ఆటిజం ఉన్న వ్యక్తుల్లో ఈ కింది లక్షణాలు వేర్వేరు కలయికల్లో, వేర్వేరు తీవ్రతల్లో ఉండవచ్చు. అన్నీ అందరిలో ఉండవు.

సామాజిక లక్షణాలు
- కంటి చూపు సరిగా కలపరు (ఐ కాంటాక్ట్ లోపం).
- కొత్తవారికి, రోజూ చూసేవారికి తేడా చూపరు; అపరిచితుల పట్ల భయం చూపరు.
- భావాల పరిధి చాలా తక్కువ; సందర్భానికి తగని భావ ప్రదర్శన.
- దాగుడుమూతలు, చప్పట్ల ఆటలు వంటి సామాజిక ఆటలు ఆస్వాదించరు.
- నటన / ఊహాత్మక ఆట (ప్రెటెండ్ ప్లే) నైపుణ్యాలు ఉండవు.
- ఇతరులు చుట్టూ ఉన్నారనే స్పృహ కనిపించదు.
- భావోద్వేగ, సామాజిక పరస్పరతలో ఇబ్బంది; ఇతరులతో కలిసిపోలేరు.
- స్నేహాలపై ఆసక్తి చాలా తక్కువ లేదా అసలు ఉండదు; స్నేహాలు ఏర్పరచుకోవడం, నిలుపుకోవడం కష్టం.
- తోటి పిల్లలతో, గుంపులతో ఆట మొదలుపెట్టడం, కొనసాగించడం కష్టం. అందుకే ఎక్కువగా ఒంటరి ఆట (సోలో ప్లే) ఆడతారు.
- సామాజిక సూచనలు, సైగలు, ముఖ భావాలను అర్థం చేసుకోలేరు.
- ఇతరులు ఎలా భావిస్తున్నారో, మూడ్ను ఎలా వ్యక్తం చేస్తున్నారో అర్థం కాదు.
- వింత భయాలు ఉంటాయి, లేదా నిజమైన ప్రమాదం పట్ల భయమే ఉండదు.
- తమకు ఇష్టమైన ఆటనే మళ్ళీ మళ్ళీ ఆడతారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
క్రింది వానిలో ఆటిజం లక్షణాలకు సంబంధించినది
- (1)పాటలు పాడటం
- (2)కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం
- (3)నాట్యం చేయడం
- (4)కథలు చెప్పడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం
ఇచ్చిన వాటిలో ఆటిజం (Autism) లక్షణం ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆటిజం ఉన్న పిల్లలకు సామాజిక సంభాషణలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. ఎదుటివారి కళ్ళలోకి చూడకపోవడం (Eye Contact లేకపోవడం), పేరు పిలిస్తే స్పందించకపోవడం, ఒంటరిగా ఆడుకోవడం, పునరావృత ప్రవర్తనలు, మాటలు ఆలస్యం కావడం దీని ముఖ్య లక్షణాలు.
కంటి చూపు నిలపలేకపోవడం ఆటిజంలో చాలా తొందరగా కనిపించే లక్షణం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
పాటలు పాడటం, నాట్యం చేయడం, కథలు చెప్పడం సాధారణ పిల్లలు చేసే పనులు. ఇవి ఆటిజం లక్షణాలు కావు. పైగా కథ చెప్పడానికి మంచి సంభాషణ నైపుణ్యం కావాలి, అది ఆటిజంలో తక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం గుర్తింపులో మొదటి సంకేతం: కళ్ళలోకి చూడకపోవడం.
సాధారణంగా ఆటిజం గల పిల్లల్లో ఈ రకమైన క్రీడా విధానం కనబడుతుంది
- (1)సమాంతర క్రీడ
- (2)సంసర్గ క్రీడ
- (3)ఏకాంత క్రీడ
- (4)సహకార క్రీడ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఏకాంత క్రీడ
ఆటిజం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా ఏ రకంగా ఆడుకుంటారు అని ప్రశ్న.
పిల్లల ఆట దశలను మిల్డ్రెడ్ పార్టెన్ వివరించింది: ఏకాంత ఆట (ఒంటరిగా), సమాంతర ఆట (పక్కపక్కనే కానీ విడివిడిగా), సంసర్గ ఆట (కలిసి కానీ నియమాలు లేకుండా), సహకార ఆట (ఒకే లక్ష్యంతో కలిసి). ఆటిజం పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధం బలహీనంగా ఉంటుంది. వారు ఇతరులను పట్టించుకోకుండా ఒంటరిగా, ఒకే బొమ్మతో పదే పదే ఆడుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఏకాంత క్రీడ.
