AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP TET August 2022 Paper 1B లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP TET August 2022 Paper 1B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: వ్యాకరణం (12), పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (5), ఛందస్సు, అలంకారాలు (3), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (3). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
వ్యాకరణం33, 34, 40, 43, 44, 45, 46, 49, 51, 52, 53, 5412
పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు32, 35, 38, 39, 425
ఛందస్సు, అలంకారాలు47, 48, 503
కవులు, రచయితలు, రచనలు371
పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు31, 36, 413
భాషా నైపుణ్యాలు, బోధనా పద్ధతులు56, 572
విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం55, 58, 603
మూల్యాంకనం591

AP TET August 2022 Paper 1B లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు: ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 31 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు

కింది పద్యాన్ని చదివి ప్రశ్నకు జవాబును గుర్తించండి. వానలు పస పైరులకును సానలు పస వజ్రములకు, సమరంబులకున్ సేనలు పస; మృగజాతికి గానలు పస; కుందవరపు గవి చౌడప్పా ॥ సమరానికి పస యైనది

  1. (1)సేనలు
  2. (2)సానలు
  3. (3)గానలు
  4. (4)వానలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సేనలు

ఈ ప్రశ్న పద్యంలో ‘సమరానికి’ (యుద్ధానికి) ఏది బలమో అడుగుతోంది. ‘పస’ అంటే సారం, బలం, శోభ. పద్యంలో ప్రతి వస్తువుకు దానికి తగిన బలం ఏదో కవి జంటలుగా చెప్పాడు.

పద్యాన్ని జాగ్రత్తగా విడదీయాలి: ‘సానలు పస వజ్రములకు’ ఒక జంట, ‘సమరంబులకున్ సేనలు పస’ మరో జంట. అంటే ‘సమరంబులకున్’ అనే పదం కింది పాదంలోని ‘సేనలు’తో కలుస్తుంది. యుద్ధానికి సైన్యమే బలం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) సేనలు.

ఇక్కడ చాలామంది ‘సమరంబులకున్’ పక్కనే ఉన్న ‘సానలు’ (2) ఎంచుకుంటారు. కానీ సానలు (సానపట్టే రాయి) వజ్రాలకు పస. గానలు (కానలు, అడవులు) మృగజాతికి పస (3). వానలు పైరులకు పస (4).

గుర్తుంచుకోండి: పద్యంలో ‘…లకున్’ అనే పదం తర్వాతి పాదంలోని పదంతో జతకడుతుంది: సమరంబులకున్ సేనలు పస.

ప్రశ్న 32 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు

కింది పద్యాన్ని చదివి ప్రశ్నకు జవాబును గుర్తించండి. వానలు పస పైరులకును సానలు పస వజ్రములకు, సమరంబులకున్ సేనలు పస; మృగజాతికి గానలు పస; కుందవరపు గవి చౌడప్పా ॥ ‘కానలు’ అంటే

  1. (1)అడవులు
  2. (2)పక్షులు
  3. (3)జంతువులు
  4. (4)చెఱువులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అడవులు

ఈ ప్రశ్న ‘కానలు’ అనే పదానికి అర్థం అడుగుతోంది. ‘కాన’ అంటే అడవి. పద్యంలో ‘మృగజాతికి గానలు పస’ అని ఉంది. జంతువులకు అడవులే బలం, నివాసం.

పద్యంలో ‘గానలు’ అని ఎందుకు ఉంది? ‘మృగజాతికిన్ + కానలు’ కలిసినప్పుడు గసడదవాదేశ సంధి వల్ల ‘క’ ‘గ’గా మారింది. ‘కుందవరపు కవి’ కూడా అలాగే ‘కుందవరపు గవి’ అయింది. కాబట్టి గానలు = కానలు = అడవులు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) అడవులు.

పక్షులు (2) పద్యంలో లేవు. జంతువులు (3) అంటే ‘మృగజాతి’; అవి అడవి మీద ఆధారపడతాయి, కానీ కానలు అంటే జంతువులు కాదు. చెఱువులు (4) అంటే నీటి చెరువులు; దానికి ‘కాన’తో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: కాన = అడవి; గసడదవాదేశంతో కానలు → గానలు.

ప్రశ్న 33 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

కింది పేరా చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి. వాక్యానికి కనిష్ఠ రూపం పదమైనా ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు. ఒక కోశంలో ఉన్న పదాలను ఒక దాని తరువాత ఒకటి చదివినపుడు అవి వాక్యాలుకావు. స్థూలంగా వాక్యాన్ని నిర్వచించవలసివస్తే, “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం” అనవచ్చు. అంటే ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి. వాక్యం అర్థవంతంగా ఉంటుంది. కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు. కింది వాక్యాలలో సరైనది

  1. (1)పద సంయోజన వల్లనే వాక్యాలు ఏర్పడతాయి.
  2. (2)పదకోశంలోని పదాలు వరుసగా చదివితే వాక్యాలౌతాయి
  3. (3)రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహార రూపం వాక్యం అవుతుంది.
  4. (4)ప్రతిపదం సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అవుతుంది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహార రూపం వాక్యం అవుతుంది.

ఈ ప్రశ్న పేరాలో చెప్పిన విషయానికి సరిపోయే వాక్యం ఏదో అడుగుతోంది. అంటే అవగాహన (Comprehension) ప్రశ్న. పేరాలో లేని విషయం గానీ, పేరాకు వ్యతిరేకమైన విషయం గానీ జవాబు కాదు.

పేరా వాక్యానికి నిర్వచనం ఇస్తుంది: “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం”. ఆప్షన్ (3) ఇదే మాటను చెబుతోంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

మిగతావి పేరాకు వ్యతిరేకం. ‘కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు’ అని పేరా చెబుతుంది, కాబట్టి (1) తప్పు. కోశంలోని పదాలు వరుసగా చదివితే వాక్యాలు కావు అని ఉంది, కాబట్టి (2) తప్పు. ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు అని ఉంది, కాబట్టి (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: పేరా ప్రశ్నల్లో ‘కాదు’, ‘వీల్లేదు’ అనే మాటలు ఉన్న వాక్యాలను తిప్పి చెప్పిన ఆప్షన్లు తప్పు.

