AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 8 / 12 · విద్యలో సవాళ్లు, భాషా అంశాలు, సమాజ భాగస్వామ్యం

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో భాష, భాషణ సమస్యలు

భావప్రసార ప్రక్రియలోనే అభ్యసనం జరుగుతుంది. బడిలో విద్య నేర్చుకోవడానికి ప్రత్యక్ష, చురుకైన భావప్రసారం అవసరం. అభ్యసనానికి, విద్యా ప్రగతికి భాష, భాషణ నైపుణ్యాలు కావాలి. పఠనం, భాషణం, లేఖనం, సంజ్ఞలు - ఇవన్నీ భాషా రూపాలు. భాషా, జ్ఞాన వికాసంలో చదవడం, రాయడం, వినడం, మాట్లాడటం ముఖ్య భాషా రూపాలు.

బడి వయసు పిల్లల్లో భాష, భాషణ సమస్యలు

సమస్యలక్షణం
ఉచ్చారణ సమస్యలు (ఆర్టిక్యులేషన్)శబ్దాలను తప్పుగా పలకడం; ఉదా: 'ల' కు బదులు 'ర' పలకడం; కొన్నిసార్లు శబ్దాలను కలపడం, వదిలేయడం; ఇతరులకు అర్థం కాదు; చిన్న పిల్లల్లో తరచూ కనిపిస్తుంది
జ్ఞానాత్మక - భావప్రసార సమస్యలుఆలోచన, ప్రత్యక్షం, జ్ఞానం, ఊహకు సంబంధించిన సమస్యలు
ధారాళత సమస్యలు / నత్తిశబ్దాలు, పదాలు మళ్ళీ మళ్ళీ పలకడం, సాగదీయడం, లయ లేకపోవడం; ఉచ్ఛ్వాస - నిశ్వాస ప్రక్రియల్లో ఇబ్బంది
కంఠధ్వని సమస్యలుబొంగురు గొంతు, ముక్కుతో మాట్లాడటం, మరీ పెద్దగా లేదా కీచు గొంతుతో మాట్లాడటం; స్థాయి, శబ్ద తీవ్రత, ప్రతిధ్వనిలో తేడాలు; స్వరంలో నొప్పి
భాషా సమస్యలుభావాలను, అవసరాలను వ్యక్తం చేయడంలో ఇబ్బంది

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 103

శ్రవణ లోపం ఉన్న పిల్లలు 'కాకి' అనే శబ్దం బదులు 'తాతి' అనటాన్ని ఇలా అంటారు

  1. (1)లయ దోషాలు
  2. (2)స్వర దోషాలు
  3. (3)ఉచ్చారణ దోషాలు
  4. (4)అర్థరహిత, అస్పష్టత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉచ్చారణ దోషాలు

"కాకి" అనాల్సిన చోట "తాతి" అనడం ఏ రకమైన మాట దోషం అని ప్రశ్న.

ఇక్కడ "క" శబ్దం స్థానంలో "త" వచ్చింది. ఒక ధ్వనికి బదులు మరో ధ్వని పలకడాన్ని ప్రతిక్షేపణ (Substitution) అంటారు. ఉచ్చారణ దోషాల్లో నాలుగు రకాలు ఉంటాయి: ప్రతిక్షేపణ, లోపం (Omission), వక్రీకరణ (Distortion), చేర్పు (Addition). వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు శబ్దాలను సరిగా వినలేక, నాలుక వెనుక భాగంతో పలికే "క" ను ముందు భాగంతో పలికే "త" గా మారుస్తారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఉచ్చారణ దోషాలు.

లయ దోషాలు (1) అంటే నత్తి వంటి మాట ప్రవాహంలో అంతరాయం. స్వర దోషాలు (2) అంటే గొంతు బొంగురు, మరీ ఎక్కువ లేదా తక్కువ స్థాయి. అస్పష్టత (4) అంటే మొత్తం మాట అర్థం కాకపోవడం; ఇక్కడ ఒక్క ధ్వని మాత్రమే మారింది.

గుర్తుంచుకోండి: ఒక ధ్వనికి బదులు మరో ధ్వని = ఉచ్చారణ దోషం (Substitution).

