AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 9 / 12 · దృష్టి లోపం: విద్యాపరమైన ప్రభావాలు, బోధన

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక బోధనా సూత్రాలు

అంధులకు విద్య మొదలైనప్పటి నుంచి మంచి ఉపాధ్యాయులు ఈ సూత్రాలను సిద్ధాంతం తెలియకపోయినా ఆచరిస్తూనే ఉన్నారు. దృశ్య ప్రపంచంలోని భావనలను అర్థం చేసుకోవడానికి అంధ, దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులకు ప్రత్యేక బోధన చాలా ముఖ్యం - ఎందుకంటే వారికి సహజమైన (యాదృచ్ఛిక) అభ్యసన అనుభవాలు అందవు; వస్తువులను, పరస్పర చర్యలను వారు పరిశీలించలేరు.

బెర్తోల్డ్ లోవెన్‌ఫెల్డ్ దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థుల బోధనకు మూడు ప్రధాన సూత్రాలు / వ్యూహాలు చెప్పారు: (1) మూర్త (ప్రత్యక్ష) అనుభవాలు, (2) ఏకీకృత అనుభవాలు, (3) చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం. కొందరు విద్యావేత్తలు మరో మూడు చేరుస్తారు: వ్యక్తిగతీకరణ, అదనపు ఉద్దీపన, స్వీయ కృత్యం.

విద్యా వ్యవస్థ (ఎడ్యుకేషనల్ సెటప్)

ఈ సూత్రాలు ఎంతవరకు అమలవుతాయి అనేది పిల్లవాడు ఎక్కడ చదువుతున్నాడు అనే దానిపై ఆధారపడుతుంది - వారి అవసరాలకు తగ్గట్టు ఏర్పాటైన వసతి పాఠశాలలో సమూహంగానా, లేక సాధారణ పాఠశాలలో ఒంటరిగానా (అక్కడ అర్థం చేసుకునే సాధారణ ఉపాధ్యాయుడు, వనరుల లేదా సంచార ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలి). విద్యా వ్యవస్థ రకం ఉపాధ్యాయుడి పాత్రను మారుస్తుంది.

1. మూర్త అనుభవాల అవసరం

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 2

ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న చిత్రాలను ఈ పిల్లల బోధనలో ఉపయోగిస్తారు.

  1. (1)ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్
  2. (2)డౌన్స్ సిండ్రోమ్
  3. (3)దృష్టిలోపం
  4. (4)థలసేమియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) దృష్టిలోపం

ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు (Embossed diagrams) ఏ పిల్లలకు బోధించడానికి వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఉబ్బెత్తు చిత్రంలో గీతలు, ఆకారాలు కాగితం మీద పైకి లేచి ఉంటాయి. కంటితో చూడలేని పిల్లవాడు వేళ్లతో తడిమి ఆ ఆకారాన్ని తెలుసుకుంటాడు. ఇది స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకునే పద్ధతి. Braille లాగే ఇది కూడా దృష్టిలోపం గల పిల్లలకు ముఖ్యమైన TLM.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) దృష్టిలోపం.

ఆటిజం (1) పిల్లలకు దృశ్య షెడ్యూళ్లు, చిత్రాల కార్డులు ఎక్కువ ఉపయోగపడతాయి. డౌన్స్ సిండ్రోమ్ (2) పిల్లలకు సరళమైన, మూర్త సామగ్రి కావాలి కానీ వారికి చూపు ఉంటుంది. థలసేమియా (4) ఒక రక్త సంబంధ వ్యాధి; దానికి ప్రత్యేక స్పర్శ సామగ్రి అవసరం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: తడిమి నేర్చుకునే సామగ్రి అంటే దృష్టిలోపం గుర్తు రావాలి.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 10 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 149

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు ఉష్ణోగ్రత, దూరం మరియు బరువు వంటి భావనలను చక్కగా నేర్చుకోవడానికి దోహదపడేది

  1. (1)దృశ్య అనుభవాలు
  2. (2)ప్రత్యక్ష ఇంద్రియ అనుభవాలు
  3. (3)శ్రవణ అనుభవాలు
  4. (4)పఠన అనుభవాలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ప్రత్యక్ష ఇంద్రియ అనుభవాలు

ఉష్ణోగ్రత, దూరం, బరువు వంటి భావనలను ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు బాగా నేర్చుకోవడానికి ఏ అనుభవం తోడ్పడుతుందని ప్రశ్న అడుగుతోంది. సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ప్రత్యక్ష ఇంద్రియ అనుభవాలు.