ప్రశ్న 34 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

కింది పేరా చదివి ప్రశ్నకు జవాబు గుర్తించండి. వాక్యానికి కనిష్ఠ రూపం పదమైనా ప్రతి పదాన్ని సందర్భవిరహితంగా వాక్యం అనటానికి వీల్లేదు. ఒక కోశంలో ఉన్న పదాలను ఒక దాని తరువాత ఒకటి చదివినపుడు అవి వాక్యాలుకావు. స్థూలంగా వాక్యాన్ని నిర్వచించవలసివస్తే, “రెండు విరామాల మధ్య సహజమైన వ్యవహారంలో ఏర్పడే వాగ్రూపం” అనవచ్చు. అంటే ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి. వాక్యం అర్థవంతంగా ఉంటుంది. కేవలం పదసంయోజన వల్లనే వాక్యాలేర్పడవు. వాక్యానికి హద్దులుగా ఉండేవి

  1. (1)విరామం, నిశ్శబ్దత
  2. (2)అంత్యపదాలు
  3. (3)పదాలు, విరామం
  4. (4)వాక్యాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విరామం, నిశ్శబ్దత

ఈ ప్రశ్న వాక్యానికి ముందు, వెనక హద్దులుగా ఏవి ఉంటాయో అడుగుతోంది. జవాబు పేరాలోనే నేరుగా ఉంది.

పేరాలో ‘ప్రతి వాక్యానికీ ముందూ చివరా విరామం నిశ్శబ్దత హద్దులుగా ఉంటాయి’ అని ఉంది. మాట్లాడేటప్పుడు ఒక వాక్యం మొదలయ్యే ముందు, ముగిసిన తర్వాత చిన్న ఆగడం (విరామం), మౌనం (నిశ్శబ్దత) ఉంటాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) విరామం, నిశ్శబ్దత.

అంత్యపదాలు (2) వాక్యం లోపలి భాగమే, హద్దు కాదు. పదాలు, విరామం (3)లో విరామం సరైనదే కానీ పదాలు వాక్యాన్ని నిర్మించేవి, హద్దులు కావు. వాక్యాలు (4) హద్దులు అనే మాట పేరాలో ఎక్కడా లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: వాక్యం = రెండు విరామాల మధ్య ఉండే మాట; హద్దులు = విరామం, నిశ్శబ్దత.

ప్రశ్న 35 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు

‘వారిజం’ - పర్యాయపదాలు

  1. (1)పండు, ఫలము
  2. (2)మల్లె, మొల్ల
  3. (3)పద్మం, తామర
  4. (4)నెమలి, కాకి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పద్మం, తామర

ఈ ప్రశ్న ‘వారిజం’ అనే పదానికి పర్యాయపదాలు (ఒకే అర్థం ఇచ్చే వేరువేరు పదాలు) అడుగుతోంది.

‘వారి’ అంటే నీరు, ‘జం’ అంటే పుట్టినది. నీటిలో పుట్టేది కాబట్టి వారిజం అంటే తామర పువ్వు. జలజం, నీరజం, అంబుజం, పంకజం కూడా ఇదే అర్థం ఇస్తాయి. పద్మం, తామర రెండూ తామర పువ్వునే సూచిస్తాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) పద్మం, తామర.

పండు, ఫలము (1) ఒకదానికొకటి పర్యాయపదాలే కానీ వారిజానికి కాదు. మల్లె, మొల్ల (2) వేరే పూల పేర్లు. నెమలి, కాకి (4) పక్షులు; ఇవి ఒకదానికొకటి పర్యాయపదాలు కూడా కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ‘-జం’ = పుట్టినది: వారిజం, జలజం, పంకజం అన్నీ తామరే.

ప్రశ్న 36 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు

8వ తరగతిలో నండూరి రామమోహనరావు రచించిన పాఠం ‘సంస్కరణ’ కింది ప్రక్రియలో ఉంది

  1. (1)సంపాదకీయ వ్యాసం
  2. (2)కథనం
  3. (3)సాంస్కృతిక వ్యాసం
  4. (4)వ్యాఖ్యానం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సంపాదకీయ వ్యాసం

ఈ ప్రశ్న 8వ తరగతి తెలుగు పాఠం ‘సంస్కరణ’ ఏ ప్రక్రియకు చెందిందో అడుగుతోంది. పాఠ్యపుస్తకంలో ప్రతి పాఠానికి ముందు దాని ప్రక్రియను పరిచయం చేస్తారు.

నండూరి రామమోహనరావు ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, ఆంధ్రజ్యోతి దినపత్రికకు సంపాదకుడిగా పనిచేశారు. పత్రిక సంపాదకుడు ఒక సమకాలీన సమస్య మీద తన అభిప్రాయం చెబుతూ రాసే వ్యాసాన్ని సంపాదకీయం (Editorial) అంటారు. అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ పాఠం సంపాదకీయ వ్యాసం ప్రక్రియలో ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

కథనం (2) ఒక సంఘటనను కథలా చెప్పే ప్రక్రియ. సాంస్కృతిక వ్యాసం (3) పండుగలు, కళలు, సంప్రదాయాల గురించి రాసేది. వ్యాఖ్యానం (4) ఒక గ్రంథానికి లేదా పద్యానికి అర్థ వివరణ. ఈ పాఠానికి ఇవి సరిపోవు.

గుర్తుంచుకోండి: పత్రికా సంపాదకుల పాఠాలు ఎక్కువగా ‘సంపాదకీయం’ ప్రక్రియలోనే ఉంటాయి.

ప్రశ్న 37 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·కవులు, రచయితలు, రచనలు

చిలకల్లారా! చిలకల్లారా! గేయ రచయిత

  1. (1)పాయల సత్యనారాయణ
  2. (2)గురజాడ అప్పారావు
  3. (3)కె. సభా
  4. (4)సమతారావు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) గురజాడ అప్పారావు

ఈ ప్రశ్న ‘చిలకల్లారా! చిలకల్లారా!’ అనే పిల్లల గేయం రాసిన కవి ఎవరో అడుగుతోంది. ఇది కవులు, రచనలు గుర్తుపెట్టుకునే ప్రశ్న.

అధికారిక కీ ప్రకారం ఈ గేయ రచయిత గురజాడ అప్పారావు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2). గురజాడ ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యానికి మార్గదర్శి; ‘కన్యాశుల్కం’ నాటకం, ‘ముత్యాలసరాలు’, ‘దేశమును ప్రేమించుమన్నా’ గేయం ఆయన రచనలు. సరళమైన వ్యావహారిక భాషలో, పాడుకునే లయతో గేయాలు రాశారు.

పాయల సత్యనారాయణ (1), కె. సభా (3), సమతారావు (4) కూడా బాలసాహిత్యంలో పేరున్న రచయితలే. కానీ కీ ఈ గేయాన్ని వారిది అని తీసుకోలేదు. ఈ గేయం మీద ఇంకా సందేహం ఉంటే పాఠ్యపుస్తకంలోని కవి పరిచయం చూడండి.

గుర్తుంచుకోండి: గురజాడ: కన్యాశుల్కం, ముత్యాలసరాలు, దేశమును ప్రేమించుమన్నా.

