AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

AP TET August 2022 Paper 1B గణితం: ప్రశ్నలు, కీ, వివరణలు

AP TET August 2022 Paper 1B స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్‌లో గణితం సెక్షన్‌లో 30 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి (ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు). ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: సంఖ్యా వ్యవస్థ (5), వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని) (5), క్షేత్రమితి, కొలతలు (5), బీజగణితం (4). కింద ప్రతి ప్రశ్నకు అధికారిక కీ సమాధానం, తెలుగులో వివరణ ఉన్నాయి.

ఆధారం: AP పాఠశాల విద్యాశాఖ అధికారిక ప్రశ్నపత్రం, కీ ·చివరి మార్పు: · ExamBadi

గణితం: ఏ టాపిక్ నుంచి ఏ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

టాపిక్ప్రశ్న సంఖ్యలుప్రశ్నలు
సంఖ్యా వ్యవస్థ91, 92, 93, 104, 1055
వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని)97, 100, 101, 106, 1095
బీజగణితం98, 102, 103, 1124
జ్యామితి96, 107, 113, 1144
క్షేత్రమితి, కొలతలు94, 95, 99, 108, 1115
దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత1101
గణిత స్వభావం, చరిత్ర, లక్ష్యాలు, విలువలు1161
బోధనా పద్ధతులు1171
బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల1201
విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం115, 1192
మూల్యాంకనం1181

AP TET August 2022 Paper 1B గణితం: ప్రశ్నలు, సమాధానాలు, వివరణలు

ప్రశ్న 91 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

6-అంకెల అతి చిన్నసంఖ్యకు మరియు 5-అంకెల అతిపెద్ద సంఖ్యకు మధ్యగల తేడా

  1. (1)99
  2. (2)1
  3. (3)1000
  4. (4)1111
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1

6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య ఏవో గుర్తించి, వాటి మధ్య తేడా కనుక్కోవాలి.

n అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1 తర్వాత (n − 1) సున్నాలు. n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య n సార్లు 9. కాబట్టి 6 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య 1,00,000. 5 అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య 99,999.

తేడా = 1,00,000 − 99,999 = 1. 99,999 కి 1 కలిపితేనే 1,00,000 వస్తుంది. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1.

(1) 99, (3) 1000, (4) 1111 ఈ లెక్కతో ఎక్కడా రావు. ఏ సంఖ్యా పద్ధతిలోనైనా n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య, n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య వరుస సంఖ్యలే. వాటి తేడా ఎప్పుడూ 1.

గుర్తుంచుకోండి: n+1 అంకెల అతి చిన్న సంఖ్య − n అంకెల అతి పెద్ద సంఖ్య = 1, ఎప్పుడూ.

ప్రశ్న 92 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

10 లోపు గల ప్రధాన సంఖ్యల సంఖ్య

  1. (1)4
  2. (2)5
  3. (3)6
  4. (4)3
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 4

10 కంటే చిన్న ప్రధాన సంఖ్యలు ఎన్ని ఉన్నాయో లెక్కించాలి.

ప్రధాన సంఖ్య (Prime Number) అంటే 1 కంటే పెద్దదై, 1, అదే సంఖ్య తప్ప వేరే కారణాంకం లేని సంఖ్య. 1 కి ఒకే కారణాంకం ఉంది, కాబట్టి అది ప్రధాన సంఖ్య కాదు, సంయుక్త సంఖ్య కూడా కాదు.

2 నుంచి 9 వరకు చూద్దాం: 2, 3, 5, 7 ప్రధాన సంఖ్యలు. 4 = 2 × 2, 6 = 2 × 3, 8 = 2 × 4, 9 = 3 × 3 సంయుక్త సంఖ్యలు. కాబట్టి 10 లోపు ప్రధాన సంఖ్యలు 4. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 4.

ఇక్కడ చాలామంది 1 ని కూడా లెక్కించి (2) 5 ఎంచుకుంటారు, కానీ 1 ప్రధాన సంఖ్య కాదు. (3) 6 అనేది బేసి సంఖ్యలు అన్నీ ప్రధానాలు అనుకుంటే వచ్చే తప్పు. 9 బేసి సంఖ్య అయినా ప్రధానం కాదు. (4) 3 అంటే 2 ను మర్చిపోవడం. 2 ఒక్కటే సరి ప్రధాన సంఖ్య.

గుర్తుంచుకోండి: 10 లోపు ప్రధానాలు: 2, 3, 5, 7. 1 ప్రధానం కాదు, 2 ఒక్కటే సరి ప్రధానం.

ప్రశ్న 93 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

144 మరియు 192ల గ.సా.భా. _____

  1. (1)36
  2. (2)48
  3. (3)24
  4. (4)18
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 48

144, 192 అనే రెండు సంఖ్యలను నిశ్శేషంగా భాగించే అతి పెద్ద సంఖ్య (గ.సా.భా., G.C.D.) కనుక్కోవాలి.

ప్రధాన కారణాంకాల పద్ధతిలో రెండు సంఖ్యలనూ విడదీసి, ఉమ్మడి కారణాంకాలను వాటి తక్కువ ఘాతంతో గుణిస్తే గ.సా.భా. వస్తుంది.

144 = 2⁴ × 3², 192 = 2⁶ × 3. ఉమ్మడిగా 2⁴, 3¹ ఉన్నాయి. గ.సా.భా. = 2⁴ × 3 = 16 × 3 = 48. భాగహార పద్ధతిలో కూడా: 192 ÷ 144 శేషం 48; 144 ÷ 48 = 3, శేషం 0. కాబట్టి గ.సా.భా. 48. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 48.

(1) 36, (3) 24, (4) 18 లలో 24 రెండింటినీ భాగిస్తుంది, కానీ అది అతి పెద్దది కాదు (48 కూడా భాగిస్తుంది). 36 అయితే 192 ను భాగించదు (192 ÷ 36 = 5.33...). 18 కూడా 192 ను భాగించదు.

గుర్తుంచుకోండి: గ.సా.భా. కోసం: పెద్ద సంఖ్యను చిన్నదానితో భాగించి, శేషం సున్నా అయ్యే వరకు భాగహారం కొనసాగించండి.

ప్రశ్న 94 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

ఒక చతురస్రం మరియు సమాంతర చతుర్భుజం ఒకే వైశాల్యాన్ని కలిగి వున్నాయి. చతురస్ర భుజం 40మీ. సమాంతర చతుర్భుజం ఎత్తు 20 మీ. అయితే సమాంతర చతుర్భుజం భూమి

  1. (1)60 మీ.
  2. (2)80 మీ.
  3. (3)70 మీ.
  4. (4)40 మీ.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 80 మీ.

