AP DSC ప్రత్యేక విద్య పేపర్లు

AP TET October 2024 · Paper 1B: గణితం ప్రశ్నలు, సమాధానాలు

AP TET October 2024 · Paper 1B (ప్రత్యేక విద్య, 6 అక్టోబర్ 2024) గణితం సెక్షన్: ప్రశ్నలు 91–120, అధికారిక కీ సమాధానాలు, ప్రతి ప్రశ్నకు తెలుగులో వివరణ.

ఈ సెక్షన్‌లో వచ్చిన టాపిక్స్

టాపిక్ప్రశ్నలు
సంఖ్యా వ్యవస్థ95, 97, 101, 102, 110, 111
వాణిజ్య గణితం (నిష్పత్తి, శాతం, లాభనష్టాలు, వడ్డీ, కాలం-పని)91, 103, 104, 105, 107
బీజగణితం94, 112
జ్యామితి93, 98, 108, 109, 113
క్షేత్రమితి, కొలతలు92, 100, 106
దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత96, 99, 114
గణిత స్వభావం, చరిత్ర, లక్ష్యాలు, విలువలు116, 118
బోధనా పద్ధతులు115
బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల119
విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం117
మూల్యాంకనం120

ప్రశ్నలు, వివరణలు

ప్రశ్న 91 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

ఆనంద్ ఒక వాచ్‌ని ₹682కి కొన్నాడు. ఇందులో ప్రకటన వెలపై గల 10%పన్ను కలిసి ఉంది. అయితే ప్రకటనవెల (రూపాయిలలో)

  1. (1)600
  2. (2)610
  3. (3)620
  4. (4)630
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 620

ఆనంద్ చెల్లించిన ₹682లో ప్రకటన వెల (Marked Price), దానిపై వేసిన 10% పన్ను రెండూ కలిసి ఉన్నాయి. పన్ను లేకుండా అసలు ప్రకటన వెల ఎంతో కనుక్కోవాలి.

పన్ను ఎప్పుడూ ప్రకటన వెలపైనే లెక్కిస్తారు. ప్రకటన వెలను x అనుకుంటే, పన్నుతో కలిపిన ధర = x + x లో 10% = 110x/100 అవుతుంది. అంటే చెల్లించిన మొత్తం ప్రకటన వెలకు 1.1 రెట్లు.

కాబట్టి 110x/100 = 682, x = 682 × 100 / 110 = 620. సరిచూద్దాం: 620 లో 10% = 62, 620 + 62 = 682. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 620.

ఇక్కడ చాలామంది 682 లో 10% (68.2) తీసేసి సుమారు 614 వస్తుందని (2) 610 దగ్గరకు వెళ్తారు. కానీ పన్ను 682 పై కాదు, ప్రకటన వెలపై వేశారు. 600 పై 10% కలిపితే 660 మాత్రమే, 630 పై కలిపితే 693 వస్తుంది. ఈ రెండూ 682 కావు.

గుర్తుంచుకోండి: పన్నుతో కలిసిన ధర ఇస్తే, దాన్ని (100 + పన్ను%)తో భాగించి 100తో గుణించండి.

ప్రశ్న 92 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

ట్రెపీజియం ఆకారంలో ఉన్న ఒక పొలం వైశాల్యం 240 చ.మీ. రెండు సమాంతర భుజాల మధ్య దూరం 15మీ మరియు ఒక సమాంతర భుజం యొక్క పొడవు 20మీ. అయినచో రెండవ సమాంతర భుజం పొడవు (మీ.లలో)

  1. (1)5
  2. (2)35
  3. (3)12
  4. (4)300
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 12

ట్రెపీజియం (సమలంబ చతుర్భుజం) వైశాల్యం, ఎత్తు, ఒక సమాంతర భుజం ఇచ్చారు. రెండో సమాంతర భుజం పొడవు కనుక్కోవాలి.

ట్రెపీజియం వైశాల్యం = ½ × (సమాంతర భుజాల మొత్తం) × (వాటి మధ్య దూరం). ఇక్కడ సమాంతర భుజాల మధ్య దూరమే ఎత్తు, అది 15 మీ.

రెండో భుజాన్ని b అనుకుందాం. 240 = ½ × (20 + b) × 15. రెండు వైపులా 2తో గుణిస్తే 480 = (20 + b) × 15. అంటే 20 + b = 480 ÷ 15 = 32. కాబట్టి b = 32 − 20 = 12 మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 12.

½ ను మర్చిపోతే 20 + b = 16, b = −4 వస్తుంది, ఇది అసాధ్యం. (2) 35 అనేది 20 + 15, అంటే భుజం పొడవు, ఎత్తు కలిపిన సంఖ్య మాత్రమే. (1) 5 అనేది 20 − 15. (4) 300 అనేది 20 × 15. వీటిలో ఏదీ సూత్రాన్ని తృప్తిపరచదు.

గుర్తుంచుకోండి: ట్రెపీజియం వైశాల్యం = ½ × (a + b) × h; ముందు 2తో గుణించి h తో భాగిస్తే a + b వస్తుంది.

ప్రశ్న 93 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

సమాంతర చతుర్భుజం ABCDలో ∠A, ∠Cలు ఎదురెదురు కోణాలైతే క్రింది ప్రవచనాలలో ఎల్లప్పుడూ సత్యమైనది

  1. (1)∠A − ∠C = 90°
  2. (2)∠A + ∠C = 180°
  3. (3)∠A + ∠C = 360°
  4. (4)∠A − ∠C = 0°
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ∠A − ∠C = 0°

సమాంతర చతుర్భుజంలో ఎదురెదురు కోణాలు ∠A, ∠C మధ్య ఏ సంబంధం ప్రతి సందర్భంలోనూ నిజమవుతుందో అడిగారు. 'ఎల్లప్పుడూ' అనే మాటను గమనించాలి.

సమాంతర చతుర్భుజం ధర్మం: ఎదురెదురు కోణాలు ఎప్పుడూ సమానం. పక్కపక్క (ఆసన్న) కోణాల మొత్తం మాత్రం 180°.

కాబట్టి ∠A = ∠C. అంటే ∠A − ∠C = 0°. ఉదాహరణకు ∠A = 70° అయితే ∠C కూడా 70°, తేడా సున్నా. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఆప్షన్ (2) ∠A + ∠C = 180° దీర్ఘచతురస్రం, చతురస్రంలో (రెండూ 90°) మాత్రమే నిజం, అన్ని సమాంతర చతుర్భుజాలకూ కాదు. 180° నియమం పక్కపక్క కోణాలకు వర్తిస్తుంది. 360° అనేది నాలుగు కోణాల మొత్తం. తేడా 90° అయితే కోణాలు సమానం కావు, కాబట్టి (1) కూడా తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సమాంతర చతుర్భుజం: ఎదురెదురు కోణాలు సమానం, పక్కపక్క కోణాల మొత్తం 180°.