ఉచ్చారణ దోషాల రకాలు

రకంఅర్థంఉదాహరణ
వదిలేయడం (ఒమిషన్)వాక్యాల్లో, పదాల్లో కొన్ని శబ్దాలను వదిలేస్తారు"స్కూల్" ను "కూ" అనడం; "బుక్" ను "బూ" అనడం
బదులు పలకడం (సబ్‌స్టిట్యూషన్)ఒక శబ్దానికి బదులు మరో శబ్దం వాడతారు"లుక్" ను "వుక్", "లిటిల్" ను "విటిల్" అనడం
వంకరగా పలకడం (డిస్టార్షన్)శబ్దాన్ని పలుకుతారు కానీ సరిగా పుట్టించలేరు'స' పలికేటప్పుడు ఈల శబ్దం వినిపించడం; నాలుక రెండు పళ్ల మధ్యకు రావడం వల్ల ముందు పెదాలకు తాకినట్లు ఉండటం

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 12 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 103

జతపరుచుము. i) డిస్టార్షన్ – a) 'చాకోలేట్' కు బదులు 'చా' ii) అడిషన్ – b) 'ట్రక్' కు బదులు 'తర్' iii) ఒమిషన్ – c) 'రోటీ' కి బదులు 'లోతి' iv) సబ్‌స్టిట్యూషన్ – d) 'బ్లూ' కు బదులు 'బులు'

  1. (1)i-d ii-a iii-b iv-c
  2. (2)i-b ii-a iii-d iv-c
  3. (3)i-c ii-a iii-b iv-d
  4. (4)i-b ii-d iii-a iv-c
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) i-b ii-d iii-a iv-c

ఉచ్చారణ లోపాల (articulation errors) నాలుగు రకాలను వాటి ఉదాహరణలతో జతపరచాలి. ఈ నాలుగు రకాలను కలిపి SODA (Substitution, Omission, Distortion, Addition) అని గుర్తుంచుకుంటారు.

సబ్‌స్టిట్యూషన్ అంటే ఒక ధ్వనికి బదులు మరో ధ్వని పలకడం: 'రోటీ' ని 'లోతి' అనడంలో 'ర' కు బదులు 'ల' వచ్చింది (iv-c). ఒమిషన్ అంటే కొన్ని ధ్వనులను వదిలేయడం: 'చాకోలేట్' ను 'చా' అనడం (iii-a). అడిషన్ అంటే అదనపు ధ్వని చేర్చడం: 'బ్లూ' లో 'బ', 'ల' మధ్య అదనంగా 'ఉ' చేర్చి 'బులు' అనడం (ii-d). డిస్టార్షన్ అంటే ధ్వనిని గుర్తుపట్టలేనంతగా వికృతంగా పలకడం: 'ట్రక్' ను 'తర్' అనడం (i-b).

కాబట్టి i-b, ii-d, iii-a, iv-c. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఇక్కడ చాలామంది 'చా' లో అదనంగా ఏదో ఉందనుకుని అడిషన్‌కు (a) జతపరుస్తారు. కానీ 'చా' లో ధ్వనులు తగ్గాయి, పెరగలేదు. అందుకే ii-a ఉన్న (1), (2), (3) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: SODA: Substitution (మార్చడం), Omission (వదలడం), Distortion (వికృతం), Addition (చేర్చడం).

ఇతర భాష, భాషణ రుగ్మతలు

భాషా సమస్యల లక్షణాలు

భాష అంటే అర్థవంతమైన శబ్దాల కలయిక. భాషా సమస్య ఉన్నవారిలో గ్రహణ, వ్యక్తీకరణ సమస్యలతో పాటు ఈ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి:

తల్లిదండ్రులకు సూచనలు

భాషా సంబంధిత సమస్యలు గుర్తించిన తర్వాత తల్లిదండ్రులకు ఇచ్చే సూచనలు:

భాష, భాషణ నిపుణుల సేవలు

పరీక్ష కోణం: ఇక్కడ చెప్పిన ఉచ్చారణ దోషాల రకాలు: వదిలేయడం, బదులు పలకడం, వంకరగా పలకడం. 'ల' కు బదులు 'ర' = ఉచ్చారణ సమస్య. నత్తి = ధారాళత సమస్య. బొంగురు / కీచు గొంతు = కంఠధ్వని సమస్య. SCD = సామాజిక భావప్రసార రుగ్మత. డిసార్థ్రియా = కండరాల పక్షవాతం / బలహీనతతో ముద్ద మాట.

