AP DSC ప్రత్యేక విద్య పేపర్లు

AP TET October 2024 · Paper 1B: శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

AP TET October 2024 · Paper 1B (ప్రత్యేక విద్య, 6 అక్టోబర్ 2024) శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) సెక్షన్: ప్రశ్నలు 1–30, అధికారిక కీ సమాధానాలు, ప్రతి ప్రశ్నకు తెలుగులో వివరణ.

ఈ సెక్షన్‌లో వచ్చిన టాపిక్స్

టాపిక్ప్రశ్నలు
పెరుగుదల, వికాసం12
అభ్యసనం, అభ్యసన సిద్ధాంతాలు5
వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు6, 15, 17, 21, 23, 27, 29
చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు3, 7, 19, 22, 25, 26
సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL2, 8, 18, 20, 28
గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం24, 30
పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM1, 9, 10, 11, 13, 14
థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం16
మూల్యాంకనం4

ప్రశ్నలు, వివరణలు

ప్రశ్న 1 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

ఉపాధ్యాయులు బోధనా అభ్యసన సామాగ్రిని తయారు చేయునపుడు వీరిని దృష్టిలో ఉంచుకోవాలి.

  1. (1)ఉన్నతాధికారుల సూచనలు
  2. (2)కేటాయించిన వనరులు
  3. (3)తరగతిలోని వివిధ రకాల విద్యార్థులు
  4. (4)తల్లిదండ్రులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తరగతిలోని వివిధ రకాల విద్యార్థులు

బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM) తయారుచేసేటప్పుడు ఉపాధ్యాయుడు ముందుగా ఎవరిని గుర్తుంచుకోవాలి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

TLM ఉద్దేశం పిల్లలు పాఠాన్ని సులభంగా అర్థం చేసుకోవడమే. ఒకే తరగతిలో వేగంగా నేర్చుకునేవారు, నెమ్మదిగా నేర్చుకునేవారు, దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం, బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లలు ఉంటారు. ఒకరికి చూసి నేర్చుకోవడం సులభం, మరొకరికి తాకి లేదా విని నేర్చుకోవడం సులభం. అందుకే సామగ్రి అందరి అవసరాలకు సరిపోయేలా ఉండాలి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) తరగతిలోని వివిధ రకాల విద్యార్థులు. సమ్మిళిత తరగతిలో వైయుక్తిక భేదాలను దృష్టిలో పెట్టుకుని తయారుచేసిన TLM మాత్రమే అందరికీ ఉపయోగపడుతుంది.

ఉన్నతాధికారుల సూచనలు (1), కేటాయించిన వనరులు (2) కొంతవరకు పరిమితులు మాత్రమే, అవి లక్ష్యం కాదు. తల్లిదండ్రులు (4) సహకరించగలరు, కానీ సామగ్రి వాడేది పిల్లలే. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రధాన దృష్టి పిల్లల మీదే ఉండాలి.

గుర్తుంచుకోండి: TLM కేంద్రం = పిల్లలు, వారి భేదాలు.

ప్రశ్న 2 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

పాఠశాలలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల బోధనా అభ్యసన వీరి బాధ్యత

  1. (1)బోధనేతర సిబ్బంది
  2. (2)తోటి పిల్లలు
  3. (3)ప్రధానోపాధ్యాయులు
  4. (4)తల్లిదండ్రులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రధానోపాధ్యాయులు

పాఠశాలలో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) బోధనాభ్యసనానికి ఎవరు బాధ్యులు అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

పాఠశాలలో జరిగే ప్రతి విద్యా కార్యక్రమానికి అధిపతి ప్రధానోపాధ్యాయుడు. సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) అమలులో CWSN ను చేర్చుకోవడం, ఉపాధ్యాయులకు బాధ్యతలు అప్పగించడం, వనరుల ఉపాధ్యాయుడితో (Resource Teacher) సమన్వయం, IEP అమలును పర్యవేక్షించడం ఆయన పనే.

కాబట్టి అధికారిక జవాబు ఆప్షన్ (3) ప్రధానోపాధ్యాయులు. పాఠశాల స్థాయిలో CWSN చదువుకు అంతిమ బాధ్యత ఆయనదే.

బోధనేతర సిబ్బంది (1) బోధన చేయరు. తోటి పిల్లలు (2) సహాయం చేస్తారు, కానీ బాధ్యత వారిది కాదు. తల్లిదండ్రులు (4) ఇంటి దగ్గర సహకరిస్తారు, పాఠశాలలో బోధన వారి బాధ్యత కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పాఠశాలలో ఏ బాధ్యత అయినా చివరికి ప్రధానోపాధ్యాయుడిదే.

ప్రశ్న 3 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

భారతప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో విద్యాశాఖ ద్వారా ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రస్తుతం అమలు అవుతున్న పథకం

  1. (1)సర్వశిక్ష అభియాన్
  2. (2)రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్
  3. (3)సమగ్రశిక్షా
  4. (4)రాష్ట్రీయ బాల్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సమగ్రశిక్షా

కేంద్ర ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో రాష్ట్ర విద్యాశాఖ ఇప్పుడు అమలుచేస్తున్న పథకం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

2018-19 నుంచి కేంద్ర ప్రభుత్వం సర్వశిక్ష అభియాన్ (SSA), రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ (RMSA), ఉపాధ్యాయ విద్య (Teacher Education) అనే మూడు పథకాలను కలిపి ఒకే పథకంగా చేసింది. అదే సమగ్ర శిక్ష. ప్రీ-ప్రైమరీ నుంచి 12వ తరగతి వరకు ఒకే పథకం కింద వస్తుంది. CWSN కోసం సమ్మిళిత విద్య భాగం కూడా ఇందులో ఉంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) సమగ్రశిక్షా.

SSA (1), RMSA (2) ఇప్పుడు విడిగా లేవు, సమగ్ర శిక్షలో కలిసిపోయాయి. రాష్ట్రీయ బాల్ స్వాస్థ్య కార్యక్రమం (4) పిల్లల ఆరోగ్య పరీక్షల కోసం ఆరోగ్య శాఖ పథకం, విద్యాశాఖది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: SSA + RMSA + ఉపాధ్యాయ విద్య = సమగ్ర శిక్ష (2018).