ప్రశ్న 38 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు

మొయిలు అంటే

  1. (1)ఛత్రం
  2. (2)ఝషం
  3. (3)మేఘం
  4. (4)ధరణి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) మేఘం

ఈ ప్రశ్న ‘మొయిలు’ అనే పదానికి అర్థం అడుగుతోంది.

‘మొయిలు’ అంటే మబ్బు, మేఘం. పద్యాల్లో ‘మొగులు’, ‘మొయిలు’ అనే రూపాలు మేఘం అనే అర్థంలో తరచుగా వస్తాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) మేఘం.

ఛత్రం (1) అంటే గొడుగు. ఝషం (2) అంటే చేప. ధరణి (4) అంటే భూమి. ఈ మూడూ ‘మొయిలు’కు అర్థాలు కావు. గొడుగు కూడా పైన ఉండి నీడ ఇస్తుంది కాబట్టి కొందరు (1) ఎంచుకుంటారు, కానీ అది తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: మొయిలు = మొగులు = మబ్బు = మేఘం.

ప్రశ్న 39 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు

అమ్మబోతే అడవి, కొనబోతే కొరివి

  1. (1)జాతీయం
  2. (2)పలుకుబడి
  3. (3)సామెత
  4. (4)నుడికారం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సామెత

ఈ ప్రశ్న ‘అమ్మబోతే అడవి, కొనబోతే కొరివి’ అనేది ఏ రకమైన భాషా ప్రయోగమో అడుగుతోంది.

సామెత అంటే ప్రజల అనుభవం నుంచి పుట్టిన పూర్తి వాక్యం; అది ఒక జీవిత సత్యాన్ని చెబుతుంది. ఈ వాక్యం ‘మనం అమ్మేటప్పుడు సరుకుకు విలువ ఉండదు (అడవిలో దొరికేంత చౌక), కొనేటప్పుడు అదే సరుకు నిప్పులా ఖరీదు’ అనే అనుభవాన్ని పూర్తిగా చెబుతోంది. కాబట్టి ఇది సామెత. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

జాతీయం (1) పూర్తి వాక్యం కాదు; ‘చేతులు కాల్చుకొను’ లాంటి పదబంధం, వాక్యంలో భాగంగా వస్తుంది. పలుకుబడి (2), నుడికారం (4) కూడా భాషలోని ప్రత్యేక ప్రయోగాలు, పదబంధాలే; ఇవి ఒక సత్యాన్ని పూర్తి వాక్యంగా చెప్పవు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్తి వాక్యం + అనుభవ సత్యం = సామెత; వాక్యంలో భాగంగా వాడే పదబంధం = జాతీయం.

ప్రశ్న 40 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

పద్మ శ్రావ్యంగా పాట పాడుతోంది. - గీత గీసిన పదం

  1. (1)విశేషణం
  2. (2)నామవాచకం
  3. (3)సర్వనామం
  4. (4)క్రియ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విశేషణం

ఈ ప్రశ్న ‘పద్మ శ్రావ్యంగా పాట పాడుతోంది’ అనే వాక్యంలో గీత గీసిన ‘శ్రావ్యంగా’ ఏ భాషాభాగమో అడుగుతోంది.

విశేషణం అంటే ఒక పదం గుణాన్ని, తీరును తెలిపే పదం. ఇక్కడ ‘శ్రావ్యంగా’ పాడటం ఎలా ఉందో, అంటే ‘పాడుతోంది’ అనే క్రియ తీరును తెలుపుతోంది. క్రియ తీరును తెలిపేదాన్ని క్రియా విశేషణం అంటారు; అది విశేషణం అనే భాషాభాగం కిందికే వస్తుంది. ఆప్షన్లలో ఉన్నది ‘విశేషణం’ ఒక్కటే కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

నామవాచకం (2) పేరును తెలుపుతుంది; ఈ వాక్యంలో ‘పద్మ’, ‘పాట’ నామవాచకాలు. సర్వనామం (3) నామవాచకానికి బదులుగా వాడేది (అది, ఆమె); ఇక్కడ లేదు. క్రియ (4) పనిని తెలుపుతుంది; ఇక్కడ క్రియ ‘పాడుతోంది’, ‘శ్రావ్యంగా’ కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ‘-గా’తో ముగిసి పని తీరు చెప్పే పదం (వేగంగా, శ్రావ్యంగా) క్రియా విశేషణం.

ప్రశ్న 41 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు

4వ తరగతిలో బారిస్టర్ పార్వతీశం పాఠం ఇతివృత్తం

  1. (1)మానవీయ విలువలు
  2. (2)సమయస్ఫూర్తి
  3. (3)సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు
  4. (4)హాస్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) హాస్యం

ఈ ప్రశ్న 4వ తరగతిలోని ‘బారిస్టర్ పార్వతీశం’ పాఠం ఇతివృత్తం (ప్రధాన విషయం) అడుగుతోంది.

‘బారిస్టర్ పార్వతీశం’ మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి రాసిన ప్రసిద్ధ హాస్య నవల. పల్లెటూరి అమాయకుడైన పార్వతీశం బారిస్టర్ చదువుకోసం ఇంగ్లండ్ బయలుదేరి, దారిలో రైలు, ఓడ ప్రయాణాల్లో పడే తిప్పలు నవ్వు తెప్పిస్తాయి. పాఠం ఈ నవలలోని భాగమే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) హాస్యం.

మానవీయ విలువలు (1) దయ, సహాయం వంటి గుణాలను చెప్పే పాఠాల ఇతివృత్తం. సమయస్ఫూర్తి (2) తెలివిగా సమస్య నుంచి బయటపడే కథల ఇతివృత్తం; పార్వతీశం తెలివితో కాదు, అమాయకత్వంతో నవ్విస్తాడు. సంస్కృతీ సంప్రదాయాలు (3) పండుగలు, ఆచారాల గురించి చెప్పే పాఠాలకు సరిపోతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: బారిస్టర్ పార్వతీశం = మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి = తెలుగులో ప్రసిద్ధ హాస్య నవల.

ప్రశ్న 42 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు

‘అక్కు’ అనే వికృతి పదానికి ప్రకృతి

  1. (1)హక్కు
  2. (2)అక్క
  3. (3)అక్షరం
  4. (4)అంకం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అంకం

ఈ ప్రశ్న ‘అక్కు’ అనే వికృతి పదానికి మూలమైన ప్రకృతి (సంస్కృత) పదం అడుగుతోంది. సంస్కృత పదం తెలుగులోకి వచ్చేటప్పుడు రూపం మారితే, మూలపదం ప్రకృతి, మారిన రూపం వికృతి.

‘అంకం’ అంటే ఒడి, రొమ్ము. ‘అంకం’లోని అనుస్వారం, ‘క’ కలిసి ‘క్క’గా మారి ‘అక్కు’ అనే తెలుగు రూపం ఏర్పడింది. ‘అక్కున చేర్చుకొను’ (హృదయానికి హత్తుకొను) అనే జాతీయంలో ఈ పదమే ఉంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) అంకం.

