AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 8 / 12 · దృష్టి లోపం: విద్యాపరమైన ప్రభావాలు, బోధన

బోధనా సూత్రాలు: శిశు కేంద్రిత విధానం, మనోవైజ్ఞానిక, సాధారణ సూత్రాలు

నేడు బోధనలో కొత్త ధోరణి స్పష్టంగా ఆమోదం పొందింది: "చూపించి చెప్పడం" (షో అండ్ టెల్) నుంచి "చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం" (లెర్నింగ్ బై డూయింగ్) వైపు. వైకల్యం ఉన్న పిల్లవాడు మొదట పిల్లవాడు, ఆ తర్వాతే వైకల్యం. అందుకే అందరు పిల్లలకు వర్తించే సూత్రాలు ముందు, దృష్టి లోపానికి ప్రత్యేకమైనవి తర్వాత చూద్దాం.

శిశు కేంద్రిత విద్య

కీలక భావనశిశు కేంద్రిత విద్యలో
లక్ష్యంపిల్లవాడి సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వ వికాసం
కార్యక్రమంకార్యకలాప ఆధారితం, వివిధ బోధనా వ్యూహాలతో
అభ్యసన వేగంపిల్లల అవసరాలు, సామర్థ్యాలను బట్టి
బోధన-అభ్యసనంఉపాధ్యాయుడు సులభకర్త (ఫెసిలిటేటర్)
క్రమశిక్షణఉపాధ్యాయ-విద్యార్థి సానుకూల మానవ సంబంధాల ద్వారా

ఎందుకు అవసరం:

పరిమితులు: అతి స్వేచ్ఛ పిల్లల్లో అహంకేంద్రితత్వం పెంచవచ్చు; సహేతుకమైన అధికారాన్ని అంగీకరించకపోవచ్చు. అందుకే పిల్లలు, ఉపాధ్యాయులు ఇద్దరూ సమాన ప్రాముఖ్యత కలిగి ఉండాలని ఆడమ్స్ కోరారు. ప్రతి పిల్లవాడికి వేరే కార్యకలాపం అంటే చాలా డబ్బు, వనరులు, సమయం కావాలి; ఒక ఉపాధ్యాయుడి కింద చాలా మంది పిల్లలు ఉంటే అది దాదాపు అసాధ్యం.

ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర (దిద్దుబాటు చర్యలు): శిశు కేంద్రిత విద్య "సుద్ద-మాట (చాక్ అండ్ టాక్)", "పుస్తక జ్ఞానం", "బెత్తం ఆధిపత్యం" నుంచి పిల్లవాడిని విడిపిస్తుంది. ఉపాధ్యాయుడు: (1) పిల్లలను ప్రేరేపించాలి; (2) వారి అభ్యసన సామర్థ్యంపై నమ్మకం పెంచాలి; (3) అర్థవంతమైన అనుభవాలకు వనరుగా ఉండాలి; (4) వ్యక్తిని, సమూహాన్ని అంగీకరించాలి; (5) సమూహ సభ్యుడిగా పాల్గొని మార్గదర్శనం చేయాలి; (6) పిల్లవాడి అవసరాల పట్ల సున్నితంగా ఉండి భద్రతా భావం కలిగించాలి; (7) వ్యక్తిగత కృషిని గుర్తించి బలపరచాలి.