ప్రశ్న 94 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

[9x²y²(3z − 24)] ÷ [27xy(z − 8)] =

  1. (1)x(y + z)
  2. (2)yz
  3. (3)xz
  4. (4)xy
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) xy

ఇది బహుపదిని ఏకపది × ద్విపదితో భాగించే లెక్క. ముందు కారణాంకాలుగా విడదీసి, ఉమ్మడి కారణాంకాలను కొట్టివేయాలి.

భాజ్యంలో 3z − 24 నుంచి 3ని ఉమ్మడిగా తీస్తే 3z − 24 = 3(z − 8). కాబట్టి భాజ్యం = 9x²y² × 3(z − 8) = 27x²y²(z − 8) అవుతుంది.

ఇప్పుడు 27x²y²(z − 8) ÷ 27xy(z − 8). 27 ను 27 తో, (z − 8) ను (z − 8) తో కొట్టివేస్తే x²y² ÷ xy = xy మిగులుతుంది. అందుకే సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) xy.

(z − 8) పూర్తిగా కొట్టుకుపోతుంది, కాబట్టి జవాబులో z ఉండే అవకాశం లేదు. అందుకే x(y + z), yz, xz అనే (1), (2), (3) ఆప్షన్లు తప్పు. 3z − 24 లో 3ని బయటకు తీయడం గుర్తిస్తే లెక్క ఒక్క లైనులో అయిపోతుంది.

గుర్తుంచుకోండి: భాగహారానికి ముందు ప్రతి పదాన్నీ కారణాంకాలుగా రాయండి; ఉమ్మడివి కొట్టివేయండి.

ప్రశ్న 95 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

శూన్యేతర పూర్ణాంకము మరియు దాని పరపదము యొక్క లబ్ధం ఎల్లప్పుడు

  1. (1)ఒక సరిసంఖ్య
  2. (2)ఒక బేసిసంఖ్య
  3. (3)ఒక ప్రధానసంఖ్య
  4. (4)ఒక సంయుక్తసంఖ్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఒక సరిసంఖ్య

సున్నా కాని పూర్ణాంకం n, దాని తర్వాతి సంఖ్య (పరపదం) n + 1 ల లబ్ధం n(n + 1) ఎప్పుడూ ఏ రకం సంఖ్య అవుతుందో అడిగారు.

వరుసగా వచ్చే రెండు సంఖ్యలలో ఒకటి తప్పకుండా సరిసంఖ్య ఉంటుంది. n సరి అయితే n సరి; n బేసి అయితే n + 1 సరి. ఒక కారణాంకం సరిసంఖ్య అయితే లబ్ధం కూడా సరిసంఖ్యే.

ఉదాహరణలు: 1 × 2 = 2, 2 × 3 = 6, 3 × 4 = 12, 4 × 5 = 20. అన్నీ సరిసంఖ్యలే. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) ఒక సరిసంఖ్య.

లబ్ధంలో 2 కారణాంకం ఉంటుంది, కాబట్టి బేసిసంఖ్య (2) రాదు. 2 × 3 = 6 ప్రధానసంఖ్య కాదు, అందుకే (3) తప్పు. ఇక్కడ చాలామంది (4) ఎంచుకుంటారు, కానీ 1 × 2 = 2 ప్రధానసంఖ్య, సంయుక్తసంఖ్య కాదు. 'ఎల్లప్పుడూ' నిజమయ్యేది సరిసంఖ్య మాత్రమే.

గుర్తుంచుకోండి: వరుస సంఖ్యల్లో ఒకటి తప్పక సరిసంఖ్య, కాబట్టి n(n + 1) ఎప్పుడూ సరి.

ప్రశ్న 96 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత

ఒక పాచికను దొర్లించినపుడు వచ్చిన సంఖ్య 2 మరియు 3 ల రెండింటి గుణిజం కావడానికి సంభావ్యత

  1. (1)1
  2. (2)1/3
  3. (3)1/6
  4. (4)0
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 1/6

పాచికను ఒకసారి వేసినప్పుడు వచ్చే సంఖ్య 2 కీ, 3 కీ ఒకేసారి గుణిజం కావడానికి సంభావ్యత (Probability) కనుక్కోవాలి.

సంభావ్యత = అనుకూల ఫలితాల సంఖ్య ÷ మొత్తం ఫలితాల సంఖ్య. పాచికపై 1, 2, 3, 4, 5, 6 అనే 6 ఫలితాలు ఉంటాయి. 2 కీ 3 కీ గుణిజం అంటే 6 కి గుణిజం (క.సా.గు 6).

1 నుంచి 6 లోపు 6 కి గుణిజం 6 ఒక్కటే. కాబట్టి అనుకూల ఫలితం 1, సంభావ్యత = 1/6. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 1/6.

(2) 1/3 అనేది 3 కి గుణిజం (3, 6) వచ్చే సంభావ్యత మాత్రమే; 3 బేసిసంఖ్య కాబట్టి 2 కి గుణిజం కాదు. (1) 1 అంటే నిశ్చిత ఘటన, (4) 0 అంటే అసాధ్య ఘటన; 6 వచ్చే అవకాశం ఉంది కాబట్టి ఈ రెండూ సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: '2 కీ 3 కీ గుణిజం' అంటే వాటి క.సా.గు 6 కి గుణిజం.

ప్రశ్న 97 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

11చే భాగించబడాలంటే 70169305కు కలపవలసిన కనిష్ఠ సంఖ్య

  1. (1)3
  2. (2)4
  3. (3)5
  4. (4)6
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 3

70169305 కు అతి చిన్న ఏ సంఖ్య కలిపితే మొత్తం 11 తో నిశ్శేషంగా భాగించబడుతుందో కనుక్కోవాలి.

11 భాజ్యతా నియమం: కుడి నుంచి బేసి స్థానాల అంకెల మొత్తానికీ, సరి స్థానాల అంకెల మొత్తానికీ తేడా 0 గానీ 11 గుణిజం గానీ అయితే ఆ సంఖ్య 11 తో భాగించబడుతుంది.

70169305 లో కుడి నుంచి బేసి స్థానాల అంకెలు 5, 3, 6, 0; మొత్తం 14. సరి స్థానాల అంకెలు 0, 9, 1, 7; మొత్తం 17. తేడా 17 − 14 = 3. ఒకట్ల స్థానం బేసి స్థానం, కాబట్టి 3 కలిపితే బేసి మొత్తం 17 అయి తేడా 0 అవుతుంది. నేరుగా భాగిస్తే 70169305 ÷ 11 కు శేషం 8; 11 − 8 = 3. 70169308 = 11 × 6379028. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 3.

4 కలిపితే శేషం 1, 5 కలిపితే శేషం 2, 6 కలిపితే శేషం 3 వస్తాయి. కాబట్టి (2), (3), (4) ఆప్షన్లు 11 తో భాగించబడే సంఖ్యను ఇవ్వవు.

