AP DSC ప్రత్యేక విద్య పేపర్లు

వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని): గణితం పాత ప్రశ్నలు, వివరణలు

AP TET ప్రత్యేక విద్య (పేపర్ 1B, 2B) పాత పేపర్లలో "వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని)" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 5 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.

ప్రశ్న 91 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం · AP TET October 2024 · Paper 1B

ఆనంద్ ఒక వాచ్‌ని ₹682కి కొన్నాడు. ఇందులో ప్రకటన వెలపై గల 10%పన్ను కలిసి ఉంది. అయితే ప్రకటనవెల (రూపాయిలలో)

  1. (1)600
  2. (2)610
  3. (3)620
  4. (4)630
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 620

ఆనంద్ చెల్లించిన ₹682లో ప్రకటన వెల (Marked Price), దానిపై వేసిన 10% పన్ను రెండూ కలిసి ఉన్నాయి. పన్ను లేకుండా అసలు ప్రకటన వెల ఎంతో కనుక్కోవాలి.

పన్ను ఎప్పుడూ ప్రకటన వెలపైనే లెక్కిస్తారు. ప్రకటన వెలను x అనుకుంటే, పన్నుతో కలిపిన ధర = x + x లో 10% = 110x/100 అవుతుంది. అంటే చెల్లించిన మొత్తం ప్రకటన వెలకు 1.1 రెట్లు.

కాబట్టి 110x/100 = 682, x = 682 × 100 / 110 = 620. సరిచూద్దాం: 620 లో 10% = 62, 620 + 62 = 682. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 620.

ఇక్కడ చాలామంది 682 లో 10% (68.2) తీసేసి సుమారు 614 వస్తుందని (2) 610 దగ్గరకు వెళ్తారు. కానీ పన్ను 682 పై కాదు, ప్రకటన వెలపై వేశారు. 600 పై 10% కలిపితే 660 మాత్రమే, 630 పై కలిపితే 693 వస్తుంది. ఈ రెండూ 682 కావు.

గుర్తుంచుకోండి: పన్నుతో కలిసిన ధర ఇస్తే, దాన్ని (100 + పన్ను%)తో భాగించి 100తో గుణించండి.

ప్రశ్న 103 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం · AP TET October 2024 · Paper 1B

40లో 23శాతం x అయితే 23లో 40శాతం

  1. (1)x
  2. (2)1/x
  3. (3)9x
  4. (4)x/9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) x

40 లో 23% విలువను x అన్నారు. 23 లో 40% విలువను x రూపంలో చెప్పాలి.

a లో b% = a × b / 100. అలాగే b లో a% = b × a / 100. గుణకారం వినిమయ ధర్మం (a × b = b × a) వల్ల రెండూ ఒకటే అవుతాయి.

40 లో 23% = 40 × 23 / 100 = 920 / 100 = 9.2 = x. 23 లో 40% = 23 × 40 / 100 = 920 / 100 = 9.2. రెండూ సమానం, కాబట్టి జవాబు x. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) x.

1/x, 9x, x/9 అనేవి x నుంచి వేరైన విలువలు (x = 9.2 అయితే 9x = 82.8, x/9 సుమారు 1.02). 9.2 లో 9 కనిపించడం వల్ల (3) లేదా (4) వైపు వెళ్ళకూడదు. వీటికి లెక్కలో ఆధారం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: a లో b% = b లో a% ; ఉదా: 50 లో 4% = 4 లో 50% = 2.

ప్రశ్న 104 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం · AP TET October 2024 · Paper 1B

ఒక తరగతిలో 40 మంది విద్యార్థులు కలరు. బాలికల సంఖ్య బాలుర సంఖ్య కంటే 10 అధికం. అయితే బాలికల సంఖ్యకు బాలుర సంఖ్యకు గల నిష్పత్తి

  1. (1)1 : 4
  2. (2)3 : 5
  3. (3)5 : 3
  4. (4)4 : 1
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 5 : 3

తరగతిలో మొత్తం 40 మంది. బాలికలు బాలుర కంటే 10 మంది ఎక్కువ. బాలికలకు, బాలురకు నిష్పత్తి (బాలికలు : బాలురు) అడిగారు.