చతురస్రం, సమాంతర చతుర్భుజం వైశాల్యాలు సమానం. చతురస్ర భుజం, సమాంతర చతుర్భుజం ఎత్తు ఇచ్చారు. సమాంతర చతుర్భుజం భూమి కనుక్కోవాలి.

చతురస్ర వైశాల్యం = భుజం × భుజం. సమాంతర చతుర్భుజ వైశాల్యం = భూమి × ఎత్తు.

చతురస్ర వైశాల్యం = 40 × 40 = 1600 చ.మీ. కాబట్టి భూమి × 20 = 1600, భూమి = 1600 ÷ 20 = 80 మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 80 మీ.

(4) 40 మీ. అనేది చతురస్ర భుజమే, దాన్ని తీసుకుంటే వైశాల్యం 40 × 20 = 800 మాత్రమే. (1) 60 మీ. తో 1200, (3) 70 మీ. తో 1400 వస్తుంది. ఏదీ 1600 కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: వైశాల్యాలు సమానం అయితే: భూమి = చతురస్ర వైశాల్యం ÷ ఎత్తు.

ప్రశ్న 95 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

24 గంటల నమూనాలో 6.30 PM

  1. (1)11.30
  2. (2)18.30
  3. (3)06.30
  4. (4)24.30
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 18.30

12 గంటల పద్ధతిలో ఉన్న సాయంత్రం 6.30 (PM) ని 24 గంటల పద్ధతిలో రాయాలి.

24 గంటల పద్ధతిలో అర్ధరాత్రి 00.00 నుంచి గంటలు లెక్కిస్తారు. AM సమయాలు అలాగే ఉంటాయి. PM సమయాలకు (మధ్యాహ్నం 12 గంటలు తప్ప) 12 కలుపుతారు.

6.30 PM → 6 + 12 = 18, కాబట్టి 18.30. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 18.30.

(3) 06.30 అనేది ఉదయం 6.30 (AM). (1) 11.30 కి ఈ మార్పుతో సంబంధం లేదు. (4) 24.30 అనే సమయం ఉండదు; 24 గంటల గడియారం 23.59 తర్వాత మళ్లీ 00.00 అవుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: PM సమయం → గంటకు 12 కలపండి (12 PM తప్ప).

ప్రశ్న 96 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక సరళకోణం ఎన్ని లంబకోణాలకు సమానం

  1. (1)3
  2. (2)4
  3. (3)2
  4. (4)1
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 2

ఒక సరళకోణం (Straight Angle) లో ఎన్ని లంబకోణాలు (Right Angles) ఉంటాయో చెప్పాలి.

లంబకోణం = 90°. సరళకోణం = 180°, అంటే సరళరేఖ మీద ఒక బిందువు దగ్గర ఏర్పడే కోణం.

180° ÷ 90° = 2. కాబట్టి ఒక సరళకోణం రెండు లంబకోణాలకు సమానం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 2.

(2) 4 లంబకోణాలు = 360°, అది సంపూర్ణ కోణం (Complete Angle). (1) 3 లంబకోణాలు = 270°, అది పరావర్తన కోణం. (4) 1 లంబకోణం 90° మాత్రమే.

గుర్తుంచుకోండి: 1 లంబకోణం = 90°, సరళకోణం = 2 లంబకోణాలు, సంపూర్ణ కోణం = 4 లంబకోణాలు.

ప్రశ్న 97 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

15, 28, 20 మరియు 38 నుండి ఏ కనిష్ఠ సంఖ్యను తీసివేస్తే అవి అనుపాతంలో వుంటాయి.

  1. (1)2
  2. (2)5
  3. (3)4
  4. (4)10
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 2

నాలుగు సంఖ్యల నుంచీ ఒకే సంఖ్యను తీసివేస్తే అవి అనుపాతంలో (Proportion) ఉండాలి. ఆ సంఖ్య ఎంతో కనుక్కోవాలి.

a, b, c, d అనుపాతంలో ఉంటే a : b = c : d, అంటే అంత్యాల లబ్ధం = మధ్యమాల లబ్ధం (a × d = b × c).

తీసివేయాల్సిన సంఖ్య x అనుకుందాం. (15 − x)(38 − x) = (28 − x)(20 − x). విస్తరిస్తే 570 − 53x + x² = 560 − 48x + x². x² రెండు వైపులా పోతుంది: 570 − 53x = 560 − 48x, 10 = 5x, x = 2. సరిచూద్దాం: 13, 26, 18, 36. 13 × 36 = 468, 26 × 18 = 468. సమానం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 2.

మిగతా ఆప్షన్లు పరీక్షిస్తే: 5 తీసేస్తే 10, 23, 15, 33 (10 × 33 = 330, 23 × 15 = 345); 4 తీసేస్తే 11, 24, 16, 34 (374, 384); 10 తీసేస్తే 5, 18, 10, 28 (140, 180). ఏదీ సమానం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: అనుపాతం సరిచూడటానికి: అంత్యాల లబ్ధం = మధ్యమాల లబ్ధం. ఆప్షన్లను ఒక్కొక్కటీ పెట్టి చూడటం వేగమైన దారి.

ప్రశ్న 98 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

2⁰ + 3⁰ విలువ

  1. (1)1
  2. (2)2
  3. (3)3
  4. (4)5
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 2

2⁰, 3⁰ విలువలు కనుక్కొని కలపాలి.

ఘాతాంక నియమం: సున్నా కాని ఏ సంఖ్యకైనా ఘాతం 0 అయితే విలువ 1. అంటే a ≠ 0 అయితే a⁰ = 1. ఉదాహరణకు 2³ ÷ 2³ = 2³⁻³ = 2⁰, అదే సమయంలో 8 ÷ 8 = 1. కాబట్టి 2⁰ = 1.

2⁰ = 1, 3⁰ = 1. కాబట్టి 2⁰ + 3⁰ = 1 + 1 = 2. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 2.

ఇక్కడ చాలామంది ఘాతాలను పట్టించుకోకుండా 2 + 3 = 5 అని (4) ఎంచుకుంటారు. (1) 1 అంటే రెండు పదాల్లో ఒకదాన్నే లెక్కించడం. (3) 3 అంటే 2⁰ ను 0 గా, 3⁰ ను 3 గా పొరపడటం. ఘాతం 0 అయితే ఆధారం ఏదైనా జవాబు 1.

గుర్తుంచుకోండి: a⁰ = 1 (a ≠ 0). ఆధారం ఎంత పెద్దదైనా తేడా లేదు.

ప్రశ్న 99 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

ఘనం సంపూర్ణతల వైశాల్యం చదరపు యూనిట్లలో

  1. (1)4a²
  2. (2)6a²
  3. (3)2a⁴
  4. (4)2a⁶
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 6a²

భుజం a గా ఉన్న ఘనం (Cube) సంపూర్ణతల వైశాల్యం (Total Surface Area) సూత్రం అడిగారు.