హక్కు (1) అరబ్బీ మూలం ఉన్న పదం, అధికారం అనే అర్థం. అక్క (2) వేరే తెలుగు పదం (తోబుట్టువు). అక్షరం (3) వికృతి ‘అక్కరం’, ‘అక్కరము’; అక్కు కాదు. ఇక్కడ చాలామంది పోలికను చూసి (2) లేదా (3) ఎంచుకుంటారు.

గుర్తుంచుకోండి: అంకం → అక్కు: ‘అక్కున చేర్చుకొను’ గుర్తుంచుకోండి.

ప్రశ్న 43 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

ఒకటి కాని అంతకంటే ఎక్కువ అసమాపక క్రియలు ఉండి చివరకు సమాపక క్రియతో ముగిసిన వాక్యాన్ని ఇలా అంటారు.

  1. (1)విశేష వాక్యం
  2. (2)సామాన్య వాక్యం
  3. (3)సంశ్లిష్ట వాక్యం
  4. (4)సంయుక్త వాక్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సంశ్లిష్ట వాక్యం

ఈ ప్రశ్న అసమాపక క్రియలు ఉండి, సమాపక క్రియతో ముగిసే వాక్యం పేరు అడుగుతోంది.

సమాపక క్రియ వాక్యాన్ని పూర్తి చేస్తుంది (వెళ్ళాడు, తిన్నాడు). అసమాపక క్రియ పని పూర్తి కాలేదని, ఇంకా వాక్యం ఉందని చూపుతుంది (వెళ్ళి, తిని, చూస్తూ). ఉదాహరణ: ‘రాము బడికి వెళ్ళి, పాఠం చదివి, ఇంటికి వచ్చాడు.’ ఇందులో వెళ్ళి, చదివి అసమాపక క్రియలు; వచ్చాడు సమాపక క్రియ. ఇలాంటి వాక్యాన్ని సంశ్లిష్ట వాక్యం అంటారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

సామాన్య వాక్యం (2)లో ఒకే సమాపక క్రియ ఉంటుంది (రాము బడికి వెళ్ళాడు). సంయుక్త వాక్యం (4) రెండు సామాన్య వాక్యాలను ‘కాని’, ‘కాబట్టి’, ‘అందువల్ల’ వంటి పదాలతో కలిపితే ఏర్పడుతుంది. విశేష వాక్యం (1) అనే వాక్య రకం వ్యాకరణంలో ఈ అర్థంలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: అసమాపక క్రియలు + ఒక సమాపక క్రియ = సంశ్లిష్ట వాక్యం.

ప్రశ్న 44 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

ద్రుత ప్రకృతికాలు - అంటే

  1. (1)ద్రుతం లేని పదాలు
  2. (2)ద్రుతం మొదట ఉన్న పదాలు
  3. (3)ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలు
  4. (4)ద్రుతం మధ్యన ఉన్న పదాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలు

ఈ ప్రశ్న ‘ద్రుత ప్రకృతికాలు’ అనే వ్యాకరణ పదానికి అర్థం అడుగుతోంది.

తెలుగు వ్యాకరణంలో ‘ద్రుతం’ అంటే పదం చివర వచ్చే ‘న’కారం (న్). ద్రుతం చివరన ఉన్న పదాలను ద్రుత ప్రకృతికాలు అంటారు. ఉదాహరణ: వచ్చెను(న్), పూచెను(న్), రామునిన్. ద్రుతం లేని పదాలను కళలు అంటారు (రాముడు, అమ్మ). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

ద్రుతం లేని పదాలు (1) కళలు, ద్రుత ప్రకృతికాలు కావు. ద్రుతం పదం మొదట (2) గానీ, మధ్యలో (4) గానీ రాదు; అది ఎప్పుడూ పదం చివరనే ఉంటుంది. గసడదవాదేశ సంధి, ద్రుత సంధి వంటి సూత్రాలు ఈ ద్రుత ప్రకృతికాల మీదనే పనిచేస్తాయి.

గుర్తుంచుకోండి: చివర ‘న్’ ఉంటే ద్రుత ప్రకృతికం; లేకపోతే కళ.

ప్రశ్న 45 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

ఇది అత్యంత హేయమైన విషయం. ఈ వాక్యంలో ఉన్న సంస్కృత సంధి

  1. (1)విసర్గ సంధి
  2. (2)యణాదేశ సంధి
  3. (3)వృద్ధి సంధి
  4. (4)శ్చుత్వ సంధి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) యణాదేశ సంధి

ఈ ప్రశ్న ‘ఇది అత్యంత హేయమైన విషయం’ అనే వాక్యంలో ఏ సంస్కృత సంధి ఉందో అడుగుతోంది. వాక్యంలోని సంస్కృత పదాన్ని విడదీసి చూడాలి.

యణాదేశ సంధి సూత్రం: ఇ, ఉ, ఋలకు అసవర్ణాచ్చులు (వేరే అచ్చులు) పరమైతే వరుసగా య, వ, ర వస్తాయి. ‘అత్యంత’ = అతి + అంత. ఇక్కడ ‘ఇ’కి ‘అ’ పరమైంది, కాబట్టి ఇ స్థానంలో ‘య’ వచ్చి త్ + య + అంత = అత్యంత అయింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) యణాదేశ సంధి.

విసర్గ సంధి (1)కి పదంలో విసర్గ (ః) ఉండాలి (మనః + హరం); ఇక్కడ లేదు. వృద్ధి సంధి (3)లో అ కారానికి ఏ, ఐ, ఓ, ఔ కలిస్తే ఐ, ఔ వస్తాయి (దేశ + ఔన్నత్యం); ఇక్కడ అలా లేదు. శ్చుత్వ సంధి (4)లో స, త వర్గాలకు శ, చ వర్గాలు కలుస్తాయి (సత్ + చిత్ = సచ్చిత్); ఇక్కడ అది లేదు. ‘హేయమైన’ (హేయము + ఐన) తెలుగు సంధి, సంస్కృత సంధి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఇ/ఉ/ఋ + వేరే అచ్చు → య/వ/ర: అతి + అంత = అత్యంత, అణు + అస్త్రం = అణ్వస్త్రం.

ప్రశ్న 46 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

అపర్ణ సంగీతం నేర్చుకుంది. అపర్ణ నృత్యం నేర్చుకుంది. ఈ వాక్యాలను సంయుక్త వాక్యంగా మారిస్తే

  1. (1)అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది
  2. (2)అపర్ణ సంగీతం, అపర్ణ నృత్యం నేర్చుకుంది
  3. (3)అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకోలేదు
  4. (4)సంగీతం, నృత్యం నేర్చుకుంది అపర్ణ!
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది

ఈ ప్రశ్న రెండు సామాన్య వాక్యాలను కలిపి ఒక సంయుక్త వాక్యం చేయమంటోంది.

