AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 14 / 15 · విద్య: భావన, ప్రతినిధి సంస్థలు, తాత్త్విక దృక్పథాలు

ఠాగూర్, జిడ్డు కృష్ణమూర్తి: తాత్త్విక భావనలు, విద్య

రవీంద్రుడు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి; తన "గీతాంజలి" గ్రంథానికి నోబెల్ బహుమతితో విశ్వ విఖ్యాతుడయ్యాడు. తన చుట్టూ ఉన్న ప్రకృతిలోని ప్రతి వస్తువులోనూ ఆయన కవితా స్ఫూర్తినే కాదు, దేవుడినీ చూడగలిగారు. జిడ్డు కృష్ణమూర్తి పేదరికం, ద్వేషం, సంకుచితత్వం, హింస, అసూయ వంటి సంక్షోభాలతో, సమస్యలతో నిండిన ఈ ప్రపంచాన్ని తప్పక సంస్కరించాలని ప్రయత్నించారు. మానవుడు సంపూర్ణ స్వతంత్రుడు, సర్వబంధ విముక్తుడు కావాలని ఒక కొత్త రకం చింతనను మానవాళికి అందించారు.

రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్: భావనలు

ఠాగూర్: విద్యాతత్త్వం

విద్యాతత్త్వం - ముఖ్య సూత్రాలు:

విశ్వభారతి

ఉత్కృష్ట భారతీయ సిద్ధాంతాలకు ప్రతిబింబంగా కులమత ప్రసక్తికి తావు లేకుండా సర్వమానవ సౌభ్రాతృత్వం, వసుధైక కుటుంబం అనే మూల స్తంభాలు "విశ్వభారతి" ని నెలకొల్పాయి.

శాఖవిభాగం
శిశు భవన్నర్సరీ విభాగం
విద్యా భవన్పరిశోధనా నిలయం
అధ్యాపక శిక్షా భవన్ఉపాధ్యాయ శిక్షణ కళాశాల
కళా భవన్సంగీత, నృత్య శిక్షణ
శ్రీనికేతన్గ్రామాభివృద్ధి సంస్థ
శిల్ప భవన్పారిశ్రామిక శిక్షణ
వినయ భవన్ఉపాధ్యాయ శిక్షణ విభాగం
చైనా భవన్చైనీ, టిబెట్ భాషా సంబంధిత విభాగం

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి: తాత్త్విక భావనలు

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి: విద్యా భావనలు

  1. విద్యార్థికి సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ ఇచ్చేదిగా విద్య ఉండాలి.
  2. విద్యాబోధన స్వేచ్ఛా వాతావరణంలో జరగాలి. విద్యార్థి పాఠశాలలో గడిపిన సమయం ఆనందదాయకంగా ఉండాలి.
  3. విద్యార్థి తనకుతాను తెలుసుకోవడమే జ్ఞానం.
  4. జ్ఞానం నిరంతర సత్యాన్వేషణ వల్ల లభిస్తుంది.
  5. విద్యార్థుల్లో సృజనాత్మకతను పెంచాలి.
  6. సృజనాత్మకత అంటే అంతఃస్ఫూర్తి ఉండడం.
  7. సత్యాన్వేషణకు, సృజనాత్మకతకు స్వేచ్ఛ కావాలి; స్వేచ్ఛకు వివేకం కావాలి.
  8. విశ్వగ్రామంలో సభ్యుణ్ణి, వసుధైక కుటుంబ సభ్యుణ్ణి తయారు చేయాలని భావన.
  9. కుల, మత, జాతి, వర్ణ విచక్షణ లేని విశ్వ మానవ కుటుంబాన్ని ఆకాంక్షించాడు.
  10. ప్రపంచంలో ఎవరూ ఎవరికీ గురువు కాదు; అందరూ సమానమే అని అభిప్రాయపడ్డారు.
  11. మనసుకు ఆలోచించే శక్తి ఉంది; దాన్ని వినియోగించి సత్యాన్ని కనుక్కోగలిగినవాడే జ్ఞాని.
  12. విద్యార్థుల్లో భయానికి తావుండరాదు; వారు జీవితంలో అహింసా తత్త్వాన్ని పాటించాలి.
  13. విద్యార్థులు తమ శక్తి సామర్థ్యాలు, బలహీనతలు ఎరిగి మానసిక శక్తులతో పూర్తిగా వికసించాలి. ఉపాధ్యాయుని భావాలు వారిపై రుద్దరాదు.
  14. విద్య అంటే పుస్తక పఠనం, డిగ్రీ సముపార్జన కాదు; ప్రకృతి అందాలను పరిశీలించి ఆనందించడానికి, జ్ఞాన సముపార్జనకు దోహదపడాలి.
  15. విద్యకు ఉద్యోగం ధ్యేయం కారాదు. విద్య యాంత్రిక ప్రక్రియ కారాదు.
  16. విద్యార్థులకు ఆధ్యాత్మిక శిక్షణ కూడా అవసరం.