వేడి-చల్లదనం చర్మంతో తాకితేనే తెలుస్తుంది. బరువు చేతితో ఎత్తితేనే తెలుస్తుంది. దూరం నడిచి చూస్తేనే అర్థమవుతుంది. ఇవి ఇంద్రియాల ద్వారా నేరుగా అనుభవించే భావనలు. ప్రత్యక్ష ఇంద్రియ అనుభవాలు (Direct sensory experiences) అంటే పిల్లలు తాకి, ఎత్తి, నడిచి, చేసి నేర్చుకోవడం. ఎడ్గార్ డేల్ అనుభవ శంఖువు (Cone of Experience) లో కూడా ప్రత్యక్ష అనుభవాలు అడుగున, అత్యంత ప్రభావవంతమైనవిగా ఉంటాయి.

దృశ్య అనుభవాలు దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి పనికిరావు, శ్రవణ అనుభవాలు వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి పనికిరావు. పఠనం అనేది అన్నిటికంటే అమూర్తమైనది, చదవడంలో ఇబ్బంది ఉన్న పిల్లలకు కష్టం. పైగా వేడి, బరువు వంటి భావనలు చూడటం, వినడం, చదవడం ద్వారా పూర్తిగా అర్థం కావు. కాబట్టి (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: తాకి, ఎత్తి, చేసి నేర్చుకునేదే ప్రత్యక్ష ఇంద్రియ అనుభవం.

2. ఏకీకృత అనుభవాల అవసరం

3. చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవాల్సిన అవసరం

ఉపాధ్యాయ-విద్యార్థి నిష్పత్తి

బోధనలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన మరిన్ని అంశాలు

  1. అంధత్వం ప్రారంభమైన వయసు అత్యంత కీలకం.
  2. మిగులు దృష్టి ఎంత ఉందో అది దృశ్య ప్రతిబింబాల స్వభావం, ప్రాబల్యాన్ని నిర్ణయిస్తుంది.
  3. మిగులు దృష్టి స్థిరంగా ఉందా, మానసిక ఆఘాతం (ట్రామా) ఉందా అనేది చూడాలి.
  4. కుటుంబ నేపథ్యం తెలుసుకోవాలి.
  5. రోజువారీ జీవితంలో కోల్పోయే అనుభవాలను ఇవ్వడానికి మూర్త జీవిత సందర్భాలను కల్పించాలి.
  6. ఇంట్లో, తరగతిలో దొరకని అనుభవాల కోసం అవసరమైతే బయటికి తీసుకెళ్లాలి.
  7. నమూనాలను తప్పనిసరైనప్పుడు మాత్రమే వాడాలి.
  8. మ్యూజియం, పోస్టాఫీసు, మార్కెట్లు, సామాజిక-సాంస్కృతిక కేంద్రాల సందర్శనలు ఏర్పాటు చేయాలి.
  9. వస్తువులను తాకడాన్ని నిషేధించకూడదు; ప్రోత్సహించాలి.
  10. మాటల వివరణకు వీలైనంత వరకు మూర్త అనుభవాల తోడు ఉండాలి.
  11. పరిసరాలతో విస్తృతంగా కలిసేలా ప్రేరేపించడానికి బహుమతి, శిక్షలను విచక్షణతో ఇవ్వాలి.
  12. రెండు కొలతలతో పాటు మూడు కొలతల ప్రపంచ భావన కోసం బ్రెయిలీలో లేదా పెద్ద అక్షరాలలో రేఖా చిత్రాలు వాడాలి.
  13. చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం ఉపాధ్యాయుడి ప్రాథమిక సూత్రం కావాలి - ప్రతిబింబాలు, భావనలు ఏర్పడతాయి.
  14. ఇంట్లో, తరగతిలో ఆటను జ్ఞానాత్మక వికాస సాధనంగా విస్తృతంగా వాడాలి.
  15. వ్యక్తీకరణను మెరుగుపరచడానికి, జ్ఞాపకం-స్మరణను బలపరచడానికి తగిన సందర్భాల్లో నటన వాడాలి.
  16. జీవిత సందర్భాల అనుభవం ఇవ్వడానికి పాత్ర పోషణ (రోల్ ప్లే) వాడాలి.

పరీక్ష కోణం: లోవెన్‌ఫెల్డ్ బోధనా సూత్రాలు మూడు: మూర్త అనుభవాలు, ఏకీకృత అనుభవాలు, చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం. నిజమైన వస్తువుకే ప్రాధాన్యం; నమూనా తప్పనిసరైనప్పుడే. ఉబ్బెత్తు చిత్రాల పరిమితి - మూడు కాళ్ల జంతువు. ఏకీకృత అనుభవాలకు సాధనం - అధ్యయన యూనిట్ల బోధన. జడత్వానికి కారణం - అనుకరణ ప్రేరణ లేకపోవడం + శరీర అవసరాలతో సరిపెట్టే తల్లిదండ్రులు. సృజనాత్మక పనిలో ప్రక్రియే ముఖ్యం. నిష్పత్తి 5-10; VIMD కి 1 : 1. తాకడాన్ని ప్రోత్సహించాలి.