గుర్తుంచుకోండి: కలపవలసిన కనిష్ఠ సంఖ్య = భాజకం − శేషం.

ప్రశ్న 98 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక జత పూరక కోణాల కొలతలలో వ్యత్యాసం 24°. అయిన ఆ కోణాలు

  1. (1)30°, 54°
  2. (2)78°, 102°
  3. (3)33°, 57°
  4. (4)24°, 48°
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 33°, 57°

రెండు పూరక కోణాల (Complementary angles) మధ్య తేడా 24° అని ఇచ్చారు. ఆ రెండు కోణాలు ఏవో కనుక్కోవాలి.

పూరక కోణాల మొత్తం 90°. సంపూరక కోణాల మొత్తం 180°. ఈ రెండిటినీ కలగలపకూడదు.

పెద్ద కోణం x, చిన్న కోణం y అనుకుందాం. x + y = 90, x − y = 24. రెండూ కలిపితే 2x = 114, x = 57°. అప్పుడు y = 90 − 57 = 33°. సరిచూద్దాం: 57 + 33 = 90, 57 − 33 = 24. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 33°, 57°.

మిగతా అన్ని ఆప్షన్లలోనూ తేడా 24° ఉంది, కానీ మొత్తం 90° కాదు. 30 + 54 = 84°, 24 + 48 = 72°. 78 + 102 = 180°, అంటే (2) సంపూరక కోణాలు, పూరక కోణాలు కావు. ఇక్కడ రెండు షరతులూ (మొత్తం, తేడా) సరిచూడాలి.

గుర్తుంచుకోండి: పూరకం = 90°, సంపూరకం = 180°. మొత్తం, తేడా రెండూ సరిచూడండి.

ప్రశ్న 99 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత

మొదటి 5 సంయుక్త సంఖ్యల మధ్యగతము

  1. (1)5
  2. (2)6
  3. (3)7
  4. (4)8
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 8

మొదటి ఐదు సంయుక్త సంఖ్యల (Composite numbers) మధ్యగతం (Median) ఎంతో అడిగారు.

రెండు కంటే ఎక్కువ కారణాంకాలు ఉన్న సంఖ్యను సంయుక్త సంఖ్య అంటారు. 1 ప్రధానమూ కాదు, సంయుక్తమూ కాదు. మధ్యగతం కోసం దత్తాంశాన్ని ఆరోహణ క్రమంలో రాసి మధ్యలో ఉన్న విలువ తీసుకోవాలి; n బేసి అయితే (n + 1)/2 వ పదం.

మొదటి 5 సంయుక్త సంఖ్యలు: 4, 6, 8, 9, 10 (5, 7 ప్రధాన సంఖ్యలు). ఇవి ఇప్పటికే ఆరోహణ క్రమంలో ఉన్నాయి. n = 5, కాబట్టి (5 + 1)/2 = 3 వ పదం 8. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 8.

(2) 6 జాబితాలో రెండో పదం మాత్రమే, మధ్య పదం కాదు. (1) 5, (3) 7 ప్రధాన సంఖ్యలు, అవి జాబితాలోనే లేవు. 7.4 అనేది సగటు (37 ÷ 5), మధ్యగతం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: 1 సంయుక్త సంఖ్య కాదు; మొదటి సంయుక్త సంఖ్య 4.

ప్రశ్న 100 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

11 సెం.మీ. భుజంగా గల ఘనం యొక్క ఘనపరిమాణం (ఘ.సెం.మీ.లలో)

  1. (1)121
  2. (2)1331
  3. (3)12321
  4. (4)11
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1331

భుజం 11 సెం.మీ. ఉన్న ఘనం (Cube) ఘనపరిమాణం అడిగారు.

ఘనం పొడవు, వెడల్పు, ఎత్తు మూడూ సమానం. కాబట్టి ఘనపరిమాణం = భుజం × భుజం × భుజం = a³. యూనిట్ ఘన సెంటీమీటర్లు.

a = 11 అయితే 11 × 11 = 121, 121 × 11 = 1331. కాబట్టి ఘనపరిమాణం 1331 ఘ.సెం.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 1331.

(1) 121 అనేది 11², అంటే ఒక ముఖం వైశాల్యం మాత్రమే. (3) 12321 అనేది 111², ఈ లెక్కకు సంబంధం లేదు. (4) 11 భుజం పొడవు మాత్రమే. ఘనపరిమాణానికి మూడు కొలతలూ గుణించాలని గుర్తుంచుకోండి.

గుర్తుంచుకోండి: ఘనం: ఘనపరిమాణం a³, ఒక ముఖం వైశాల్యం a², సంపూర్ణతల వైశాల్యం 6a².

ప్రశ్న 101 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

క్రింది వానిలో ఏది ప్రధాన సంఖ్య?

  1. (1)81
  2. (2)87
  3. (3)91
  4. (4)97
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 97

ఇచ్చిన నాలుగు సంఖ్యలలో ప్రధాన సంఖ్య (Prime number) ఏదో గుర్తించాలి.

1, ఆ సంఖ్య తప్ప వేరే కారణాంకం లేని సంఖ్య ప్రధాన సంఖ్య. ఒక సంఖ్య ప్రధానమో కాదో తెలుసుకోవడానికి దాని వర్గమూలం వరకు ఉన్న ప్రధాన సంఖ్యలతో భాగించి చూస్తే చాలు. 100 లోపు సంఖ్యలకు 2, 3, 5, 7 తో పరీక్షిస్తే సరిపోతుంది.

97: సరిసంఖ్య కాదు; అంకెల మొత్తం 16, కాబట్టి 3 తో భాగించబడదు; 0 లేదా 5 తో ముగియదు; 7 × 13 = 91, 7 × 14 = 98, కాబట్టి 7 తోనూ భాగించబడదు. అందుకే 97 ప్రధాన సంఖ్య. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 97.

81 = 9 × 9 = 3⁴. 87 = 3 × 29 (అంకెల మొత్తం 15). 91 = 7 × 13. ఇక్కడ చాలామంది 91 ని ప్రధాన సంఖ్య అనుకుంటారు, కానీ అది 7 తో భాగించబడుతుంది. కాబట్టి (1), (2), (3) సంయుక్త సంఖ్యలు.

గుర్తుంచుకోండి: 91 = 7 × 13, 87 = 3 × 29: ఇవి ప్రధాన సంఖ్యలలా కనిపించే సంయుక్త సంఖ్యలు.

ప్రశ్న 102 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

(4⁻³)² ÷ 2⁻⁶ =

  1. (1)16
  2. (2)1
  3. (3)64
  4. (4)1/64
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 1/64

ఘాతాంకాల (Exponents) నియమాలతో (4⁻³)² ÷ 2⁻⁶ విలువ కనుక్కోవాలి.

