AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 11 · జాతీయ చట్టాలు: RCI, PWD, నేషనల్ ట్రస్ట్, RTE, RPwD

జాతీయ చట్టాలు: పరిచయం, కాలక్రమం

విద్య ప్రతి బిడ్డకు ఉన్న ప్రాథమిక హక్కు. మనిషి గౌరవంగా, ఉన్నతంగా బతకడానికి విద్యే అతి ముఖ్యమైన సాధనం. సమాజం ముందుకు వెళ్లడానికి, స్థిరమైన అభివృద్ధికి కూడా విద్యే మంచి మార్గం. కులం, లింగం, మతం, వైకల్యం - ఏదీ చూడకుండా ప్రతి వ్యక్తికీ విద్య అందించడం ప్రభుత్వం (రాజ్యం) బాధ్యత. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21ఏ విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది (వివరాలు "విద్యపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు" అధ్యాయంలో చూడండి). ఆ హక్కును ఆచరణలోకి తెచ్చినవి కింది చట్టాలు.

వైకల్య రంగంలో చట్టాల కాలక్రమం

సంవత్సరంచట్టంముఖ్య ఉద్దేశం
1987మానసిక ఆరోగ్య చట్టం (మెంటల్ హెల్త్ యాక్ట్)మానసిక అనారోగ్యం ఉన్నవారి చికిత్స, సంరక్షణ; వైకల్యానికి సంబంధించి వచ్చిన మొదటి చట్టం ఇదే (2017లో దీని స్థానంలో మానసిక ఆరోగ్య సంరక్షణ చట్టం వచ్చింది)
1992RCI చట్టంపునరావాస నిపుణుల శిక్షణ ప్రమాణాలు, కేంద్ర పునరావాస రిజిస్టర్
1995PWD చట్టంవైకల్యం ఉన్నవారికి సమాన అవకాశాలు, హక్కుల పరిరక్షణ, సంపూర్ణ భాగస్వామ్యం; 7 వైకల్యాలు
1999నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టంఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మెంటల్ రిటార్డేషన్, బహుళ వైకల్యాలు ఉన్నవారి సంక్షేమం
2009RTE చట్టం6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్య
2012RTE సవరణ చట్టంవైకల్యం ఉన్న పిల్లలను స్పష్టంగా RTE పరిధిలోకి తేవడం, ఇంటి వద్ద విద్య ఎంపిక
2016RPwD చట్టంPWD చట్టం 1995 స్థానంలో; 21 వైకల్యాలు; UNCRPD కి అనుగుణంగా

పరీక్ష కోణం: "వైకల్యానికి సంబంధించిన మొదటి చట్టం" అని అడిగి ఎంపికల్లో మానసిక ఆరోగ్య చట్టం ఉంటే అదే సమాధానం (1987). వైకల్యం ఉన్నవారి హక్కులన్నిటినీ కలిపి చెప్పిన మొదటి సమగ్ర చట్టం PWD చట్టం 1995. కాలక్రమం: RCI (1992) → PWD (1995) → నేషనల్ ట్రస్ట్ (1999) → RPwD (2016). సమాచార హక్కు (RTI) చట్టానికి వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యతో నేరుగా సంబంధం లేదు.

మెమొరీ కోడ్: "87 - 92 - 95 - 99 - 09 - 16" = మానసిక ఆరోగ్యం → RCI → PWD → ట్రస్ట్ → RTE → RPwD. గుర్తు: "మా రి పి ట్ర రై హ" - మానసిక, రిహాబిలిటేషన్, పిడబ్ల్యూడీ, ట్రస్ట్, రైట్ టు ఎడ్యుకేషన్, హక్కుల చట్టం (RPwD).

