ్య సాహిత్య పరిషత్తు బయలుదేరింది. 'ప్రతిభ' అనే పత్రికను వెలువరించింది.
పై గద్యాన్ని అనుసరించి కింది వానిలో సరికానిది
(1)గిడుగు వారు ఉద్యోగాన్ని వదిలి వ్యావహారిక భాషోద్యమాన్ని చేపట్టాడు.
(3)విద్యార్థులకు వాడుక భాష ఉపయోగించడానికి ప్రభుత్వం అనుమతిని ఇచ్చింది.
(4)పండితులు ఒత్తిడి తెచ్చినా ప్రభుత్వం విద్యార్థులకిచ్చిన అనుమతిని ఉపసంహరించుకోలేదు.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) పండితులు ఒత్తిడి తెచ్చినా ప్రభుత్వం విద్యార్థులకిచ్చిన అనుమతిని ఉపసంహరించుకోలేదు.
ఇది అపఠిత గద్యం (Unseen Passage) ప్రశ్న. ఇక్కడ "సరికానిది" అడిగారు. అంటే గద్యంలో చెప్పిన విషయానికి విరుద్ధంగా ఉన్న వాక్యాన్ని గుర్తించాలి. ప్రతి ఆప్షన్ను గద్యంలోని వాక్యంతో పోల్చి చూడాలి.
గద్యంలో "పెద్దలు, పండితులు కలిసి... మద్రాసు ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చి, వారిచ్చిన అనుమతిని ఉపసంహరించేలా చేశారు" అని స్పష్టంగా ఉంది. అంటే ప్రభుత్వం అనుమతిని వెనక్కి తీసుకుంది. ఆప్షన్ (4) మాత్రం "ప్రభుత్వం అనుమతిని ఉపసంహరించుకోలేదు" అంటోంది. ఇది గద్యానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకం. కాబట్టి సరికానిది ఆప్షన్ (4).
మిగిలిన మూడూ గద్యంలో ఉన్నవే. గిడుగు ఉద్యోగం వదిలి ఉద్యమం చేపట్టారు (1), నవ్య సాహిత్య పరిషత్తు 'ప్రతిభ' పత్రిక తెచ్చింది (2), ప్రభుత్వం మొదట వాడుకభాషకు అనుమతి ఇచ్చింది (3). ఆప్షన్ (3) చూసి చాలామంది తికమకపడతారు. కానీ అనుమతి ఇవ్వడం నిజమే, తర్వాత ఉపసంహరించారు. అందుకే (3) సరైనదే.
గుర్తుంచుకోండి: "సరికానిది" ప్రశ్నల్లో గద్యంలోని 'అయితే', 'కానీ' తర్వాత వచ్చే వాక్యాన్ని జాగ్రత్తగా చదవండి.
Passage: సామాజిక ప్రయోజనాల కోసం సాహిత్యాన్ని వినియోగించాలన్న సత్యం వీరేశలింగం గారికి తెలుసు. గురజాడ అప్పారావు గారికి తెలుసు. మూఢాచారాల పీడకలలో పలవరిస్తున్న జాతిని వెన్నుతట్టి లేపింది మొదటి వారైతే ఫ్యూడలు వ్యవస్థలో జీవిస్తున్నప్పుడే రాజభక్తి కన్నా దేశభక్తి దొడ్డదని గుర్తించింది రెండవవారు. తెలుగు సాహిత్యానికి జాతీయ దృక్పథాన్ని గురజాడ నేర్పితే, అంతర్జాతీయ తత్వాన్ని మప్పింది శ్రీశ్రీ. రాజకీయంగా దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం ఉద్యమాలు సాగుతున్నప్పుడు భాషా స్వాతంత్ర్యం కోసం సాహిత్యరంగంలో సమరాలు చేసిన ఉద్దండుడు గిడుగు రామ్మూర్తి గారు.
రాజభక్తి కన్నా దేశభక్తి గొప్పదని గుర్తించిన వారు
(1)శ్రీశ్రీ
(2)గురజాడ అప్పారావు
(3)కందుకూరి వీరేశలింగం
(4)గిడుగు రామ్మూర్తి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) గురజాడ అప్పారావు
గద్యంలో "రాజభక్తి కన్నా దేశభక్తి దొడ్డది" అని ఎవరు గుర్తించారో అడిగారు. గద్యం ఇద్దరు వ్యక్తుల గురించి "మొదటివారు", "రెండవవారు" అని చెబుతోంది. వాళ్లెవరో ముందు వాక్యం నుంచి తెలుసుకోవాలి.
ముందు వాక్యాల్లో పేర్లు ఈ క్రమంలో వచ్చాయి: మొదట వీరేశలింగం, తర్వాత గురజాడ అప్పారావు. కాబట్టి "మొదటివారు" వీరేశలింగం (మూఢాచారాలపై పోరాటం), "రెండవవారు" గురజాడ. రాజభక్తి కన్నా దేశభక్తి గొప్పదని గుర్తించింది రెండవవారు, అంటే గురజాడ అప్పారావు. ఆప్షన్ (2) సరైనది. గురజాడ "దేశమును ప్రేమించుమన్నా" గీతం రాసిన కవి అని గుర్తుంచుకోండి.
శ్రీశ్రీ అంతర్జాతీయ తత్వాన్ని నేర్పారని గద్యం చెబుతోంది (1). కందుకూరి వీరేశలింగం "మొదటివారు", మూఢాచారాలపై పోరాడారు (3). గిడుగు రామ్మూర్తి భాషా స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడారు (4). ఈ ముగ్గురికీ దేశభక్తి వాక్యం వర్తించదు.
గుర్తుంచుకోండి: 'మొదటివారు', 'రెండవవారు' వంటి మాటలు వస్తే వెనక వాక్యంలో పేర్ల క్రమం చూడండి.