మెమొరీ కోడ్: "వ-బ-వం" - వదిలేయడం (కూ), బదులు పలకడం (విటిల్), వంకరగా పలకడం (ఈల శబ్దం). సమస్యల జాబితా "ఉ-ధా-కం" - ఉచ్చారణ, ధారాళత (నత్తి), కంఠధ్వని.

అంశం 8 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

'స్కూల్' ను 'కూ' అనడం ఏ ఉచ్చారణ దోషానికి ఉదాహరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వదిలేయడం

పదంలోని కొన్ని శబ్దాలను వదిలేసి 'స్కూల్' ను 'కూ' అనడం వదిలేయడం (ఒమిషన్) దోషం.

బదులు పలకడంలో ఒక శబ్దం స్థానంలో వేరే శబ్దం వస్తుంది; వంకరగా పలకడంలో శబ్దం సరిగా పుట్టదు; కంఠధ్వని సమస్య గొంతు నాణ్యతకు సంబంధించింది.

ప్రశ్న 2 / 5

'స' పలికేటప్పుడు ఈల శబ్దం వినిపించడం ఏ రకమైన దోషం?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వంకరగా పలకడం

శబ్దాన్ని పలుకుతారు కానీ సరిగా పుట్టించలేరు - 'స' పలికేటప్పుడు ఈల శబ్దం రావడం వంకరగా పలకడం (డిస్టార్షన్) కు ఉదాహరణ.

వదిలేయడంలో శబ్దం పోతుంది, బదులు పలకడంలో వేరే శబ్దం వస్తుంది. నత్తి ధారాళత సమస్య.

ప్రశ్న 3 / 5

సామాజిక భావప్రసార రుగ్మతను (SCD) ఇంకా ఏమని అంటారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అర్థ - వ్యావహారిక రుగ్మత

సామాజిక భావప్రసార రుగ్మతను అర్థ - వ్యావహారిక రుగ్మత అని కూడా అంటారు. వీరికి ఎంత మాట్లాడాలో, ఎలా మాట్లాడాలో తెలియదు.

డిసార్థ్రియా కండరాల బలహీనత వల్ల ముద్ద మాట; అప్రాక్సియా నాలుక, పెదాల కదలికల సమస్య; స్వరోత్పత్తి రుగ్మత బొంగురు స్వరం వంటి సమస్య.

ప్రశ్న 4 / 5

మాట్లాడేవారిని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పమని అడగడం, శబ్దాలు - పదాలు గుర్తించలేకపోవడం ఏ రుగ్మత లక్షణాలు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శ్రవణ ప్రక్రియ రుగ్మత

శ్రవణ ప్రక్రియ రుగ్మతలో వివిధ శబ్దాలు, పదాలు గుర్తించడంలో సమస్య ఉంటుంది; మాట్లాడేవారిని మళ్ళీ చెప్పమని అడుగుతారు, వాక్యం చివర సరిగా ఉచ్చరించలేరు.

వ్యక్తీకరణ రుగ్మతలో వ్యక్తం చేయడమే సమస్య; ధారాళత సమస్యలో నత్తి; ఉచ్చారణ సమస్యలో శబ్దాలు తప్పుగా పలకడం ఉంటాయి.

ప్రశ్న 5 / 5

భాషా సమస్యలు ఉన్న పిల్లల తల్లిదండ్రులకు ఇచ్చే సూచనల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) పిల్లవాడితో మాట్లాడటం పూర్తిగా ఆపేయడం

పిల్లవాడితో మాట్లాడటం ఆపేయడం సూచన కాదు; పైగా వస్తువులు, పనులు, కృత్యాలను వర్ణించి చెప్పాలనే సూచన దీనికి విరుద్ధం.

కంటి కదలికలు గమనించడం, వంట సమయంలో పదార్థాల గురించి చర్చించడం, ఇతర తల్లిదండ్రులతో వ్యూహాలు పంచుకోవడం - ఇవన్నీ నోట్స్‌లోని సూచనలు.