ఉపయోగించే నియమాలు: (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ, aᵐ ÷ aⁿ = aᵐ⁻ⁿ, a⁻ⁿ = 1/aⁿ. భాగహారం చేయాలంటే రెండు భూమిలూ ఒకటే కావాలి, కాబట్టి 4 ను 2² గా రాయాలి.

(4⁻³)² = 4⁻⁶ = (2²)⁻⁶ = 2⁻¹². ఇప్పుడు 2⁻¹² ÷ 2⁻⁶ = 2⁻¹²⁺⁶ = 2⁻⁶ = 1/2⁶ = 1/64. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 1/64.

ఇక్కడ చాలామంది 4 ను 2 గా మార్చకుండా 4⁻⁶ ÷ 2⁻⁶ ను 1 అనుకుని (2) ఎంచుకుంటారు; భూములు వేరు కాబట్టి అలా కొట్టివేయలేం. (3) 64 అనేది ఘాతం గుర్తు తారుమారు చేస్తే వస్తుంది. (1) 16 కి ఈ లెక్కతో సంబంధం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఘాతాంకాలను కలపడానికి ముందు భూములను ఒకటిగా చేయండి: 4 = 2².

ప్రశ్న 103 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

40లో 23శాతం x అయితే 23లో 40శాతం

  1. (1)x
  2. (2)1/x
  3. (3)9x
  4. (4)x/9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) x

40 లో 23% విలువను x అన్నారు. 23 లో 40% విలువను x రూపంలో చెప్పాలి.

a లో b% = a × b / 100. అలాగే b లో a% = b × a / 100. గుణకారం వినిమయ ధర్మం (a × b = b × a) వల్ల రెండూ ఒకటే అవుతాయి.

40 లో 23% = 40 × 23 / 100 = 920 / 100 = 9.2 = x. 23 లో 40% = 23 × 40 / 100 = 920 / 100 = 9.2. రెండూ సమానం, కాబట్టి జవాబు x. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) x.

1/x, 9x, x/9 అనేవి x నుంచి వేరైన విలువలు (x = 9.2 అయితే 9x = 82.8, x/9 సుమారు 1.02). 9.2 లో 9 కనిపించడం వల్ల (3) లేదా (4) వైపు వెళ్ళకూడదు. వీటికి లెక్కలో ఆధారం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: a లో b% = b లో a% ; ఉదా: 50 లో 4% = 4 లో 50% = 2.

ప్రశ్న 104 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

ఒక తరగతిలో 40 మంది విద్యార్థులు కలరు. బాలికల సంఖ్య బాలుర సంఖ్య కంటే 10 అధికం. అయితే బాలికల సంఖ్యకు బాలుర సంఖ్యకు గల నిష్పత్తి

  1. (1)1 : 4
  2. (2)3 : 5
  3. (3)5 : 3
  4. (4)4 : 1
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 5 : 3

తరగతిలో మొత్తం 40 మంది. బాలికలు బాలుర కంటే 10 మంది ఎక్కువ. బాలికలకు, బాలురకు నిష్పత్తి (బాలికలు : బాలురు) అడిగారు.

నిష్పత్తిలో క్రమం ముఖ్యం. 'బాలికల సంఖ్యకు బాలుర సంఖ్యకు' అన్నారు కాబట్టి బాలికల సంఖ్య మొదట రావాలి. తర్వాత రెండు సంఖ్యలను వాటి గ.సా.భా తో భాగించి సూక్ష్మ రూపంలో రాయాలి.

బాలురు b అనుకుంటే బాలికలు b + 10. b + b + 10 = 40, 2b = 30, b = 15. బాలికలు = 25. నిష్పత్తి 25 : 15. రెండిటినీ 5 తో భాగిస్తే 5 : 3. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 5 : 3.

(2) 3 : 5 అనేది బాలురకు బాలికల నిష్పత్తి, క్రమం తారుమారైంది. ఇక్కడ చాలామంది తొందరలో అదే ఎంచుకుంటారు. (1) 1 : 4, (4) 4 : 1 అనేవి 10 : 40 (అదనపు సంఖ్యకు మొత్తానికి) నుంచి వచ్చే తప్పుడు ఆలోచనలు.

గుర్తుంచుకోండి: నిష్పత్తిలో ముందుగా చెప్పిన రాశి ముందు రాయండి.

ప్రశ్న 105 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

₹72 కు కొనుగోలు చేసిన బొమ్మ ₹80కి అమ్మబడింది. లాభశాతం ఎంత?

  1. (1)11 1/9
  2. (2)10
  3. (3)8
  4. (4)10 1/9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 11 1/9

కొన్న వెల (CP) ₹72, అమ్మిన వెల (SP) ₹80. లాభశాతం ఎంతో కనుక్కోవాలి.

లాభం = అమ్మిన వెల − కొన్న వెల. లాభశాతం ఎప్పుడూ కొన్న వెలపైనే లెక్కిస్తారు: లాభశాతం = (లాభం ÷ కొన్న వెల) × 100.

లాభం = 80 − 72 = ₹8. లాభశాతం = 8 / 72 × 100 = 800 / 72 = 100 / 9 = 11 1/9 %. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 11 1/9.

(2) 10 అనేది లాభాన్ని అమ్మిన వెలపై (8 / 80 × 100) లెక్కిస్తే వస్తుంది, ఇది తప్పు పద్ధతి. (3) 8 అనేది లాభం రూపాయలలో, శాతం కాదు. (4) 10 1/9 లెక్కలో ఎక్కడా రాదు; 11 1/9 కి దగ్గరగా ఉండి గందరగోళపరచడానికి ఇచ్చారు.

గుర్తుంచుకోండి: లాభ, నష్ట శాతాలు ఎప్పుడూ కొన్న వెలపైనే.

ప్రశ్న 106 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·క్షేత్రమితి, కొలతలు

ఒక రాంబస్ యొక్క కర్ణముల పొడవులు 24సెం.మీ, 38సెం.మీ అయిన దాని వైశాల్యం (చ.సెం.మీ.లలో)

  1. (1)345
  2. (2)456
  3. (3)567
  4. (4)912
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 456

రాంబస్ (సమచతుర్భుజం) కర్ణాలు 24 సెం.మీ., 38 సెం.మీ. ఇచ్చారు. దాని వైశాల్యం కనుక్కోవాలి.

రాంబస్ కర్ణాలు ఒకదాన్నొకటి లంబంగా సమద్విఖండన చేస్తాయి. అందువల్ల వైశాల్యం = ½ × d₁ × d₂ (కర్ణాల లబ్ధంలో సగం).

వైశాల్యం = ½ × 24 × 38 = 12 × 38 = 456 చ.సెం.మీ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 456.

(4) 912 అనేది 24 × 38, అంటే ½ ను మర్చిపోతే వచ్చే విలువ; ఇక్కడ చాలామంది ఈ పొరపాటు చేస్తారు. (1) 345, (3) 567 లెక్కలో ఎక్కడా రావు; అవి కేవలం వరుస అంకెలతో ఇచ్చిన తప్పు ఆప్షన్లు.