శతకోటి భానుతేజా!
యతులిత సద్గుణ గణాఢ్య! యంబుజనాభా!
రతినాథ జనక! లక్ష్మీ
సతిహిత! ననుగావు భక్త! సన్నుత కృష్ణా!
పై పద్యంలో "సాటిలేని మంచి గుణాల సమూహంతో గొప్పవాడు" అనే అర్థం వచ్చే పదబంధం
(1)అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య
(2)రతినాథజనక
(3)శతకోటి భానుతేజా
(4)అంబుజనాభా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య
పద్యంలోని ఏ సంబోధన "సాటిలేని మంచి గుణాల సమూహంతో గొప్పవాడు" అనే అర్థం ఇస్తుందో అడిగారు. ఇది కృష్ణుణ్ని సంబోధించే కంద పద్యం. ప్రతి సంబోధనను విడదీసి అర్థం చూడాలి.
"అతులిత సద్గుణ గణాఢ్య" = అతులిత (సాటిలేని) + సద్గుణ (మంచి గుణాల) + గణ (సమూహం) + ఆఢ్య (సంపన్నుడు, గొప్పవాడు). ప్రశ్నలోని అర్థం పదం పదంగా సరిపోతుంది. పద్యంలో ఇది "యతులిత" అని ఉంది, ఎందుకంటే ముందు పదంతో సంధిలో 'య' వచ్చింది (యడాగమం). కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
"రతినాథ జనక" అంటే మన్మథుని తండ్రి (2). "శతకోటి భానుతేజా" అంటే వంద కోట్ల సూర్యుల తేజస్సు కలవాడు (3). "అంబుజనాభా" అంటే నాభిలో పద్మం కలవాడు (4). ఇవేవీ "మంచి గుణాల సమూహం" అనే అర్థం ఇవ్వవు.
గుర్తుంచుకోండి: గుణ, గణ, ఆఢ్య అనే మూడు పదాలు ప్రశ్నలోని 'గుణాలు', 'సమూహం', 'గొప్పవాడు'కు నేరుగా సరిపోతాయి.
ఆచార్యున కెదిరింపకు
బ్రోచినదొర నింద సేయఁబోకుము కార్యా
లోచనము లొంటిఁజేయకు
మాచారము విడువఁబోకుమయ్య కుమారా!
పై పద్యంలో ఒంటరిగా చేయకూడనిది
(1)ఆచార్యుని ఎదిరించుట
(2)ఆచారము విడుచుట
(3)కార్యాలోచనము
(4)బ్రోచిన దొర నిందసేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కార్యాలోచనము
ఇది కుమార శతకంలోని నీతి పద్యం. పద్యంలో నాలుగు నీతులు ఉన్నాయి. వాటిలో "ఒంటరిగా" చేయకూడనిది ఏదో అడిగారు. పద్యంలో "ఒంటి" అనే మాట ఏ పదంతో కలిసి వచ్చిందో చూడాలి.
మూడో పాదంలో "కార్యాలోచనము లొంటిఁజేయకు" అని ఉంది. అంటే ఏ పని గురించైనా ఆలోచన (కార్యాలోచనం) ఒక్కరే చేయకూడదు, పెద్దలతో, ఇతరులతో కలిసి చర్చించాలి. "ఒంటి" అనే మాట కార్యాలోచనంతోనే వచ్చింది. కాబట్టి ఆప్షన్ (3) సరైనది.
మిగిలినవి కూడా పద్యంలో చెప్పిన నీతులే, కానీ వాటిని అసలు చేయకూడదని చెప్పారు, ఒంటరిగా అని కాదు. గురువును ఎదిరించకూడదు (1), ఆచారం విడువకూడదు (2), కాపాడిన యజమానిని నిందించకూడదు (4). ఇక్కడ చాలామంది (1) లేదా (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్నలోని 'ఒంటరిగా' అనే మాటకు జవాబు (3) మాత్రమే.
గుర్తుంచుకోండి: పద్యంలో 'ఒంటి' అనే మాట ఏ పదం పక్కన ఉందో అదే జవాబు.
రచయితలు తమ అసలు పేరుకు బదులు వాడే పేరును కలం పేరు (Pen name) అంటారు. 'రావ్' అనే కలం పేరుతో రాసిన రచయిత ఎవరో అడిగారు.
అధికారిక కీ ప్రకారం 'రావ్' అనేది బులుసు వేంకట రమణయ్య కలం పేరు. కాబట్టి ఆప్షన్ (2) సరైనది. బులుసు వేంకట రమణయ్య తెలుగు పండితుడు, రచయిత. కలం పేర్లపై ప్రశ్నలు పరీక్షల్లో తరచుగా వస్తాయి, అందుకే ఇలాంటి జతలను పట్టికగా రాసుకోవాలి.
జంధ్యాల సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి (1), మధురాంతకం రాజారాం (3), పాలగుమ్మి విశ్వనాథం (4) తమ అసలు పేర్లతోనే ఎక్కువగా ప్రసిద్ధులు. 'రావ్' కలం పేరు వీరిది కాదు. మధురాంతకం రాజారాం చిత్తూరు జిల్లా కథా రచయితగా ప్రసిద్ధుడు.
గుర్తుంచుకోండి: కవులు, వారి కలం పేర్లను ఒక పట్టికగా రాసుకుని పునశ్చరణ చేయండి.
ఇతివృత్తం (Theme) అంటే ఒక పాఠం ప్రధానంగా దేని గురించి చెబుతుందో ఆ కేంద్ర విషయం. పాఠ్యపుస్తకంలోని 'నా బాల్యం' పాఠం ఇతివృత్తం ఏమిటో అడిగారు.