ప్రశ్న 4 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·మూల్యాంకనం

పరీక్షలలో సాధారణ విద్యార్థుల ఉత్తీర్ణత మార్కుల శాతం

  1. (1)20%
  2. (2)10%
  3. (3)30%
  4. (4)35%
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 35%

సాధారణ విద్యార్థులు పరీక్షలో పాస్ కావడానికి ఎన్ని శాతం మార్కులు రావాలి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మన రాష్ట్రంలో పదో తరగతి వంటి పబ్లిక్ పరీక్షల్లో సాధారణ విద్యార్థులకు ఉత్తీర్ణత మార్కులు 35%. ఉదాహరణకు 100 మార్కుల పేపర్‌లో 35 మార్కులు రావాలి. దివ్యాంగ విద్యార్థులకు ప్రభుత్వం ఈ ఉత్తీర్ణత శాతాన్ని తగ్గించి సడలింపు ఇస్తుంది. అదే ఈ ప్రశ్న వెనుక ఉన్న ఆలోచన.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 35%.

20% (1), 10% (2), 30% (3) సాధారణ విద్యార్థుల ఉత్తీర్ణత శాతాలు కావు. తక్కువ శాతాలు దివ్యాంగ విద్యార్థులకు ఇచ్చే సడలింపుల సందర్భంలో వినిపిస్తాయి, అందుకే వాటితో కలవరపడకండి.

గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ విద్యార్థులకు పాస్ = 35%.

ప్రశ్న 5 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·అభ్యసనం, అభ్యసన సిద్ధాంతాలు

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు పునర్బలనం ఎప్పుడు చేయాలి.

  1. (1)ప్రతిదశలోను
  2. (2)అప్పుడప్పుడు
  3. (3)ఎప్పుడో ఒకసారి
  4. (4)అవసరంలేదు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ప్రతిదశలోను

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు (CWSN) పునర్బలనం (Reinforcement) ఎంత తరచుగా ఇవ్వాలి అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

స్కిన్నర్ కార్యసాధక నిబంధనం ప్రకారం సరైన ప్రవర్తన తర్వాత వెంటనే బహుమతి, మెచ్చుకోలు వస్తే ఆ ప్రవర్తన మళ్లీ జరుగుతుంది. కొత్త నైపుణ్యం నేర్పేటప్పుడు ప్రతిసారీ పునర్బలనం (Continuous Reinforcement) ఇవ్వాలి. CWSN నెమ్మదిగా నేర్చుకుంటారు, తొందరగా నిరుత్సాహపడతారు. అందుకే పనిని చిన్న దశలుగా విభజించి, ప్రతి దశ పూర్తయినప్పుడు మెచ్చుకోవాలి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ప్రతిదశలోను.

అప్పుడప్పుడు (2), ఎప్పుడో ఒకసారి (3) ఇస్తే నేర్చుకునే దశలో పిల్లవాడికి తాను చేసింది సరైనదో కాదో తెలియదు. అవసరం లేదు (4) అనడం పూర్తిగా తప్పు, ప్రేరణ లేకుండా CWSN ముందుకు సాగలేరు.

గుర్తుంచుకోండి: చిన్న దశ + వెంటనే మెచ్చుకోలు = CWSN అభ్యసనం.

ప్రశ్న 6 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

ఈ పిల్లలకు తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుడు తరచుగా ప్రేరణ కల్పించాలి

  1. (1)తలసేమియా
  2. (2)బుద్ధిమాంద్యత
  3. (3)హీమోఫీలియా
  4. (4)మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బుద్ధిమాంద్యత

తరగతిలో ఏ పిల్లలకు తరచూ ప్రేరణ ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లల్లో ఏకాగ్రత తక్కువ, శ్రద్ధ ఎక్కువ సేపు నిలవదు. వరుసగా విఫలమైన అనుభవాల వల్ల 'నేను చేయలేను' అనే భావన పెరుగుతుంది. అందుకే వారికి తరచూ మెచ్చుకోలు, బహుమతులు, ఆసక్తికర కృత్యాలతో ప్రేరణ కల్పించాలి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బుద్ధిమాంద్యత.

తలసేమియా (1), హీమోఫీలియా (3) రక్త సంబంధ వ్యాధులు. మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ (4) కండరాల బలహీనత. ఈ మూడింటిలో ప్రజ్ఞ సాధారణంగానే ఉంటుంది. వారికి ఆరోగ్య, శారీరక జాగ్రత్తలు అవసరం, నేర్చుకోవడానికి నిరంతర ప్రేరణ ప్రధాన అవసరం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: తక్కువ శ్రద్ధ, ఎక్కువ వైఫల్య భయం = బుద్ధిమాంద్యత, తరచూ ప్రేరణ.

ప్రశ్న 7 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

భారత పునరావాస మండలి చట్టం - 1992 అమలులోకి వచ్చిన తేది.

  1. (1)22.06.1992
  2. (2)22.09.1993
  3. (3)22.07.1992
  4. (4)22.06.1993
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 22.06.1993

భారత పునరావాస మండలి (RCI) చట్టం 1992 ఏ తేదీ నుంచి అమలులోకి వచ్చిందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RCI చట్టాన్ని పార్లమెంటు 1992లో ఆమోదించింది. కానీ అది అమలులోకి వచ్చి, RCI చట్టబద్ధ సంస్థగా మారింది 22 జూన్ 1993న. RCI పునరావాస, ప్రత్యేక విద్య నిపుణుల శిక్షణను నియంత్రిస్తుంది. వారి పేర్లను కేంద్ర పునరావాస రిజిస్టర్ (CRR)లో నమోదు చేస్తుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 22.06.1993.

ఇక్కడ చాలామంది చట్టం సంవత్సరం 1992 చూసి (1) లేదా (3) ఎంచుకుంటారు. కానీ 1992 చట్టం చేసిన సంవత్సరం మాత్రమే. (2) లో సంవత్సరం సరైనదే, నెల తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: RCI: చట్టం 1992, అమలు 22 జూన్ 1993.

ప్రశ్న 8 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ఈ పిల్లలకు వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక అవసరం

  1. (1)వెనుకబడిన తరగతుల పిల్లలు
  2. (2)షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగల పిల్లలు
  3. (3)ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు
  4. (4)బడిబయటి పిల్లలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు

వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) ఏ పిల్లలకు అవసరం అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

IEP అంటే ఒక పిల్లవాడి ప్రస్తుత సామర్థ్యాలు, అవసరాలను అంచనా వేసి, ఆ పిల్లవాడి కోసమే లక్ష్యాలు, బోధన పద్ధతులు, సహాయక సేవలు, మూల్యాంకనం నిర్ణయించే ప్రణాళిక. ఉపాధ్యాయుడు, వనరుల ఉపాధ్యాయుడు, తల్లిదండ్రులు, నిపుణులు కలిసి దీనిని తయారుచేస్తారు. వైకల్యం వల్ల సాధారణ పాఠ్యప్రణాళికతో మాత్రమే నేర్చుకోలేని పిల్లల కోసం ఇది ఉద్దేశించింది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు.