ఘనానికి 6 ముఖాలు ఉంటాయి. ప్రతి ముఖం a భుజం గల చతురస్రం, దాని వైశాల్యం a².

కాబట్టి సంపూర్ణతల వైశాల్యం = 6 × a² = 6a² చదరపు యూనిట్లు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 6a².

(1) 4a² అనేది ఘనం ప్రక్కతల వైశాల్యం (Lateral Surface Area), అంటే పై, కింది ముఖాలు లేకుండా 4 ముఖాలు మాత్రమే. (3) 2a⁴, (4) 2a⁶ లో ఘాతాలు తప్పు; వైశాల్యం ఎప్పుడూ పొడవు² యూనిట్లలో ఉంటుంది, a⁴ లేదా a⁶ కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఘనం: సంపూర్ణతల వైశాల్యం 6a², ప్రక్కతల వైశాల్యం 4a², ఘనపరిమాణం a³.

ప్రశ్న 100 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

రవి టి.వి. ని రూ. 15,000/- కొని రూ. 1286ల నష్టానికి అమ్మిన అతను అమ్మిన వెల

  1. (1)రూ. 17860
  2. (2)రూ. 16286
  3. (3)రూ. 13714
  4. (4)రూ. 13741
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) రూ. 13714

కొన్న వెల (కొ.వె.) ₹15,000, నష్టం ₹1286. అమ్మిన వెల (అ.వె.) కనుక్కోవాలి.

నష్టం వచ్చిందంటే అమ్మిన వెల కొన్న వెల కంటే తక్కువ. నష్టం = కొ.వె. − అ.వె., కాబట్టి అ.వె. = కొ.వె. − నష్టం.

అ.వె. = 15000 − 1286 = 13714. సరిచూద్దాం: 13714 + 1286 = 15000. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) రూ. 13714.

(2) 16286 అనేది నష్టాన్ని కలిపితే వచ్చే సంఖ్య, అది లాభం వచ్చినప్పుడు మాత్రమే సరైనది. (1) 17860 కొన్న వెల కంటే ఎక్కువ, నష్టం కాదు. (4) 13741 లో అంకెలు తారుమారు అయ్యాయి (14 బదులు 41). దాన్ని తీసుకుంటే నష్టం 1259 అవుతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: నష్టం అయితే అ.వె. = కొ.వె. − నష్టం; లాభం అయితే అ.వె. = కొ.వె. + లాభం.

ప్రశ్న 101 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

ఒక రైలు గంటకు 75 కి.మీ. సమ వేగంతో ప్రయాణించుచున్నది. అది 250 కి.మీ. దూరాన్ని చేరుకోవడానికి నిమిషాలు పడుతుంది.

  1. (1)250
  2. (2)200
  3. (3)20
  4. (4)60
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 200

రైలు వేగం గంటకు 75 కి.మీ. 250 కి.మీ. దూరం వెళ్లడానికి ఎన్ని నిమిషాలు పడుతుందో కనుక్కోవాలి. జవాబు నిమిషాల్లో కావాలి అనేది గుర్తుంచుకోవాలి.

కాలం = దూరం ÷ వేగం. వేగం గంటల్లో ఉంది కాబట్టి కాలం ముందు గంటల్లో వస్తుంది. 1 గంట = 60 నిమిషాలు.

కాలం = 250 ÷ 75 = 10/3 గంటలు. నిమిషాల్లో 10/3 × 60 = 200 నిమిషాలు (అంటే 3 గంటల 20 నిమిషాలు). సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 200.

(3) 20 అనేది 3 గంటల 20 నిమిషాల్లోని మిగిలిన నిమిషాలు మాత్రమే. (4) 60 నిమిషాల్లో రైలు 75 కి.మీ. మాత్రమే వెళ్తుంది. (1) 250 నిమిషాల్లో 75 × 250/60 = 312.5 కి.మీ. వెళ్తుంది, 250 కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: కాలం = దూరం ÷ వేగం; గంటలను నిమిషాల్లోకి మార్చడానికి 60 తో గుణించండి.

ప్రశ్న 102 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

4p + 7 = 23 అయిన p విలువ

  1. (1)3
  2. (2)5
  3. (3)4
  4. (4)6
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 4

4p + 7 = 23 అనే ఏకచరరాశి రేఖీయ సమీకరణం (Linear Equation) ను సాధించి p విలువ కనుక్కోవాలి.

సమీకరణానికి రెండు వైపులా ఒకే పని చేస్తే సమానత్వం మారదు. ముందు స్థిరపదాన్ని ఒక వైపుకు, చరరాశిని మరో వైపుకు తేవాలి.

4p + 7 = 23 → రెండు వైపులా 7 తీసేస్తే 4p = 16 → రెండు వైపులా 4 తో భాగిస్తే p = 4. సరిచూద్దాం: 4 × 4 + 7 = 16 + 7 = 23. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 4.

(1) 3 పెడితే 4 × 3 + 7 = 19, (2) 5 పెడితే 27, (4) 6 పెడితే 31 వస్తుంది. ఏదీ 23 కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: జవాబును సమీకరణంలో పెట్టి రెండు వైపులా సమానమో సరిచూసుకోండి.

ప్రశ్న 103 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

n/5 − 5/7 = 2/3 సాధించుము

  1. (1)n = 145
  2. (2)n = 21
  3. (3)n = 145/21
  4. (4)n = 21/145
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) n = 145/21

భిన్నాలు ఉన్న n/5 − 5/7 = 2/3 అనే సమీకరణాన్ని సాధించి n విలువ కనుక్కోవాలి.

ముందు n ఉన్న పదాన్ని ఒంటరిగా ఉంచి, మిగిలిన భిన్నాలను కూడాలి. భిన్నాలను కూడడానికి హారాల క.సా.గు. తీసుకోవాలి.

n/5 = 2/3 + 5/7. 3, 7 ల క.సా.గు. 21. 2/3 = 14/21, 5/7 = 15/21. కాబట్టి n/5 = 29/21. రెండు వైపులా 5 తో గుణిస్తే n = 145/21. సరిచూద్దాం: (145/21) ÷ 5 = 29/21; 29/21 − 15/21 = 14/21 = 2/3. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) n = 145/21.

(1) 145 అనేది లవం మాత్రమే, హారం 21 ను మర్చిపోయింది. (2) 21 కేవలం హారం. (4) 21/145 అనేది సరైన జవాబుకు విలోమం; n/5 = 29/21 నుంచి n ను కనుక్కొనేటప్పుడు భిన్నాన్ని తిప్పకూడదు.

గుర్తుంచుకోండి: భిన్న సమీకరణాల్లో: చరపదాన్ని ఒంటరిగా ఉంచి, క.సా.గు.తో భిన్నాలను కూడి, చివరగా గుణకంతో గుణించండి.