'నా బాల్యం' పాఠంలో రచయిత తన చిన్నతనంలో కళల పట్ల పెంచుకున్న ఆసక్తిని, వాటిని నేర్చుకున్న అనుభవాలను చెబుతారు. అందుకే పాఠం ఇతివృత్తం "కళలు". అధికారిక కీ కూడా ఆప్షన్ (3) ఇచ్చింది.
పేరు చూసి చాలామంది (2) పిల్లల స్వభావం అనుకుంటారు. కానీ బాల్యం అనేది నేపథ్యం మాత్రమే, ప్రధాన విషయం కళలు. నైతిక విలువలు (1), సమయస్ఫూర్తి (4) ఇతర పాఠాల ఇతివృత్తాలు. ఈ పాఠం కేంద్ర విషయం అవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: పాఠం పేరు మాత్రమే చూసి ఇతివృత్తం ఊహించవద్దు; పాఠం కేంద్ర విషయం గుర్తుంచుకోండి.
తన జీవిత అనుభవాలు, భావాలతో కలబోసి తనకు తానే రాసుకునే సాహితీ ప్రక్రియ
(1)ఆత్మకథ
(2)జీవితచరిత్ర
(3)గల్పిక
(4)కథ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ఆత్మకథ
తన జీవితాన్ని, అనుభవాలను, భావాలను తానే రాసుకునే సాహిత్య ప్రక్రియ ఏదో అడిగారు. ఇక్కడ కీలక మాట "తనకు తానే".
ఆత్మ అంటే తాను. ఒక వ్యక్తి తన కథను తానే రాస్తే అది ఆత్మకథ (Autobiography). ఉదాహరణకు కందుకూరి వీరేశలింగం "స్వీయ చరిత్రము" తెలుగులో ప్రసిద్ధ ఆత్మకథ. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
జీవితచరిత్ర (Biography) అంటే ఒకరి జీవితాన్ని మరొకరు రాయడం (2), ఇక్కడ రాసేది వేరే వ్యక్తి. గల్పిక అంటే చిన్న ఊహాత్మక రచన, ఒక సంఘటనను చురుకుగా చెప్పే చిన్న ప్రక్రియ (3). కథ ఊహించిన పాత్రలు, సంఘటనలతో ఉంటుంది (4). ఈ మూడూ రచయిత తన గురించే రాసుకునేవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఆత్మకథ = తన గురించి తానే; జీవితచరిత్ర = ఇతరుల గురించి.
యాత్రా చరిత్ర (Travelogue) అంటే రచయిత తాను చేసిన ప్రయాణంలో చూసిన ప్రదేశాలు, ప్రజలు, ఆచారాలు, అనుభవాలను వర్ణించే రచన. తెలుగులో మొదటి యాత్రా చరిత్ర ఏదో అడిగారు.
ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య 1830 ప్రాంతంలో మద్రాసు నుంచి కాశీకి చేసిన యాత్రను "కాశీయాత్రా చరిత్ర"లో వర్ణించారు. ఇది తెలుగులో తొలి యాత్రా చరిత్రగా ప్రసిద్ధి పొందింది. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.
నీలగిరి యాత్ర (1), నా ఉత్తర భారతయాత్రా విశేషాలు (2), కాశ్మీర దీపకళిక (3) కూడా యాత్రా రచనలే. కానీ ఇవి కాశీయాత్రా చరిత్ర తర్వాత వచ్చినవి. 'తొలి' అనే మాటకు జవాబు కాశీయాత్రా చరిత్ర మాత్రమే.
గుర్తుంచుకోండి: తొలి యాత్రా చరిత్ర = ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య 'కాశీయాత్రా చరిత్ర'.
సంస్కృతం నుంచి వచ్చిన అసలు పదాన్ని ప్రకృతి అంటారు. అది తెలుగులో మారి వాడుకలోకి వచ్చిన రూపాన్ని వికృతి అంటారు. ఇక్కడ "దివ్వె" వికృతి, దానికి ప్రకృతి ఏమిటో అడిగారు.
దివ్వె అంటే దీపం. సంస్కృత పదం "దీపము" తెలుగులో "దివ్వె"గా మారింది. కాబట్టి దివ్వెకు ప్రకృతి దీపము, ఆప్షన్ (1) సరైనది. ఇలాంటి మరికొన్ని జంటలు: ఆజ్ఞ - ఆన, విద్య - విద్దె, భాష - బాస.
దిట్టము అంటే గట్టిదనం, స్థిరత్వం (2). దీవులు అంటే ద్వీపాలు (3). తీరము అంటే ఒడ్డు (4). ఇవి ఏవీ దివ్వెకు మూల రూపం కావు. శబ్దం దగ్గరగా ఉందని (2) లేదా (3) ఎంచుకోవద్దు, అర్థం చూడాలి.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రకృతి-వికృతిలో అర్థం ఒకటే ఉండాలి: దివ్వె = దీపం.
తెలుగు వ్యాకరణంలో పురుషలు మూడు: ప్రథమ, మధ్యమ, ఉత్తమ. ఇందులో మధ్యమ పురుష సర్వనామాలు ఏవో అడిగారు.
మాట్లాడే వ్యక్తి తన గురించి చెప్పేది ఉత్తమ పురుష (నేను, మేము, మనం). ఎదుటివారిని ఉద్దేశించి మాట్లాడేది మధ్యమ పురుష (నీవు, మీరు). ఇక్కడ లేని మూడో వ్యక్తి గురించి చెప్పేది ప్రథమ పురుష (అతడు, ఆమె, అది, వారు). కాబట్టి "మీరు, నీవు" మధ్యమ పురుష, ఆప్షన్ (4) సరైనది.