వెనుకబడిన తరగతులు (1), SC, ST పిల్లలు (2) సామాజిక వర్గాలు, వారికి రిజర్వేషన్లు, ఉపకార వేతనాలు ఉంటాయి కానీ IEP కాదు. బడిబయటి పిల్లలకు (4) ప్రత్యేక శిక్షణ (బ్రిడ్జ్ కోర్సులు) ఇచ్చి బడిలో చేరుస్తారు.

గుర్తుంచుకోండి: IEP = ప్రతి CWSN కోసం విడిగా రాసే ప్రణాళిక.

ప్రశ్న 9 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

“మానవ శరీరం నిర్మాణం” గురించి బోధించేటప్పుడు, ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ఉపయోగపడే బోధనాభ్యసన సామాగ్రి

  1. (1)నల్లబల్ల
  2. (2)నమూనాలు
  3. (3)ఫ్లాష్‌కార్డ్‌లు
  4. (4)చార్టులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నమూనాలు

మానవ శరీర నిర్మాణం పాఠాన్ని CWSN కు బోధించడానికి ఏ సామగ్రి ఎక్కువగా ఉపయోగపడుతుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డేల్ అనుభవ శంకువు (Cone of Experience) ప్రకారం నిజ వస్తువులు, నమూనాల వంటి మూర్త అనుభవాలు ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటాయి. శరీర నిర్మాణం త్రిమితీయమైనది. గుండె, అస్థిపంజరం నమూనాలను పిల్లలు చూడగలరు, తాకగలరు, విడదీసి మళ్లీ కూర్చగలరు. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు కూడా తాకి తెలుసుకోగలరు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) నమూనాలు.

నల్లబల్ల (1), ఫ్లాష్‌కార్డ్‌లు (3), చార్టులు (4) అన్నీ రెండు కొలతల (ద్విమితీయ) చిత్రాలే. వాటిలో లోతు, ఆకారం సరిగా తెలియదు, దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి ఉపయోగపడవు.

గుర్తుంచుకోండి: నిర్మాణం నేర్పాలంటే తాకి చూసే నమూనా ఉత్తమం.

ప్రశ్న 10 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

వ్యవసాయ పద్ధతులపై బోధన ఈ పిల్లలకు చాలా ఉపయోగపడుతుంది.

  1. (1)బుద్ధిమాంద్యత
  2. (2)దృష్టిలోపం
  3. (3)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
  4. (4)పార్కిన్‌సన్స్ డిసీజ్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బుద్ధిమాంద్యత

వ్యవసాయ పద్ధతుల బోధన ఏ పిల్లలకు ఎక్కువ ఉపయోగపడుతుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్న పిల్లలకు అమూర్త విషయాల కన్నా రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాలు, వృత్తి నైపుణ్యాలు (Vocational Skills) నేర్పడం ముఖ్యం. విత్తనాలు నాటడం, నీళ్లు పోయడం, తోటపని వంటివి చిన్న దశలుగా, పునరావృతంగా చేసే పనులు. చేతితో చేస్తూ నేర్చుకోవచ్చు. పెద్దయ్యాక స్వయం ఉపాధికి కూడా దారి చూపుతాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) బుద్ధిమాంద్యత.

దృష్టి లోపం (2) ఉన్నవారికి బ్రెయిలీ, చలన నైపుణ్యాలు ముఖ్యం, వారు సాధారణ పాఠ్యాంశాలు చదవగలరు. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (3) పిల్లలకు కదలికల సమస్య వల్ల పొలం పనులు కష్టం. పార్కిన్‌సన్స్ (4) సాధారణంగా పెద్ద వయసు వారికి వచ్చే నాడీ వ్యాధి, పిల్లల వైకల్యం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: బుద్ధిమాంద్యత = జీవన, వృత్తి నైపుణ్యాలకు ప్రాధాన్యం.

ప్రశ్న 11 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

వివిధ శీతోష్ణస్థితులను అవగాహన చేయడానికి సహిత విద్యా తరగతిలో అనుసరించాల్సిన బోధనాపద్ధతి

  1. (1)చర్చ - ప్రదర్శన పద్ధతి
  2. (2)ఉపన్యాస పద్ధతి
  3. (3)క్షేత్ర పర్యటన
  4. (4)ప్రయోగ పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) చర్చ - ప్రదర్శన పద్ధతి

సహిత విద్యా తరగతిలో వివిధ శీతోష్ణస్థితుల (Climatic Conditions) గురించి నేర్పడానికి ఏ పద్ధతి తగినదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

శీతోష్ణస్థితి అంటే ఒక ప్రాంతంలో చాలా సంవత్సరాల సగటు వాతావరణం. ఎడారి, ధ్రువ ప్రాంతం, ఉష్ణమండలం వంటివి తరగతిలో నేరుగా చూపలేం. ఉపాధ్యాయుడు గ్లోబు, పటాలు, నమూనాలు, వీడియోలతో ప్రదర్శించి (Demonstration), తర్వాత పిల్లలతో చర్చించాలి. చూడటం, వినడం, మాట్లాడటం కలిసి ఉండటం వల్ల సహిత తరగతిలో భిన్న అవసరాల పిల్లలందరూ పాల్గొనగలరు.

కాబట్టి అధికారిక జవాబు ఆప్షన్ (1) చర్చ - ప్రదర్శన పద్ధతి.

ఉపన్యాస పద్ధతి (2)లో పిల్లలు వినడం మాత్రమే చేస్తారు, CWSN కు అర్థం కాదు. ఇక్కడ చాలామంది క్షేత్ర పర్యటన (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ఒక పర్యటనలో ఒక ప్రాంత వాతావరణం మాత్రమే కనిపిస్తుంది, వివిధ శీతోష్ణస్థితులు కనిపించవు. ప్రయోగ పద్ధతి (4) ప్రయోగశాలలో పరీక్షించగల విషయాలకు సరిపోతుంది, శీతోష్ణస్థితి అలాంటిది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యక్షంగా చూపలేనిది = ప్రదర్శించి, చర్చించు.