గుర్తుంచుకోండి: రాంబస్, చతురస్రం, గాలిపటం: వైశాల్యం = ½ × d₁ × d₂.

ప్రశ్న 107 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·వాణిజ్య గణితం

సంవత్సరానికి 10% బారు వడ్డీ రేటుతో ₹5000 పెట్టుబడి పెడితే 3 సంవత్సరాల చివర వచ్చే వడ్డీ (రూపాయలలో)

  1. (1)1500
  2. (2)150
  3. (3)500
  4. (4)1000
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 1500

అసలు ₹5000 ను సంవత్సరానికి 10% బారు వడ్డీ (సాధారణ వడ్డీ, Simple Interest) కి 3 సంవత్సరాలు పెట్టారు. మొత్తం వడ్డీ అడిగారు, మొత్తం సొమ్ము కాదు.

బారు వడ్డీ సూత్రం: I = P × T × R / 100. ఇక్కడ P అసలు, T కాలం (సంవత్సరాలు), R రేటు. బారు వడ్డీలో ప్రతి సంవత్సరం ఒకే వడ్డీ వస్తుంది.

I = 5000 × 3 × 10 / 100 = 1500. అంటే ఏడాదికి ₹500 చొప్పున మూడేళ్లకు ₹1500. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 1500.

(3) 500 ఒక్క సంవత్సరం వడ్డీ మాత్రమే. (4) 1000 రెండు సంవత్సరాల వడ్డీ. (2) 150 అనేది 100 తో ఒకసారి ఎక్కువ భాగిస్తే వచ్చే పొరపాటు విలువ. మొత్తం సొమ్ము అయితే 5000 + 1500 = 6500 అవుతుంది, కానీ అది అడగలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: బారు వడ్డీ = PTR/100; ప్రతి సంవత్సరం వడ్డీ ఒకటే.

ప్రశ్న 108 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఒక క్రమ షడ్భుజి యొక్క భ్రమణ సౌష్ఠవ పరిమాణం

  1. (1)4
  2. (2)5
  3. (3)6
  4. (4)0
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 6

క్రమ షడ్భుజి (Regular Hexagon) భ్రమణ సౌష్ఠవ పరిమాణం (Order of rotational symmetry) అడిగారు.

ఒక పటాన్ని దాని కేంద్రం చుట్టూ 360° పూర్తిగా తిప్పేటప్పుడు, అది ఎన్నిసార్లు మొదటి రూపంలాగే కనిపిస్తుందో ఆ సంఖ్యను భ్రమణ సౌష్ఠవ పరిమాణం అంటారు. n భుజాల క్రమ బహుభుజికి ఇది n.

క్రమ షడ్భుజికి 6 సమాన భుజాలు, 6 సమాన కోణాలు ఉన్నాయి. దాన్ని 360° ÷ 6 = 60° చొప్పున తిప్పితే 60°, 120°, 180°, 240°, 300°, 360° వద్ద మొత్తం 6 సార్లు మొదటిలాగే కనిపిస్తుంది. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 6.

(1) 4 చతురస్రానికి, (2) 5 క్రమ పంచభుజికి సరిపోతాయి. (4) 0 తప్పు; పూర్తి భ్రమణం (360°) వద్ద ప్రతి పటమూ మొదటిలాగే కనిపిస్తుంది కాబట్టి పరిమాణం కనీసం 1 ఉంటుంది.

గుర్తుంచుకోండి: క్రమ బహుభుజి: భ్రమణ సౌష్ఠవ పరిమాణం = భుజాల సంఖ్య = సౌష్ఠవ రేఖల సంఖ్య.

ప్రశ్న 109 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

18మీ ఎత్తుగల ఒక విద్యుత్ స్థంభం 24మీ. పొడవు గల నీడను ఏర్పరుస్తుంది. అదే సందర్భంలో ఒక భవనం 18మీ. పొడవు గల నీడను ఏర్పరిస్తే ఆ భవనం ఎత్తు (మీటర్లలో)

  1. (1)12
  2. (2)13.5
  3. (3)12.5
  4. (4)13
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 13.5

ఒకే సమయంలో (అదే సూర్యకాంతిలో) స్తంభం, భవనం నీడలు ఇచ్చారు. స్తంభం ఎత్తు, నీడ తెలుసు; భవనం నీడ తెలుసు. భవనం ఎత్తు కనుక్కోవాలి.

ఒకే సమయంలో సూర్యకిరణాలు ఒకే కోణంలో పడతాయి. కాబట్టి వస్తువు, దాని నీడ ఏర్పరిచే త్రిభుజాలు సరూప త్రిభుజాలు (Similar triangles). అంటే ఎత్తు : నీడ నిష్పత్తి రెండిటికీ సమానం.

18 / 24 = h / 18. కాబట్టి h = 18 × 18 / 24 = 324 / 24 = 13.5 మీ. ఎత్తు : నీడ = 3 : 4, కాబట్టి 18 లో 3/4 = 13.5. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 13.5.

నీడ 18 మీ. కాబట్టి ఎత్తు కూడా 18 కంటే తక్కువే ఉండాలి. కానీ 12 (నిష్పత్తి 2 : 3), 12.5, 13 వేటిలోనూ ఎత్తు : నీడ నిష్పత్తి 3 : 4 రాదు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: ఒకే సమయంలో నీడలు: ఎత్తు/నీడ నిష్పత్తి అన్ని వస్తువులకూ సమానం.

ప్రశ్న 110 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

1887 మరియు 1897 మధ్యగల లీపు సంవత్సరాల సంఖ్య

  1. (1)3
  2. (2)10
  3. (3)4
  4. (4)11
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 3

1887, 1897 సంవత్సరాల మధ్య ఎన్ని లీపు సంవత్సరాలు ఉన్నాయో లెక్కించాలి.

సాధారణ సంవత్సరం 4 తో భాగించబడితే అది లీపు సంవత్సరం. శతాబ్ది సంవత్సరం (00 తో ముగిసేది) మాత్రం 400 తో భాగించబడితేనే లీపు సంవత్సరం.

1887 తర్వాత 4 తో భాగించబడే మొదటి సంవత్సరం 1888. తర్వాత 1892, 1896. 1900 అనేది 1897 దాటిపోయింది. కాబట్టి లీపు సంవత్సరాలు 1888, 1892, 1896 మొత్తం మూడు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) 3.

(2) 10 అనేది 1897 − 1887, రెండు సంవత్సరాల మధ్య తేడా మాత్రమే. (4) 11 అనేది రెండు చివరలూ కలిపి లెక్కించిన మొత్తం సంవత్సరాలు. (3) 4 రావాలంటే 1884 లేదా 1900 ని కూడా కలపాలి, అవి ఈ పరిధిలో లేవు.

