సవరణ ఎందుకు, ఎప్పుడు?
- RTE చట్టం 2009 ను కేంద్ర ప్రభుత్వం పునఃసమీక్షించి 2012లో పార్లమెంటులో సవరించింది. దీనిని బాలలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు (సవరణ) చట్టం, 2012 అంటారు (2012 చట్టం సంఖ్య 30).
- రాజ్యసభ ఆమోదం: 24 ఏప్రిల్ 2012; రాష్ట్రపతి ఆమోదం: 19 జూన్ 2012; అమలు: 1 ఆగస్టు 2012.
- 2009 చట్టంలో వైకల్యం ఉన్న పిల్లల గురించి స్పష్టత తక్కువ. ఆ లోటును ఈ సవరణ తీర్చింది.
ముఖ్య మార్పులు
| మార్పు | వివరం |
|---|---|
| వెనుకబడిన వర్గంలో చేర్పు | సెక్షన్ 2(డి) లోని "వెనుకబడిన వర్గానికి చెందిన బిడ్డ" నిర్వచనంలో వైకల్యం ఉన్న బిడ్డను చేర్చారు. అంటే 25% సీట్ల కోటా వీరికీ వర్తిస్తుంది |
| "వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ" నిర్వచనం (కొత్త సెక్షన్ 2(ఈఈ)) | PWD చట్టం 1995 లో చెప్పిన వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ; నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 ప్రకారం వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ; అదే చట్టం ప్రకారం తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ |
| సెక్షన్ 3(1) | 6-14 ఏళ్ల ప్రతి బిడ్డకూ, వెనుకబడిన / బలహీన వర్గాల బిడ్డలతో సహా, పరిసర పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య |
| కొత్త సెక్షన్ 3(3) | వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు PWD చట్టం 1995 అధ్యాయం 5 (విద్య) ఇచ్చే హక్కులన్నీ ఉంటాయి |
| ఇంటి వద్ద విద్య | బహుళ వైకల్యాలు లేదా తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు **ఇంటి వద్ద విద్య (హోమ్ బేస్డ్ ఎడ్యుకేషన్)**ను ఎంచుకునే హక్కు |
| ఆర్టికల్ 29, 30 | రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 29, 30 (మైనారిటీల హక్కులు) కి లోబడి ఈ చట్టం వర్తిస్తుంది |
| మతపరమైన సంస్థలు | మదర్సాలు, వేద పాఠశాలలు, ప్రధానంగా మత బోధన చేసే విద్యాసంస్థలకు ఈ చట్టం వర్తించదు |
| SMC | మైనారిటీ పాఠశాలల్లో, ఇతర ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో SMC సలహా పాత్ర మాత్రమే నిర్వహిస్తుంది |
| సమయ పరిమితి | విద్యార్థి-ఉపాధ్యాయ నిష్పత్తి సాధించే గడువు "6 నెలలు" నుంచి "3 ఏళ్లు"కు మార్పు (సెక్షన్ 25) |
- సారాంశం: 6-14 ఏళ్ల వైకల్యం ఉన్న పిల్లలందరూ తమకు దగ్గరలోని పాఠశాలలో (సాధారణ పాఠశాలలో) ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు తప్పకుండా ఉచిత, నిర్బంధ విద్య పొందాలని 2012 సవరణ స్పష్టం చేసింది.
పరీక్ష కోణం: 2012 సవరణ = చట్టం సంఖ్య 30, అమలు 1-8-2012. వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్య = సెక్షన్ 3(3). వారి విద్య సాధారణ (పరిసర) పాఠశాలల్లోనే. తీవ్ర / బహుళ వైకల్యం ఉన్నవారికి ఇంటి వద్ద విద్య ఎంచుకునే అవకాశం. నిర్వచనాలు PWD 1995, నేషనల్ ట్రస్ట్ 1999 నుంచి. మదర్సాలు, వేద పాఠశాలలు RTE పరిధిలో లేవు.
మెమొరీ కోడ్: 2012 మార్పులు "వె-ఇం-మ-స": వెనుకబడిన వర్గంలో వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ, ఇంటి వద్ద విద్య, మదర్సాలు / వేద పాఠశాలలకు మినహాయింపు, సలహా SMC. సెక్షన్ గుర్తు "3(3) = 3వ సెక్షన్లో 3వ ఉప సెక్షన్ - వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ".
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్యకు సంబంధించి, విద్యా హక్కు చట్టం - 2009 సూచించే సెక్షన్
- (1)3(1)
- (2)3(2)
- (3)3(3)
- (4)3(4)
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 3(3)
RTE Act 2009లో ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్య గురించి చెప్పే సెక్షన్ ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
RTE Act సెక్షన్ 3 ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు గురించి చెబుతుంది. 3(1) ప్రకారం 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల ప్రతి పిల్లవాడికి దగ్గరలోని బడిలో ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య పొందే హక్కు ఉంది. 3(2) ప్రకారం ఆ చదువు కోసం పిల్లవాడు ఎలాంటి ఫీజు, ఖర్చు చెల్లించనక్కర్లేదు. 2012 సవరణ చట్టం ఈ సెక్షన్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం నిబంధనలు చేర్చి, 3(3)ను కలిపింది. దాని ప్రకారం బహుళ వైకల్యాలు, తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఇంటి వద్దే విద్య (Home Based Education) ఎంచుకునే హక్కు కూడా ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 3(3).
3(1) (1) అందరి పిల్లల విద్యా హక్కు గురించిన సాధారణ నిబంధన. 3(2) (2) ఫీజు లేకపోవడం గురించి చెబుతుంది. RTE సెక్షన్ 3లో 3(4) (4) అనే ఉప సెక్షన్ లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE 3(3) = వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు, Home Based Education (2012 సవరణ).
ఉచిత నిర్బంధ విద్యాహక్కు చట్టం-2009 ప్రకారం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు విద్యను ఈ పాఠశాలల ద్వారా అందించాలి.
- (1)ప్రత్యేక పాఠశాలలు
- (2)సాధారణ పాఠశాలలు
- (3)గురుకుల పాఠశాలలు
- (4)కేంద్రీయ విద్యాలయాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సాధారణ పాఠశాలలు
RTE Act 2009 ప్రకారం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (CWSN) ఏ పాఠశాలల్లో చదవాలో అడుగుతున్నారు.
RTE Act 2009 6 – 14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ పొరుగు పాఠశాలలో (Neighbourhood School) ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య హక్కు ఇచ్చింది. దివ్యాంగ పిల్లలు కూడా ఈ హక్కులో భాగమే; వారు ఇతర పిల్లలతో కలిసి సాధారణ పాఠశాలల్లో చదవాలన్నది సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) ఆలోచన. అవసరమైన సహాయక ఉపకరణాలు, ర్యాంపులు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల సహాయం అక్కడే అందాలి. తీవ్ర వైకల్యం ఉన్నవారికి ఇంటి వద్ద విద్య (Home-based Education) అవకాశం కూడా ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సాధారణ పాఠశాలలు.
ప్రత్యేక పాఠశాలలు (1) పిల్లలను వేరు చేస్తాయి; అది సమ్మిళిత విద్యకు వ్యతిరేకం. గురుకుల పాఠశాలలు (3), కేంద్రీయ విద్యాలయాలు (4) కొన్ని రకాల ప్రభుత్వ పాఠశాలలు మాత్రమే; చట్టం CWSN ను వాటికే పరిమితం చేయలేదు.
గుర్తుంచుకోండి: RTE + సమ్మిళిత విద్య = CWSN కూడా సాధారణ బడిలోనే.