ఉపాధ్యాయులు:

  1. ఉపాధ్యాయులకు తాము గొప్పవారమనే భావన ఉండరాదు; అందరూ సత్యాన్వేషకులు అనే భావనతో ఉండాలి. విద్యార్థుల పట్ల స్నేహంగా ఉండాలి; వృత్తి పట్ల అంకిత భావంతో ఉండాలి. ఉపాధ్యాయులు కూడా నిరంతర విద్యార్థులే అని గుర్తెరిగి ప్రవర్తించాలి.
  2. విద్యార్థులను సంపూర్ణ మానవులుగా తయారు చేసే బాధ్యతను స్వీకరించాలి; క్రమశిక్షణ విషయంలో స్వీయ క్రమశిక్షణ విధానాన్ని అమలు చేయాలి.
  3. ఉపాధ్యాయులు విద్యార్థులకు సమస్య కారాదు; అందుకే ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ అవసరం.
అంశంఠాగూర్జిడ్డు కృష్ణమూర్తి
ముఖ్య భావనప్రకృతి మధ్య విద్య; ప్రపంచ ఐక్యతసంపూర్ణ స్వేచ్ఛ; తనను తాను తెలుసుకోవడమే జ్ఞానం
సంస్థలువిశ్వభారతి (అంతర్జాతీయ విద్యాలయం)ఋషి వ్యాలీ (మదనపల్లె), రాజ్‌ఘాట్ (వారణాసి)
గురువుమార్గదర్శకుడు, ప్రకృతిలో మమేకం చేసేవాడుఎవరూ ఎవరికీ గురువు కాదు; అందరూ సత్యాన్వేషకులు
విమర్శనాలుగు గోడల యాంత్రిక విద్యఉద్యోగమే ధ్యేయమైన, యాంత్రిక విద్య
ఉమ్మడివసుధైక కుటుంబం, విశ్వ మానవుడువసుధైక కుటుంబం, విశ్వగ్రామ సభ్యుడు

పరీక్ష కోణం: ఠాగూర్ = గీతాంజలి, నోబెల్ 1913; ప్రకృతి నడుమ విద్య; నాలుగు గోడల యాంత్రిక విద్యపై విమర్శ; ఉపచేతన మనసు; వసుధైక కుటుంబం; విశ్వభారతి = అంతర్జాతీయ విద్యాలయం, చెట్ల నీడల్లో తరగతులు; శ్రీనికేతన్ = గ్రామాభివృద్ధి; శిశు భవన్ = నర్సరీ; కళా భవన్ = సంగీతం, నృత్యం. కృష్ణమూర్తి = అనిబిసెంట్ దత్తత; ఋషి వ్యాలీ (మదనపల్లె), రాజ్‌ఘాట్ (వారణాసి); సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ; ఎవరూ ఎవరికీ గురువు కాదు; విద్యకు ఉద్యోగం ధ్యేయం కారాదు.

మెమొరీ కోడ్: "గీ-నో-13" - గీతాంజలి, నోబెల్, 1913. విశ్వభారతి శాఖలు "శి-వి-కళా-శ్రీ": శిశు భవన్ = నర్సరీ, విద్యా భవన్ = పరిశోధన, కళా భవన్ = సంగీతం-నృత్యం, శ్రీనికేతన్ = గ్రామాభివృద్ధి. "జిడ్డు = ఋ-రా" - ఋషి వ్యాలీ, రాజ్‌ఘాట్; "స్వే-వి": స్వేచ్ఛకు వివేకం కావాలి.

అంశం 14 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

ఠాగూర్ ప్రకారం పిల్లల్లో చేతన బుద్ధి కంటే ఎక్కువ క్రియాత్మకమైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉపచేతన మనసు

సహజ ప్రక్రియ ద్వారా విద్య అనే సూత్రంలో ఠాగూర్, పిల్లల ఉపచేతన మనసు చేతన బుద్ధి కంటే క్రియాత్మకమైనదని, దాని ద్వారా పిల్లలు అలసట లేకుండానే చాలా విషయాలు నేర్చుకుంటారని చెప్పాడు.