గుర్తుంచుకోండి: పరిధిలో 4 తో భాగించబడే మొదటి సంవత్సరం నుంచి 4 చొప్పున కలుపుతూ లెక్కించండి.

ప్రశ్న 111 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·సంఖ్యా వ్యవస్థ

100 కోట్లు, 100 మిలియన్లు, 100 లక్షలు మరియు 10 బిలియన్లలో ఉండే సున్నాల సంఖ్య వరుసగ

  1. (1)9, 8, 7, 10
  2. (2)7, 8, 9, 11
  3. (3)9, 7, 10, 8
  4. (4)11, 7, 8, 9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 9, 8, 7, 10

భారతీయ పద్ధతి (లక్ష, కోటి), అంతర్జాతీయ పద్ధతి (మిలియన్, బిలియన్) సంఖ్యలలో సున్నాలను లెక్కించాలి. క్రమం ముఖ్యం: 100 కోట్లు, 100 మిలియన్లు, 100 లక్షలు, 10 బిలియన్లు.

గుర్తుంచుకోవలసినవి: 1 లక్ష = 10⁵ (5 సున్నాలు), 1 కోటి = 10⁷ (7 సున్నాలు), 1 మిలియన్ = 10⁶ (6 సున్నాలు), 1 బిలియన్ = 10⁹ (9 సున్నాలు). 100 = 10² (2 సున్నాలు), 10 = 10¹ (1 సున్నా).

100 కోట్లు = 10² × 10⁷ = 10⁹ → 9 సున్నాలు. 100 మిలియన్లు = 10² × 10⁶ = 10⁸ → 8. 100 లక్షలు = 10² × 10⁵ = 10⁷ → 7 (అంటే ఒక కోటి). 10 బిలియన్లు = 10¹ × 10⁹ = 10¹⁰ → 10. వరుసగా 9, 8, 7, 10. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

(2) 7, 8, 9, 11 లో 100 కోట్లకు 7 అని తప్పుగా ఉంది. (3), (4) లో అంకెలు సరైనవి కొన్ని ఉన్నా క్రమం తప్పింది; ఉదాహరణకు (3) లో 100 మిలియన్లకు 7, 100 లక్షలకు 10 ఇచ్చారు. ప్రతి సంఖ్యకు వేర్వేరుగా సున్నాలు కూడితే గందరగోళం ఉండదు.

గుర్తుంచుకోండి: లక్ష 5, మిలియన్ 6, కోటి 7, బిలియన్ 9 సున్నాలు.

ప్రశ్న 112 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బీజగణితం

A = x² + 2x − 3, B = 2x² − x + 4 మరియు C = x² + 3x − 2 అయితే A − B + C యొక్క విలువ

  1. (1)6x + 9
  2. (2)2x² − 6x + 9
  3. (3)6x − 9
  4. (4)−2x² − 6x − 9
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 6x − 9

మూడు బహుపదులు A, B, C ఇచ్చి A − B + C విలువ అడిగారు. ఇక్కడ B ని తీసివేయాలి, C ని కలపాలి.

బహుపదిని తీసివేసేటప్పుడు దాని ప్రతి పదం గుర్తు మారుతుంది: −B = −2x² + x − 4. తర్వాత సజాతీయ పదాలను (x² పదాలు, x పదాలు, స్థిరపదాలు) విడివిడిగా కలపాలి.

x² పదాలు: 1 − 2 + 1 = 0, కాబట్టి x² పదం పోతుంది. x పదాలు: 2x + x + 3x = 6x. స్థిరపదాలు: −3 − 4 − 2 = −9. కాబట్టి A − B + C = 6x − 9. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 6x − 9.

(1) 6x + 9 లో స్థిరపదం గుర్తు తప్పింది. x² పదం సున్నా అవుతుంది కాబట్టి (2), (4) ఆప్షన్లు ఉండే అవకాశమే లేదు. ఇక్కడ చాలామంది B లోని −x, +4 గుర్తులు మార్చడం మర్చిపోతారు.

గుర్తుంచుకోండి: బహుపదిని తీసివేస్తే దాని ప్రతి పదం గుర్తు మారుతుంది.

ప్రశ్న 113 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·జ్యామితి

ఏ బహుముఖ ఫలకములకైనా ఆయిలర్ సూత్రం

  1. (1)E + F − V = 2
  2. (2)F − E − V = 2
  3. (3)E − F + V = 2
  4. (4)F + V − E = 2
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) F + V − E = 2

బహుముఖి (Polyhedron) కి వర్తించే ఆయిలర్ సూత్రం ఏదో అడిగారు. ఇక్కడ F ముఖాలు (Faces), V శీర్షాలు (Vertices), E అంచులు (Edges).

ఆయిలర్ సూత్రం: ముఖాలు + శీర్షాలు − అంచులు = 2, అంటే F + V − E = 2. ఇది కుంభాకార బహుముఖులు అన్నింటికీ వర్తిస్తుంది.

ఘనంతో సరిచూద్దాం: F = 6, V = 8, E = 12. F + V − E = 6 + 8 − 12 = 2. చతుర్ముఖి (Tetrahedron): 4 + 4 − 6 = 2. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) F + V − E = 2.

ఘనం విలువలతో మిగతావి చూస్తే: (1) E + F − V = 12 + 6 − 8 = 10, (2) F − E − V = 6 − 12 − 8 = −14, (3) E − F + V = 12 − 6 + 8 = 14. ఏదీ 2 కాదు, కాబట్టి అవి తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: అంచులు మాత్రమే తీసివేయాలి: F + V − E = 2.

ప్రశ్న 114 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·దత్తాంశ నిర్వహణ, సంభావ్యత

దత్తాంశము 3, 7, 5, 3, 7, 5, p యొక్క బాహుళకము 7 అయిన p విలువ

  1. (1)3
  2. (2)5
  3. (3)7
  4. (4)8
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 7

3, 7, 5, 3, 7, 5, p దత్తాంశం బాహుళకం (Mode) 7 అని ఇచ్చారు. p విలువ కనుక్కోవాలి.

దత్తాంశంలో ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువను బాహుళకం అంటారు.

p ని వదిలేస్తే 3, 5, 7 మూడూ రెండేసి సార్లు వచ్చాయి, ఏ ఒక్కటీ ఎక్కువ కాదు. 7 బాహుళకం కావాలంటే 7 మిగతా వాటికంటే ఎక్కువసార్లు రావాలి. p = 7 అయితే 7 మూడుసార్లు, 3, 5 రెండేసి సార్లు వస్తాయి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 7.

p = 3 అయితే బాహుళకం 3 అవుతుంది; p = 5 అయితే బాహుళకం 5 అవుతుంది. కాబట్టి (1), (2) తప్పు. p = 8 అయితే 3, 5, 7 మూడూ సమానంగా రెండేసి సార్లే ఉంటాయి, 7 ఒక్కటే బాహుళకం కాదు; అందుకే (4) కూడా తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: బాహుళకం = ఎక్కువసార్లు వచ్చే విలువ.

