DSM-IV ప్రకారం ఆటిజం పెర్వేసివ్ డెవలప్మెంటల్ డిజార్డర్స్ (PDD) కిందకు వచ్చే అభివృద్ధి రుగ్మత. దీనిలో మూడు గుణాత్మక లోపాలు ఉంటాయి. ఈ మూడింటినీ కలిపి "ఆటిస్టిక్ ట్రయాడ్" అంటారు:
- సామాజికీకరణ లోపం
- సమాచార ప్రసార లోపం
- సరళత / వశ్యత లోపం

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
'ఆటిస్టిక్ ట్రైడ్' యొక్క క్వాలిటేటివ్ లోపాలు
- (1)అర్థం చేసుకోవడం, ఉద్వేగం, అభివృద్ధి లోపాలు
- (2)అవగాహన, భాషణం, భావవ్యక్తీకరణ లోపాలు
- (3)సామాజీకీకరణ, భావ వ్యక్తీకరణ, సరళత లోపాలు
- (4)సెన్సిటైజేషన్, అభివృద్ధి, తార్కికత లోపాలు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) సామాజీకీకరణ, భావ వ్యక్తీకరణ, సరళత లోపాలు
ఆటిజంలో కనిపించే 'త్రయం' (Triad of impairments) లోని మూడు గుణాత్మక లోపాలు ఏవో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
లోర్నా వింగ్ (Lorna Wing), జుడిత్ గౌల్డ్ ఆటిజంను మూడు ప్రధాన లోపాలతో వివరించారు. ఒకటి సామాజిక సంబంధాల లోపం (socialization): ఇతరులతో కలవలేకపోవడం, కంటిచూపు తక్కువ. రెండు సంభాషణ లోపం (communication): మాట ఆలస్యం, ఎకలేలియా, హావభావాలు అర్థం కాకపోవడం. మూడు ఆలోచనలో, ప్రవర్తనలో సరళత లోపం (flexibility / social imagination): మార్పును తట్టుకోలేకపోవడం, ఒకే పనిని పదేపదే చేయడం. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
(1) లోని 'అభివృద్ధి', 'ఉద్వేగం' త్రయంలో భాగాలు కావు. (2) లో 'భాషణం', 'భావవ్యక్తీకరణ' రెండూ సంభాషణ కిందికే వస్తాయి, సామాజిక, సరళత లోపాలు లేవు. (4) లో ఉన్న పదాలు ఈ త్రయానికి సంబంధం లేనివి.
గుర్తుంచుకోండి: ఆటిస్టిక్ త్రయం: సామాజికం, సంభాషణ, సరళత (Social, Communication, Flexibility).
1. సామాజికీకరణ లోపం
- సామాజిక-భావోద్వేగ పరస్పరతలో లోపం.
- తల్లిదండ్రులు, స్నేహితులు, తోబుట్టువులతో సంబంధాలను ఏర్పరచుకోవడం, నిలబెట్టుకోవడం, అర్థం చేసుకోవడంలో లోపం.
- కంటి చూపు కలపడంలో (ఐ కాంటాక్ట్) లోపం.
- నటన ఆట (ప్రెటెండ్ ప్లే), వంతుల వారీగా ఆడటం సరిగా రావు.
- సహాయం అడగలేరు, ఇతరులకు సహాయం చేయలేరు.
- ఏకాగ్రత లోపం ఉంటుంది; వారి పనిని, అనుభవాలను గమనించే వ్యక్తి అవసరం.
2. సమాచార ప్రసార లోపం
- సామాజిక పరస్పర చర్యలో వాడే మాటల, మాటలు లేని సమాచార ప్రవర్తనల్లో లోపం.
- ఎకోలాలియా (ప్రతిధ్వని మాట) - ఇతరులు అన్న మాటలు, పదబంధాలను అలాగే తిరిగి చెప్పడం.
- ప్రోనామినల్ రివర్సల్ (సర్వనామ తారుమారు) - "నేను" బదులు "నువ్వు" అనడం; ఉదా: "నీకు నీళ్లు కావాలా?" అని తనకే కావాలని చెప్పడం.
- తక్షణ, ఆలస్య మాటల అనుకరణ.
- ఒకే స్వరంలో, ఎగుడుదిగుడు లేకుండా మాట్లాడటం (మోనోటోన్).
- అర్థం లేని మాటలు, సొంత పదాలు వాడటం (జార్గన్).
- ఉమ్మడి దృష్టి లోపం (జాయింట్ అటెన్షన్) - ఇంకొకరితో కలిసి ఒకే వస్తువు/సంఘటనపై దృష్టి పెట్టలేకపోవడం.
