AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 10 / 12 · దృష్టి లోపం: విద్యాపరమైన ప్రభావాలు, బోధన

పాఠ్యప్రణాళిక అవసరాలు, విషయాల వారీగా బోధన

దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులు సాధారణ పిల్లల్లా అదే పద్ధతిలో నేర్చుకోలేకపోవచ్చు; కానీ అనుసరణలతో నేర్చుకోగలరు. బోధన వారికి ఇవ్వాల్సినవి: పాఠశాలలో, సమాజంలో సామాజిక సంబంధాలకు అవకాశం; సవాళ్లను స్వీకరించడం; తమ బలాలు, ప్రతిభ, అభ్యసన శైలులు, ఆసక్తులు తెలుసుకోవడం; ప్రయోగాత్మక, యాదృచ్ఛిక అభ్యసనం కోసం చర్చల్లో పాల్గొనడం; భద్రమైన, సౌకర్యవంతమైన పాఠశాల; తగిన వనరులు, సాంకేతికత, బోధనోపకరణాలు; రోజువారీ విజయాలు; సానుకూల ఆత్మగౌరవం; ఇతర విద్యార్థులతో సమానమైన హక్కులు, బాధ్యతలు; మంచి ప్రవర్తనను ఆశించడం; సమర్థ సమాచార ప్రసారం; స్వతంత్రంగా పనిచేయడం; తమ కోసం తాము మాట్లాడుకోవడం (స్వీయ సమర్థన).

ప్రత్యేక పాఠ్యప్రణాళిక అవసరాలు

భావనల అభివృద్ధి; వ్యవస్థీకరణ నైపుణ్యాలు; సమాచార ప్రసారం (వినడం, బ్రెయిలీ చదవడం, రాయడం, మాట్లాడటం); గణిత నైపుణ్యాలు; వినోదం, విశ్రాంతి; లైంగిక విద్య; వృత్తి విద్య; స్వీయ భావన, సామాజికీకరణ; వ్యాయామ విద్య / ఇంద్రియ-చలన కృత్యాలు; రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాలు, దిశా జ్ఞానం-చలనశీలత. (వినోదం, వృత్తి, సామాజిక నైపుణ్యాలు, O&M, రోజువారీ జీవన నైపుణ్యాల వివరాలు ECC అధ్యాయంలో.)

భావనల అభివృద్ధి

వ్యవస్థీకరణ నైపుణ్యాలు

వినడం, మాట్లాడటం

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 30

శ్రవణ ఉపకరణాల ద్వారా ఈ పిల్లలకు సులభంగా బోధించవచ్చు.

  1. (1)వినికిడి లోపం గల వారికి
  2. (2)బుద్ధిమాంద్యత గల వారికి
  3. (3)దృష్టిలోపం గల వారికి
  4. (4)ఆటిజం గల వారికి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) దృష్టిలోపం గల వారికి

శ్రవణ ఉపకరణాల (Audio Aids) ద్వారా సులభంగా నేర్చుకునే పిల్లలు ఎవరో అడుగుతున్నారు.

బోధనకు ఎంచుకునే సాధనం పిల్లవాడి బలమైన ఇంద్రియం మీద ఆధారపడాలి. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలు చూడలేరు, కానీ వినికిడి బాగానే ఉంటుంది. అందుకే వారికి ఆడియో పాఠాలు, Talking Books, రేడియో, రికార్డర్లు, Screen Reader వంటి శ్రవణ సాధనాలు బాగా ఉపయోగపడతాయి. స్పర్శ సాధనాలు (Braille, ఉబ్బెత్తు బొమ్మలు) కూడా వారికి సహాయపడతాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) దృష్టిలోపం గల వారికి.

వినికిడి లోపం (1) ఉన్నవారికి శ్రవణ సాధనాలు పనికిరావు; వారికి దృశ్య సాధనాలు, సంజ్ఞా భాష కావాలి. బుద్ధిమాంద్యత (2), ఆటిజం (4) ఉన్న పిల్లలు సాధారణంగా చిత్రాలు, నిజ వస్తువులు, దృశ్య షెడ్యూళ్ల వంటి మూర్త, దృశ్య సాధనాలతో బాగా నేర్చుకుంటారు.