ప్రశ్న 115 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనా పద్ధతులు

'సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి'లో విద్యార్థులు ఎదుర్కొనే సమస్యలు a. గణనలు సరిగ్గా చేయలేకపోవడం b. సరైన విధానాన్ని ఎంచుకోవడంలో లోపం c. విద్యార్థుల్లో స్వీయ క్రమశిక్షణ తగ్గడం d. సమస్యను సరిగ్గా విశ్లేషించలేకపోవడం

  1. (1)a, b, c
  2. (2)b, c, d
  3. (3)a, b, d
  4. (4)a, c, d
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) a, b, d

సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి (Problem Solving Method) లో లెక్క చేసేటప్పుడు విద్యార్థులకు ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు ఏవో అడిగారు.

ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థి సమస్యను అర్థం చేసుకుని విశ్లేషిస్తాడు, సరైన విధానం ఎంచుకుంటాడు, గణనలు చేస్తాడు, జవాబు సరిచూస్తాడు. ఈ దశల్లో ఎక్కడైనా తడబడవచ్చు. ఇచ్చింది ఏమిటి, కనుక్కోవాల్సింది ఏమిటి అని విశ్లేషించలేకపోవడం (d), సరైన సూత్రం లేదా పద్ధతి ఎంచుకోలేకపోవడం (b), గణనల్లో పొరపాట్లు (a) ఇవన్నీ నేరుగా సమస్య సాధనకు అడ్డు వస్తాయి.

కాబట్టి a, b, d మూడూ ఈ పద్ధతిలో విద్యార్థులు ఎదుర్కొనే సమస్యలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) a, b, d.

c (స్వీయ క్రమశిక్షణ తగ్గడం) ఈ పద్ధతి వల్ల వచ్చే సమస్య కాదు. నిజానికి సమస్యా పరిష్కార పద్ధతి క్రమబద్ధమైన ఆలోచన, ఓర్పు, స్వీయ క్రమశిక్షణను పెంచుతుంది. అందుకే c ఉన్న (1), (2), (4) ఆప్షన్లు తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: సమస్యా పరిష్కారంలో ఇబ్బందులు: విశ్లేషణ, విధానం ఎంపిక, గణన.

ప్రశ్న 116 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·గణిత స్వభావం, చరిత్ర, లక్ష్యాలు, విలువలు

హన్షిత అనే ఒక 8వ తరగతి విద్యార్థిని a⁻ⁿ = 1/aⁿ (a ≠ 0) అనే ఫార్ములా ఉపయోగించి 10⁻² = 1/100 గా నిర్ధారించడం అనేది

  1. (1)ఆగమన హేతువాదం
  2. (2)నిగమన హేతువాదం
  3. (3)సాధారణీకరణం
  4. (4)తార్కిక ఆలోచన
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నిగమన హేతువాదం

విద్యార్థిని ఒక సాధారణ సూత్రాన్ని (a⁻ⁿ = 1/aⁿ) ఒక ప్రత్యేక ఉదాహరణకు (10⁻²) వర్తింపజేసి ఫలితం రాబట్టింది. ఇది ఏ రకమైన హేతువాదమో అడిగారు.

నిగమన హేతువాదం (Deductive reasoning): సాధారణం నుంచి ప్రత్యేకానికి, సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు వెళ్తాం. ఆగమన హేతువాదం (Inductive reasoning): ప్రత్యేక ఉదాహరణలు గమనించి, వాటి నుంచి సాధారణ సూత్రం రాబడతాం, అంటే ఉదాహరణ నుంచి సూత్రానికి.

హన్షిత ముందే తెలిసిన సాధారణ సూత్రం a⁻ⁿ = 1/aⁿ లో a = 10, n = 2 ప్రతిక్షేపించి 10⁻² = 1/10² = 1/100 అని నిరూపించింది. ఇది సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు వెళ్ళడం, కాబట్టి నిగమన హేతువాదం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).

ఆగమన హేతువాదం (1) అయితే అనేక ఉదాహరణలు చూసి సూత్రాన్ని కనుక్కోవాలి, ఇక్కడ అలా జరగలేదు. సాధారణీకరణం (3) ఆగమనంలో చివరి దశ, సూత్రాన్ని తయారుచేయడం; ఇక్కడ సూత్రాన్ని వాడారు, తయారుచేయలేదు. తార్కిక ఆలోచన (4) చాలా విస్తృతమైన మాట, ఈ ప్రత్యేక హేతువాద రకాన్ని సూచించదు.

గుర్తుంచుకోండి: సూత్రం → ఉదాహరణ = నిగమనం; ఉదాహరణలు → సూత్రం = ఆగమనం.

ప్రశ్న 117 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·విద్యాప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకం, పాఠ్యపథకం

'గణిత పద్ధతులను వివరించడం' అనేది

  1. (1)సమస్యా సాధన
  2. (2)అనుసంధానం
  3. (3)భావవ్యక్తీకరణ
  4. (4)కారణాలు తెలపడం - నిరూపణలు చేయడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) భావవ్యక్తీకరణ

గణితంలో విద్యా ప్రమాణాలు (Academic Standards): సమస్యా సాధన, కారణాలు తెలపడం - నిరూపణలు చేయడం, భావవ్యక్తీకరణ, అనుసంధానం, ప్రాతినిధ్యం - దృశ్యీకరణ. 'గణిత పద్ధతులను వివరించడం' వీటిలో దేనికి చెందుతుందో అడిగారు.

భావవ్యక్తీకరణ (Communication) అంటే గణిత ఆలోచనలను, తాను చేసిన పద్ధతిని సొంత మాటల్లో, సరైన గణిత భాష, గుర్తులు, పదాలతో ఇతరులకు స్పష్టంగా చెప్పగలగడం, రాయగలగడం.

ఒక లెక్కను ఎలా చేశాడో, ఏ పద్ధతి వాడాడో విద్యార్థి వివరించడం అంటే తన గణిత ఆలోచనను ఇతరులకు తెలియజేయడమే. అందుకే ఇది భావవ్యక్తీకరణ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

సమస్యా సాధన (1) అంటే లెక్కను స్వయంగా సాధించడం. అనుసంధానం (2) అంటే గణిత భావనలను ఇతర భావనలతో, ఇతర సబ్జెక్టులతో, నిత్యజీవితంతో కలపడం. కారణాలు తెలపడం - నిరూపణ (4) అంటే ఒక ఫలితం ఎందుకు నిజమో తర్కబద్ధంగా నిరూపించడం. పద్ధతిని వివరించడం వీటిలో దేనికీ ముఖ్య లక్షణం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: చెప్పడం, రాయడం, వివరించడం = భావవ్యక్తీకరణ; ఎందుకో నిరూపించడం = కారణాలు - నిరూపణ.