ప్రశ్న 12 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పెరుగుదల, వికాసం

కింది వానిలో పిల్లలలో మనోచలనేంద్రియ సంసిద్ధతను సిద్ధపరచుటకు ఉపాధ్యాయులు నిర్వహించేవి a. పేపరును కత్తిరించుట b. చిత్రలేఖనం c. పాఠశాలలో ఎలా మెలగాలో నేర్పించడం d. పెన్సిల్ పట్టుకోవడం

  1. (1)c మాత్రమే
  2. (2)a, d మాత్రమే
  3. (3)a, b, c, d
  4. (4)a, b, d మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) a, b, d మాత్రమే

మనోచలనేంద్రియ సంసిద్ధత (Psychomotor Readiness) కోసం ఉపాధ్యాయుడు చేయించే కృత్యాలు ఏవో గుర్తించమని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

మనోచలన రంగం అంటే మెదడు, కండరాల సమన్వయంతో చేసే చేతి పనులు. రాయడం మొదలుపెట్టే ముందు సూక్ష్మ కండర నైపుణ్యాలు (Fine Motor Skills), కన్ను-చేయి సమన్వయం పెరగాలి. కత్తెరతో పేపరు కత్తిరించడం (a), బొమ్మలు గీయడం (b), పెన్సిల్ సరిగా పట్టుకోవడం (d) ఈ నైపుణ్యాలనే పెంచుతాయి.

పాఠశాలలో ఎలా మెలగాలో నేర్పడం (c) సామాజిక, ప్రవర్తనా సంసిద్ధతకు చెందినది, చేతి కదలికలకు కాదు. కాబట్టి a, b, d మాత్రమే సరైనవి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఆప్షన్ (1) లో c మాత్రమే ఉంది, అది మనోచలనం కాదు. ఆప్షన్ (2) లో b (చిత్రలేఖనం) వదిలేశారు. ఆప్షన్ (3) లో c కూడా చేరింది, అందుకే తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: చేతి పని = మనోచలనం; ప్రవర్తన = సామాజిక రంగం.

ప్రశ్న 13 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

“నెమొనిక్స్” విధానం ద్వారా ఈ పిల్లలు సులభంగా భావనలను గుర్తుంచుకుంటారు.

  1. (1)బుద్ధిమాంద్యులు
  2. (2)హీమోఫిలియా
  3. (3)ఆటిజం
  4. (4)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు

జ్ఞాపక సూత్రాలు (Mnemonics) ఏ పిల్లలకు భావనలు గుర్తుంచుకోవడంలో ఎక్కువగా సహాయపడతాయని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

నెమొనిక్స్ అంటే మొదటి అక్షరాలతో పదం, పాట, ప్రాస, చిత్రం వంటి సంకేతాలతో సమాచారాన్ని గుర్తుంచుకునే పద్ధతి. ఉదాహరణకు ఇంద్రధనుస్సు రంగులకు VIBGYOR. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు (SLD) ఉన్న పిల్లల ప్రజ్ఞ సాధారణంగా ఉంటుంది, కానీ అక్షరాలు, సంఖ్యలు, క్రమాలను గుర్తుంచుకోవడం కష్టం. నెమొనిక్స్ ఈ లోటును తీరుస్తాయి. SLD బోధనలో ఇది ప్రసిద్ధ వ్యూహం.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు.

బుద్ధిమాంద్యులకు (1) అమూర్త సంకేతాలను అర్థం చేసుకోవడమే కష్టం, వారికి మూర్త వస్తువులు, పునరావృతం ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి. హీమోఫిలియా (2) రక్త వ్యాధి, అభ్యసన సమస్య కాదు. ఆటిజం (3) పిల్లలకు దృశ్య షెడ్యూళ్లు, నిర్మాణాత్మక బోధన (Structured Teaching) ఎక్కువ సరిపోతాయి.

గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ ప్రజ్ఞ + జ్ఞాపకం కష్టం = SLD, నెమొనిక్స్.

ప్రశ్న 14 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·పాఠ్యప్రణాళిక సవరణ, బోధన వ్యూహాలు, TLM

‘ధ్వని’ అంశాన్ని వివరించడానికి 9వ తరగతి విద్యార్థులకు అనుగుణమైన బోధనా పద్ధతి

  1. (1)ఉపన్యాస పద్ధతి
  2. (2)చర్చా పద్ధతి
  3. (3)ప్రయోగ పద్ధతి
  4. (4)పాత్రపోషణ పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రయోగ పద్ధతి

9వ తరగతిలో 'ధ్వని' పాఠాన్ని వివరించడానికి తగిన పద్ధతి ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ధ్వని భౌతికశాస్త్ర అంశం. కంపనాల వల్ల ధ్వని పుడుతుంది, దానికి యానకం కావాలి, శూన్యంలో ప్రయాణించదు వంటి భావనలను శృతిదండం (Tuning Fork), గంట, తీగ, నీటిపై తరంగాలు వంటి ప్రయోగాలతో పిల్లలు స్వయంగా చూసి నిర్ధారించుకోవచ్చు. చేసి నేర్చుకోవడం వల్ల భావన స్పష్టంగా, ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ప్రయోగ పద్ధతి.

ఉపన్యాస పద్ధతి (1)లో పిల్లలు విని ఊరుకుంటారు, శాస్త్రీయ భావన పట్టుబడదు. చర్చా పద్ధతి (2) అనుభవం వచ్చిన తర్వాత ఉపయోగపడుతుంది, మొదట ప్రయోగం కావాలి. పాత్రపోషణ పద్ధతి (4) భాష, సాంఘిక శాస్త్రాలకు సరిపోతుంది, భౌతికశాస్త్రానికి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: సైన్స్ భావన = ప్రయోగం చేసి చూపు.