గుర్తుంచుకోండి: చూపు లేకపోతే చెవి బలం → దృష్టిలోపానికి శ్రవణ సాధనాలు.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 123

SSC పరీక్షలలో లేఖకుని సౌకర్యం ఈ పిల్లలకు కల్పిస్తారు.

  1. (1)హీమోఫీలియా
  2. (2)వినికిడిలోపం
  3. (3)డ్వార్ఫిజం
  4. (4)దృష్టిలోపం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) దృష్టిలోపం

పదో తరగతి పరీక్షల్లో లేఖకుడు (Scribe) సౌకర్యం ఎవరికి ఇస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

లేఖకుడు అంటే విద్యార్థి నోటితో చెప్పిన సమాధానాలను జవాబు పత్రంలో రాసే వ్యక్తి. ప్రశ్నాపత్రాన్ని చదవలేని, సొంతంగా రాయలేని విద్యార్థులకు ఈ సౌకర్యం అవసరం. దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థి ముద్రిత ప్రశ్నపత్రం చదవలేడు, పెన్నుతో రాయలేడు. అందుకే లేఖకుడు ప్రశ్నలు చదివి వినిపిస్తాడు, విద్యార్థి చెప్పిన జవాబులు రాస్తాడు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (4).

హీమోఫీలియా రక్తం గడ్డకట్టని వ్యాధి. దీనివల్ల చదవడం, రాయడం ఆగిపోవు. వినికిడి లోపం ఉన్న విద్యార్థి చదవగలడు, రాయగలడు. మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) ఉన్నవాళ్లకు ఎత్తు తక్కువ, కానీ చేతులతో రాయగలరు. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: చదవలేరు, రాయలేరు అంటే లేఖకుడు కావాలి: దృష్టి లోపం.

చదవడం, రాయడం

గణితం బోధన

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 110

తరగతి గదిలో అబాకస్, ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న బోధనాభ్యసన ఉపకరణాలను ఈ పిల్లలు ఉపయోగిస్తారు.

  1. (1)వినికిడి లోపం
  2. (2)దృష్టిలోపం
  3. (3)హీమోఫిలియా
  4. (4)తలసేమియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) దృష్టిలోపం

అబాకస్ (Abacus), ఉబ్బెత్తు (Embossed) TLM లను ఏ పిల్లలు వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

దృష్టి లోపం (Visual Impairment) ఉన్న పిల్లలు కళ్లతో కాకుండా స్పర్శతో నేర్చుకుంటారు. ఉబ్బెత్తు పటాలు, ఉబ్బెత్తు బొమ్మలు, ఆకారాలను వేళ్లతో తడిమి అర్థం చేసుకుంటారు. లెక్కల కోసం పూసలను వేళ్లతో కదిలించే అబాకస్, Taylor Frame లాంటి ఉపకరణాలు వాడతారు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2) దృష్టిలోపం.

వినికిడి లోపం (1) ఉన్న పిల్లలకు కళ్లు బాగుంటాయి; వారికి చిత్రాలు, చార్టులు, సంజ్ఞల భాష లాంటి దృశ్య ఉపకరణాలు అవసరం. హీమోఫిలియా (3) రక్తం గడ్డకట్టని రుగ్మత, తలసేమియా (4) వారసత్వంగా వచ్చే రక్తహీనత; ఈ రెండూ రక్త సంబంధిత వ్యాధులు, ఉబ్బెత్తు ఉపకరణాల అవసరం లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: తాకి నేర్చుకునే ఉపకరణాలు → దృష్టి లోపం.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 10 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 115

దృష్టిలోపం గల పిల్లవానిలో జ్యామితీయ భావనలు పెంపొందించడానికి గణిత ఉపాధ్యాయుడు ఎక్కువగా ఈ బోధనాభ్యసన సామాగ్రిని ఉపయోగిస్తారు.

  1. (1)తక్షణ బోధనోపకరణాలు
  2. (2)ఉబెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు
  3. (3)పజిల్స్
  4. (4)కొలతల టేపులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉబెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు (CwVI) జ్యామితి భావనలు నేర్పడానికి గణిత ఉపాధ్యాయుడు ఎక్కువగా వాడే బోధనాభ్యసన సామగ్రి (TLM) ఏదో అడుగుతున్నారు.

దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఆకారాలను చేతి స్పర్శ ద్వారా గ్రహిస్తారు. అందుకే చిత్రాల గీతలు పైకి ఉబ్బి ఉండే ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు (Embossed / Tactile diagrams) వాడతారు. వేళ్లతో తడిమి గీత, కోణం, త్రిభుజం, వృత్తం లాంటి ఆకారాలను వాళ్లు అర్థం చేసుకుంటారు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) ఉబ్బెత్తు స్వభావం గల చిత్రపటాలు. జ్యామితి ఆకారాలను నేరుగా చేతికి అందించే సాధనం ఇదే.

(1) తక్షణ బోధనోపకరణాలు అందుబాటులో ఉన్న వస్తువులతో అప్పటికప్పుడు చేసేవి, అవి జ్యామితికి ప్రత్యేకం కావు. (3) పజిల్స్ ఆలోచనను పెంచుతాయి, కానీ ఆకారాల భావనకు ప్రధాన సాధనం కావు. (4) కొలతల టేపులు పొడవు కొలవడానికి, అదీ చూడగలిగితేనే సులువు. దృష్టి లోపానికి స్పర్శతో పనిచేసే ఉబ్బెత్తు చిత్రాలే ఉత్తమం.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం → స్పర్శ: ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు, బ్రెయిలీ, టేలర్ ఫ్రేమ్.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 117

దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు గణితంలోని సంఖ్యలను బోధించడానికి ఉపయోగించే లిపి

  1. (1)చిత్ర లిపి
  2. (2)బ్రెయిలీ లిపి
  3. (3)బ్రాహ్మి లిపి
  4. (4)దేవనాగర లిపి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) బ్రెయిలీ లిపి

దృష్టి లోపం (Visual Impairment) గల విద్యార్థులకు సంఖ్యలు నేర్పడానికి వాడే లిపి ఏదో అడుగుతున్నారు.

బ్రెయిలీ (Braille) ఉబ్బెత్తు చుక్కలతో వేళ్లతో తడిమి చదివే లిపి. లూయిస్ బ్రెయిలీ దీన్ని రూపొందించాడు. ఒక్కో అక్షరం ఆరు చుక్కల గడి (Braille cell) లో చుక్కల అమరికతో ఉంటుంది. సంఖ్యలకు ముందు సంఖ్యా సంకేతం (Number sign) పెడతారు. గణిత గుర్తుల కోసం ప్రత్యేక బ్రెయిలీ సంకేతాలు ఉన్నాయి.

కాబట్టి దృష్టి లోపం గల విద్యార్థులకు సంఖ్యలు బోధించే లిపి ఆప్షన్ (2) బ్రెయిలీ లిపి.

చిత్ర లిపిని కంటితో చూడాలి, స్పర్శతో చదవలేరు. బ్రాహ్మి ప్రాచీన భారతీయ లిపి. దేవనాగరి హిందీ, సంస్కృతం రాసే లిపి. ఇవి కంటితో చదివేవి, దృష్టి లోపం గలవారికి ఉపయోగపడవు. అందుకే (1), (3), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి లోపం → బ్రెయిలీ (ఆరు చుక్కల గడి), అబాకస్, టేలర్ ఫ్రేమ్.

కళా విద్య

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 114

పూర్తిగా చూపులేని విద్యార్థులు నిర్వహించలేని కృత్యం

  1. (1)పాటలు పాడటం
  2. (2)సంగీతం వినడం
  3. (3)స్పర్శ ద్వారా వస్తువుల ఆకారం, స్థితి చెప్పడం
  4. (4)చిత్ర లేఖనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) చిత్ర లేఖనం

పూర్తిగా చూపు లేని (Blind) విద్యార్థులు చేయలేని కృత్యం ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది ‘కాని’ రకం ప్రశ్న.

చూపు లేని పిల్లలు వినడం, స్పర్శ, మాట ద్వారా నేర్చుకుంటారు. చిత్ర లేఖనం (Drawing) లో రంగులు, గీతల స్థానం, నిష్పత్తి, మొత్తం బొమ్మ ఎలా ఉందో కళ్లతో చూస్తూ సరిచూసుకోవాలి. పూర్తిగా చూపు లేనివారికి ఇది సాధారణ పద్ధతిలో సాధ్యం కాదు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (4) చిత్ర లేఖనం.