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 21

ఈ చట్టాల సరైన కాలక్రమానుసారాన్ని గుర్తించండి. a. NT Act b. RCI Act c. PWD Act d. RPWD Act

  1. (1)a, b, c, d
  2. (2)b, c, d, a
  3. (3)b, c, a ,d
  4. (4)c, b, a, d
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) b, c, a ,d

నాలుగు వైకల్య చట్టాలను అవి వచ్చిన సంవత్సరాల క్రమంలో అమర్చమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ఒక్కో చట్టం సంవత్సరం: RCI Act (భారత పునరావాస మండలి చట్టం) 1992. PwD Act (వికలాంగుల సమాన అవకాశాలు, హక్కుల రక్షణ, పూర్తి భాగస్వామ్య చట్టం) 1995. NT Act (National Trust Act: ఆటిజం, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, బుద్ధిమాంద్యత, బహుళ వైకల్యాల వారి సంక్షేమం కోసం) 1999. RPwD Act (వైకల్యం గల వ్యక్తుల హక్కుల చట్టం, 21 వైకల్యాలు) 2016.

క్రమం: 1992 (b) → 1995 (c) → 1999 (a) → 2016 (d), అంటే b, c, a, d. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).

ఆప్షన్ (1) NT Actను మొదట పెట్టింది, కానీ అది 1999లో వచ్చింది. ఆప్షన్ (2) RPwD Actను NT Act కంటే ముందు పెట్టింది; 2016 చట్టం 1999 కంటే ముందు రాదు. ఆప్షన్ (4) PwD Actను RCI Act కంటే ముందు పెట్టింది; కానీ 1995 కంటే 1992 ముందు.

గుర్తుంచుకోండి: 92 RCI → 95 PwD → 99 NT → 2016 RPwD.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 140

భారత ప్రభుత్వం దివ్యాంగుల కోసం మొదటగా ఆమోదించిన చట్టం

  1. (1)మానసిక ఆరోగ్య చట్టం
  2. (2)వికలాంగుల చట్టం
  3. (3)భారత పునరావాస మండలి చట్టం
  4. (4)జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మానసిక ఆరోగ్య చట్టం

ఇచ్చిన నాలుగు చట్టాల్లో భారత ప్రభుత్వం మొదట ఆమోదించినది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. దీనికి సంవత్సరాల వరుస తెలిస్తే చాలు.

చట్టాల సంవత్సరాలు: మానసిక ఆరోగ్య చట్టం (Mental Health Act) 1987, భారత పునరావాస మండలి (RCI) చట్టం 1992, వికలాంగుల చట్టం (PwD Act) 1995, జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం (National Trust Act) 1999. వీటిలో అన్నింటికన్నా ముందుది 1987 నాటి మానసిక ఆరోగ్య చట్టం. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1).

RCI చట్టం 1992 లో వచ్చింది, కాబట్టి (3) సరికాదు. వికలాంగుల చట్టం 1995 లో, జాతీయ ట్రస్ట్ చట్టం 1999 లో వచ్చాయి, కాబట్టి (2), (4) సరికావు. ఇక్కడ చాలామంది (2) ఎంచుకుంటారు, ఎందుకంటే అది దివ్యాంగులకు సమగ్ర హక్కులు ఇచ్చిన మొదటి చట్టం. కానీ ప్రశ్న అడిగింది ఇచ్చిన వాటిలో మొదట వచ్చిన చట్టం.

గుర్తుంచుకోండి: 1987 మానసిక ఆరోగ్యం, 1992 RCI, 1995 PwD, 1999 జాతీయ ట్రస్ట్.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 5

క్రిందివానిలో ఏ చట్టం ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల విద్యకు సంబంధించినది కాదు

  1. (1)RTE చట్టం
  2. (2)RPWD చట్టం
  3. (3)RTI చట్టం
  4. (4)RCI చట్టం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) RTI చట్టం

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల (CWSN) విద్యతో సంబంధం లేని చట్టం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

RTE Act 2009 ఆరు నుంచి పద్నాలుగేళ్ల పిల్లలందరికీ, దివ్యాంగ పిల్లలతో సహా, ఉచిత నిర్బంధ విద్యను హక్కుగా ఇచ్చింది. RPwD Act 2016 దివ్యాంగుల సమ్మిళిత విద్య గురించి ప్రత్యేక అధ్యాయం పెట్టింది. RCI Act 1992 ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ, నమోదును నియంత్రిస్తుంది. RTI Act 2005 మాత్రం ప్రభుత్వ సమాచారం పొందే హక్కు చట్టం; దానికి విద్యతో నేరుగా సంబంధం లేదు.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) RTI చట్టం.