సంయుక్త వాక్యం అంటే సమాన ప్రాధాన్యం ఉన్న రెండు వాక్యాలు కలిసి ఏర్పడే వాక్యం. రెండు వాక్యాల్లో కర్త (అపర్ణ), క్రియ (నేర్చుకుంది) ఒకటే అయితే వాటిని ఒక్కసారే రాసి, వేరుగా ఉన్న కర్మలను (సంగీతం, నృత్యం) కలిపి రాస్తాం. అప్పుడు ‘అపర్ణ సంగీతం నృత్యం నేర్చుకుంది’ (అంటే సంగీతం, నృత్యం రెండూ) అవుతుంది. అర్థం మారకుండా రెండు వాక్యాల భావం ఒకే వాక్యంలో వచ్చింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

(2)లో ‘అపర్ణ’ను మళ్ళీ రాయటం అనవసరం; వాక్యం అసహజంగా ఉంది. (3) ‘నేర్చుకోలేదు’ అని అర్థాన్నే వ్యతిరేకంగా మార్చింది. (4) పదాల క్రమం మార్చి ఆశ్చర్యార్థక వాక్యంగా రాసింది; ఇది ప్రామాణిక సంయుక్త వాక్య రూపం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే కర్త, ఒకే క్రియ ఉన్న రెండు వాక్యాలు: కర్త, క్రియ ఒక్కసారే, కర్మలు కలిపి.

ప్రశ్న 47 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు

గోరంత విషయాన్ని కొండంతలుగా చేసి చెప్పే అలంకారం

  1. (1)ఉపమ
  2. (2)అతిశయోక్తి
  3. (3)స్వభావోక్తి
  4. (4)రూపకం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) అతిశయోక్తి

ఈ ప్రశ్న చిన్న విషయాన్ని చాలా పెద్దదిగా చేసి చెప్పే అలంకారం పేరు అడుగుతోంది.

అతిశయోక్తి అలంకారం: ఉన్న విషయాన్ని ఉన్నదానికంటే ఎక్కువ చేసి (అతిశయంగా) వర్ణించటం. ఉదాహరణ: ‘ఆ మేడలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి.’ మేడలు నిజంగా ఆకాశాన్ని తాకవు; ఎత్తును పెంచి చెప్పాం. గోరంతను కొండంత చేయటం ఇదే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) అతిశయోక్తి.

ఉపమ (1) రెండు వస్తువుల మధ్య పోలిక చెబుతుంది (ఆమె ముఖం చంద్రుని వలె ఉంది). స్వభావోక్తి (3) ఉన్నది ఉన్నట్లుగా సహజంగా వర్ణిస్తుంది; పెంచి చెప్పదు. రూపకం (4) ఉపమేయానికి, ఉపమానానికి భేదం లేనట్లు చెబుతుంది (ఆమె ముఖం చంద్రుడే).

గుర్తుంచుకోండి: పెంచి చెబితే అతిశయోక్తి; ఉన్నది ఉన్నట్లు చెబితే స్వభావోక్తి.

ప్రశ్న 48 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు

మూడు అక్షరాలు గురువులుగా ఉన్న పదం గుర్తించండి

  1. (1)శ్రిరమ
  2. (2)శ్రీరమ
  3. (3)శ్రీరామ
  4. (4)శ్రీరామా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) శ్రీరామా

ఈ ప్రశ్న మూడు అక్షరాలూ గురువులు (U) అయిన పదం అడుగుతోంది. ఇది మ గణం (U U U).

గురువు నియమాలు: దీర్ఘాక్షరం (ఆ, ఈ, ఊ, ఏ, ఓ వంటివి) గురువు; పొల్లు, సున్న, విసర్గ ఉన్న అక్షరం గురువు; సంయుక్తాక్షరానికి ముందున్న అక్షరం గురువు. హ్రస్వాక్షరం లఘువు (I). ‘శ్రీరామా’ = శ్రీ (దీర్ఘం, U) + రా (దీర్ఘం, U) + మా (దీర్ఘం, U) = U U U. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

శ్రిరమ (1) = I I I (మూడూ హ్రస్వాలు). శ్రీరమ (2) = U I I. శ్రీరామ (3) = U U I; చివరి ‘మ’ హ్రస్వం కాబట్టి లఘువు. ‘శ్రీ’ మొదట సంయుక్తాక్షరమైనా, అది తన ముందు అక్షరాన్ని మాత్రమే గురువు చేస్తుంది; దాని ముందు అక్షరం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రతి అక్షరానికి దీర్ఘం ఉందో చూడండి: శ్రీ-రా-మా = U U U.

ప్రశ్న 49 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

నాలుగు గీతలు - ఈ పదబంధంలోని సమాసం

  1. (1)ద్విగు సమాసం
  2. (2)నఞ్ తత్పురుష సమాసం
  3. (3)ద్వంద్వ సమాసం
  4. (4)షష్ఠీ తత్పురుష సమాసం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ద్విగు సమాసం

ఈ ప్రశ్న ‘నాలుగు గీతలు’ అనే పదబంధంలో ఏ సమాసం ఉందో అడుగుతోంది.

ద్విగు సమాసం: మొదటి పదం సంఖ్యను తెలిపే విశేషణం అయితే అది ద్విగు సమాసం. విగ్రహవాక్యం: ‘నాలుగు సంఖ్య గల గీతలు’. ఇక్కడ పూర్వపదం ‘నాలుగు’ సంఖ్యావాచకం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ద్విగు సమాసం. ఇలాంటివే: ముల్లోకాలు, పంచపాండవులు, సప్తర్షులు.

నఞ్ తత్పురుష (2) వ్యతిరేకార్థం ఇస్తుంది (అధర్మం = ధర్మం కానిది). ద్వంద్వ సమాసం (3)లో రెండు పదాలూ నామవాచకాలు, సమాన ప్రాధాన్యం (తల్లిదండ్రులు). షష్ఠీ తత్పురుష (4)లో ‘కి, కు’ (సంబంధం) అనే ఆరో విభక్తి అర్థం ఉంటుంది (రాజభటుడు = రాజు భటుడు); ‘నాలుగు’కు ఆ అర్థం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: మొదటి పదం సంఖ్య అయితే ద్విగు సమాసం.

ప్రశ్న 50 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·ఛందస్సు, అలంకారాలు

దురంత దోషముల్ - ఇందులో ఉన్న గణాలు

  1. (1)U I I U U I
  2. (2)I U I U I U
  3. (3)I I U I U U
  4. (4)I I I I I I
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) I U I U I U

ఈ ప్రశ్న ‘దురంత దోషముల్’లో గురు, లఘువులను గుర్తించి గణాలు చెప్పమంటోంది.