"అతడు, ఆమె" (1), "అవి, ఇవి" (3) ప్రథమ పురుష. "నేను, మేము" (2) ఉత్తమ పురుష. ఇంగ్లిష్లో First person అంటే 'I' కాబట్టి చాలామంది ప్రథమ పురుష అంటే 'నేను' అనుకుంటారు. తెలుగులో వరుస తిరగబడి ఉంటుంది, జాగ్రత్త.
గుర్తుంచుకోండి: తెలుగులో ఉత్తమ = నేను, మధ్యమ = నువ్వు, ప్రథమ = అతడు (ఇంగ్లిష్కు వ్యతిరేక క్రమం).
ఇచ్చిన వాక్యం ఏ రకమైన భాషా ప్రయోగమో అడిగారు. వాక్యంలో ఒక వస్తువును నేరుగా చెప్పకుండా, దాని లక్షణాన్ని దాచి చెప్పారు.
పొడుపు కథ (Riddle) అంటే ఒక వస్తువు పేరు చెప్పకుండా దాని లక్షణాలను చమత్కారంగా వర్ణించి, "అదేమిటి?" అని విప్పమని అడగడం. "వెండి గొలుసు వెయ్యడమే గాని తియ్యలేము" అనే వాక్యం కూడా ఒక వస్తువును దాచి చెబుతోంది, వినేవారు జవాబు ఊహించాలి. కాబట్టి ఇది పొడుపు కథ, ఆప్షన్ (2) సరైనది.
సామెత (3) అంటే అనుభవంలోంచి వచ్చిన నీతిని చెప్పే లోకోక్తి, ఉదాహరణకు "కోటి విద్యలూ కూటి కొరకే". జాతీయం (4) అంటే అక్షరార్థం కాకుండా ప్రత్యేక అర్థం ఇచ్చే పదబంధం, ఉదాహరణకు "తలలో నాలుక". పారిభాషిక పదం (1) ఒక శాస్త్రంలో ప్రత్యేక అర్థం ఉన్న సాంకేతిక పదం. ఈ వాక్యం జవాబు అడిగే చిక్కు కాబట్టి ఈ మూడూ కావు.
గుర్తుంచుకోండి: జవాబు ఊహించమని అడిగే చిక్కు వాక్యం = పొడుపు కథ.
ఒకే అర్థం ఇచ్చే వేర్వేరు పదాలను పర్యాయపదాలు (Synonyms) అంటారు. ఒకే పదానికి వేర్వేరు అర్థాలు ఉంటే అవి నానార్థాలు. "దళము"కు పర్యాయపదాలు అడిగారు.
"దళము" అంటే సైన్యం అనే అర్థంలో దానికి పర్యాయపదాలు సైన్యం, సేన. ఈ రెండూ ఒకే అర్థం (army) ఇస్తాయి. కాబట్టి ఆప్షన్ (3) సరైనది.
ఇక్కడ చాలామంది (1) "ఆకు, సైన్యం" ఎంచుకుంటారు. కానీ దళానికి ఆకు, సైన్యం అనే రెండు వేర్వేరు అర్థాలు ఉన్నాయి. అవి నానార్థాలు, పర్యాయపదాలు కావు. (2) లో కూడా ఆకు వేరే అర్థం. "బలం, ధర్మం" (4) దళానికి సంబంధం లేని పదాలు.
గుర్తుంచుకోండి: పర్యాయపదాలు = ఒకే అర్థం, వేర్వేరు పదాలు; నానార్థాలు = ఒకే పదం, వేర్వేరు అర్థాలు.
తెలుగు వ్యాకరణంలో నామవాచకాలను అవి సూచించే వాటి ఆధారంగా మహద్వాచకాలు, మహతీ వాచకాలు, అమహద్వాచకాలుగా విభజిస్తారు. స్త్రీలను సూచించే పదాలను ఏమంటారో అడిగారు.
పురుషులను సూచించే పదాలు మహద్వాచకాలు (రాముడు, అతడు). స్త్రీలను సూచించే పదాలు మహతీ వాచకాలు (సీత, ఆమె). జంతువులు, వస్తువులు మొదలైనవి సూచించేవి అమహద్వాచకాలు. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) మహతీ వాచకాలు సరైనది.
మహద్వాచకాలు (2) పురుషులకు సంబంధించినవి. తిర్యగ్వాచకాలు (3) పశుపక్ష్యాదులను సూచిస్తాయి. జడ వాచకాలు (4) ప్రాణం లేని వస్తువులను సూచిస్తాయి. ఈ మూడూ స్త్రీలను సూచించవు.
"మనమంతా ధర్మం కొరకు పాటుపడాలి" - గీత గీసిన పదం ఏ విభక్తి ప్రత్యయం
(1)సప్తమీ విభక్తి
(2)చతుర్థీ విభక్తి
(3)షష్ఠీ విభక్తి
(4)ప్రథమా విభక్తి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చతుర్థీ విభక్తి
వాక్యంలో గీత గీసిన పదం "కొరకు". ఇది ఏ విభక్తి ప్రత్యయమో అడిగారు. తెలుగులో ఎనిమిది విభక్తులు, ప్రతిదానికీ ప్రత్యేక ప్రత్యయాలు ఉన్నాయి.
చతుర్థీ విభక్తి ప్రత్యయాలు: "కొఱకున్ (కొరకు), కై". ఒక పని ఎవరి కోసం లేదా దేని కోసం జరుగుతుందో చెప్పడానికి వీటిని వాడతారు. "ధర్మం కొరకు" అంటే ధర్మం కోసం. కాబట్టి ఆప్షన్ (2) చతుర్థీ విభక్తి సరైనది.
సప్తమీ విభక్తి ప్రత్యయాలు "అందున్, నన్" (1). షష్ఠీ విభక్తి ప్రత్యయాలు "కిన్, కున్, లోన్, లోపలన్" మొదలైనవి (3). ప్రథమా విభక్తి ప్రత్యయాలు "డు, ము, వు, లు" (4). "కొరకు" వీటిలో దేనిలోనూ లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: కొరకు, కై = చతుర్థి (కోసం అనే అర్థం).
