హన్షిత అనే ఒక 8వ తరగతి విద్యార్థిని a⁻ⁿ = 1/aⁿ (a ≠ 0) అనే ఫార్ములా ఉపయోగించి 10⁻² = 1/100 గా నిర్ధారించడం అనేది
- (1)ఆగమన హేతువాదం
- (2)నిగమన హేతువాదం
- (3)సాధారణీకరణం
- (4)తార్కిక ఆలోచన
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) నిగమన హేతువాదం
విద్యార్థిని ఒక సాధారణ సూత్రాన్ని (a⁻ⁿ = 1/aⁿ) ఒక ప్రత్యేక ఉదాహరణకు (10⁻²) వర్తింపజేసి ఫలితం రాబట్టింది. ఇది ఏ రకమైన హేతువాదమో అడిగారు.
నిగమన హేతువాదం (Deductive reasoning): సాధారణం నుంచి ప్రత్యేకానికి, సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు వెళ్తాం. ఆగమన హేతువాదం (Inductive reasoning): ప్రత్యేక ఉదాహరణలు గమనించి, వాటి నుంచి సాధారణ సూత్రం రాబడతాం, అంటే ఉదాహరణ నుంచి సూత్రానికి.
హన్షిత ముందే తెలిసిన సాధారణ సూత్రం a⁻ⁿ = 1/aⁿ లో a = 10, n = 2 ప్రతిక్షేపించి 10⁻² = 1/10² = 1/100 అని నిరూపించింది. ఇది సూత్రం నుంచి ఉదాహరణకు వెళ్ళడం, కాబట్టి నిగమన హేతువాదం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
ఆగమన హేతువాదం (1) అయితే అనేక ఉదాహరణలు చూసి సూత్రాన్ని కనుక్కోవాలి, ఇక్కడ అలా జరగలేదు. సాధారణీకరణం (3) ఆగమనంలో చివరి దశ, సూత్రాన్ని తయారుచేయడం; ఇక్కడ సూత్రాన్ని వాడారు, తయారుచేయలేదు. తార్కిక ఆలోచన (4) చాలా విస్తృతమైన మాట, ఈ ప్రత్యేక హేతువాద రకాన్ని సూచించదు.
గుర్తుంచుకోండి: సూత్రం → ఉదాహరణ = నిగమనం; ఉదాహరణలు → సూత్రం = ఆగమనం.