ప్రశ్న 118 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·గణిత స్వభావం, చరిత్ర, లక్ష్యాలు, విలువలు

కింది వానిని పరిశీలించండి. 1 × 1 = 1 11 × 11 = 121 111 × 111 = 12321 1111 × 1111 = 1234321 పై అమరిక క్రింది వానిలో ఏ విలువ

  1. (1)వినోద విలువ
  2. (2)సిద్ధపరిచే విలువ
  3. (3)సాంస్కృతిక విలువ
  4. (4)క్రమశిక్షణ విలువ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వినోద విలువ

1, 11, 111, 1111 ల వర్గాలు 1, 121, 12321, 1234321 అనే అందమైన సౌష్ఠవ అమరికను ఇస్తాయి. ఇలాంటి అమరిక గణిత బోధనలో ఏ విలువను సూచిస్తుందో అడిగారు. (ప్రశ్నపత్రంలో మూడో, నాలుగో వరుసల్లో అదనంగా మరో × 111, × 1111 అచ్చుపడింది; అసలు అమరిక వర్గాలదే.)

గణితం బోధించడంలో ఉపయోగాత్మక, క్రమశిక్షణ, సాంస్కృతిక, వినోద, సౌందర్య విలువలు ఉన్నాయి. వినోద విలువ (Recreational value) అంటే సంఖ్యా అమరికలు, పొడుపు కథలు, మ్యాజిక్ చతురస్రాలు, గణిత ఆటల ద్వారా విద్యార్థులకు ఆనందం, ఆసక్తి కలిగించడం.

ఈ అమరికను చూసి విద్యార్థులు ఆశ్చర్యపోతారు, తర్వాత వరుస ఏమిటో ఊహించడానికి ఉత్సాహపడతారు (11111 × 11111 = 123454321). ఇది ఆనందం, ఆసక్తి కలిగించే వినోద విలువ. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).

క్రమశిక్షణ విలువ (4) అంటే క్రమబద్ధంగా, కచ్చితంగా ఆలోచించే అలవాటు. సాంస్కృతిక విలువ (3) అంటే గణితం నాగరికత, కళలు, సంస్కృతితో ఉన్న సంబంధం. సిద్ధపరిచే విలువ (2) అంటే ఉన్నత చదువులకు సిద్ధం చేయడం. ఈ సంఖ్యా అమరిక ప్రధానంగా వీటిలో దేనినీ కాదు, ఆనందాన్నే సూచిస్తుంది.

గుర్తుంచుకోండి: సంఖ్యా అమరికలు, పొడుపులు, మ్యాజిక్ చతురస్రాలు = వినోద విలువ.

ప్రశ్న 119 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·బోధనోపకరణాలు, గణిత ప్రయోగశాల

OBB - గణిత పేటికలో ఉండే మొత్తం ఘనాకారపు కడ్డీల సంఖ్య

  1. (1)51
  2. (2)55
  3. (3)10
  4. (4)100
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 100

ఆపరేషన్ బ్లాక్ బోర్డ్ (OBB) పథకంలో ప్రాథమిక పాఠశాలలకు ఇచ్చిన గణిత కిట్ (పేటిక) లో ఉండే దీర్ఘఘనాకార కడ్డీల (Cuboid rods) మొత్తం సంఖ్య అడిగారు.

ఈ కడ్డీలు సంఖ్యలను వస్తురూపంలో చూపించే బోధనోపకరణం. వేర్వేరు పొడవులు, రంగులు ఉన్న కడ్డీలతో పిల్లలు సంఖ్యలు, కూడిక, తీసివేత, స్థానవిలువ, భిన్నాలను చేతులతో పట్టుకుని నేర్చుకుంటారు.

అధికారిక కీ ప్రకారం OBB గణిత కిట్‌లో మొత్తం కడ్డీలు 100. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) 100.

ఇది లెక్కించి రాబట్టే ప్రశ్న కాదు, కిట్‌లోని వస్తువుల గురించి తెలిసి ఉండాల్సిన సమాచార ప్రశ్న. (2) 55 అనేది 1 + 2 + ... + 10 మొత్తం లాగా కనిపించి ఆకర్షిస్తుంది. (3) 10 చాలా తక్కువ సంఖ్య. (1) 51 కి ఆధారం లేదు. కీ ప్రకారం ఈ మూడూ తప్పు; మొత్తం కడ్డీల సంఖ్య 100 అని గుర్తుంచుకోవాలి.

గుర్తుంచుకోండి: OBB గణిత కిట్: మొత్తం కడ్డీలు 100.

ప్రశ్న 120 · 2024 · Paper 1B ·గణితం ·మూల్యాంకనం

విషయ నిష్ఠ ప్రశ్నల ప్రయోజనాలు a. ఇట్టి పరీక్షలు నిర్వహణ తేలిక b. వ్రాతలో వేగం, శైలి ప్రభావం ఈ పరీక్షలపై ఉండదు. c. భాషా సామర్థ్యం పెరుగుతుంది d. జవాబులు వ్రాయడానికి తక్కువ సమయం పడుతుంది

  1. (1)a, b, d
  2. (2)b, c, d
  3. (3)a, c, d
  4. (4)b, c, a
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) a, b, d

విషయ నిష్ఠ ప్రశ్నల (Objective type tests) వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు ఏవో గుర్తించాలి. బహుళైచ్ఛిక, ఖాళీలు పూరించడం, జతపరచడం, సరి/తప్పు వంటివి ఈ రకం ప్రశ్నలు.

వీటికి ఒకే కచ్చితమైన జవాబు ఉంటుంది. విద్యార్థి ఒక అక్షరం, పదం లేదా ఆప్షన్ మాత్రమే రాస్తాడు. దిద్దేవారి అభిప్రాయం మార్కులపై ప్రభావం చూపదు.

అందువల్ల ఈ పరీక్షలు నిర్వహించడం, దిద్దడం తేలిక (a). రాత వేగం, చేతిరాత, రాసే శైలి మార్కులను ప్రభావితం చేయవు (b). జవాబు రాయడానికి తక్కువ సమయం పడుతుంది, కాబట్టి తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ పాఠ్యాంశాన్ని పరీక్షించవచ్చు (d). సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) a, b, d.

c (భాషా సామర్థ్యం పెరుగుతుంది) తప్పు. విషయ నిష్ఠ ప్రశ్నల్లో విద్యార్థి వాక్యాలు రాయడు, కాబట్టి భావవ్యక్తీకరణ, భాషా సామర్థ్యం పెరగవు; అది వ్యాసరూప ప్రశ్నల లక్షణం. అందుకే c ఉన్న (2), (3), (4) ఆప్షన్లు తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: భాషా సామర్థ్యం, భావవ్యక్తీకరణ = వ్యాసరూప ప్రశ్నలు; వేగం, నిష్పాక్షికత = విషయ నిష్ఠ ప్రశ్నలు.

← లాంగ్వేజ్ II: ఇంగ్లీష్పరిసరాల విజ్ఞానం (EVS) →