ఇప్పుడు జరుగుతున్న పనిని చెప్పే వాక్యాన్ని వర్తమానకాల వాక్యం అంటారు. ఇచ్చిన నాలుగు వాక్యాల్లో అది ఏదో గుర్తించాలి. దీనికి క్రియ చివర చూడాలి.
వర్తమానకాల క్రియల్లో "-తున్న-" (చేస్తున్నాడు, వేస్తున్నది) రూపం ఉంటుంది. "మణిమేఖల ముగ్గు వేస్తున్నది" అంటే ఇప్పుడు ముగ్గు వేసే పని జరుగుతోంది. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.
"రాశాడు" (1), "వెళ్లాడు" (2), "పాడింది" (3) అన్నీ పని ఇప్పటికే పూర్తయిందని చెప్పే భూతకాల క్రియలు. అందుకే ఈ మూడూ వర్తమానకాల వాక్యాలు కావు.
కింది వాటిలో భూతకాలిక అసమాపక క్రియ గల వాక్యాన్ని గుర్తించండి.
(1)మీరు బడికి వెళ్తే చదువుకోగలరు.
(2)నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను.
(3)నేను బడికి వెళ్తూ చదువుకుంటున్నాను.
(4)మీరు బడికి వెళ్ళకపోతే చదువుకోలేరు.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను.
వాక్యాన్ని పూర్తి చేయని క్రియను అసమాపక క్రియ అంటారు. వాటిలో ఒక పని పూర్తయిన తర్వాత మరో పని జరిగిందని చెప్పే "-ఇ" రూపాన్ని భూతకాలిక అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం) అంటారు. అలాంటి క్రియ ఉన్న వాక్యం అడిగారు.
"నేను బడికి వెళ్ళి చదువుకున్నాను" వాక్యంలో "వెళ్ళి" అంటే వెళ్లడం పూర్తయిన తర్వాత చదువుకోవడం జరిగింది. ఇది భూతకాలిక అసమాపక క్రియ (క్త్వార్థకం). కాబట్టి ఆప్షన్ (2) సరైనది.
"వెళ్తే" (1) షరతును చెప్పే చేదర్థకం. "వెళ్తూ" (3) రెండు పనులు ఒకేసారి జరుగుతున్నాయని చెప్పే శత్రర్థకం (వర్తమాన అసమాపక క్రియ). "వెళ్ళకపోతే" (4) వ్యతిరేక చేదర్థకం. ఈ మూడూ భూతకాలిక అసమాపక క్రియలు కావు.
సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు సామాన్య వాక్యాలు కలిసి ఒకే వాక్యంగా ఏర్పడితే దాన్ని సంయుక్త వాక్యం అంటారు. ఒక వాక్యం ప్రధానంగా, మరొకటి దానిపై ఆధారపడి అసమాపక క్రియతో కలిస్తే అది సంక్లిష్ట వాక్యం.
"సౌజన్య తెలివైనది", "సౌజన్య చురుకైనది" అనే రెండు సమాన వాక్యాలు కలిసి "సౌజన్య తెలివైనది, చురుకైనది" అయింది. రెండు భాగాలకూ సమాన ప్రాధాన్యం ఉంది, ఏదీ మరోదానిపై ఆధారపడలేదు. కాబట్టి ఇది సంయుక్త వాక్యం, ఆప్షన్ (3) సరైనది.
ఆప్షన్ (1) లో రెండు వాక్యాలు విడివిడిగానే ఉన్నాయి, కలపలేదు. (2) లో "వెళ్ళి", (4) లో "రాసి" అనే క్త్వార్థక అసమాపక క్రియలు ఉన్నాయి. అవి సంక్లిష్ట వాక్యాలు. ఇక్కడ చాలామంది (2) లేదా (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ '-ఇ' రూపం ఉంటే సంక్లిష్ట వాక్యం అని గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: సమాన వాక్యాలు కలిస్తే సంయుక్తం; అసమాపక క్రియతో కలిస్తే సంక్లిష్టం.
అక్షరాలను నోటిలో ఏ భాగం (ఉచ్చారణ స్థానం) సహాయంతో పలుకుతామో దాని ఆధారంగా వర్గీకరిస్తారు. పెదవుల సహాయంతో పలికే అక్షరాలను ఏమంటారో అడిగారు.
సంస్కృతంలో ఓష్ఠం అంటే పెదవి. పెదవుల సహాయంతో పలికే అక్షరాలు ఓష్ఠ్యాలు: ఉ, ఊ, ప, ఫ, బ, భ, మ. ఈ అక్షరాలు పలికేటప్పుడు రెండు పెదవులు కలుస్తాయి లేదా గుండ్రంగా అవుతాయి. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
మూర్ధన్యాలు (2) నాలుక చివర నోటి పైభాగాన్ని (మూర్ధం) తాకి పలికేవి (ట, ఠ, డ, ఢ, ణ). కంఠ్యాలు (3) గొంతు నుంచి పలికేవి (అ, ఆ, క, ఖ, గ, ఘ). తాలవ్యాలు (4) దవడ/అంగిలి సహాయంతో పలికేవి (ఇ, ఈ, చ, ఛ, జ, ఝ). ఇవి పెదవితో పలికేవి కావు.
"పితౄణం" అనే పదాన్ని విడదీసి, అందులో జరిగిన మార్పును బట్టి సంధి పేరు చెప్పాలి.
పితౄణం = పితృ + ఋణం. ఇక్కడ మొదటి పదం చివర 'ఋ', రెండో పదం మొదట 'ఋ'. రెండూ ఒకే రకం (సవర్ణ) అచ్చులు. సవర్ణదీర్ఘ సంధి సూత్రం: అ, ఇ, ఉ, ఋలకు అవే అచ్చులు పరమైతే వాటి దీర్ఘం ఏకాదేశంగా వస్తుంది. కాబట్టి ఋ + ఋ = ౠ అయి "పితౄణం" ఏర్పడింది. ఇది సవర్ణదీర్ఘ సంధి, ఆప్షన్ (4) సరైనది.
యణాదేశ సంధి (1) లో ఇ, ఉ, ఋలకు వేరే అచ్చు పరమైతే య, వ, ర వస్తాయి (ఉదా: పితృ + ఆజ్ఞ = పిత్రాజ్ఞ). గుణ సంధి (2) లో అకారానికి ఇ, ఉ, ఋ పరమైతే ఏ, ఓ, అర్ వస్తాయి (ఉదా: రాజ + ఋషి = రాజర్షి). అకార సంధి (3) తెలుగు సంధి, ఇక్కడ పదం మొదటి భాగం అకారాంతం కాదు. కాబట్టి ఇవి వర్తించవు.
గుర్తుంచుకోండి: ఒకే అచ్చులు కలిసి దీర్ఘమైతే సవర్ణదీర్ఘ సంధి: ఋ + ఋ = ౠ.
అచ్చులను ఇలా కూడా పిలుస్తాం.
అ. స్వరాలు
ఆ. వ్యంజనాలు
ఇ. నాదాలు
ఈ. స్పర్శాలు
(1)అ, ఆ సరైనవి
(2)ఇ, ఈ సరైనవి
(3)అ, ఇ సరైనవి
(4)ఆ, ఈ సరైనవి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అ, ఇ సరైనవి
అచ్చులకు ఉన్న ఇతర పేర్లు ఏవో అడిగారు. ఇచ్చిన నాలుగు పేర్లలో అచ్చులకు వర్తించే రెండింటిని గుర్తించాలి.
అచ్చులను స్వరాలు, ప్రాణాలు అని పిలుస్తారు, ఎందుకంటే అవి వేరే అక్షరం సహాయం లేకుండా స్వతంత్రంగా పలుకుతాయి. అచ్చులు పలికేటప్పుడు స్వరతంత్రులు కంపిస్తాయి, అందుకే వాటిని నాదాలు అని కూడా అంటారు. కాబట్టి "స్వరాలు" (అ), "నాదాలు" (ఇ) సరైనవి. ఆప్షన్ (3) సరైనది.
వ్యంజనాలు (ఆ) అంటే హల్లులు, ఇవి అచ్చుల సహాయంతోనే పలుకుతాయి. స్పర్శాలు (ఈ) అంటే క నుంచి మ వరకు ఉన్న వర్గాక్షరాలు, ఇవి కూడా హల్లులే. కాబట్టి 'ఆ' లేదా 'ఈ' ఉన్న ఆప్షన్లు (1), (2), (4) తప్పు.
ఛందస్సులో మూడు అక్షరాల గణాలు ఎనిమిది (య, మ, త, ర, జ, భ, న, స). "భాసదుల్" పదానికి గురు (U), లఘువు (I) గుర్తులు వేసి గణం కనుక్కోవాలి.
దీర్ఘాక్షరం, పొల్లుతో ముగిసే అక్షరం గురువు. హ్రస్వాక్షరం లఘువు. "భా" దీర్ఘం కాబట్టి గురువు (U). "స" హ్రస్వం, తర్వాత సంయుక్తాక్షరం లేదు కాబట్టి లఘువు (I). "దుల్" చివర పొల్లు 'ల్' ఉంది, కాబట్టి గురువు (U). మొత్తం: భా-స-దుల్ = U I U. మధ్య అక్షరం లఘువై, మొదటి, చివరి అక్షరాలు గురువులైతే అది ర గణం. ఆప్షన్ (2) సరైనది.
జ గణం I U I (మధ్య గురువు) (1). స గణం I I U (అంత్య గురువు) (3). మ గణం U U U (మూడూ గురువులు) (4). "భాసదుల్" గుర్తులు U I U కాబట్టి ఇవేవీ సరిపోవు.
సమాసంలోని పదాలను విడదీసి, వాటి మధ్య సంబంధాన్ని విభక్తి ప్రత్యయంతో చెప్పే వాక్యాన్ని విగ్రహవాక్యం అంటారు. "దేశచరిత్ర" సమాసానికి సరైన విగ్రహవాక్యం అడిగారు.
"దేశచరిత్ర" అంటే దేశానికి సంబంధించిన చరిత్ర. ఇక్కడ రెండు పదాల మధ్య సంబంధ (Possession) అర్థం ఉంది. సంబంధాన్ని చెప్పేది షష్ఠీ విభక్తి. ఆప్షన్ (4) లోని విగ్రహవాక్యం ఈ షష్ఠీ ప్రత్యయంతోనే ఉంది, అంటే "దేశానికి చెందిన చరిత్ర" అనే అర్థం ఇస్తుంది. ఇది షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.
"వలన" (1) పంచమీ విభక్తి, "లో" (2) సప్తమీ విభక్తి, "కొరకు" (3) చతుర్థీ విభక్తి. చరిత్ర దేశం వల్ల రాదు, దేశం కోసం రాయరు, దేశం లోపల ఉన్న చరిత్ర అనే అర్థం కూడా కాదు. దేశానికి చెందిన చరిత్ర అనే అర్థమే సరిపోతుంది.
గుర్తుంచుకోండి: 'దానికి చెందిన' అనే అర్థం వస్తే షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం.