ప్రతి అక్షరాన్ని చూద్దాం. దు: హ్రస్వం, తర్వాత సంయుక్తాక్షరం లేదు → I. రం: సున్న ఉంది → U. త: హ్రస్వం → I. దో: దీర్ఘం → U. ష: హ్రస్వం → I. ముల్: పొల్లు హల్లు ఉంది → U. మొత్తం: దురంత = I U I (జ గణం), దోషముల్ = U I U (ర గణం). కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

(1) U I I, U U I (భ, త గణాలు) మొదటి ‘దు’ని గురువుగా తప్పుగా తీసుకుంది. (3) I I U, I U U (స, య గణాలు) సున్న, దీర్ఘాలను సరిగా లెక్కించలేదు. (4) అన్నీ లఘువులు (న, న గణాలు); ‘రం’, ‘దో’, ‘ముల్’ గురువులే కాబట్టి ఇది తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సున్న, దీర్ఘం, పొల్లు ఉన్న అక్షరం గురువు: దు-రం-త = I U I.

ప్రశ్న 51 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

ఏ, ఓ, అర్ అనే అక్షరాలను వ్యాకరణపరంగా ఇలా పిలుస్తారు.

  1. (1)వివర్ణములు
  2. (2)సవర్ణములు
  3. (3)గుణములు
  4. (4)గణములు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) గుణములు

ఈ ప్రశ్న ఏ, ఓ, అర్ అనే అక్షరాలకు వ్యాకరణంలో ఉన్న పేరు అడుగుతోంది.

సంస్కృత వ్యాకరణంలో ఏ, ఓ, అర్ లను గుణములు అంటారు. గుణ సంధి సూత్రం: అకారానికి ఇ, ఉ, ఋలు పరమైతే వరుసగా ఏ, ఓ, అర్ ఏకాదేశంగా వస్తాయి. ఉదాహరణ: రాజ + ఇంద్రుడు = రాజేంద్రుడు, సూర్య + ఉదయం = సూర్యోదయం, మహా + ఋషి = మహర్షి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) గుణములు.

సవర్ణములు (2) అంటే ఒకే రకమైన అచ్చులు (అ-ఆ, ఇ-ఈ); సవర్ణదీర్ఘ సంధిలో వస్తాయి. వివర్ణములు (1) ఇక్కడ వ్యాకరణ సంజ్ఞ కాదు. గణములు (4) ఛందస్సులోని గురు లఘువుల సమూహాలు (మ, భ, జ గణాలు), అక్షరాలకు పేరు కాదు. ఐ, ఔలను వృద్ధులు అంటారు అని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: ఏ, ఓ, అర్ = గుణములు; ఐ, ఔ = వృద్ధులు; య, వ, ర = యణ్ణులు.

ప్రశ్న 52 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

దేశ + ఔన్నత్యం - కలిపి రాస్తే

  1. (1)దేశన్నత్యం
  2. (2)దేశౌన్నత్యం
  3. (3)దేశవౌన్నత్యం
  4. (4)దేశోన్నత్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) దేశౌన్నత్యం

ఈ ప్రశ్న ‘దేశ + ఔన్నత్యం’ను సంధి చేసి రాయమంటోంది. మొదటి పదం చివర ‘అ’ (దేశ), రెండో పదం మొదట ‘ఔ’ ఉన్నాయి.

వృద్ధి సంధి సూత్రం: అకారానికి ఏ, ఐలు పరమైతే ‘ఐ’; ఓ, ఔలు పరమైతే ‘ఔ’ ఏకాదేశంగా వస్తాయి. ఇక్కడ అ + ఔ = ఔ. కాబట్టి దేశ్ + ఔ + న్నత్యం = దేశౌన్నత్యం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

దేశన్నత్యం (1)లో ‘ఔ’ పూర్తిగా పోయింది; అది తప్పు. దేశవౌన్నత్యం (3)లో అనవసరంగా ‘వ’ ఆగమం వచ్చింది; సంస్కృత వృద్ధి సంధిలో అలా రాదు. దేశోన్నత్యం (4) గుణ సంధి రూపం (అ + ఉ = ఓ) లాగా ఉంది; కానీ ఇక్కడ పరమైనది ‘ఉ’ కాదు ‘ఔ’, కాబట్టి ‘ఓ’ రాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అ + ఏ/ఐ = ఐ; అ + ఓ/ఔ = ఔ (వృద్ధి సంధి).

ప్రశ్న 53 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

ఒక వాక్యంలో భిన్న పదాలకు అన్వయం కలిగించే ప్రత్యయాలను ఇలా పిలుస్తారు.

  1. (1)సమాసాలు
  2. (2)విభక్తులు
  3. (3)సంధులు
  4. (4)సంవృతాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విభక్తులు

ఈ ప్రశ్న వాక్యంలోని వేరువేరు పదాల మధ్య సంబంధం (అన్వయం) కలిగించే ప్రత్యయాల పేరు అడుగుతోంది.

విభక్తి ప్రత్యయాలు నామవాచకాలకు చేరి, వాటికి క్రియతో, ఇతర పదాలతో సంబంధం కలిగిస్తాయి. ఉదాహరణ: ‘రాముడు బడికి పుస్తకంతో వెళ్ళాడు.’ ఇందులో ‘-కి’, ‘-తో’ విభక్తి ప్రత్యయాలు; ఇవి లేకపోతే పదాలు కలవవు. డు, ము, వు, లు; ని, ను; చేత, తో; కొరకు, కై; వలన; కి, కు; లో, లోపల; ఓ, ఓరీ వంటివి విభక్తులు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) విభక్తులు.

సమాసాలు (1) రెండు పదాలు కలిసి ఒకే పదంగా మారటం; ఇవి ప్రత్యయాలు కావు. సంధులు (3) రెండు వర్ణాలు కలిసినప్పుడు జరిగే మార్పు. సంవృతాలు (4) ఉచ్చారణకు సంబంధించిన పదం (సంవృత, వివృత ఉచ్చారణ); అన్వయంతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: పదానికి పదానికి వంతెన = విభక్తి.

ప్రశ్న 54 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·వ్యాకరణం

కింది పదాలలో ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం

  1. (1)పాడుతాను
  2. (2)యమలీల
  3. (3)బాధపడు
  4. (4)గజగజ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) బాధపడు

ఈ ప్రశ్న ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం అడుగుతోంది. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (3) బాధపడు అని ఇచ్చింది.