ప్రశ్న 15 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

దృష్టి స్పష్టత, దృష్టి క్షేత్రం అనేవి

  1. (1)రెండూ వేర్వేరు
  2. (2)రెండూ ఒక్కటే
  3. (3)స్పష్టతకు మాత్రమే సంబంధించినది
  4. (4)క్షేత్రానికి మాత్రమే సంబంధించినది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) రెండూ వేర్వేరు

దృష్టి స్పష్టత (Visual Acuity), దృష్టి క్షేత్రం (Visual Field) ఒకటేనా, వేర్వేరా అని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దృష్టి స్పష్టత అంటే నిర్దిష్ట దూరంలో ఉన్న వస్తువుల సూక్ష్మ వివరాలను ఎంత స్పష్టంగా చూడగలమో అది. దీనిని స్నెల్లెన్ చార్ట్‌తో కొలుస్తారు (సాధారణం 6/6). దృష్టి క్షేత్రం అంటే తల, కళ్లు కదపకుండా ఒకేసారి చూడగలిగే మొత్తం వైశాల్యం. దీనిని డిగ్రీలలో కొలుస్తారు. RPwD చట్టం 2016 అంధత్వం, అల్పదృష్టిని నిర్వచించేటప్పుడు ఈ రెండింటినీ విడివిడిగా ప్రమాణాలుగా తీసుకుంటుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) రెండూ వేర్వేరు.

రెండూ ఒక్కటే (2) తప్పు, ఒకటి స్పష్టతను, మరొకటి వైశాల్యాన్ని కొలుస్తాయి. (3), (4) రెండింటిలో ఒకదాన్నే చెబుతాయి, ప్రశ్నలో ఉన్న రెండు పదాల తేడాను చూపవు.

గుర్తుంచుకోండి: స్పష్టత = ఎంత బాగా; క్షేత్రం = ఎంత వెడల్పుగా.

ప్రశ్న 16 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·థెరపీలు, సహాయక ఉపకరణాలు, పునరావాసం

అంధత్వం గల వారు సులభంగా 100 రూపాయలు కరెన్సీ నోటు గుర్తించుటకు ఉపయోగించు చిహ్నం ఆకారం

  1. (1)త్రిభుజం
  2. (2)చతురస్రం
  3. (3)వృత్తం
  4. (4)దీర్ఘచతురస్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) త్రిభుజం

అంధులు 100 రూపాయల నోటును గుర్తించడానికి నోటుపై ఉండే చిహ్నం ఆకారం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ కరెన్సీ నోట్లపై ఉబ్బెత్తుగా ముద్రించిన (Intaglio) గుర్తింపు చిహ్నం ఉంటుంది. అంధులు దానిని వేలితో తాకి నోటు విలువను గుర్తిస్తారు. ప్రతి విలువకు వేరే ఆకారం ఉంటుంది. 100 రూపాయల నోటుపై ఉండే చిహ్నం త్రిభుజం.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) త్రిభుజం.

చతురస్రం (2), వృత్తం (3), దీర్ఘచతురస్రం (4) ఆకారాలు 100 రూపాయల నోటుకు కావు. నోట్ల పరిమాణాలు వేర్వేరుగా ఉండటం, అంచుల దగ్గర ఉబ్బెత్తు గీతలు కూడా అంధులకు సహాయపడతాయి.

గుర్తుంచుకోండి: ₹100 నోటు గుర్తు = త్రిభుజం.

ప్రశ్న 17 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

ఒక విద్యార్థి తరచుగా 1947ను 1974గా వ్రాస్తున్నాడు. ఆ విద్యార్థికి గల సమస్య

  1. (1)దృష్టిపరమైన సమస్య
  2. (2)వినికిడి సమస్య
  3. (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
  4. (4)ఆరోగ్య సమస్యలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు

1947 ను తరచూ 1974 గా రాసే విద్యార్థికి ఉన్న సమస్య ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అంకెల క్రమం మార్చి రాయడం (Transposition / Reversal) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యల (SLD) ముఖ్య లక్షణం. గణితంలో ఇది డిస్కాల్క్యులియా (Dyscalculia), రాతలో డిస్‌గ్రాఫియా (Dysgraphia), చదువులో డిస్లెక్సియా (Dyslexia)లో కనిపిస్తుంది. b-d, 6-9 తారుమారు చేయడం కూడా ఇలాంటిదే. పిల్లవాడికి చూపు, ప్రజ్ఞ బాగానే ఉన్నా మెదడు సమాచారాన్ని క్రమంలో ప్రక్రియ చేయడంలో ఇబ్బంది ఉంటుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు.

దృష్టి సమస్య (1) ఉంటే అక్షరాలు మసకగా కనిపిస్తాయి, కానీ ఒకే రకంగా క్రమం మారదు. వినికిడి సమస్య (2) రాసిన అంకెలను చూసి రాయడాన్ని ప్రభావితం చేయదు. ఆరోగ్య సమస్యలు (4) ఈ ప్రత్యేక తప్పును వివరించవు.

గుర్తుంచుకోండి: అంకెలు, అక్షరాలు తారుమారు = SLD.

ప్రశ్న 18 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

సెరిబ్రల్ పాల్సీ గల విద్యార్థికి విధిగా పాఠశాలలో ఉండవలసిన సౌకర్యం

  1. (1)బ్రెయిలీ సంకేతాలు
  2. (2)స్పీచ్ థెరపీ
  3. (3)రెయిలింగ్‌తో కూడిన ర్యాంపు
  4. (4)ఉపకారవేతనాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) రెయిలింగ్‌తో కూడిన ర్యాంపు

సెరిబ్రల్ పాల్సీ (CP) ఉన్న విద్యార్థి కోసం పాఠశాలలో తప్పనిసరిగా ఉండాల్సిన సౌకర్యం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CP అంటే పుట్టుకకు ముందు, సమయంలో, లేదా తర్వాత మెదడుకు దెబ్బ తగలడం వల్ల కండరాల నియంత్రణ, కదలిక, శరీర సమతుల్యతలో సమస్య. చాలామంది చక్రాల కుర్చీ, క్రచ్‌లు, వాకర్ వాడతారు. మెట్లు ఎక్కలేరు. అందుకే అవరోధ రహిత వాతావరణం (Barrier-free Environment) కోసం పట్టుకోవడానికి రెయిలింగ్ ఉన్న ర్యాంపు ప్రతి పాఠశాలలో ఉండాలి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) రెయిలింగ్‌తో కూడిన ర్యాంపు.

బ్రెయిలీ సంకేతాలు (1) దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి. స్పీచ్ థెరపీ (2) కొందరు CP పిల్లలకు అవసరం కావచ్చు, కానీ అది థెరపిస్ట్ ఇచ్చే సేవ, పాఠశాల భౌతిక సౌకర్యం కాదు, అందరికీ అవసరం లేదు. ఉపకారవేతనాలు (4) ఆర్థిక సహాయం, సౌకర్యం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: కదలిక సమస్య = ర్యాంపు, రెయిలింగ్.