- భావాలను, శరీర సైగలను వాడకపోవడం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
పదాలు, పదసముచ్ఛయం లేక ఇతర వ్యక్తి చెప్పునది తిరిగి చెప్పుటను ఇలా అంటారు.
- (1)అఫేసియా
- (2)డిస్ఫేసియా
- (3)ఎకలేలియా
- (4)క్యూడ్ స్పీచ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎకలేలియా
ఎదుటి వ్యక్తి అన్న పదాలను, వాక్యాలను పిల్లవాడు అర్థం లేకుండా మళ్లీ మళ్లీ అలాగే తిరిగి అనే మాట లక్షణానికి పేరు ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఈ లక్షణాన్ని ఎకలేలియా (Echolalia) అంటారు. 'Echo' అంటే ప్రతిధ్వని, 'lalia' అంటే మాట. విన్న వెంటనే తిరిగి అంటే తక్షణ ఎకలేలియా (Immediate), కొన్ని గంటలు, రోజుల తర్వాత అంటే ఆలస్య ఎకలేలియా (Delayed). ఆటిజం (ASD) ఉన్న పిల్లల్లో ఇది చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు టీచర్ 'నీ పేరేమిటి?' అని అడిగితే పిల్లవాడు కూడా 'నీ పేరేమిటి?' అనే అంటాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఎకలేలియా.
అఫేసియా (1) మెదడుకు దెబ్బ తగలడం వల్ల అప్పటికే నేర్చుకున్న భాష పూర్తిగా పోవడం. డిస్ఫేసియా (2) అదే భాషా సామర్థ్యం పాక్షికంగా దెబ్బతినడం. క్యూడ్ స్పీచ్ (4) వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి పెదవుల కదలికలతో పాటు చేతి సంకేతాలు చూపే సంభాషణ పద్ధతి. ఈ మూడూ మాటలను తిరిగి అనడం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: Echo = ప్రతిధ్వని; విన్నది తిరిగి అనడం = ఎకలేలియా.
ఆటిజం గల పిల్లలు తరచుగా మనం చెప్పినవే తిరిగి చెప్తూ ఉండుటను ఇలా అంటారు
- (1)అఫాసియా
- (2)డిస్ఫాసియా
- (3)ఎకోలాలియా
- (4)సోమాలియా
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఎకోలాలియా
ఆటిజం గల పిల్లలు ఇతరులు చెప్పిన మాటలనే మళ్లీ మళ్లీ తిరిగి అనడాన్ని ఏమంటారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
'ఎకో' అంటే ప్రతిధ్వని, 'లాలియా' అంటే మాట. ఎదుటివారు అడిగిన ప్రశ్నకు జవాబు ఇవ్వకుండా ఆ ప్రశ్ననే తిరిగి అనడం ఎకోలాలియా (Echolalia). ఉదాహరణకు 'నీ పేరేంటి?' అని అడిగితే పిల్లవాడు కూడా 'నీ పేరేంటి?' అంటాడు. ఇది Autism లో కనిపించే ముఖ్యమైన భాషా లక్షణం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఎకోలాలియా.
అఫాసియా (1) మెదడు గాయం వల్ల భాష పూర్తిగా కోల్పోవడం. డిస్ఫాసియా (2) భాష పాక్షికంగా దెబ్బతినడం. సోమాలియా (4) ఆఫ్రికాలోని ఒక దేశం పేరు; ఇది తప్పుదారి పట్టించే ఆప్షన్.
గుర్తుంచుకోండి: ఎకో = ప్రతిధ్వని: విన్న మాటనే తిరిగి అనడం.
‘ఎకోలాలియా’ అనగా
- (1)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని వినడం
- (2)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం
- (3)ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని వినకపోవడం
- (4)మాట్లాడక పోవడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం
ఎకోలాలియా (Echolalia) అనే పదానికి అర్థం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
"Echo" అంటే ప్రతిధ్వని, "lalia" అంటే మాట. ఇతరులు అన్న మాటలను, ప్రశ్నలను అర్థం చేసుకోకుండా అలాగే తిరిగి అనడమే ఎకోలాలియా. ఉదాహరణకు "నీ పేరు ఏమిటి?" అని అడిగితే పిల్లవాడు కూడా "నీ పేరు ఏమిటి?" అనే అంటాడు. ఇది ఆటిజం (Autism) ఉన్న పిల్లల్లో, కొంతమంది బుద్ధిమాంద్యత ఉన్న పిల్లల్లో కనిపిస్తుంది. వెంటనే తిరిగి అనడం (Immediate), కొంత సమయం తర్వాత అనడం (Delayed) అని రెండు రకాలు ఉన్నాయి.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) ఇతరులు చెప్పిన దాన్ని మళ్ళీ మళ్ళీ చెప్పడం.