వర్ణమాలలో య, ర, ల, వలను అంతస్థాలు అంటారు; ఇవి స్పర్శాలకు, ఊష్మాలకు మధ్య (అంతర) ఉంటాయి. ‘బాధపడు’లో బ, ధ, ప, డ ఉన్నాయి; ఇవన్నీ స్పర్శాలు. ఇందులో ‘ధ’ మహాప్రాణం (ఒత్తు అక్షరం). అంతస్థం ఏదీ ఇందులో లేదు. ప్రశ్న రూపొందించినవారు బహుశా ‘మహాప్రాణం ఉన్న పదం’ అనే అర్థంలో కీ ఇచ్చి ఉండవచ్చు; నాలుగు ఆప్షన్లలో మహాప్రాణం ఉన్నది ‘బాధపడు’ ఒక్కటే. అయినా మార్కుల కోసం కీ ప్రకారం (3).

పాడుతాను (1)లో ప, డ, త, న; అంతస్థం లేదు. గజగజ (4)లో గ, జ మాత్రమే; అంతస్థం లేదు. యమలీల (2)లో య, ల రెండూ అంతస్థాలు.

గమనిక: ప్రశ్నలో అడిగినట్లు ‘అంతస్థాలు’ ఉన్న పదం యమలీల (2) మాత్రమే (య, ల). కీ ఇచ్చిన బాధపడులో అంతస్థం లేదు, కాబట్టి కీలో పొరపాటు ఉందని మా అభిప్రాయం.

గుర్తుంచుకోండి: అంతస్థాలు = య, ర, ల, వ; ఊష్మాలు = శ, ష, స, హ.

ప్రశ్న 55 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

భారతదేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాల వారు మూడు భాషలు నేర్చుకోవాలన్న విధానం

  1. (1)త్రిభాషా సూత్రం
  2. (2)ద్విభాషా సూత్రం
  3. (3)ప్రథమభాషా సూత్రం
  4. (4)మాతృభాషా సూత్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) త్రిభాషా సూత్రం

ఈ ప్రశ్న దేశంలో అందరూ మూడు భాషలు నేర్చుకోవాలనే భాషా విధానం పేరు అడుగుతోంది.

కొఠారి కమిషన్ (1964-66) సూచన మేరకు జాతీయ విద్యా విధానం 1968 త్రిభాషా సూత్రాన్ని (Three Language Formula) ప్రకటించింది. దీని ప్రకారం విద్యార్థి మాతృభాష లేదా ప్రాంతీయ భాష, హిందీ, ఇంగ్లీష్ నేర్చుకోవాలి; హిందీ ప్రాంతాల్లో హిందీ, ఇంగ్లీష్‌తో పాటు మరో ఆధునిక భారతీయ భాష నేర్చుకోవాలి. NEP 2020 కూడా దీన్ని కొనసాగించింది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) త్రిభాషా సూత్రం.

ద్విభాషా సూత్రం (2) రెండు భాషలనే సూచిస్తుంది. ప్రథమభాషా సూత్రం (3), మాతృభాషా సూత్రం (4) ఒకే భాష మీద దృష్టి పెడతాయి; మాతృభాష త్రిభాషా సూత్రంలో ఒక భాగం మాత్రమే. ‘మూడు భాషలు’ అనే మాటే త్రిభాషా అని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: త్రి = మూడు: కొఠారి కమిషన్, NPE 1968.

ప్రశ్న 56 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·భాషా నైపుణ్యాలు, బోధనా పద్ధతులు

టేప్ రికార్డులు, రేడియోలు, టి.వి ప్రసంగాల ద్వారా ఏ నైపుణ్యం అభివృద్ధి చెందుతుంది.

  1. (1)శ్రవణం
  2. (2)లేఖనం
  3. (3)పఠనం
  4. (4)భాషణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) శ్రవణం

ఈ ప్రశ్న టేప్ రికార్డర్, రేడియో, టీవీ ప్రసంగాలు ఏ భాషా నైపుణ్యాన్ని పెంచుతాయో అడుగుతోంది.

భాషా నైపుణ్యాలు నాలుగు: శ్రవణం (వినటం), భాషణం (మాట్లాడటం), పఠనం (చదవటం), లేఖనం (రాయటం). టేప్ రికార్డర్, రేడియో, టీవీ ప్రసంగాల్లో విద్యార్థి ప్రధానంగా చేసేది విని అర్థం చేసుకోవటం. ఇవి శ్రవ్య ఉపకరణాలు (Audio Aids). సరైన ఉచ్చారణ, స్వరభేదాలు వింటూ శ్రవణ నైపుణ్యం పెరుగుతుంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) శ్రవణం.

లేఖనం (2) కోసం రాత పనులు, పఠనం (3) కోసం పుస్తకాలు, పత్రికలు అవసరం. భాషణం (4) మంచి శ్రవణం తర్వాత పరోక్షంగా మెరుగుపడవచ్చు, కానీ ఈ ఉపకరణాలు నేరుగా పెంచేది వినే నైపుణ్యాన్నే. ఇక్కడ కొందరు (4) ఎంచుకుంటారు.

గుర్తుంచుకోండి: విని నేర్చుకునే ఉపకరణాలు = శ్రవణ నైపుణ్యం.

ప్రశ్న 57 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·భాషా నైపుణ్యాలు, బోధనా పద్ధతులు

పదవిభజనకు ప్రతిపదార్థానికి అధిక ప్రాధాన్యం ఇస్తూ పద్యాన్ని బోధించే పద్ధతి

  1. (1)పూర్ణ పద్ధతి
  2. (2)ఖండ - పూర్ణ పద్ధతి
  3. (3)ఖండ పద్ధతి
  4. (4)డాల్టన్ పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఖండ పద్ధతి

ఈ ప్రశ్న పదవిభజన, ప్రతిపదార్థాలకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చే పద్య బోధనా పద్ధతి పేరు అడుగుతోంది.

ఖండ పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు పద్యాన్ని చిన్న భాగాలుగా (ఖండాలుగా) విడదీసి, ప్రతి భాగంలోని పదాలను విడదీసి (పదవిభజన), ప్రతి పదానికి అర్థం (ప్రతిపదార్థం) చెబుతాడు. పద్యం మొత్తం భావం, రసానుభూతి కన్నా పదాల అర్థానికే ఇందులో ఎక్కువ ప్రాధాన్యం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఖండ పద్ధతి.

పూర్ణ పద్ధతి (1)లో పద్యాన్ని మొత్తంగా రాగయుక్తంగా పాడి, మొత్తం భావాన్ని, రసాన్ని అనుభవింపజేస్తారు; పదవిభజనకు ప్రాధాన్యం తక్కువ. ఖండ-పూర్ణ పద్ధతి (2) ముందు మొత్తంగా, తర్వాత భాగాలుగా, మళ్ళీ మొత్తంగా బోధించే మిశ్రమ పద్ధతి. డాల్టన్ పద్ధతి (4) విద్యార్థులు ఒప్పంద పనుల (Assignments) ద్వారా స్వయంగా నేర్చుకునే పద్ధతి; పద్య బోధనకు ప్రత్యేక పద్ధతి కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పదవిభజన, ప్రతిపదార్థం = ఖండ పద్ధతి; రసానుభూతి = పూర్ణ పద్ధతి.