ప్రశ్న 19 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

భారతదేశంలో బుద్ధిమాంద్యులకు సంబంధించిన జాతీయ సంస్థను ఏర్పాటు చేసిన సంవత్సరం

  1. (1)1973
  2. (2)1983
  3. (3)1974
  4. (4)1984
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 1984

బుద్ధిమాంద్యుల కోసం భారతదేశంలో జాతీయ సంస్థను ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

జాతీయ బుద్ధిమాంద్యుల సంస్థ (NIMH) 1984లో సికింద్రాబాద్‌లో స్థాపించారు. ఇప్పుడు దాని పేరు జాతీయ బౌద్ధిక వైకల్యాలు గల వ్యక్తుల సాధికారత సంస్థ (NIEPID). ఇది బుద్ధిమాంద్యతపై శిక్షణ, పరిశోధన, సేవలు అందిస్తుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 1984.

1973 (1), 1983 (2), 1974 (3) సరైన సంవత్సరాలు కావు. అంకెలు దగ్గరగా ఉండేలా ఆప్షన్లు ఇచ్చారు, అందుకే '84, సికింద్రాబాద్' అని జంటగా గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: NIMH (ఇప్పుడు NIEPID): 1984, సికింద్రాబాద్.

ప్రశ్న 20 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో దివ్యాంగులకు అవలంబిస్తున్న విద్యావిధానం

  1. (1)ప్రత్యేక విద్య
  2. (2)సహిత విద్య
  3. (3)సమగ్ర విద్య
  4. (4)సాధారణ విద్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సహిత విద్య

ప్రస్తుతం భారతదేశంలో దివ్యాంగులకు అమలుచేస్తున్న విద్యా విధానం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దివ్యాంగుల విద్య మూడు దశల్లో మారింది. మొదట వేరే పాఠశాలల్లో ప్రత్యేక విద్య (Special Education), తర్వాత సాధారణ బడిలో చేర్చి అదనపు సహాయం ఇచ్చే సమగ్ర విద్య (Integrated Education, IEDC 1974), ఇప్పుడు పాఠశాలే పిల్లలకు తగ్గట్టు మారే సహిత విద్య (Inclusive Education). RPwD చట్టం 2016, NEP 2020, సమగ్ర శిక్ష అన్నీ సహిత విద్యనే నిర్దేశిస్తాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సహిత విద్య.

ప్రత్యేక విద్య (1) తీవ్ర వైకల్యాలకు ఇంకా కొనసాగుతోంది, కానీ అది ప్రధాన విధానం కాదు. సమగ్ర విద్య (3) పాత దశ, అందులో పిల్లవాడే బడికి సర్దుకోవాలి. సాధారణ విద్య (4) లో ప్రత్యేక మద్దతు ఉండదు. గమనించండి: ఇక్కడ 'సమగ్ర విద్య' అంటే Integrated Education, సమగ్ర శిక్ష పథకం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక → సమగ్ర → సహిత (ఇప్పుడు).

ప్రశ్న 21 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు గల విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి

  1. (1)సగటు కన్నా తక్కువ
  2. (2)సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ
  3. (3)తక్కువ
  4. (4)ఎక్కువ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ

నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు (SLD) ఉన్న విద్యార్థుల ప్రజ్ఞా లబ్ధి (IQ) ఎలా ఉంటుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

SLD నిర్వచనంలోనే ఒక ముఖ్య షరతు ఉంది: పిల్లవాడి ప్రజ్ఞ సగటు (సుమారు 90-110) లేదా అంతకన్నా ఎక్కువ ఉండాలి, అయినా చదవడం, రాయడం, గణితంలో అతడి సాధన వయసుకు తగ్గట్టు ఉండదు. ప్రజ్ఞకు, సాధనకు మధ్య ఉన్న ఈ అంతరం (Discrepancy) ఆధారంగానే SLD ను గుర్తిస్తారు. ఐన్‌స్టీన్, ఎడిసన్ వంటి వారికి అభ్యసన సమస్యలు ఉండేవని చెబుతారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సగటు, సగటు కన్నా ఎక్కువ.

సగటు కన్నా తక్కువ (1), తక్కువ (3) ప్రజ్ఞ బుద్ధిమాంద్యత లక్షణం, SLD ది కాదు. 'ఎక్కువ' (4) మాత్రమే అంటే సగటు ప్రజ్ఞ ఉన్న SLD పిల్లలను వదిలేసినట్టు అవుతుంది, అందుకే అది అసంపూర్ణం.

గుర్తుంచుకోండి: SLD: ప్రజ్ఞ బాగుంది, సాధన తక్కువ.

ప్రశ్న 22 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం (1999)లో లేని వైకల్యం

  1. (1)ఆటిజం
  2. (2)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
  3. (3)బుద్ధిమాంద్యత
  4. (4)మరుగుజ్జుతనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) మరుగుజ్జుతనం

జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 పరిధిలో లేని వైకల్యం ఏదని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 నాలుగు వైకల్యాల వారి సంక్షేమం కోసం చేశారు: ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత (Mental Retardation), బహుళ వైకల్యాలు (Multiple Disabilities). వీరు జీవితాంతం ఇతరులపై ఆధారపడే అవకాశం ఎక్కువ. అందుకే సంరక్షకుల నియామకం (Legal Guardianship), నిరామయ బీమా వంటి పథకాలు ఈ చట్టం కింద ఉన్నాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) మరుగుజ్జుతనం.

ఆటిజం (1), సెరిబ్రల్ పాల్సీ (2), బుద్ధిమాంద్యత (3) మూడూ ఈ చట్టంలో ఉన్నాయి. మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాలలో ఉంది, కానీ జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టంలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: జాతీయ ట్రస్ట్ = ఆటిజం, CP, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యాలు.

ప్రశ్న 23 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

“ఎవరైతే స్వంతంగా తమ పనులను చేసుకోలేరో, ఎవరికైతే ఇతరుల పర్యవేక్షణ, శ్రద్ధ అవసరం అవుతాయో వారిని బుద్ధి మాంద్యులు అంటారు” అని నిర్వచించిన వారు.