ప్రశ్న 104 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

“ఒక సంఖ్య యొక్క కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు అయిన” ఆ సంఖ్యను ఇలా అంటారు

  1. (1)ప్రధానాంకము
  2. (2)సంయుక్త సంఖ్య
  3. (3)శుద్ధ సంఖ్య
  4. (4)పరస్పర ప్రధానాంకాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శుద్ధ సంఖ్య

ఒక సంఖ్య కారణాంకాలు అన్నింటినీ (ఆ సంఖ్యతో సహా) కూడితే ఆ సంఖ్యకు రెట్టింపు వస్తే, దాన్ని ఏమంటారో అడిగారు.

అలాంటి సంఖ్యను శుద్ధ సంఖ్య (Perfect Number) అంటారు. దీన్ని మరోలా కూడా చెప్తారు: ఆ సంఖ్య తప్ప మిగిలిన కారణాంకాల మొత్తం ఆ సంఖ్యకే సమానం.

ఉదాహరణ 6: కారణాంకాలు 1, 2, 3, 6. మొత్తం 1 + 2 + 3 + 6 = 12 = 2 × 6. అలాగే 28: 1 + 2 + 4 + 7 + 14 + 28 = 56 = 2 × 28. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) శుద్ధ సంఖ్య.

(1) ప్రధాన సంఖ్య p కి కారణాంకాలు 1, p మాత్రమే, వాటి మొత్తం p + 1, ఇది 2p కాదు (ఉదా: 5 → 6). (2) సంయుక్త సంఖ్యలు అన్నీ ఈ నియమాన్ని పాటించవు (ఉదా: 4 → 1 + 2 + 4 = 7). (4) పరస్పర ప్రధానాంకాలు ఒక జత సంఖ్యలకు సంబంధించినవి, వాటి గ.సా.భా. 1. అది ఒక సంఖ్య లక్షణం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: శుద్ధ సంఖ్యలు: 6, 28, 496 ... (కారణాంకాల మొత్తం = సంఖ్యకు రెట్టింపు).

ప్రశ్న 105 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

సహజ సంఖ్యలు పాటించని సంకలన ధర్మం

  1. (1)సంవృత ధర్మం
  2. (2)సహచర ధర్మం
  3. (3)వినిమయ ధర్మం
  4. (4)విలోమం ధర్మం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) విలోమం ధర్మం

సహజ సంఖ్యల (N = {1, 2, 3, ...}) సమితిలో సంకలనానికి ఏ ధర్మం వర్తించదో చెప్పాలి.

సంకలన విలోమం (Additive Inverse) ఉండాలంటే a + (−a) = 0 కావాలి. దీనికి 0 (తత్సమ మూలకం), రుణ సంఖ్యలు సమితిలో ఉండాలి. సహజ సంఖ్యల్లో 0 గానీ, రుణ సంఖ్యలు గానీ లేవు.

ఉదాహరణకు 5 కు సంకలన విలోమం −5, అది సహజ సంఖ్య కాదు. కాబట్టి సహజ సంఖ్యలు సంకలన విలోమ ధర్మాన్ని పాటించవు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) విలోమం ధర్మం.

మిగిలిన మూడూ సహజ సంఖ్యలకు వర్తిస్తాయి. (1) సంవృత ధర్మం: రెండు సహజ సంఖ్యల మొత్తం సహజ సంఖ్యే (3 + 4 = 7). (2) సహచర ధర్మం: (2 + 3) + 4 = 2 + (3 + 4) = 9. (3) వినిమయ ధర్మం: 3 + 4 = 4 + 3 = 7.

గుర్తుంచుకోండి: సంకలన విలోమం కోసం 0, రుణ సంఖ్యలు కావాలి, అంటే పూర్ణసంఖ్యల (Integers) దగ్గర నుంచే ఈ ధర్మం మొదలవుతుంది.

ప్రశ్న 106 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

ఒక జత బూట్ల ధర రూ. 550/-, వాటి అమ్మకంపై 10% తగ్గింపు వున్న ఆ బూట్ల అమ్మకం ధర (రూపాయలలో)

  1. (1)500
  2. (2)495
  3. (3)490
  4. (4)480
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 495

బూట్ల ధర (ప్రకటన వెల) ₹550. దానిపై 10% తగ్గింపు (Discount) ఇస్తే అమ్మకం ధర ఎంతో కనుక్కోవాలి.

తగ్గింపును ప్రకటన వెలపై లెక్కిస్తారు. అమ్మకం ధర = ప్రకటన వెల − తగ్గింపు.

తగ్గింపు = 550 లో 10% = 550 × 10/100 = 55. అమ్మకం ధర = 550 − 55 = 495. లేదా నేరుగా 550 × 90/100 = 495. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 495.

(1) 500 అంటే ₹50 మాత్రమే తగ్గించినట్టు, అది 10% కాదు (సుమారు 9.1%). (3) 490 అంటే ₹60, (4) 480 అంటే ₹70 తగ్గించినట్టు. ఇవి 10% కంటే ఎక్కువ.

గుర్తుంచుకోండి: 10% తగ్గింపు అంటే ధరలో 90% చెల్లించాలి: అమ్మకం ధర = ధర × 0.9.

ప్రశ్న 107 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక త్రిభుజంలో బాహ్యాకోణం 125°, దాని అంతరాభిముఖ కోణాలు 2 : 3 నిష్పత్తిలో వుండే ఆ కోణాలలో ఒక కోణం

  1. (1)25°
  2. (2)75°
  3. (3)35°
  4. (4)85°
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 75°

త్రిభుజం బాహ్యకోణం 125°. దానికి అంతరాభిముఖ కోణాలు 2 : 3 నిష్పత్తిలో ఉన్నాయి. వాటిలో ఒక కోణం ఏదో కనుక్కోవాలి.

బాహ్యకోణ సిద్ధాంతం: త్రిభుజంలో ఒక బాహ్యకోణం దాని రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తానికి సమానం.

కోణాలు 2x, 3x అనుకుందాం. 2x + 3x = 125°, 5x = 125°, x = 25°. కోణాలు 2 × 25 = 50°, 3 × 25 = 75°. ఆప్షన్లలో ఉన్నది 75°. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 75°.

(1) 25° అనేది x విలువ మాత్రమే, కోణం కాదు; దాన్ని 2 లేదా 3 తో గుణించాలి. (3) 35°, (4) 85° 2 : 3 నిష్పత్తితో రావు. మూడో అంతర కోణం 180° − 125° = 55°, అది కూడా ఆప్షన్లలో లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: బాహ్యకోణం = రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తం. నిష్పత్తి ఇస్తే x కనుక్కొని తప్పకుండా గుణించండి.