మెమొరీ కోడ్: లోవెన్‌ఫెల్డ్ బోధనా సూత్రాలు "మూ-ఏ-చే" (మూయేచే) - "మూడు ఏకైక చేతి సూత్రాలు": మూర్త అనుభవాలు, ఏకీకృత అనుభవాలు, చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం. నిష్పత్తి "5-10, బహుళానికి 1".

అంశం 9 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

మూర్త అనుభవాల సూత్రం ప్రకారం అంధ పిల్లవాడి ప్రాథమిక అవసరం ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) తన పరిసరాల గురించి, సాధారణ వస్తువుల గురించి నేర్చుకోవడం

అంధ పిల్లవాడు అరుదైన వస్తువుల గురించి నేర్చుకోవడం ముఖ్యం కాదు; అతని ప్రాథమిక అవసరం తన పరిసరాలు, సాధారణ వస్తువులు, రోజువారీ వ్యక్తులతో సమృద్ధమైన, ప్రత్యక్ష అనుభవం.

పదజాలం పెంచడం లక్ష్యం కాదు, వాస్తవికత భావన లక్ష్యం; బొమ్మల పుస్తకాలు చూడటం అంధులకు సాధ్యం కాదు.

ప్రశ్న 2 / 5

మూర్తత్వం సాధించే రెండు మార్గాల్లో దేనికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నిజమైన వస్తువు / సందర్భం

మూర్తత్వం నిజమైన వస్తువును పరిశీలించడం ద్వారా లేదా దాని నమూనా ద్వారా సాధించవచ్చు; వీలైనంత వరకు నిజమైనదానికే ప్రాధాన్యం. నమూనా ప్రత్యామ్నాయం మాత్రమే, తప్పనిసరైనప్పుడే వాడాలి.

మాటల వివరణ మూర్త అనుభవం కాదు; చిత్రపటం అంధులకు పనికిరాదు.

ప్రశ్న 3 / 5

అంధ పిల్లల్లో జడత్వం (ఇనర్షియా) ధోరణికి కారణంగా చెప్పినది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఇతరులను చూసి అనుకరించే దృశ్య ప్రేరణ లేకపోవడం, శరీర అవసరాలు తీర్చి సరిపెట్టుకునే తల్లిదండ్రుల ధోరణి

చిన్నప్పటి నుంచి ఇతరుల కార్యకలాపాలను చూసి అనుకరించే దృశ్య ప్రేరణ లేకపోవడం, పిల్లవాడి శరీర అవసరాలు తీర్చి సరిపెట్టుకునే చాలామంది తల్లిదండ్రుల ధోరణి కలిసి జడత్వం తెస్తాయి.

ఆటలు, బ్రెయిలీ, స్వేచ్ఛ జడత్వానికి కారణాలుగా చెప్పలేదు; పైగా ఆట, స్వయంగా చేయడం జడత్వాన్ని తగ్గిస్తాయి.

ప్రశ్న 4 / 5

అంధ పిల్లల బంకమట్టి బొమ్మల వంటి సృజనాత్మక పనుల్లో ఉపాధ్యాయుడు ఏ దృక్పథం పాటించాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ప్రక్రియే ముఖ్యం, ఉత్పత్తి కాదు; పిల్లవాడి స్పర్శ భావనలను వ్యక్తపరచనివ్వాలి

ఉపాధ్యాయులు తమ "చూపు అభిరుచి"ని రుద్దకూడదు; అంధ పిల్లవాడు తన స్పర్శ భావనలు, భావోద్వేగాల ప్రకారం సృష్టిస్తాడు. ఫలితం దృశ్యపరంగా పోలికగా లేకపోయినా ప్రక్రియే ముఖ్యం.

మిగతా మూడు ఎంపికలు ఈ సూత్రానికి వ్యతిరేకం.

ప్రశ్న 5 / 5

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల బోధనలో గుర్తుంచుకోవాల్సిన అంశాల్లో సరైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వస్తువులను తాకడాన్ని ప్రోత్సహించాలి; మాటల వివరణకు మూర్త అనుభవాల తోడు ఉండాలి

వస్తువులను తాకడాన్ని నిషేధించకూడదు, ప్రోత్సహించాలి; మాటల వివరణకు వీలైనంత వరకు మూర్త అనుభవాల తోడు ఉండాలి. నటన, పాత్ర పోషణ, ఆట కూడా వాడాలి.

నమూనాలను తప్పనిసరైనప్పుడే వాడాలి; తాకడం నిషేధించడం, నటన వద్దనడం తప్పు.