  1. (1)స్మిత్
  2. (2)బెండా
  3. (3)లూయిపాశ్చర్
  4. (4)ఐన్‌స్టీన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బెండా

తమ పనులు సొంతంగా చేసుకోలేని, ఇతరుల పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ అవసరమైన వారిని బుద్ధిమాంద్యులుగా నిర్వచించింది ఎవరని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

బుద్ధిమాంద్యతకు చాలా నిర్వచనాలు ఉన్నాయి. వాటిలో బెండా (C. E. Benda) నిర్వచనం సామాజిక సామర్థ్యం మీద ఆధారపడింది. తనను తాను, తన వ్యవహారాలను నిర్వహించుకోలేని, తన సంక్షేమం కోసం, సమాజ సంక్షేమం కోసం పర్యవేక్షణ, నియంత్రణ, సంరక్షణ అవసరమైన వ్యక్తి బుద్ధిమాంద్యుడు అని బెండా చెప్పాడు. ప్రశ్నలోని వాక్యం ఇదే భావం.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బెండా.

లూయి పాశ్చర్ (3) సూక్ష్మజీవశాస్త్రవేత్త, టీకాలు, పాశ్చరైజేషన్‌కు ప్రసిద్ధుడు. ఐన్‌స్టీన్ (4) భౌతికశాస్త్రవేత్త. స్మిత్ (1) ఈ నిర్వచనానికి సంబంధించిన పేరు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పర్యవేక్షణ, సంరక్షణ అవసరం అనే నిర్వచనం = బెండా.

ప్రశ్న 24 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

ఆటిజంను నిర్ధారించడానికి ఈ పరీక్ష చేస్తారు.

  1. (1)బెరా పరీక్ష
  2. (2)రక్త పరీక్ష
  3. (3)ISAA పరీక్ష
  4. (4)GLAD పరీక్ష
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ISAA పరీక్ష

ఆటిజంను అంచనా వేయడానికి ఏ పరీక్ష వాడతారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ISAA అంటే Indian Scale for Assessment of Autism. ఇది భారతదేశంలో ఆటిజం తీవ్రతను అంచనా వేయడానికి తయారుచేసిన రేటింగ్ స్కేల్. సామాజిక సంబంధాలు, భావోద్వేగ స్పందన, మాట-భాష, ప్రవర్తన, ఇంద్రియ స్పందనలు, ఏకాగ్రత వంటి రంగాలలో అంశాలు ఉంటాయి. దీని స్కోరు ఆధారంగా వైకల్య ధ్రువపత్రం ఇస్తారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ISAA పరీక్ష.

బెరా (BERA, 1) వినికిడి లోపాన్ని గుర్తించే మెదడు కాండ పరీక్ష. రక్త పరీక్ష (2) ఆటిజంను నిర్ధారించదు, ఆటిజం ప్రవర్తన పరిశీలన ద్వారానే గుర్తిస్తారు. GLAD (4) అభ్యసన సమస్యలను (SLD) గుర్తించడానికి వాడే పరీక్ష.

గుర్తుంచుకోండి: ISAA = ఆటిజం, BERA = వినికిడి, GLAD = SLD.

ప్రశ్న 25 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

వినికిడి లోపం, అంధత్వం గల హెలెన్ కెల్లర్ జన్మించిన సంవత్సరం

  1. (1)1970
  2. (2)1870
  3. (3)1880
  4. (4)1980
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 1880

వినికిడి లోపం, అంధత్వం రెండూ ఉన్న హెలెన్ కెల్లర్ ఏ సంవత్సరంలో పుట్టారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

హెలెన్ కెల్లర్ 1880 జూన్ 27న అమెరికాలోని అలబామాలో పుట్టారు. 19 నెలల వయసులో వచ్చిన జబ్బు వల్ల చూపు, వినికిడి రెండూ కోల్పోయారు. ఉపాధ్యాయురాలు ఆన్ సలివన్ (Anne Sullivan) చేతిలో వేలితో అక్షరాలు రాసి ఆమెకు భాష నేర్పారు. తర్వాత హెలెన్ డిగ్రీ పూర్తిచేసి, రచయిత్రిగా, దివ్యాంగుల హక్కుల ఉద్యమకారిణిగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందారు. ఆమె 1968లో చనిపోయారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 1880.

1970 (1), 1980 (4) ఆమె మరణం (1968) తర్వాతి సంవత్సరాలు, అసాధ్యం. 1870 (2) పది సంవత్సరాలు ముందుది, తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: హెలెన్ కెల్లర్: పుట్టుక 1880, గురువు ఆన్ సలివన్.

ప్రశ్న 26 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·చట్టాలు, విధానాలు, పథకాలు, సంస్థలు

ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 3వ తేదీని ఈ దినోత్సవంగా జరుపుకొంటున్నాం.

  1. (1)డౌన్స్ సిండ్రోమ్ దినోత్సవం
  2. (2)ఆటిజం దినోత్సవం
  3. (3)అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం
  4. (4)బ్రెయిలీ దినోత్సవం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం

ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 3న ఏ దినోత్సవం జరుపుకుంటామని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఐక్యరాజ్య సమితి 1992లో డిసెంబర్ 3ను అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవంగా (International Day of Persons with Disabilities) ప్రకటించింది. దివ్యాంగుల హక్కులు, సమాన అవకాశాలపై అవగాహన పెంచడం దీని ఉద్దేశం. ఈ రోజు పాఠశాలల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు, ఆటల పోటీలు నిర్వహిస్తారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) అంతర్జాతీయ దివ్యాంగుల దినోత్సవం.

ప్రపంచ డౌన్స్ సిండ్రోమ్ దినోత్సవం (1) మార్చి 21. ప్రపంచ ఆటిజం అవగాహన దినోత్సవం (2) ఏప్రిల్ 2. ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం (4) జనవరి 4, లూయి బ్రెయిలీ పుట్టినరోజు.

గుర్తుంచుకోండి: డిసెంబర్ 3 = దివ్యాంగుల దినోత్సవం; జనవరి 4 = బ్రెయిలీ; ఏప్రిల్ 2 = ఆటిజం; మార్చి 21 = డౌన్స్.

ప్రశ్న 27 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

రెండు లేక అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలను కలిగి ఉండటాన్ని ఇలా అంటారు

  1. (1)బహుళ వైకల్యాలు
  2. (2)ఆటిజం
  3. (3)బుద్ధిమాంద్యత
  4. (4)ADHD
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బహుళ వైకల్యాలు

ఒకే వ్యక్తిలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వైకల్యాలు ఉంటే దానిని ఏమంటారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RPwD చట్టం 2016 లోని 21 వైకల్యాలలో బహుళ వైకల్యాలు (Multiple Disabilities) ఒకటి. ఒక వ్యక్తిలో పేర్కొన్న వైకల్యాలలో రెండు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కలిసి ఉండటమే బహుళ వైకల్యం. చెవిటి-అంధత్వం (Deaf-blindness) దీనికి మంచి ఉదాహరణ. జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 లో కూడా ఇది ఉంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) బహుళ వైకల్యాలు.