ప్రశ్న 108 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

దీర్ఘ ఘనాకృతిలో ఉన్న ఒక పాత్ర 30 సెం.మీ. పొడవు, 25 సెం.మీ. వెడల్పు కలిగివుండి దానిలో 4.5 లీటర్ల నీటిని నింపుటకు కలిగి వుండాల్సిన పాత్ర ఎత్తు

  1. (1)4 సెం.మీ.
  2. (2)6 సెం.మీ.
  3. (3)8 సెం.మీ.
  4. (4)10 సెం.మీ.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 6 సెం.మీ.

దీర్ఘఘనం (Cuboid) ఆకారంలో ఉన్న పాత్ర పొడవు 30 సెం.మీ., వెడల్పు 25 సెం.మీ. అందులో 4.5 లీటర్ల నీరు పట్టాలంటే ఎత్తు ఎంత ఉండాలో కనుక్కోవాలి.

దీర్ఘఘనం ఘనపరిమాణం = పొడవు × వెడల్పు × ఎత్తు. యూనిట్లు ఒకటిగా ఉండాలి: 1 లీటరు = 1000 ఘ.సెం.మీ.

4.5 లీటర్లు = 4.5 × 1000 = 4500 ఘ.సెం.మీ. కాబట్టి 30 × 25 × ఎత్తు = 4500, 750 × ఎత్తు = 4500, ఎత్తు = 4500 ÷ 750 = 6 సెం.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 6 సెం.మీ.

(1) 4 సెం.మీ. అయితే 750 × 4 = 3000 ఘ.సెం.మీ. = 3 లీటర్లు మాత్రమే. (3) 8 సెం.మీ. అయితే 6 లీటర్లు, (4) 10 సెం.మీ. అయితే 7.5 లీటర్లు. ఇక్కడ లీటర్లను ఘ.సెం.మీ. లోకి మార్చడమే ముఖ్యమైన మెట్టు.

గుర్తుంచుకోండి: 1 లీటరు = 1000 ఘ.సెం.మీ.; ఎత్తు = ఘనపరిమాణం ÷ (పొడవు × వెడల్పు).

ప్రశ్న 109 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

ఒక బట్టను 3/5వ వంతు నూలు ఉపయోగించి తయారుచేసారు. అయితే ఆ బట్ట నూలు శాతం

  1. (1)50%
  2. (2)60%
  3. (3)70%
  4. (4)40%
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 60%

బట్టలో 3/5 వంతు నూలు (Cotton) ఉంది. దాన్ని శాతంలోకి మార్చాలి.

భిన్నాన్ని శాతంలోకి మార్చడానికి 100 తో గుణిస్తాం. శాతం అంటే 100 భాగాల్లో ఎన్ని భాగాలు.

3/5 × 100 = 300/5 = 60%. లేదా 3/5 = 0.6 = 60/100 = 60%. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 60%.

(4) 40% అనేది మిగిలిన 2/5 వంతు (నూలు కాని భాగం). (1) 50% అంటే సగం, 3/5 సగం కంటే ఎక్కువ. (3) 70% అంటే 7/10, ఇది 3/5 (= 6/10) కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: భిన్నం → శాతం: 100 తో గుణించండి. 1/5 = 20% అని గుర్తుంచుకుంటే 3/5 = 60%.

ప్రశ్న 110 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత

14, 36, 25, 28, 35, 32, 56, 42, 50 మరియు 62 ల అంకమధ్యమము

  1. (1)35
  2. (2)38
  3. (3)36
  4. (4)40
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 38

ఇచ్చిన 10 రాశుల అంకమధ్యమం (Arithmetic Mean, సగటు) కనుక్కోవాలి.

అంకమధ్యమం = రాశుల మొత్తం ÷ రాశుల సంఖ్య.

మొత్తం = 14 + 36 + 25 + 28 + 35 + 32 + 56 + 42 + 50 + 62 = 380. రాశుల సంఖ్య 10. అంకమధ్యమం = 380 ÷ 10 = 38. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 38.

(1) 35 అనేది రాశుల్లో ఒకటి మాత్రమే, సగటు కాదు. (3) 36 కూడా ఒక రాశి; మొత్తం 360 అయితేనే 36 వస్తుంది. (4) 40 రావాలంటే మొత్తం 400 కావాలి. కూడికలో ఒక్క సంఖ్య తప్పినా జవాబు మారుతుంది, కాబట్టి రెండు సార్లు కూడండి.

గుర్తుంచుకోండి: అంకమధ్యమం = మొత్తం ÷ సంఖ్య. 10 రాశులు ఉంటే మొత్తాన్ని 10 తో భాగించండి, దశాంశ బిందువు ఒక స్థానం జరుగుతుంది.

ప్రశ్న 111 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

దీర్ఘచతురస్రాకార స్థలం పొడవు, వెడల్పులు 65 మీ, 30మీ. ఆ స్థలం చుట్టూ బయట వైపున 2.5 మీ. వెడల్పు బాటవేశారు. అయిన ఆ బాట వైశాల్యం

  1. (1)500 చ.మీ.
  2. (2)700 చ.మీ.
  3. (3)600 చ.మీ.
  4. (4)900 చ.మీ.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 500 చ.మీ.

65 మీ. × 30 మీ. దీర్ఘచతురస్రాకార స్థలం చుట్టూ బయటి వైపు 2.5 మీ. వెడల్పుతో బాట వేశారు. బాట వైశాల్యం కనుక్కోవాలి.

బాట బయటి వైపు ఉంటే, బాటతో కలిపిన పెద్ద దీర్ఘచతురస్రం పొడవు, వెడల్పు రెండూ 2 × (బాట వెడల్పు) పెరుగుతాయి, ఎందుకంటే బాట రెండు వైపులా ఉంటుంది. బాట వైశాల్యం = బయటి దీర్ఘచతురస్ర వైశాల్యం − లోపలి దీర్ఘచతురస్ర వైశాల్యం.

బయటి పొడవు = 65 + 2 × 2.5 = 70 మీ., బయటి వెడల్పు = 30 + 2 × 2.5 = 35 మీ. బయటి వైశాల్యం = 70 × 35 = 2450 చ.మీ. లోపలి వైశాల్యం = 65 × 30 = 1950 చ.మీ. బాట వైశాల్యం = 2450 − 1950 = 500 చ.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 500 చ.మీ.

ఇక్కడ చాలామంది బాట వెడల్పును ఒక్కసారే కలుపుతారు (67.5 × 32.5), అప్పుడు జవాబు తప్పుతుంది. (2) 700, (3) 600, (4) 900 చ.మీ. ఈ లెక్కతో రావు. సరిచూడటానికి మరో దారి: బాట వైశాల్యం = 2 × (65 + 30) × 2.5 + 4 × 2.5 × 2.5 = 475 + 25 = 500.

గుర్తుంచుకోండి: బయటి బాట: పొడవు, వెడల్పులకు 2w కలపండి; బాట వైశాల్యం = బయటి − లోపలి వైశాల్యం.