"జ్ఞానం దీపం వలె జీవితానికి వెలుగునిస్తుంది." - ఈ వాక్యంలో ఉపమావాచకం
(1)వలె
(2)జీవితం
(3)వెలుగు
(4)దీపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) వలె
ఉపమాలంకారంలో నాలుగు భాగాలు ఉంటాయి: ఉపమేయం (వర్ణించే వస్తువు), ఉపమానం (దేనితో పోలుస్తామో అది), సమాన ధర్మం (రెండింటిలో ఉన్న ఒకే గుణం), ఉపమావాచకం (పోలికను చెప్పే పదం). ఇక్కడ ఉపమావాచకం అడిగారు.
వాక్యంలో ఉపమేయం "జ్ఞానం", ఉపమానం "దీపం", సమాన ధర్మం "వెలుగునివ్వడం". ఈ రెండింటినీ కలిపి పోలికను చూపే పదం "వలె". వలె, లాగా, పోలె, వంటి, భంగి వంటి పదాలు ఉపమావాచకాలు. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
"దీపం" (4) ఉపమానం, ఉపమావాచకం కాదు. ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు. "వెలుగు" (3) సమాన ధర్మానికి సంబంధించిన పదం. "జీవితం" (2) వెలుగు పొందే వస్తువు మాత్రమే, ఉపమలోని ఏ భాగమూ కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: వలె, లాగా, వంటి, పోలె = ఉపమావాచకాలు.
'పలు భాషణ అలవాట్లతో కూడిన సంక్లిష్ట వ్యవస్థ భాష' అన్నది
(1)చామ్స్కీ
(2)జాన్సన్
(3)ఎన్. కృష్ణస్వామి
(4)హాకెట్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) హాకెట్
భాషకు వివిధ భాషా శాస్త్రవేత్తలు వేర్వేరు నిర్వచనాలు ఇచ్చారు. "భాష పలు భాషణ అలవాట్లతో కూడిన సంక్లిష్ట వ్యవస్థ" అనే నిర్వచనం ఎవరిదో అడిగారు.
అమెరికన్ భాషా శాస్త్రవేత్త చార్లెస్ హాకెట్ (Charles Hockett) "Language is a complex system of habits" అని నిర్వచించారు. ఇది ప్రవర్తనావాద దృష్టితో ఇచ్చిన నిర్వచనం, భాషను అలవాట్ల సముదాయంగా చూస్తుంది. కాబట్టి ఆప్షన్ (4) సరైనది.
చామ్స్కీ (1) భాషను పుట్టుకతో వచ్చే సామర్థ్యంగా, నియమాల వ్యవస్థగా చూశారు. అలవాట్ల సిద్ధాంతాన్ని ఆయన వ్యతిరేకించారు. జాన్సన్ (2), ఎన్. కృష్ణస్వామి (3) ఈ నిర్వచనం ఇవ్వలేదు. 'అలవాట్లు' అనే మాట కనిపిస్తే హాకెట్ అని గుర్తుంచుకోండి.
గుర్తుంచుకోండి: Hockett = complex system of habits; Chomsky = innate ability.
తాను చూచిన ప్రదేశం గురించి గాని, తనకు నచ్చిన అంశంపై గాని రెండు నిమిషాలు ఏకధాటిగ మాట్లాడగలగడం
(1)నాటకీకరణ
(2)పఠనం
(3)ఉక్తరచన
(4)పదనిర్మాణం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఉక్తరచన
ఒక అంశంపై ముందుగా రాసుకోకుండా, నోటితో ఏకధాటిగా మాట్లాడే కృత్యం ఏ నైపుణ్యానికి చెందుతుందో అడిగారు. ఇది మాట్లాడటం (Speaking) నైపుణ్యానికి సంబంధించినది.
ఉక్తరచన (Oral Composition) అంటే ఒక అంశం గురించి ఆలోచనలను క్రమంగా కూర్చుకుని నోటితో చెప్పడం. చూసిన ప్రదేశం గురించి, నచ్చిన అంశంపై రెండు నిమిషాలు ఆగకుండా మాట్లాడటం ఉక్తరచనకు మంచి ఉదాహరణ. లిఖిత రచనకు ముందు పిల్లలకు ఉక్తరచన అలవాటు చేయాలి. కాబట్టి ఆప్షన్ (3) సరైనది.
నాటకీకరణ (1) అంటే పాఠాన్ని పాత్రలుగా అభినయించడం. పఠనం (2) అంటే రాసి ఉన్నదాన్ని చదవడం. పదనిర్మాణం (4) అంటే పదాలను తయారు చేయడం, పదజాలానికి సంబంధించినది. ఇవి ఒక అంశంపై స్వయంగా ఏకధాటిగా మాట్లాడటం కావు.
గుర్తుంచుకోండి: నోటితో చేసే రచన = ఉక్తరచన; కాగితంపై = లిఖిత రచన.
మనదేశంలో ఈ పద్ధతిని మొదట ఈశ్వరీభాయిపటేల్ కమిటి ప్రస్తావించింది.
(1)కిండర్ గార్టెన్ పద్ధతి
(2)కృత్యాధార పద్ధతి
(3)మాంటిసోరి పద్ధతి
(4)ప్రాజెక్ట్ పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కృత్యాధార పద్ధతి
ఈశ్వరీభాయి పటేల్ కమిటీ (1977) మన దేశంలో ఏ బోధనా పద్ధతిని మొదట ప్రస్తావించిందో అడిగారు.
ఈ కమిటీ పాఠశాల విద్యలో సామాజికంగా ఉపయోగపడే ఉత్పాదక పని (SUPW - Socially Useful Productive Work)ను సూచించింది. పిల్లలు చేతులతో పనులు చేస్తూ, కృత్యాల ద్వారా నేర్చుకోవాలని చెప్పింది. ఈ ఆలోచన కృత్యాధార పద్ధతి (Activity Based Method)కి పునాది. అధికారిక కీ ప్రకారం ఆప్షన్ (2) సరైనది.