నిష్పత్తిలో క్రమం ముఖ్యం. 'బాలికల సంఖ్యకు బాలుర సంఖ్యకు' అన్నారు కాబట్టి బాలికల సంఖ్య మొదట రావాలి. తర్వాత రెండు సంఖ్యలను వాటి గ.సా.భా తో భాగించి సూక్ష్మ రూపంలో రాయాలి.

బాలురు b అనుకుంటే బాలికలు b + 10. b + b + 10 = 40, 2b = 30, b = 15. బాలికలు = 25. నిష్పత్తి 25 : 15. రెండిటినీ 5 తో భాగిస్తే 5 : 3. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 5 : 3.

(2) 3 : 5 అనేది బాలురకు బాలికల నిష్పత్తి, క్రమం తారుమారైంది. ఇక్కడ చాలామంది తొందరలో అదే ఎంచుకుంటారు. (1) 1 : 4, (4) 4 : 1 అనేవి 10 : 40 (అదనపు సంఖ్యకు మొత్తానికి) నుంచి వచ్చే తప్పుడు ఆలోచనలు.

గుర్తుంచుకోండి: నిష్పత్తిలో ముందుగా చెప్పిన రాశి ముందు రాయండి.

ప్రశ్న 105 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం · AP TET October 2024 · Paper 1B

₹72 కు కొనుగోలు చేసిన బొమ్మ ₹80కి అమ్మబడింది. లాభశాతం ఎంత?

  1. (1)11 1/9
  2. (2)10
  3. (3)8
  4. (4)10 1/9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 11 1/9

కొన్న వెల (CP) ₹72, అమ్మిన వెల (SP) ₹80. లాభశాతం ఎంతో కనుక్కోవాలి.

లాభం = అమ్మిన వెల − కొన్న వెల. లాభశాతం ఎప్పుడూ కొన్న వెలపైనే లెక్కిస్తారు: లాభశాతం = (లాభం ÷ కొన్న వెల) × 100.

లాభం = 80 − 72 = ₹8. లాభశాతం = 8 / 72 × 100 = 800 / 72 = 100 / 9 = 11 1/9 %. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 11 1/9.

(2) 10 అనేది లాభాన్ని అమ్మిన వెలపై (8 / 80 × 100) లెక్కిస్తే వస్తుంది, ఇది తప్పు పద్ధతి. (3) 8 అనేది లాభం రూపాయలలో, శాతం కాదు. (4) 10 1/9 లెక్కలో ఎక్కడా రాదు; 11 1/9 కి దగ్గరగా ఉండి గందరగోళపరచడానికి ఇచ్చారు.

గుర్తుంచుకోండి: లాభ, నష్ట శాతాలు ఎప్పుడూ కొన్న వెలపైనే.

ప్రశ్న 107 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం · AP TET October 2024 · Paper 1B

సంవత్సరానికి 10% బారు వడ్డీ రేటుతో ₹5000 పెట్టుబడి పెడితే 3 సంవత్సరాల చివర వచ్చే వడ్డీ (రూపాయలలో)

  1. (1)1500
  2. (2)150
  3. (3)500
  4. (4)1000
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 1500

అసలు ₹5000 ను సంవత్సరానికి 10% బారు వడ్డీ (సాధారణ వడ్డీ, Simple Interest) కి 3 సంవత్సరాలు పెట్టారు. మొత్తం వడ్డీ అడిగారు, మొత్తం సొమ్ము కాదు.

బారు వడ్డీ సూత్రం: I = P × T × R / 100. ఇక్కడ P అసలు, T కాలం (సంవత్సరాలు), R రేటు. బారు వడ్డీలో ప్రతి సంవత్సరం ఒకే వడ్డీ వస్తుంది.

I = 5000 × 3 × 10 / 100 = 1500. అంటే ఏడాదికి ₹500 చొప్పున మూడేళ్లకు ₹1500. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 1500.

(3) 500 ఒక్క సంవత్సరం వడ్డీ మాత్రమే. (4) 1000 రెండు సంవత్సరాల వడ్డీ. (2) 150 అనేది 100 తో ఒకసారి ఎక్కువ భాగిస్తే వచ్చే పొరపాటు విలువ. మొత్తం సొమ్ము అయితే 5000 + 1500 = 6500 అవుతుంది, కానీ అది అడగలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: బారు వడ్డీ = PTR/100; ప్రతి సంవత్సరం వడ్డీ ఒకటే.