ప్రశ్న 112 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

5x² + 9x +6, 4x +3x²−8 మరియు 5 − 6x ల మొత్తం

  1. (1)8x² + 7x + 3
  2. (2)6x² + 6x + 2
  3. (3)4x² + 7x + 3
  4. (4)3x² + 3x + 1
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 8x² + 7x + 3

మూడు బీజీయ సమాసాలను (Algebraic Expressions) కూడాలి.

సజాతి పదాలను (ఒకే చరరాశి, ఒకే ఘాతం ఉన్న పదాలు) మాత్రమే కూడగలం. x² పదాలను కలిపి, x పదాలను కలిపి, స్థిరపదాలను కలిపి రాయాలి. గుర్తులను జాగ్రత్తగా చూడాలి.

x² పదాలు: 5x² + 3x² = 8x². x పదాలు: 9x + 4x − 6x = 7x. స్థిరపదాలు: 6 − 8 + 5 = 3. మొత్తం = 8x² + 7x + 3. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 8x² + 7x + 3.

(3) 4x² + 7x + 3 లో x² గుణకం తప్పు (5 + 3 = 8, 4 కాదు). (2) 6x² + 6x + 2, (4) 3x² + 3x + 1 లో మూడు గుణకాలూ తప్పే. రెండో సమాసంలో పదాలు 4x + 3x² − 8 గా క్రమం మారి ఉన్నాయి, అందుకే వాటిని సజాతి పదాలతో జత చేయడంలో జాగ్రత్త అవసరం.

గుర్తుంచుకోండి: కూడే ముందు ప్రతి సమాసాన్ని x², x, స్థిరపదం క్రమంలో వరుసగా రాసుకోండి.

ప్రశ్న 113 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక త్రిభుజంలో లంబకేంద్రం, గురుత్వకేంద్రం, అంతరకేంద్రం మరియు పరివృత్త కేంద్రం ఒకే బిందువు వద్ద వుంటే ఆ త్రిభుజం

  1. (1)విషమబాహు త్రిభుజం
  2. (2)సమబాహు త్రిభుజం
  3. (3)సమద్విబాహు త్రిభుజం
  4. (4)లంబకోణ త్రిభుజం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సమబాహు త్రిభుజం

త్రిభుజంలో నాలుగు కేంద్రాలు (లంబకేంద్రం, గురుత్వకేంద్రం, అంతరకేంద్రం, పరివృత్త కేంద్రం) ఒకే బిందువు అయ్యే త్రిభుజం ఏదో చెప్పాలి.

లంబకేంద్రం (Orthocentre) ఉన్నతుల ఖండన బిందువు. గురుత్వకేంద్రం (Centroid) మధ్యగత రేఖల ఖండన బిందువు. అంతరకేంద్రం (Incentre) కోణ సమద్విఖండన రేఖల ఖండన బిందువు. పరివృత్త కేంద్రం (Circumcentre) భుజాల లంబ సమద్విఖండన రేఖల ఖండన బిందువు.

సమబాహు త్రిభుజంలో ప్రతి శీర్షం నుంచి గీసే ఉన్నతి, మధ్యగత రేఖ, కోణ సమద్విఖండన రేఖ, లంబ సమద్విఖండన రేఖ అన్నీ ఒకే రేఖ. కాబట్టి నాలుగు కేంద్రాలూ ఒకే బిందువు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సమబాహు త్రిభుజం.

(3) సమద్విబాహు త్రిభుజంలో ఈ నాలుగు కేంద్రాలు శీర్షం నుంచి వచ్చే సమమితి రేఖ మీద ఉంటాయి, కానీ వేర్వేరు బిందువులు. (1) విషమబాహు త్రిభుజంలో అవి వేర్వేరుగా ఉంటాయి. (4) లంబకోణ త్రిభుజంలో లంబకేంద్రం లంబకోణ శీర్షం దగ్గర, పరివృత్త కేంద్రం కర్ణం మధ్య బిందువు దగ్గర ఉంటాయి, ఒకటి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: సమబాహు త్రిభుజం: లంబకేంద్రం = గురుత్వకేంద్రం = అంతరకేంద్రం = పరివృత్త కేంద్రం.

ప్రశ్న 114 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక త్రిభుజం ABCలో AC = BC మరియు ‘C’ వద్ద గల బాహ్యాకోణం ∠ACD = 140° అయితే ∠ABC విలువ

  1. (1)70°
  2. (2)40°
  3. (3)60°
  4. (4)140°
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 70°

త్రిభుజం ABC లో AC = BC. శీర్షం C దగ్గర బాహ్యకోణం ∠ACD = 140°. ∠ABC కనుక్కోవాలి.

రెండు నియమాలు కావాలి. ఒకటి: సమద్విబాహు త్రిభుజంలో సమాన భుజాలకు ఎదురుగా ఉన్న కోణాలు సమానం. రెండు: బాహ్యకోణం = రెండు అంతరాభిముఖ కోణాల మొత్తం.

AC = BC కాబట్టి వాటికి ఎదురు కోణాలు ∠ABC = ∠BAC. C దగ్గర బాహ్యకోణానికి అంతరాభిముఖ కోణాలు ∠A, ∠B. కాబట్టి ∠A + ∠B = 140°, 2∠B = 140°, ∠ABC = 70°. సరిచూద్దాం: ∠ACB = 180° − 140° = 40°; 70° + 70° + 40° = 180°. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 70°.

(2) 40° అనేది ∠ACB (C దగ్గర అంతర కోణం), ∠ABC కాదు. (4) 140° బాహ్యకోణమే. (3) 60° సమబాహు త్రిభుజంలో మాత్రమే వస్తుంది, ఇక్కడ ∠C = 40° కాబట్టి ఇది సమబాహు త్రిభుజం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: సమద్విబాహు త్రిభుజంలో శీర్షం దగ్గర బాహ్యకోణం ఇస్తే, భూకోణం = బాహ్యకోణం ÷ 2.

ప్రశ్న 115 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

కింది వానిలో గణిత విద్యా ప్రమాణం కానిది

  1. (1)సమస్యా పరిష్కారం
  2. (2)దృశ్యీకరణం
  3. (3)విషయావగాహన
  4. (4)అనుసంధానం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) విషయావగాహన

గణితంలోని విద్యా ప్రమాణాల (Academic Standards) జాబితాలో లేనిది ఏదో గుర్తించాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ గణిత పాఠ్యపుస్తకాల్లో ఐదు విద్యా ప్రమాణాలు ఉన్నాయి: సమస్యా పరిష్కారం (Problem Solving), కారణాలు చెప్పడం-నిరూపణ (Reasoning and Proof), వ్యక్తపరచడం (Communication), అనుసంధానం (Connections), దృశ్యీకరణ-ప్రాతినిధ్యం (Visualisation and Representation).