కిండర్ గార్టెన్ పద్ధతి (1) ఫ్రోబెల్ ప్రతిపాదించారు. మాంటిసోరి పద్ధతి (3) మరియా మాంటిసోరి ప్రతిపాదించారు. ప్రాజెక్ట్ పద్ధతి (4) కిల్పాట్రిక్ ప్రతిపాదించారు. ఇవి విదేశీ విద్యావేత్తల పద్ధతులు, ఈ కమిటీతో ముడిపడినవి కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఈశ్వరీభాయి పటేల్ కమిటీ = SUPW = పనితో నేర్చుకోవడం (కృత్యాధారం).
ఒక విషయం యొక్క భావాన్ని గ్రహించి తన సొంత వాక్యాలలో వివరిస్తూ చక్కగా రాయడం
(1)విస్తృత రచన
(2)సంయుక్త రచన
(3)అనువాద రచన
(4)సంక్షిప్త రచన
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) విస్తృత రచన
ఒక విషయం (సూక్తి, పద్యం, వాక్యం) భావాన్ని అర్థం చేసుకుని, దాన్ని తన సొంత మాటల్లో వివరంగా విస్తరించి రాసే రచనా ప్రక్రియ ఏదో అడిగారు. కీలక మాట "వివరిస్తూ".
విస్తృత రచన (Expansion) లో చిన్న సూక్తి లేదా భావాన్ని తీసుకుని, ఉదాహరణలు, వివరణలతో పెద్దగా రాస్తాం. ఉదాహరణకు "ఐకమత్యమే మహాబలం" అనే సూక్తిని ఒక పేరాగా వివరించడం. భావం గ్రహించి, సొంత వాక్యాల్లో వివరించడం ఇదే. కాబట్టి ఆప్షన్ (1) సరైనది.
సంక్షిప్త రచన (4) దీనికి వ్యతిరేకం: పెద్ద విషయాన్ని కుదించి ముఖ్యాంశాలు రాయడం. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రశ్నలో "వివరిస్తూ" ఉంది, కుదించడం లేదు. అనువాద రచన (3) ఒక భాష నుంచి మరో భాషలోకి మార్చడం. సంయుక్త రచన (2) ఈ నిర్వచనానికి సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: వివరించి పెంచితే విస్తృత రచన; కుదిస్తే సంక్షిప్త రచన.
బోధనోపకరణాలను అవి ఏ జ్ఞానేంద్రియాన్ని ఉపయోగిస్తాయో దాని ఆధారంగా శ్రవ్య (వినేవి), దృశ్య (చూసేవి), శ్రవ్య-దృశ్య (వింటూ చూసేవి) అని విభజిస్తారు. వార్తాపత్రికలు ఏ రకమో అడిగారు.
వార్తాపత్రికను కళ్లతో చూసి చదువుతాం. అందులో అక్షరాలు, బొమ్మలు, ఫొటోలు ఉంటాయి, శబ్దం ఉండదు. కాబట్టి వార్తాపత్రిక దృశ్య బోధనోపకరణం (Visual Aid). ఆప్షన్ (4) సరైనది.
శ్రవ్య ఉపకరణాలు (1) రేడియో, ఆడియో రికార్డింగ్ వంటివి, వీటిని వింటాం. శ్రవ్య-దృశ్య ఉపకరణాలు (3) టీవీ, సినిమా వంటివి, వీటిని చూస్తూ వింటాం. త్రిపార్శ్వ ఉపకరణాలు (2) మూడు కోణాల్లో చూడగలిగే నమూనాలు (Models) వంటివి. వార్తాపత్రికలో శబ్దం, మూడు కోణాల రూపం లేవు కాబట్టి ఇవి సరిపోవు.
గుర్తుంచుకోండి: చూసేది దృశ్యం, వినేది శ్రవ్యం, రెండూ అయితే శ్రవ్య-దృశ్యం.
ఏ అంశాన్నైతే మదింపు చేయాలని భావిస్తామో ఆ అంశాన్ని మాత్రమే మదింపు చేయడం. అది
(1)వస్తునిష్ఠత
(2)ప్రామాణికత
(3)ఔపయోగిత
(4)నిరంతరం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ప్రామాణికత
మంచి పరీక్షకు (మూల్యాంకన సాధనానికి) ఉండాల్సిన లక్షణాల్లో ఒకదాని గురించి అడిగారు. ఏది కొలవాలనుకున్నామో దాన్నే కొలవడం ఏ లక్షణం?
ఒక పరీక్ష తాను కొలవాలనుకున్న అంశాన్ని మాత్రమే కొలిస్తే దానికి ప్రామాణికత లేదా సప్రమాణత (Validity) ఉందని అంటారు. ఉదాహరణకు చదవడం నైపుణ్యాన్ని పరీక్షించే ప్రశ్నలో చేతిరాతకు మార్కులు వేస్తే ఆ పరీక్షకు ప్రామాణికత ఉండదు. కాబట్టి ఆప్షన్ (2) సరైనది.
వస్తునిష్ఠత (Objectivity) (1) అంటే ఎవరు దిద్దినా ఒకే మార్కులు రావడం, దిద్దేవారి అభిప్రాయం ప్రభావం చూపకపోవడం. ఔపయోగిత (Usability) (3) అంటే పరీక్షను నిర్వహించడం, దిద్దడం సులభంగా, తక్కువ ఖర్చుతో ఉండటం. నిరంతరం (4) అంటే మూల్యాంకనం ఎప్పుడూ కొనసాగడం (నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం), ఇది పరీక్ష లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: కొలవాలనుకున్నదే కొలిస్తే ప్రామాణికత (Validity); ఎవరు దిద్దినా ఒకటే అయితే వస్తునిష్ఠత.