పాటలు పాడటం (1), సంగీతం వినడం (2) వినికిడి, గొంతుపై ఆధారపడతాయి; చాలామంది చూపులేనివారు సంగీతంలో బాగా రాణిస్తారు. స్పర్శ ద్వారా వస్తువుల ఆకారం, స్థితి చెప్పడం (3) వారి ప్రధాన అభ్యసన మార్గమే; బ్రెయిలీ చదవడం కూడా స్పర్శ ద్వారానే. కాబట్టి ఈ మూడూ వారు చేయగలరు.

గుర్తుంచుకోండి: చూపు లేనివారు విని, తాకి, మాట్లాడి నేర్చుకుంటారు; కళ్లతో చేసే పని కష్టం.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 129

అంధులకు ఉపయోగపడని బోధనాభ్యసన కృతం

  1. (1)చర్చ - ప్రదర్శన
  2. (2)ఉపన్యాసం
  3. (3)భాషా ప్రయోగాలు
  4. (4)చిత్రలేఖనం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) చిత్రలేఖనం

పూర్తిగా చూపు లేని (అంధ) పిల్లలకు ఉపయోగపడని బోధనాభ్యసన కృత్యం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

అంధ పిల్లలు ప్రధానంగా వినికిడి, స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. మాటలతో జరిగే చర్చ, ఉపన్యాసం, భాషా కృత్యాలు వినికిడి మీద ఆధారపడతాయి కాబట్టి వారికి సులభంగా అందుతాయి. ప్రదర్శనను కూడా మాటల వర్ణన, స్పర్శ నమూనాలతో వారికి అనుకూలంగా మార్చవచ్చు.

చిత్రలేఖనం పూర్తిగా చూపు మీద ఆధారపడే కృత్యం: రంగులు, ఆకారాలు, గీతలు కంటితో చూసి గీయాలి. అందుకే అంధులకు ఉపయోగపడనిది చిత్రలేఖనం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

చర్చ-ప్రదర్శన, ఉపన్యాసం, భాషా ప్రయోగాలు చెవి ద్వారా అందే కృత్యాలు, అంధులకు బాగా ఉపయోగపడతాయి. కాబట్టి (1), (2), (3) సరికావు.

గుర్తుంచుకోండి: అంధులకు చెవి, చేతి స్పర్శ ఆధారం; చూపు మీద ఆధారపడిన కృత్యాలు పనికిరావు.

సైన్స్ బోధన

సాంఘిక శాస్త్రం బోధన

పారిశ్రామిక కళలు, వ్యాయామ విద్య

ఇతర అవసరాలు (సంక్షిప్తంగా)

పరీక్ష కోణం: గణితం - బ్రెయిలీ లిపి, నెమెత్ కోడ్ (బ్రెయిలీ గణిత కోడ్), అబాకస్, ఉబ్బెత్తు చిత్రాలు, మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్, ట్రేసింగ్ చక్రం + రబ్బరు చాప. జ్యామితి భావనలకు ఉబ్బెత్తు చిత్రపటాలు. సైన్స్ - ఉబ్బెత్తు రేఖా చిత్రాలు, ప్రదర్శనకు దగ్గరగా, ముందే పరికరాల పరిశీలన. సాంఘిక శాస్త్రం - సరళమైన, రెండు చేతుల్లో పట్టే ఉబ్బెత్తు పటాలు, పటాల శ్రేణి. అంధులు చేయలేని / ఉపయోగపడని కృత్యం - చిత్రలేఖనం. శ్రవణ ఉపకరణాలు దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి. బ్రెయిలీ పుస్తకాలు నిలువుగా. SSC పరీక్షల్లో లేఖకుడు.

మెమొరీ కోడ్: విషయాల వారీగా ఒక్కో పదం "గణితం-నెమెత్, సైన్స్-దగ్గర, సాంఘికం-సరళ పటం, కళ-ప్రక్రియ" - "నెమ్మదిగా దగ్గరకు వచ్చి సరళంగా ప్రయత్నించు" (నె-ద-స-ప్ర).