వినడం (1), వినకపోవడం (3) శ్రవణానికి, శ్రద్ధకు సంబంధించినవి; ఇవి ఎకోలాలియా కాదు. మాట్లాడకపోవడం (4) అంటే మాట లేకపోవడం (Mutism); ఎకోలాలియాలో పిల్లవాడు మాట్లాడతాడు, కానీ విన్నదాన్నే తిరిగి అంటాడు.
గుర్తుంచుకోండి: Echo = ప్రతిధ్వని → విన్నదాన్నే తిరిగి అనడం.
కింది లక్షణాలలో ఒకటి ఆటిజంకు సంబంధించినది
- (1)పూర్తిగా మాట్లాడలేక పోవడం
- (2)చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం
- (3)చెప్పిన మాటలకు అదనంగా కొత్త పదాలు చేర్చి మాట్లాడటం
- (4)చెప్పిన మాటలు అసలు వినక పోవడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం
Autism (ఆటిజం) ఉన్న పిల్లల్లో కనిపించే ఒక లక్షణాన్ని గుర్తించమని అడుగుతున్నారు.
ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ ఉన్న పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధాల్లో ఇబ్బంది, భాష, భావవ్యక్తీకరణలో లోపాలు, ఒకే పనిని మళ్లీ మళ్లీ చేయడం (పునరావృత ప్రవర్తన) ముఖ్య లక్షణాలు. భాషలో కనిపించే ప్రత్యేక లక్షణం ఎకోలాలియా (Echolalia): ఇతరులు చెప్పిన మాటలనే అర్థం లేకుండా తిరిగి అదే విధంగా పలకడం. ఉదాహరణకు "నీ పేరు ఏమిటి?" అంటే జవాబు చెప్పకుండా "నీ పేరు ఏమిటి?" అనే తిరిగి అనడం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) చెప్పిన మాటలనే తిరిగి మాట్లాడటం.
ఆటిజం ఉన్న కొందరు పిల్లలు మాట్లాడరు, కానీ అది అందరిలో ఉండే లక్షణం కాదు; అందుకే ఆప్షన్ (1) సరిపోదు. కొత్త పదాలు చేర్చి మాట్లాడటం (3) ఆటిజం లక్షణం కాదు. మాటలు వినకపోవడం (4) వినికిడి లోపానికి సంబంధించినది; ఆటిజం పిల్లలు వింటారు కానీ స్పందించకపోవచ్చు.
గుర్తుంచుకోండి: Echolalia = విన్న మాటలనే తిరిగి పలకడం → ఆటిజం.
3. సరళత / వశ్యత లోపం
- చలనాలు, వస్తువుల వాడకం, మాటలో మూసపోసిన లేదా పునరావృత తీరు.
- అంతా ఒకేలా ఉండాలనే పట్టు (మెయింటెనెన్స్ ఆఫ్ సేమ్నెస్).
- తీవ్రత, దృష్టిలో అసాధారణంగా ఉండే, బాగా పరిమితమైన, స్థిరమైన ఆసక్తులు.
- తనకు తాను హాని చేసుకునే చర్యలు (సెల్ఫ్ ఇంజూరియస్).
- తనను తాను ఉద్దీపన చేసుకునే చర్యలు (సెల్ఫ్ స్టిమ్యులేటరీ) - ఊగడం, చేతులు ఆడించడం వంటివి.
- సంవేదనలకు తక్కువ లేదా ఎక్కువ స్పందన (హైపో, హైపర్ రియాక్టివిటీ).
పరీక్ష కోణం: ఆటిస్టిక్ ట్రయాడ్ (DSM-IV) = సామాజికీకరణ, సమాచార ప్రసారం, వశ్యత లోపాలు. ఎకోలాలియా = ఇతరుల మాటలను తిరిగి చెప్పడం (ఆటిజంలో ప్రధాన సమాచార ప్రసార లక్షణం). ప్రోనామినల్ రివర్సల్ = "నేను/నువ్వు" తారుమారు. సెల్ఫ్ స్టిమ్యులేటరీ, సెల్ఫ్ ఇంజూరియస్ ప్రవర్తనలు వశ్యత లోపం కిందకు వస్తాయి.
మెమొరీ కోడ్: రెండు త్రయాలు గందరగోళం కాకుండా: వింగ్ త్రయం "సా-స-ఊ" (చివర ఊహాశక్తి), DSM-IV ఆటిస్టిక్ ట్రయాడ్ "సా-స-వ" (చివర వశ్యత). ఎకోలాలియా = ఎకో (ప్రతిధ్వని) - కొండ మీద అరిస్తే తిరిగి వచ్చే మాటలాగా, విన్న మాటనే తిరిగి చెప్పడం.