మనోవైజ్ఞానిక బోధనా సూత్రాలు

సూత్రంముఖ్య విషయం
కృత్యం / చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడంపిల్లలు సహజంగా చురుకైనవారు; రూసో పిల్లవాడిని విద్యా నాటకంలో "హీరో" అన్నారు; కృత్యం అంటే కేవలం శారీరక కదలిక కాదు, అన్ని శక్తులను వాడటం
ఆట ద్వారా (ప్లే వే)ఫ్రోబెల్: బాల్యంలో ప్రధాన కార్యకలాపం ఆట; కానీ హేతుబద్ధ మార్గదర్శనం లేకపోతే అది జంతువుల ఆటగా దిగజారుతుంది
ప్రేరణ5 పద్ధతులు: సహజ ప్రవృత్తులను వాడటం, కుతూహలాన్ని తీర్చడం, అన్ని జ్ఞానేంద్రియాలను వాడటం, శరీరం-మనసును దగ్గరగా కలపడం, బోధనను జీవితంతో ముడిపెట్టడం
స్వీయ విద్యఉత్తమ బోధన పిల్లవాడు తన ప్రయత్నంతో నేర్చుకునేలా చేయడం; ఉపాధ్యాయుడు తక్కువ మాట్లాడాలి, తక్కువ వివరించాలి, తక్కువ ఆదేశించాలి
వ్యక్తిగత భేదాలుఏ ఇద్దరు పిల్లలూ ఒకేలా ఉండరు
లక్ష్య నిర్దేశంచిన్న పిల్లలకు తక్షణ (స్వల్పకాలిక) లక్ష్యాలు, పెద్దవారికి దూర లక్ష్యాలు; స్పష్టంగా, పిల్లలకు అర్థమయ్యేలా
ఉద్దీపనబర్టన్: బోధన అంటే అభ్యసనానికి ఉద్దీపన, మార్గదర్శనం, దిశానిర్దేశం, ప్రోత్సాహం; రైబర్న్: సరైన ఉద్దీపన ఇవ్వడమే మార్గదర్శనం
సాహచర్యంథార్న్‌డైక్: కలిసి ఉండాల్సినవి కలిపి నేర్పాలి
సంసిద్ధతఅభ్యాసకుడి మానసిక సంసిద్ధత; చర్యకు సన్నద్ధత
ఫలితంఆనందం తర్వాత వచ్చే ప్రతిస్పందన బలపడుతుంది, అసంతృప్తి తర్వాత బలహీనపడుతుంది
అభ్యాసం / పునరావృతంఎక్కువ పునరావృతం చేస్తే ఎక్కువ కాలం గుర్తుంటుంది; ఉప భాగాలు - ఉపయోగ సూత్రం, ఉపయోగించకపోవడం సూత్రం
మార్పు, విశ్రాంతిఅలసట, ఏకాగ్రత లోపం, ఏకరూపతను మార్పు, విశ్రాంతి, వినోదంతో అధిగమించడం
ఫీడ్‌బ్యాక్, బలవర్ధనంఫలితం వెంటనే తెలియడం, ప్రశంస, గ్రేడ్, సర్టిఫికెట్ వంటి బహుమతులు
జ్ఞానేంద్రియాల శిక్షణజ్ఞానేంద్రియాలు జ్ఞానానికి ద్వారాలు; పరిశీలన, విచక్షణ, గుర్తింపు, సాధారణీకరణ, అనువర్తనం
సమూహ గతిశీలతసమూహ ప్రభావంతో సభ్యుల ప్రవర్తనలో మార్పు
సృజనాత్మకతకారణ-ఫలిత సంబంధాలు కనుక్కునే అవకాశాలు
సహసంబంధంగాంధీజీ: అన్ని పనులకు సహసంబంధం ఆధారం - చేతిపని, భౌతిక, సామాజిక పరిసరాలతో

సాధారణ బోధనా సూత్రాలు

మనోవైజ్ఞానిక, సాధారణ సూత్రాల మధ్య స్పష్టమైన విభజన రేఖ లేదు. విజయవంతమైన బోధనలో ఉపాధ్యాయుడు పిల్లల స్థాయికి దిగి, వారిని ఆ స్థాయి నుంచి పైకి లేపాలి.

బోధనా సూత్రాలు (మాగ్జిమ్స్)

ఇవి విద్యార్థుల ఆసక్తిని, భాగస్వామ్యాన్ని పెంచుతాయి: (1) తెలిసిన దాని నుంచి తెలియని దానికి; (2) సరళం నుంచి సంక్లిష్టానికి; (3) సులభం నుంచి కష్టానికి; (4) మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి; (5) నిర్దిష్టం నుంచి సాధారణానికి; (6) అనిర్దిష్టం నుంచి నిర్దిష్టానికి; (7) అనుభవం నుంచి హేతువుకు; (8) మనోవైజ్ఞానికం నుంచి తార్కికానికి; (9) సంపూర్ణం నుంచి భాగాలకు; (10) దగ్గర నుంచి దూరానికి; (11) విశ్లేషణ నుంచి సంశ్లేషణకు; (12) వాస్తవం నుంచి ప్రాతినిధ్యానికి; (13) ఆగమనం నుంచి నిగమనానికి.

పరీక్ష కోణం: బోధనలో కొత్త ధోరణి - "చూపించి చెప్పడం" నుంచి "చేయడం ద్వారా నేర్చుకోవడం". పిల్లవాడు విద్యా నాటకంలో "హీరో" - రూసో. ఆట - ఫ్రోబెల్. సాహచర్యం - థార్న్‌డైక్. సహసంబంధం - గాంధీజీ. బోధన = ఉద్దీపన, మార్గదర్శనం - బర్టన్. ప్రేరణ పద్ధతుల్లో "కేవలం చూపు ఒక్కటే వాడటం" లేదు - అన్ని జ్ఞానేంద్రియాలను వాడాలి. అతి స్వేచ్ఛ - అహంకేంద్రితత్వం; ఆడమ్స్ - ఇద్దరూ సమానం. మాగ్జిమ్స్ = సేవకులు, యజమానులు కావు.