అంశం 10 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

బ్రెయిలీ వాడే అంధ విద్యార్థులకు రాత నైపుణ్యాల్లో ప్రత్యేకంగా నేర్పాల్సినది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ముద్రణ లిపిలో సంతకం చేయడం

బ్రెయిలీ వాడే విద్యార్థులకు ముద్రణ లిపిలో సంతకం చేయడం నేర్పాలి; బ్రెయిలీ రాత తర్వాత కీబోర్డ్, కంప్యూటర్ నైపుణ్యాలు పెంచాలి.

అందమైన చేతిరాత, బొమ్మలు గీయడం, కాలిగ్రఫీ దృశ్య నైపుణ్యాలు; అంధ విద్యార్థి రాత నైపుణ్యాల జాబితాలో ఇవి లేవు.

ప్రశ్న 2 / 5

రికార్డు చేసిన పాఠాలు వినేటప్పుడు దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థికి సూచించే పద్ధతి ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వినే ముందు ప్రశ్నలు చదవడం, పరధ్యానం తగ్గించడం, అవసరమైనప్పుడు ఆపి నోట్స్ రాయడం

రికార్డు చేసిన పాఠాలు వినేటప్పుడు పరధ్యానం తగ్గించాలి, వినే ముందు ప్రశ్నలు చదవాలి, టేపులో సంబంధిత భాగాలు తెలుసుకోవాలి, కొంత విని ఆపి నోట్స్ రాసి రికార్డర్ వేగం సర్దుబాటు చేయాలి.

ఒక్కసారిగా వేగంగా వినడం, శబ్దాల మధ్య వినడం, నోట్స్ రాయకపోవడం గ్రహణాన్ని తగ్గిస్తాయి.

ప్రశ్న 3 / 5

అంధ విద్యార్థులకు గణితం బోధనలో ఉపయోగపడే సామగ్రి కానిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) రంగుల బోర్డుపై చిన్న అక్షరాల చార్టు

ట్రేసింగ్ చక్రం-రబ్బరు చాప, ఉబ్బెత్తు రేఖల కాగితం, మాట్లాడే కాలిక్యులేటర్, అబాకస్, బ్రెయిలీ కొలత పరికరాలు స్పర్శ, వినికిడి ద్వారా గణితం నేర్పుతాయి.

రంగుల బోర్డుపై చిన్న అక్షరాల చార్టు చూపుపై ఆధారపడుతుంది; అంధ విద్యార్థికి పనికిరాదు.

ప్రశ్న 4 / 5

స్పర్శ పటాలు పరిమిత సమాచారమే ఇస్తాయి కాబట్టి ఎక్కువ సమాచారం కోసం ఏం చేయాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పటాల శ్రేణి వాడాలి - ఒక్కో పటంలో కొంత సమాచారం

స్పర్శ పటాలు సరళంగా ఉండాలి కాబట్టి పరిమిత సమాచారమే ఇస్తాయి; ఎక్కువ సమాచారం కావాలంటే పటాల శ్రేణి వాడాలి.

ఒకే పటంలో అన్ని వివరాలు నింపితే స్పర్శతో అర్థం కాదు; పటాలు మానేయడం, ముద్రిత పటం ఇవ్వడం అంధులకు ఉపయోగపడవు.

ప్రశ్న 5 / 5

అంధ విద్యార్థులకు రంగుల గురించి బోధించడంలో సరైన పద్ధతి ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రంగుల పదజాలం, సాధారణ రంగు వస్తువులు నేర్పాలి (ఉదా: ఏనుగు బూడిద, మంచు తెలుపు, ఆకాశం నీలం)

అంధ విద్యార్థులు నిజమైన రంగును గ్రహించలేరు; కానీ రంగుల పదజాలం, సాధారణ వస్తువుల రంగులు నేర్పాలి. రంగుల సమన్వయం అవగాహన వారి వ్యక్తిత్వానికి, సామాజిక జీవితానికి ముఖ్యం.

అసలు నేర్పకపోవడం, చూపించి గుర్తించమనడం, వాసనతో నేర్పడం సరైన పద్ధతులు కావు.