అధిమనస్సు అరవిందుడి తత్త్వానికి మూల పదం. తార్కిక శక్తి, జ్ఞాపకశక్తిని ఠాగూర్ చేతన బుద్ధి కంటే క్రియాత్మకమైనవిగా పేర్కొనలేదు.

ప్రశ్న 2 / 5

విశ్వభారతి శాఖలను వాటి విభాగాలతో జతపరచండి. A. శిశు భవన్ B. విద్యా భవన్ C. కళా భవన్ D. శిల్ప భవన్ 1. పారిశ్రామిక శిక్షణ 2. నర్సరీ విభాగం 3. సంగీత, నృత్య శిక్షణ 4. పరిశోధనా నిలయం

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) A-2, B-4, C-3, D-1

విశ్వభారతిలో శిశు భవన్ నర్సరీ విభాగం (A-2), విద్యా భవన్ పరిశోధనా నిలయం (B-4), కళా భవన్ సంగీత, నృత్య శిక్షణ (C-3), శిల్ప భవన్ పారిశ్రామిక శిక్షణ (D-1).

మిగతా ఆప్షన్లు శిశు భవన్, విద్యా భవన్ లేదా కళా భవన్, శిల్ప భవన్ విభాగాలను తారుమారు చేశాయి; కాబట్టి అవి తప్పు.

ప్రశ్న 3 / 5

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి విద్యా భావనల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) విద్యకు ఉద్యోగ సాధనే ప్రధాన ధ్యేయం కావాలి

విద్యకు ఉద్యోగం ధ్యేయం కారాదు, విద్య యాంత్రిక ప్రక్రియ కారాదు అని కృష్ణమూర్తి చెప్పారు. కాబట్టి ఉద్యోగ సాధనే ధ్యేయం అనేది ఆయన భావన కాదు.

స్వేచ్ఛకు వివేకం కావాలి, విద్యార్థి తనను తాను తెలుసుకోవడమే జ్ఞానం, విద్యార్థులకు ఆధ్యాత్మిక శిక్షణ అవసరం - ఈ మూడూ ఆయన విద్యా భావనల్లో ఉన్నాయి.

ప్రశ్న 4 / 5

జిడ్డు కృష్ణమూర్తి ప్రకారం ఉపాధ్యాయుల గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. I. ఉపాధ్యాయులు కూడా నిరంతర విద్యార్థులే అని గుర్తెరిగి ప్రవర్తించాలి. II. క్రమశిక్షణ విషయంలో ఉపాధ్యాయుడు తన భావాలను, నియమాలను విద్యార్థులపై రుద్దాలి. సరైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) I మాత్రమే సరైనది

కృష్ణమూర్తి ప్రకారం ఉపాధ్యాయులు తాము గొప్పవారమనే భావన లేకుండా, తాము కూడా నిరంతర విద్యార్థులే అని గుర్తెరిగి ప్రవర్తించాలి. కాబట్టి వాక్యం I సరైనది.

ఉపాధ్యాయుని భావాలు విద్యార్థులపై రుద్దరాదు; క్రమశిక్షణలో స్వీయ క్రమశిక్షణ విధానాన్ని అమలు చేయాలి అని ఆయన చెప్పారు. అందుకే వాక్యం II తప్పు.

ప్రశ్న 5 / 5

ఒక ఉపాధ్యాయుడు తరగతిని ఆరుబయట చెట్ల నీడలో నిర్వహిస్తూ, క్షేత్ర పర్యటనలు, నడుస్తూ బోధన, హ్యూరిస్టిక్ పద్ధతి వాడుతున్నాడు. ఇది ఏ విద్యావేత్త భావనలకు దగ్గరగా ఉంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఠాగూర్

క్షేత్ర పర్యటనలు, నడుస్తూ బోధన, హ్యూరిస్టిక్ పద్ధతి ఠాగూర్ సూచించిన బోధన పద్ధతులు. ఆయన స్థాపించిన విశ్వభారతిలో తరగతులు ఆరుబయట చెట్ల నీడల్లో జరుగుతాయి.

అరవిందుడు అధిమనస్సు, యోగ విధానానికి; గాంధీజీ చేతిపని కేంద్రమైన బేసిక్ విద్యకు; కృష్ణమూర్తి సంపూర్ణ స్వేచ్ఛ, స్వీయ జ్ఞానానికి ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.