ప్రశ్న 58 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

సంస్థాగత ప్రణాళిక నిర్వహణలో ఎవరిపాత్ర కీలకమైనది

  1. (1)ప్రధానోపాధ్యాయుడు
  2. (2)విద్యార్థులు
  3. (3)ఉపాధ్యాయులు
  4. (4)విద్యాకమిటీలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ప్రధానోపాధ్యాయుడు

ఈ ప్రశ్న సంస్థాగత ప్రణాళిక (Institutional Planning) నిర్వహణలో ముఖ్య పాత్ర ఎవరిదో అడుగుతోంది.

సంస్థాగత ప్రణాళిక అంటే ఒక పాఠశాల తన వనరులు, అవసరాలను బట్టి ఒక విద్యాసంవత్సరానికి తానే రూపొందించుకునే ప్రణాళిక: బోధన, సహపాఠ్య కార్యక్రమాలు, భవనాలు, మూల్యాంకనం అన్నీ ఇందులో ఉంటాయి. పాఠశాలకు అధిపతి ప్రధానోపాధ్యాయుడు. ఆయనే ఉపాధ్యాయులను, విద్యార్థులను, కమిటీలను సమన్వయం చేసి ప్రణాళికను రూపొందించి అమలు చేయిస్తాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

ఉపాధ్యాయులు (3) ప్రణాళికలో పాల్గొని తమ తరగతుల్లో అమలు చేస్తారు, కానీ నాయకత్వం ప్రధానోపాధ్యాయుడిదే. విద్యార్థులు (2) ప్రణాళిక వల్ల లబ్ధి పొందేవారు. విద్యాకమిటీలు (4) సలహా, సహకారం ఇస్తాయి; నిర్వహణ బాధ్యత వాటిది కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: సంస్థాగత ప్రణాళికకు నాయకుడు = ప్రధానోపాధ్యాయుడు.

ప్రశ్న 59 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·మూల్యాంకనం

వార్షిక పరీక్షలకు సంబంధించి విద్యార్థులు పర్ఫామెన్స్ పై ఏ విధమైన గుణదోషవిచారణ జరగదు. ఇట్టి మూల్యాంకనం.

  1. (1)సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం
  2. (2)నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం
  3. (3)మూల్యాంకనం
  4. (4)నిర్మాణాత్మక, సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం

ఈ ప్రశ్న వార్షిక పరీక్షల్లో, విద్యార్థి ప్రదర్శనలోని బలాలు, లోపాల విశ్లేషణ (గుణదోషవిచారణ) జరగని మూల్యాంకనం ఏదో అడుగుతోంది.

సంగ్రహణాత్మక మూల్యాంకనం (Summative Assessment) ఒక యూనిట్, టర్మ్ లేదా సంవత్సరం చివర జరుగుతుంది. దీని ఉద్దేశం విద్యార్థి ఎంత నేర్చుకున్నాడో మొత్తంగా తెలిపి, గ్రేడ్ లేదా మార్కులు ఇవ్వటం. ఫలితం వచ్చేసరికి బోధన ముగిసిపోతుంది, కాబట్టి లోపాలను సరిదిద్దే విచారణ ఇందులో ఉండదు. వార్షిక పరీక్ష దీనికి ఉదాహరణ. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనం (2) (Formative Assessment) బోధన జరుగుతుండగానే నిరంతరం జరుగుతుంది; లోపాలను గుర్తించి సరిదిద్దటమే దాని లక్ష్యం. ‘మూల్యాంకనం’ (3) సాధారణ పదం, ఒక రకాన్ని సూచించదు. (4) రెండింటినీ కలిపింది; కానీ నిర్మాణాత్మక మూల్యాంకనంలో గుణదోషవిచారణ తప్పనిసరిగా ఉంటుంది.

గుర్తుంచుకోండి: చివర, మార్కుల కోసం = సంగ్రహణాత్మకం; మధ్యలో, మెరుగుపరచటానికి = నిర్మాణాత్మకం.

ప్రశ్న 60 · 2022 · Paper 1B ·లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

ఉత్తమ వాచక లక్షణాలలో ‘ఆకర్షణీయమైన ముఖ చిత్రం’ అనేది ఈ లక్షణం

  1. (1)బాహ్య లక్షణం
  2. (2)అంతర లక్షణం
  3. (3)బాహ్య - అంతర లక్షణం
  4. (4)లక్షణం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బాహ్య లక్షణం

ఈ ప్రశ్న మంచి వాచకం (పాఠ్యపుస్తకం) లక్షణాల్లో ‘ఆకర్షణీయమైన ముఖచిత్రం’ ఏ రకానికి చెందుతుందో అడుగుతోంది.

ఉత్తమ వాచకం లక్షణాలను రెండుగా విభజిస్తారు. బాహ్య లక్షణాలు పుస్తకం రూపానికి సంబంధించినవి: ముఖచిత్రం (Cover Page), కాగితం నాణ్యత, అచ్చు, అక్షరాల పరిమాణం, బొమ్మలు, బైండింగ్, పరిమాణం, ధర. అంతర లక్షణాలు విషయానికి సంబంధించినవి: పాఠాల ఎంపిక, భాష, క్రమం, అభ్యాసాలు, విలువలు. ముఖచిత్రం పుస్తకం బయటి రూపం కాబట్టి అది బాహ్య లక్షణం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

అంతర లక్షణం (2) పుస్తకంలోని విషయం గురించి; ముఖచిత్రం విషయం కాదు. బాహ్య-అంతర లక్షణం (3) అనే ప్రత్యేక వర్గం లేదు. ‘లక్షణం’ (4) సాధారణ పదం; ఏ వర్గమో చెప్పదు.

గుర్తుంచుకోండి: కంటికి కనిపించే రూపం = బాహ్యం; లోపలి విషయం = అంతరం.

← శిశు వికాసం, పెడగాజీ (స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్)లాంగ్వేజ్ II: ఇంగ్లీష్ →

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP TET August 2022 Paper 1Bలో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 31 నుంచి 60 వరకు. పరీక్ష 11 ఆగస్టు 2022న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: వ్యాకరణం (12), పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతలు (5), ఛందస్సు, అలంకారాలు (3), పాఠ్యపుస్తక పాఠాలు, పద్యాలు (3).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్‌లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్‌ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో లాంగ్వేజ్ I: తెలుగు ప్రశ్నలు