విషయావగాహన (Conceptual Understanding) ఈ ఐదింటిలో లేదు. ఇది పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS), సైన్స్ వంటి సబ్జెక్టుల విద్యా ప్రమాణాల్లో మొదటిది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) విషయావగాహన.

(1) సమస్యా పరిష్కారం, (2) దృశ్యీకరణం, (4) అనుసంధానం మూడూ గణిత విద్యా ప్రమాణాలే. ఇక్కడ చాలామంది గణితానికి భావన అవగాహన ముఖ్యం కదా అని (3) ని ప్రమాణంగా భావిస్తారు. కానీ ప్రశ్న అడిగింది అధికారికంగా ఇచ్చిన ప్రమాణాల జాబితా గురించి.

గుర్తుంచుకోండి: గణిత విద్యా ప్రమాణాలు 5: సమస్యా పరిష్కారం, కారణాలు-నిరూపణ, వ్యక్తపరచడం, అనుసంధానం, దృశ్యీకరణ-ప్రాతినిధ్యం.

ప్రశ్న 116 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·గణిత స్వభావం, చరిత్ర, లక్ష్యాలు, విలువలు

‘ఎక్స్‌ప్లనేషన్ ఆఫ్ బైనరి అరిత్‌మెటిక్’ అనే వ్యాసం రాసినది

  1. (1)లైబ్నిట్జ్
  2. (2)జార్జిబులే
  3. (3)టోల్‌మన్
  4. (4)పాస్కల్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) లైబ్నిట్జ్

‘Explanation of Binary Arithmetic’ (ద్విసంఖ్యా అంకగణితం వివరణ) అనే వ్యాసం రాసిన గణిత శాస్త్రవేత్త ఎవరో అడిగారు.

ద్విసంఖ్యా పద్ధతి (Binary System) లో 0, 1 అనే రెండు అంకెలతోనే అన్ని సంఖ్యలను రాస్తారు. ఈరోజు Computer లు పనిచేసేది ఈ పద్ధతిలోనే.

జర్మన్ గణిత శాస్త్రవేత్త, తత్వవేత్త గాట్‌ఫ్రైడ్ విల్‌హెల్మ్ లైబ్నిట్జ్ 1703 లో ‘Explication de l'Arithmétique Binaire’ (Explanation of Binary Arithmetic) అనే వ్యాసం ప్రచురించాడు. ఇందులో ద్విసంఖ్యా పద్ధతిని, దాని కూడిక, గుణకారాలను వివరించాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) లైబ్నిట్జ్.

(2) జార్జ్ బూల్ (George Boole) ‘The Laws of Thought’ (1854) ద్వారా Boolean Algebra కు పేరుపొందాడు, ఇది binary తో ముడిపడి ఉన్నా ఈ వ్యాసం ఆయనది కాదు. (4) పాస్కల్ తొలి యాంత్రిక గణనయంత్రం (Pascaline), పాస్కల్ త్రిభుజాలకు ప్రసిద్ధుడు. (3) టోల్‌మన్ (Edward Tolman) గణితశాస్త్రవేత్త కాదు, సంజ్ఞా అభ్యసనం (Sign Learning) సిద్ధాంతం ఇచ్చిన మనోవిజ్ఞానవేత్త.

గుర్తుంచుకోండి: Binary → లైబ్నిట్జ్ (1703); Boolean Algebra → జార్జ్ బూల్; Pascaline → పాస్కల్.

ప్రశ్న 117 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనా పద్ధతులు

ఆగమన పద్ధతి అనగా

  1. (1)మూర్త భావనల నుంచి అమూర్త భావనలకు
  2. (2)అమూర్త భావనల నుంచి మూర్త భావనలకు
  3. (3)ప్రయోగాలు చేయడం
  4. (4)ఆట ఆధారిత బోధనాశాస్త్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మూర్త భావనల నుంచి అమూర్త భావనలకు

ఆగమన పద్ధతి (Inductive Method) అంటే ఏమిటో అడిగారు.

ఆగమన పద్ధతిలో ఉపాధ్యాయుడు ముందు కొన్ని నిర్దిష్ట ఉదాహరణలు, మూర్త వస్తువులు చూపిస్తాడు. విద్యార్థులు వాటిని పరిశీలించి, పోల్చి, ఒక సాధారణ నియమం లేదా సూత్రానికి వస్తారు. అంటే ఉదాహరణ నుంచి సూత్రానికి, తెలిసిన దాని నుంచి తెలియని దానికి, మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి.

ఉదాహరణ: విద్యార్థులు చాలా త్రిభుజాల కోణాలు కొలిచి, ప్రతిసారీ మొత్తం 180° వస్తుందని గమనించి, ‘త్రిభుజ కోణాల మొత్తం 180°’ అనే నియమానికి వస్తారు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) మూర్త భావనల నుంచి అమూర్త భావనలకు.

(2) అమూర్తం నుంచి మూర్తానికి (సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు) వెళ్లేది నిగమన పద్ధతి (Deductive Method). (3) ప్రయోగాలు చేయడం ప్రయోగశాల పద్ధతి (Laboratory Method) లక్షణం. (4) ఆట ఆధారిత బోధన (Play Way Method) వేరే పద్ధతి. ఇవి ఆగమన పద్ధతి నిర్వచనం కావు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆగమనం: ఉదాహరణ → సూత్రం (మూర్తం → అమూర్తం). నిగమనం: సూత్రం → ఉదాహరణ.

ప్రశ్న 118 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·మూల్యాంకనం

వ్యాసరూప పరీక్ష పరిమితి ప్రధాన లోపం

  1. (1)సృజనాత్మకత ఉండదు
  2. (2)బట్టీ పట్టుటను ప్రోత్సహిస్తుంది
  3. (3)మూల్యాంకనం చేయడం కష్టం
  4. (4)ఎక్కువ సమయం పడుతుంది
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సృజనాత్మకత ఉండదు

వ్యాసరూప పరీక్ష (Essay Type Test) ప్రధాన పరిమితి (లోపం) ఏదో అడిగారు. అధికారిక కీ ఆప్షన్ (1) సృజనాత్మకత ఉండదు కు మార్కులు ఇచ్చింది.

వ్యాసరూప పరీక్షలో విద్యార్థి జవాబును తన మాటల్లో, పొడవుగా రాయాలి. ఈ పరీక్షలో తక్కువ ప్రశ్నలే అడగగలం, కాబట్టి పాఠ్యాంశం మొత్తం కవర్ కాదు. మూల్యాంకనం చేసే వ్యక్తిని బట్టి మార్కులు మారతాయి (Subjectivity). దిద్దడానికి సమయం ఎక్కువ.

కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (1). దీన్ని ఇలా అర్థం చేసుకోవచ్చు: విద్యార్థులు నోట్స్‌లో ఉన్న జవాబులనే గుర్తుంచుకొని రాస్తే, జవాబు పొడవుగా ఉన్నా అందులో వారి సొంత ఆలోచన కనిపించదు. (2) బట్టీ పట్టుట, (4) ఎక్కువ సమయం కూడా ఈ పరీక్ష లోపాలుగా పుస్తకాల్లో కనిపిస్తాయి. (3) మూల్యాంకనం కష్టం అనేది అత్యంత ప్రసిద్ధ లోపం.

గమనిక: బోధనాశాస్త్ర పుస్తకాల్లో వ్యాసరూప పరీక్ష బలం సృజనాత్మకత, భావవ్యక్తీకరణను కొలవడమే అని చెప్తారు. దాని ప్రధాన లోపంగా ఎక్కువగా చెప్పేది మూల్యాంకనంలో వ్యక్తినిష్ఠత (Subjectivity), అంటే ఆప్షన్ (3) మూల్యాంకనం చేయడం కష్టం. కాబట్టి మా అభిప్రాయంలో (3) సరైన జవాబు.

గుర్తుంచుకోండి: వ్యాసరూప పరీక్ష: బలం భావవ్యక్తీకరణ; లోపాలు వ్యక్తినిష్ఠత, తక్కువ విషయ పరిధి, ఎక్కువ దిద్దే సమయం.

ప్రశ్న 119 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

మంచి గణిత పాఠ్యగ్రంథం ప్రధాన లక్షణం

  1. (1)అభ్యాసానికి అవకాశం ఉండడం
  2. (2)అర్థవంతమైన చిత్రాలు ఉండడం
  3. (3)వయస్సు తగిన విషయం కలిగివుండడం
  4. (4)మదింపుకు అవకాశం ఉండడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వయస్సు తగిన విషయం కలిగివుండడం

మంచి గణిత పాఠ్యపుస్తకం (Textbook) లో అన్నిటికంటే ముఖ్యమైన లక్షణం ఏదో అడిగారు. నాలుగు ఆప్షన్లూ మంచి లక్షణాలే, కానీ ‘ప్రధానమైనది’ ఏదో ఎంచుకోవాలి.

పాఠ్యపుస్తకం విద్యార్థి వయస్సు, మానసిక స్థాయికి సరిపోయే విషయాన్ని ఇవ్వాలి. విషయం విద్యార్థి స్థాయికి మించితే అర్థం కాదు, తక్కువైతే ఆసక్తి ఉండదు. ఇది లేకపోతే మిగతా లక్షణాలు ఉన్నా పుస్తకం ఉపయోగపడదు.

కాబట్టి వయస్సుకు తగిన విషయం అన్నిటికీ ఆధారం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) వయస్సు తగిన విషయం కలిగివుండడం.

(1) అభ్యాసానికి అవకాశం, (2) అర్థవంతమైన చిత్రాలు, (4) మదింపుకు అవకాశం కూడా మంచి పాఠ్యపుస్తకం లక్షణాలే. కానీ ఇవి వయస్సుకు తగిన విషయం అనే పునాది మీద ఆధారపడేవి. విషయం స్థాయికి సరిపోకపోతే ఎంత అభ్యాసం ఇచ్చినా, ఎన్ని చిత్రాలు వేసినా ఫలితం ఉండదు.

గుర్తుంచుకోండి: పాఠ్యపుస్తకం లక్షణాల్లో మొదటిది: విద్యార్థి వయస్సు, స్థాయికి తగిన విషయం.

ప్రశ్న 120 · 2022 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల

తూనిక రాళ్ళు క్రింది వర్గంలోకి వచ్చును

  1. (1)దృశ్యోపకరణాలు
  2. (2)శ్రవ్యోపకరణాలు
  3. (3)దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాలు
  4. (4)సాంకేతిక ఉపకరణాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) దృశ్యోపకరణాలు

తూనిక రాళ్లు (Weights) ఏ రకమైన బోధనోపకరణాల (Teaching Aids) వర్గంలోకి వస్తాయో అడిగారు.

బోధనోపకరణాలను సాధారణంగా మూడు రకాలుగా విభజిస్తారు. దృశ్యోపకరణాలు (Visual Aids): కంటితో చూసి, చేతితో పట్టుకొని నేర్చుకునేవి, ఉదా: చార్టులు, నమూనాలు, నిజ వస్తువులు. శ్రవ్యోపకరణాలు (Audio Aids): చెవితో వినేవి, ఉదా: రేడియో, ఆడియో రికార్డింగ్. దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాలు (Audio-Visual Aids): చూడటం, వినడం రెండూ ఉండేవి, ఉదా: టీవీ, వీడియో.

తూనిక రాళ్లు నిజ వస్తువులు. విద్యార్థులు వాటిని చూసి, పట్టుకొని బరువును, కొలతలను అర్థం చేసుకుంటారు. వాటిలో శబ్దం లేదు. కాబట్టి అవి దృశ్యోపకరణాలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) దృశ్యోపకరణాలు.

(2) శ్రవ్యోపకరణాలు వినడానికి సంబంధించినవి, తూనిక రాళ్లకు ఆ లక్షణం లేదు. (3) దృశ్యశ్రవ్యోపకరణాల్లో శబ్దం, దృశ్యం రెండూ ఉండాలి. (4) సాంకేతిక ఉపకరణాలు అంటే Computer, ప్రొజెక్టర్ వంటి యంత్ర ఆధారిత పరికరాలు.

గుర్తుంచుకోండి: కంటితో చూసి, చేతితో తాకే నిజ వస్తువులు, నమూనాలు → దృశ్యోపకరణాలు.

← లాంగ్వేజ్ II: ఇంగ్లీష్పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) →

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

AP TET August 2022 Paper 1Bలో గణితం నుంచి ఎన్ని ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

30 ప్రశ్నలు వచ్చాయి: ప్రశ్న 91 నుంచి 120 వరకు. పరీక్ష 11 ఆగస్టు 2022న జరిగింది.

ఈ సెక్షన్‌లో ఏ టాపిక్‌ల నుంచి ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చాయి?

ఎక్కువ ప్రశ్నలు వచ్చిన టాపిక్‌లు: సంఖ్యా వ్యవస్థ (5), వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని) (5), క్షేత్రమితి, కొలతలు (5), బీజగణితం (4).

ఈ సమాధానాలు అధికారిక కీ ప్రకారమేనా?

అవును, సమాధానాలు అధికారిక కీ నుంచి తీసుకున్నాం. ఈ సెక్షన్‌లో ప్రతి ప్రశ్నకు కీ ఒకే ఆప్షన్‌ను ఇచ్చింది. వివరణలు మా సొంతం.

ఇతర పేపర్లలో గణితం ప్రశ్నలు