RTE (1), RPWD (2), RCI (4) మూడూ CWSN విద్యను నేరుగా ప్రభావితం చేస్తాయి. పేర్లు దగ్గరగా ఉండడం వల్ల RTE, RTI కలగలిసిపోకుండా జాగ్రత్తగా చదవండి.

గుర్తుంచుకోండి: RTI = సమాచార హక్కు; RTE = విద్యా హక్కు.

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

6-14 ఏళ్ల పిల్లల విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసిన రాజ్యాంగ ఆర్టికల్ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఆర్టికల్ 21ఏ

86వ రాజ్యాంగ సవరణ (2002) ద్వారా చేర్చిన ఆర్టికల్ 21ఏ 6-14 ఏళ్ల పిల్లల ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది. ఆ హక్కును అమలు చేసే చట్టమే RTE 2009.

ఆర్టికల్ 21 జీవించే హక్కు; ఆర్టికల్ 45 ఆదేశ సూత్రం (ఇప్పుడు 6 ఏళ్ల లోపు పిల్లల సంరక్షణ); ఆర్టికల్ 46 బలహీన వర్గాల విద్యా-ఆర్థిక ప్రయోజనాలు.

ప్రశ్న 2 / 5

కింది వాటిలో వైకల్య రంగంలో అన్నిటికంటే ముందు వచ్చిన చట్టం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) మానసిక ఆరోగ్య చట్టం

మానసిక ఆరోగ్య చట్టం 1987లో వచ్చింది. ఇది ఈ జాబితాలో అన్నిటికంటే పాతది.

RCI చట్టం 1992లో, PWD చట్టం 1995లో, నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 1999లో వచ్చాయి; ఇవన్నీ 1987 తర్వాతే.

ప్రశ్న 3 / 5

PWD చట్టం 1995 స్థానంలో వచ్చిన చట్టం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) RPwD చట్టం 2016

RPwD చట్టం 2016 సెక్షన్ 102 PWD చట్టం 1995 ను రద్దు చేసింది; దాని స్థానంలో 21 వైకల్యాలతో కొత్త చట్టం వచ్చింది.

RTE చట్టం పిల్లల విద్యా హక్కు కోసం, నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 4 వైకల్యాల సంక్షేమం కోసం, RCI సవరణ RCI పరిధి విస్తరణ కోసం వచ్చాయి. ఇవేవీ PWD ని రద్దు చేయలేదు.

ప్రశ్న 4 / 5

6 నుంచి 14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ విద్యను హామీ ఇచ్చిన చట్టం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) RTE చట్టం

బాలలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్యా హక్కు చట్టం 2009 (RTE) 6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ పరిసర పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్య పూర్తయ్యే వరకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య హక్కు ఇచ్చింది.

RCI చట్టం నిపుణుల శిక్షణ కోసం, PWD చట్టం వైకల్యం ఉన్నవారి హక్కుల కోసం (18 ఏళ్ల వరకు ఉచిత విద్య), నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 4 వైకల్యాల సంక్షేమం కోసం.

ప్రశ్న 5 / 5

2012 సంవత్సరం జాతీయ చట్టాల కాలక్రమంలో దేనికి ప్రసిద్ధి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) RTE సవరణ చట్టం

2012లో RTE చట్టాన్ని సవరించి వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను స్పష్టంగా దాని పరిధిలోకి తెచ్చారు; తీవ్ర / బహుళ వైకల్యం ఉన్నవారికి ఇంటి వద్ద విద్య ఎంపిక ఇచ్చారు.

RPwD చట్టం 2016లో, నేషనల్ ట్రస్ట్ చట్టం 1999లో, RCI సవరణ 2000లో వచ్చాయి.