ఆటిజం (2), బుద్ధిమాంద్యత (3), ADHD (4) ఒక్కొక్కటీ ఒకే వైకల్యం పేరు. ఇవి ఇతర వైకల్యాలతో కలిసి ఉన్నప్పుడు మాత్రమే బహుళ వైకల్యం అవుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: రెండు లేదా అంతకు మించి = బహుళ వైకల్యం.

ప్రశ్న 28 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·సమ్మిళిత విద్య, IEP, UDL

విద్యార్థులు ప్రత్యేక అవసరాలు కలిగిన తోటి విద్యార్థులకు ఎలా సహాయం చేయాలి.

  1. (1)వారి అవసరాలను పట్టించుకోకూడదు
  2. (2)వారికి దూరంగా ఉండాలి.
  3. (3)ఏ సహాయం కావాలని అడగాలి.
  4. (4)ఏమీ చేయకూడదు.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఏ సహాయం కావాలని అడగాలి.

తరగతిలోని పిల్లలు ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న తోటి విద్యార్థులకు ఎలా సహాయం చేయాలని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

సహిత విద్యలో తోటి పిల్లల సహాయం (Peer Support) చాలా ముఖ్యం. కానీ సహాయం గౌరవంగా ఉండాలి. దివ్యాంగ విద్యార్థి ఏం చేయగలడో, ఏ సహాయం కావాలో అతనికే బాగా తెలుసు. అడిగి సహాయం చేస్తే అతని స్వాతంత్ర్యం, ఆత్మగౌరవం నిలుస్తాయి. ఉదాహరణకు అంధ విద్యార్థిని చేయి పట్టుకుని లాగకుండా, 'నా భుజం పట్టుకుంటావా?' అని అడగాలి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఏ సహాయం కావాలని అడగాలి.

అవసరాలను పట్టించుకోకపోవడం (1), దూరంగా ఉండటం (2), ఏమీ చేయకపోవడం (4) మూడూ వివక్ష, ఒంటరితనాన్ని పెంచుతాయి. ఇవి సహిత విద్య ఉద్దేశానికి పూర్తిగా వ్యతిరేకం.

గుర్తుంచుకోండి: సహాయం చేసే ముందు అడుగు.

ప్రశ్న 29 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·వైకల్యం: రకాలు, కారణాలు, లక్షణాలు

“ఏకాగ్రతాలోపం మరియు అతి చురుకుదనం” కలిగిన విద్యార్థులు దీనికి సంబంధించిన వారు

  1. (1)బుద్ధిమాంద్యత
  2. (2)వినికిడిలోపం
  3. (3)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
  4. (4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు

ఏకాగ్రతా లోపం, అతి చురుకుదనం (ADHD) ఉన్న విద్యార్థులు ఏ వర్గానికి సంబంధించిన వారని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ADHD ఉన్న పిల్లలు ఒక పని మీద ఎక్కువసేపు దృష్టి పెట్టలేరు, ఒకచోట కూర్చోలేరు, ఆలోచించకుండా వెంటనే స్పందిస్తారు. వీరి ప్రజ్ఞ సాధారణంగా సగటుగానే ఉంటుంది, అయినా చదువులో వెనుకబడతారు. ADHD తరచూ నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలతో (SLD) కలిసి కనిపిస్తుంది. అందుకే ప్రత్యేక విద్య పాఠ్యపుస్తకాలు దీనిని అభ్యసన సమస్యల వర్గంలో చర్చిస్తాయి.

కాబట్టి అధికారిక జవాబు ఆప్షన్ (3) నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు.

బుద్ధిమాంద్యతలో (1) ప్రజ్ఞ తక్కువగా ఉంటుంది, ADHD లో అలా కాదు. వినికిడి లోపం (2) ఇంద్రియ వైకల్యం. ఆటిజం (4) లో ప్రధాన సమస్య సామాజిక సంబంధాలు, సంభాషణ, పునరావృత ప్రవర్తన. ఆ లక్షణాలు ADHD కు ప్రధానం కావు.

గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ ప్రజ్ఞ + చదువులో వెనుకబాటు = SLD వర్గం (ADHD కూడా ఇక్కడే చదువుతాం).

ప్రశ్న 30 · 2024 · Paper 1B ·శిశు వికాసం, పెడగాజీ (ప్రత్యేక విద్య) ·గుర్తింపు, అంచనా, సత్వర జోక్యం

పఠన వైకల్యాన్ని గుర్తించడానికి నిర్వహించవలసిన పరీక్షలు

  1. (1)యూనిట్ పరీక్షలు
  2. (2)ఇంటర్వ్యూ
  3. (3)లోపనిదానాత్మక పరీక్షలు
  4. (4)శారీరక పరీక్షలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) లోపనిదానాత్మక పరీక్షలు

పఠన వైకల్యం (Dyslexia) ను గుర్తించడానికి ఏ పరీక్షలు నిర్వహించాలని ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లోపనిదానాత్మక పరీక్షలు (Diagnostic Tests) పిల్లవాడు ఎక్కడ, ఏ రకమైన తప్పులు చేస్తున్నాడో కచ్చితంగా గుర్తిస్తాయి. చదవడంలో అక్షరాల గుర్తింపు, ధ్వని-అక్షర సంబంధం, పదాలు కలపడం, వేగం, అవగాహన వంటి ఉప నైపుణ్యాలను విడివిడిగా పరీక్షిస్తాయి. ఆ ఫలితాల ఆధారంగా పరిహార బోధన (Remedial Teaching) ప్రణాళిక వేస్తారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) లోపనిదానాత్మక పరీక్షలు.

యూనిట్ పరీక్షలు (1) ఒక పాఠం ఎంత నేర్చుకున్నాడో మాత్రమే చెబుతాయి, లోపానికి కారణం చెప్పవు. ఇంటర్వ్యూ (2) నేపథ్య సమాచారం ఇస్తుంది కానీ పఠన లోపాన్ని కొలవదు. శారీరక పరీక్షలు (4) ఆరోగ్యం, ఇంద్రియాలను పరీక్షిస్తాయి, పఠన నైపుణ్యాన్ని కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: లోపం ఎక్కడ? = లోపనిదానాత్మక పరీక్ష; తర్వాత పరిహార బోధన.

లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు →