ప్రతి మనిషికీ గౌరవంతో, ఆత్మాభిమానంతో జీవించే హక్కు ఉంది. ఆ హక్కుకు విద్యా రంగంలో రూపమే సమ్మిళిత విద్య. UNICEF మధ్యకాలిక వ్యూహాత్మక ప్రణాళిక (2002-05), పిల్లల హక్కుల ఒడంబడిక కూడా పిల్లలందరికీ నాణ్యమైన విద్య అందాలని, దాన్ని వారు పూర్తి చేసేలా చూడాలని గట్టిగా కోరాయి. ప్రభుత్వాలు, NGO లు, ఐక్యరాజ్యసమితి సంస్థలు ఈ దిశగా ఎన్నో కార్యక్రమాలు చేపట్టాయి.
అర్థం
- పిల్లల మధ్య ఉండే శారీరక, మానసిక, జ్ఞానాత్మక (బౌద్ధిక), సామాజిక, ఉద్వేగపరమైన భేదాలతో సంబంధం లేకుండా, వారికి వారి పరిసరాల్లో (ఇంటి దగ్గర) ఉన్న సాధారణ పాఠశాలల్లోనే విద్య అందించడమే సమ్మిళిత విద్య.
- సాధారణ పాఠశాల విద్యే రకరకాల విద్యార్థుల అవసరాలకు స్పందించేంత విస్తృతంగా, అనువుగా ఉండాలి.
- బడిలో నిర్వహించే ప్రతి కార్యక్రమంలోనూ పిల్లల మధ్య తేడా చూపకుండా అందరికీ అవకాశం ఇవ్వాలి.
- ప్రతి బిడ్డ ప్రత్యేకమైనవాడే. కాబట్టి ప్రతి విద్యార్థిని ఒక విశిష్ట వ్యక్తిగా గుర్తించి, అతని వ్యక్తిత్వాన్ని గౌరవించడమే మన లక్ష్యం.
- సమ్మిళితం అంటే పిల్లలందరూ తమ వ్యక్తిగత లక్షణాలతో సంబంధం లేకుండా అన్ని కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం. ఇది సాధ్యం కావాలంటే సమాజ సభ్యులు, ఉపాధ్యాయులు, తల్లిదండ్రులు, అధికారులు, ప్రభుత్వ విధానాలు - అన్నీ అనుకూలంగా ఉండాలి.
- సమ్మిళిత విద్య అంటే మినహాయింపునకు గురైన విద్యార్థులను కేవలం ప్రధాన స్రవంతి బడిలో కూర్చోబెట్టడం కాదు. గతంలో పక్కన పెట్టిన అందరినీ, అన్ని రకాల మినహాయింపులకు గురైన యువతను భాగస్వాములను చేయడం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు సాధారణ పాఠశాల యందు విద్యను అభ్యసించడం అనేది
- (1)స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్
- (2)సహిత విద్య
- (3)సమగ్ర విద్య
- (4)వృత్తి విద్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సహిత విద్య
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (CWSN) సాధారణ బడిలో, మిగతా పిల్లలతో కలిసి చదువుకునే విధానానికి పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CWSN విద్యలో మూడు విధానాలు ఉన్నాయి. స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్: ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో, వేరుగా చదువు. సమగ్ర విద్య (Integrated Education): పిల్లవాడిని సాధారణ బడిలో చేర్చినా, అతనే బడికి సర్దుకోవాలి; బడి పెద్దగా మారదు. సహిత లేదా సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education): సాధారణ బడే మారుతుంది; పాఠ్యాంశం, బోధన, భవనం, మూల్యాంకనం అన్నీ ప్రతి పిల్లవాడి అవసరాలకు తగ్గట్టు మార్చి, అందరూ ఒకే తరగతిలో కలిసి నేర్చుకుంటారు. RTE Act 2009, RPwD Act 2016, NEP 2020 అన్నీ ఈ విధానాన్నే సమర్థిస్తాయి.
కాబట్టి అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) సహిత విద్య.
స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (1) సాధారణ బడిలో కాకుండా వేరుగా జరుగుతుంది. సమగ్ర విద్య (3) కూడా సాధారణ బడిలోనే జరుగుతుంది, అందుకే ఇక్కడ చాలామంది తికమకపడతారు; కానీ ఈ రోజు అందరితో కలిసి చదువుకోవడానికి ప్రామాణిక పదం సహిత విద్య. వృత్తి విద్య (4) ఉపాధి నైపుణ్యాలకు సంబంధించినది.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక = వేరుగా; సమగ్ర = పిల్లవాడు సర్దుకోవాలి; సహిత = బడి మారుతుంది.
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలను దృష్టిలో పెట్టుకొని సాధారణ విద్యార్థులందరితో కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు నిర్వహించడం అనేదానిని ఇలా పిలుస్తారు.
- (1)వ్యాయామ విద్య
- (2)సరళ విద్య
- (3)సాధారణ విద్య
- (4)సహిత విద్య
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) సహిత విద్య
ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలను (CWSN) సాధారణ పిల్లలతో కలిపి ఒకే తరగతిలో బోధించడాన్ని ఏమంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సహిత విద్య లేదా సమ్మిళిత విద్య (Inclusive Education) లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు తమ దగ్గరి సాధారణ పాఠశాలలోనే, తోటివారితో కలిసి చదువుతారు. వారి అవసరాలకు తగినట్లు బోధనను, పాఠ్యప్రణాళికను, తరగతి వాతావరణాన్ని పాఠశాలే మార్చుకుంటుంది. RPwD చట్టం 2016, NEP 2020, సమగ్ర శిక్ష ఈ విధానాన్నే ప్రోత్సహిస్తున్నాయి.
కాబట్టి అందరినీ కలిపి బోధనాభ్యసన కృత్యాలు చేయించడం సహిత విద్య. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).
వ్యాయామ విద్య శారీరక దృఢత్వానికి సంబంధించినది. సరళ విద్య అనే ప్రత్యేక భావన లేదు. సాధారణ విద్యలో ప్రత్యేక అవసరాలను దృష్టిలో పెట్టుకునే ఏర్పాటు ఉండాలనే నియమం లేదు. ఇక్కడ చాలామంది (3) ఎంచుకుంటారు, కానీ ప్రత్యేక అవసరాలను పట్టించుకుంటూ అందరితో కలిపి బోధించడమే సహిత విద్య.
గుర్తుంచుకోండి: అందరూ ఒకే తరగతిలో, ఒక్కొక్కరి అవసరానికి తగిన బోధన = సహిత విద్య.
నిర్వచనాలు
| నిర్వచనం | సారాంశం |
|---|---|
| సాధారణ నిర్వచనం | ఏ రంగంలోనైనా బలాలు, బలహీనతలతో సంబంధం లేకుండా బడిలోని విద్యార్థులందరూ బడి సముదాయంలో భాగం కావడమే సమ్మిళిత విద్య. ఇతర విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, సహాయ సిబ్బందితో తామూ భాగమే అనే భావన (చెందిన భావం) విద్యార్థులకు కలగడం ఇక్కడ ముఖ్యం |
| మంచి బోధన కోణం | మంచి బోధనకు దారి తీసే అన్ని ఆచరణల కలయికే సమ్మిళిత విద్య. పిల్లల గురించి లోతుగా ఆలోచించి, అందరినీ చేరుకునే మార్గాలు కనుగొనేవాడే ఆదర్శ ఉపాధ్యాయుడు |
| సమాజ జీవిత కోణం | పెద్దలు రకరకాల జాతులు, మతాలు, ఆశయాలు, బలహీనతలు ఉన్నవారితో కలిసి సమ్మిళిత సమాజాల్లో పనిచేస్తారు. కాబట్టి అన్ని వయసుల పిల్లలు తాము పెద్దయ్యాక జీవించబోయే లాంటి పరిసరాల్లోనే నేర్చుకోవాలి, ఎదగాలి |
స్వభావం
- విద్యార్థులందరినీ దృష్టిలో పెట్టుకుని బోధనాభ్యసనను ప్రణాళిక చేస్తారు.
- ప్రతి విద్యార్థికీ అన్ని విషయాల్లో, అన్ని కార్యకలాపాల్లో పాల్గొనే హక్కు ఉంటుంది.
- ఉపాధ్యాయులు, విద్యార్థులు అందరూ ఒకే సముదాయానికి చెందినవారమనీ, ఆ సముదాయంలో అందరికీ సమాన సభ్యత్వం ఉందనీ భావిస్తారు.
- సమ్మిళిత పాఠ్యప్రణాళిక తయారీలో, అమలులో తల్లిదండ్రుల ప్రమేయం ఉంటుంది.
- సమ్మిళిత విద్య శిశు కేంద్రీకృతం (చైల్డ్ సెంట్రిక్).
- సమ్మిళిత పాఠ్యప్రణాళిక భేదాలను అర్థం చేసుకుని గౌరవిస్తుంది; సమాజంలోని భిన్న సంస్కృతులను అర్థం చేసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
- బడి చదువు పూర్తయ్యాక ప్రతి ఒక్కరూ రకరకాల మనుషులతో కలిసి పనిచేయాలి. కలిసిపోవడం ఇష్టం లేని వ్యక్తి పనిలో రాణించలేడు. కాబట్టి రేపటి నిజ జీవితాన్ని బడిలోనే అనుభవంలోకి తేవడం కూడా సమ్మిళిత విద్య లక్ష్యమే.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
సహిత విద్య అనేది ఇలా ఉండాలి.
- (1)విషయం కేంద్రీకృతంగా
- (2)ప్రత్యేక బోధకుల కేంద్రంగా
- (3)పిల్లవాడు కేంద్రంగా
- (4)యాజమాన్యం కేంద్రంగా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) పిల్లవాడు కేంద్రంగా
సహిత విద్య (Inclusive Education) దేని చుట్టూ తిరగాలో అడిగారు.
సహిత విద్య మూల ఆలోచన: ప్రతి పిల్లవాడూ వేరు, ప్రతి ఒక్కరికీ వారి సామర్థ్యం, అవసరం ప్రకారం నేర్చుకునే అవకాశం ఉండాలి. పిల్లవాడిని వ్యవస్థకు సరిపెట్టడం కాదు, పాఠశాలనే పిల్లవాడి అవసరాలకు తగినట్లు మార్చాలి. అంటే బోధన, పాఠ్యాంశం, మూల్యాంకనం అన్నీ పిల్లవాడి కేంద్రంగా ఉండాలి. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) పిల్లవాడు కేంద్రంగా.
విషయ కేంద్రిత విధానంలో పాఠం పూర్తి చేయడమే లక్ష్యం అవుతుంది, పిల్లల తేడాలు పట్టించుకోరు. ప్రత్యేక బోధకుల కేంద్రంగా ఉంటే అది స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ లా మారుతుంది. యాజమాన్యం కేంద్రంగా ఉండటం పరిపాలనకు సంబంధించినది. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Inclusive Education = Child Centric.
సమ్మిళిత విద్యను అర్థం చేసుకోవడానికి గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- వైవిధ్యాన్ని స్వాగతించడం.
- ఉచిత, నిర్బంధ విద్య అందించడం.
- సమానత్వం, అందరినీ చేర్చుకోవడం, వివక్ష చూపకపోవడం.
- నాణ్యమైన విద్య పొందే హక్కు, ఆ విద్యా ప్రక్రియలో సంతృప్తి పొందే హక్కు.
- సమాజం మానవ హక్కులను అర్థం చేసుకోవడం.
- వైకల్యం ఉన్న వ్యక్తులకు శారీరక, సామాజిక, ఉద్వేగ రంగాల్లో సమాన భాగస్వామ్యం.
- RTE చట్టం 2009 కులం, మతం, సామర్థ్యం వంటి భేదాలు లేకుండా అందరికీ విద్య అందించాలని చెబుతుంది (చట్టం వివరాలు "జాతీయ చట్టాలు" అధ్యాయంలో).
- వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు తమ సామర్థ్యాలు, అవసరాలకు తగ్గ విద్య పొందే హక్కు ఉంది. వారిని వేరుగా చూడకుండా సాధారణ పిల్లలతో సమానంగా పరిగణించాలి. వారిపై జాలి చూపడం మాని, వారి సామర్థ్యాలను గుర్తించి ఆత్మాభిమానానికి విలువ ఇవ్వడం సమాజ శ్రేయస్సుకు మంచిది.
పరీక్ష కోణం: సమ్మిళిత విద్య = ఇంటి దగ్గరి సాధారణ బడిలో, సాధారణ పిల్లలతో కలిసి, అన్ని కార్యక్రమాల్లో పాల్గొంటూ చదవడం. ఇది శిశు కేంద్రీకృతం (విషయ కేంద్రం కాదు, స్పెషల్ ఎడ్యుకేటర్ కేంద్రం కాదు). కేవలం "కూర్చోబెట్టడం" కాదు - చెందిన భావం, సమాన సభ్యత్వం ముఖ్యం.
మెమొరీ కోడ్: "ఇం-సా-అ-శి" - సమ్మిళిత విద్య: ఇంటి దగ్గరి బడి, సాధారణ తరగతి, అన్ని కార్యక్రమాల్లో భాగం, శిశు కేంద్రం. "జాలి కాదు, సామర్థ్యం" - జాలి చూపడం మాని సామర్థ్యం చూడాలి.