మెమొరీ కోడ్: సూత్రాలు-వ్యక్తులు జంటలు "రూసో-హీరో, ఫ్రోబెల్-ఫన్ (ఆట), థార్న్‌డైక్-తోడు (సాహచర్యం), గాంధీ-గొలుసు (సహసంబంధం), బర్టన్-బటన్ (ఉద్దీపన)" - ప్రతి పేరు మొదటి అక్షరమే సూత్రానికి గుర్తు: ఫ్రో - ఫన్, థా - తోడు, గాం - గొలుసు, బ - బటన్ నొక్కి ఉత్తేజం.

అంశం 8 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

పిల్లవాడిని విద్యా నాటకంలో "హీరో" అని పేర్కొన్నవారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) రూసో

కృత్య సూత్రంలో రూసో పిల్లవాడిని విద్యా నాటకంలో "హీరో" అన్నారు; అతనికి ప్రధాన పాత్ర ఇవ్వాలి.

ఫ్రోబెల్ ఆటను బాల్యంలో ప్రధాన కార్యకలాపం అన్నారు; థార్న్‌డైక్ సాహచర్య సూత్రం; ఆడమ్స్ పిల్లలు, ఉపాధ్యాయులు సమానం అన్నారు.

ప్రశ్న 2 / 5

ప్రేరణ సూత్రంలో చెప్పిన పద్ధతుల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) కేవలం చూపు ఒక్కదాన్నే వాడటం

ప్రేరణ పద్ధతుల్లో అన్ని జ్ఞానేంద్రియాలను వాడాలని చెప్పారు; కేవలం చూపు ఒక్కదాన్నే వాడటం అందులో లేదు - దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ఇది మరీ ముఖ్యం.

సహజ ప్రవృత్తులు, కుతూహలం, శరీరం-మనసు కలపడం, జీవితంతో ముడిపెట్టడం - ఇవి, అన్ని జ్ఞానేంద్రియాల వాడకంతో కలిపి, చెప్పిన 5 పద్ధతులు.

ప్రశ్న 3 / 5

ఆట పాత్రపై ఫ్రోబెల్ హెచ్చరిక ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) హేతుబద్ధమైన మార్గదర్శనం లేకపోతే పిల్లల ఆట జంతువుల ఆటగా దిగజారుతుంది

ఫ్రోబెల్ ప్రకారం ఆట బాల్యంలో ప్రధాన కార్యకలాపం, ఆనందం, స్వేచ్ఛ, శాంతి ఇస్తుంది; కానీ హేతుబద్ధ మార్గదర్శనం లేకపోతే అది జంతువుల ఆటగా దిగజారుతుంది.

ఆట అనవసరం, పెద్దలకే, అభ్యసనాన్ని ఆపుతుంది అనేవి ఫ్రోబెల్ భావనకు వ్యతిరేకం.

ప్రశ్న 4 / 5

"మూర్తం నుంచి అమూర్తానికి" వంటి బోధనా మాగ్జిమ్స్ గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అవి మనకు సేవకులు, యజమానులు కావు; విచక్షణతో వాడాలి

మాగ్జిమ్స్ సేవకులు, యజమానులు కావు; అన్నీ పరస్పరం సంబంధం ఉన్నవి; వేర్వేరు పరిస్థితులకు, పిల్లలకు వేర్వేరు మాగ్జిమ్స్ సరిపోతాయి కాబట్టి విచక్షణతో వాడాలి.

ఒకే మాగ్జిమ్ అన్నిటికీ, సంబంధం లేనివి, దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి వర్తించవు - ఇవి తప్పు.

ప్రశ్న 5 / 5

నివారణ బోధన (రెమిడియల్ టీచింగ్) సూత్రం గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వెనుకబడినవారి నిర్దిష్ట ఇబ్బందులను గుర్తించి అదనపు, పరిహార బోధన ఇవ్వడం

అందరు విద్యార్థులు ఒకే వేగంతో నేర్చుకోరు; వెనుకబడినవారి ఇబ్బంది ఎక్కడుందో కనుక్కొని అదనపు లేదా పరిహార బోధన ఇవ్వడమే నివారణ బోధన. ఇది ఉపాధ్యాయుడి అసమర్థతకు సూచన కాదు.

వేగంగా నేర్చుకునేవారికే అనడం, శిక్షించడం అనడం తప్పు.