సమాంతర క్రీడ (1) లో కనీసం ఇతర పిల్లల పక్కన ఆడతారు. సంసర్గ క్రీడ (2), సహకార క్రీడ (4) లకు ఇతరులతో మాట్లాడటం, పంచుకోవడం, మలుపులు తీసుకోవడం కావాలి. ఈ సామాజిక నైపుణ్యాలే ఆటిజం పిల్లలకు కష్టం.
గుర్తుంచుకోండి: ఆటిజం = ఒంటరి ఆట (ఏకాంత క్రీడ).
సమాచార ప్రసార లక్షణాలు
- భావాలను చదవడం, చూపడం కష్టం (ఉదా: నవ్వు తక్కువ, భావం లేని ముఖం).
- అసాధారణంగా నిశ్శబ్దంగా ఉంటారు.
- పేరు పిలిస్తే స్పందించరు; వినిపించనట్లు, పట్టించుకోనట్లు ఉంటారు. (అందుకే మొదట వినికిడి లోపం అని అనుమానిస్తారు.)
- శైశవంలో గొణుగుడు, ముద్దు మాటలు ఉండవు.
- భాష ఆలస్యమవుతుంది.
- మూసపోసిన లేదా తమకే ప్రత్యేకమైన మాట సాధారణం - ఎకోలాలియా వెంటనే లేదా కొంతసేపటి తర్వాత రావచ్చు.
- ఒకప్పుడు కొన్ని పదాలు మాట్లాడి, ఇప్పుడు మాట్లాడకపోవడం (మాట కోల్పోవడం).
- సైగలు, తగిన ముఖ కవళికలను అనుకరించడం, వాడటం కష్టం.
- ఇతరులతో సంభాషణ మొదలుపెట్టడం కష్టం; సంభాషణపై ఆసక్తి లేనట్లు ఉంటారు.
- క్రియాత్మక ఆట, నటన ఆట (ప్రెటెండ్ ప్లే) అనుకరించరు, చేయరు.
- వేలు చూపరు, టాటా చెప్పరు.
- స్వరస్థాయి, స్వర ఆరోహణ-అవరోహణ, లయ, ఒత్తిడి అసాధారణంగా ఉంటాయి.
- వ్యాకరణ నిర్మాణం వయసుకు తగిన స్థాయి కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
- సందర్భానుసార / ఆచరణాత్మక భాష (ప్రాగ్మాటిక్ లాంగ్వేజ్) అర్థం చేసుకోవడం, వాడటం కష్టం.
- తమకు ఏం కావాలో మాటల్లో చెప్పలేక సైగలతో చూపవచ్చు.
ప్రవర్తనా లక్షణాలు
- ఎత్తుకుంటే ఇష్టపడరు, బిగుసుకుపోతారు; కౌగిలింతలు ఇష్టపడకపోవచ్చు.
- చేతులు, వేళ్లు ఆడించడం (హ్యాండ్ / ఫింగర్ ఫ్లాపింగ్), ముందుకు వెనక్కి ఊగడం (రాకింగ్) వంటి పునరావృత శరీర కదలికలు.
- వస్తువులను లేదా తమను తామే గిరగిరా తిప్పడం (స్పిన్నింగ్).
- కొన్ని శబ్దాలకు చాలా ఎక్కువగా స్పందిస్తారు; మరికొన్ని శబ్దాలకు అసలు స్పందించరు.
- మూసపోసిన, పునరావృత లేదా తమకే ప్రత్యేకమైన భాష వాడకం.
- కొన్ని పనులనే పట్టుదలగా మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడం (పెర్సెవరేషన్).
- వస్తువుల భాగాలపై నిరంతర మోహం (ఉదా: బొమ్మ కారు చక్రాన్నే తిప్పుతూ ఉండటం).
- దినచర్యలో మార్పును ఎదిరించడం; దినచర్యను అలాగే పాటించాలనే అతిపట్టు.
- వస్తువులను వరుసగా పేర్చడం; వస్తువులపై అసాధారణ అనుబంధం.
- నిజమైన ప్రమాదం పట్ల భయం లేకపోవడం (ఉదా: రోడ్డు మీద వాహనాలకు భయపడకపోవడం).
- నాకడం, వాసన చూడటం, చేతులతో తడమడం వంటి అసాధారణ పద్ధతుల్లో పరిసరాలను పరిశీలించడం.
- ఇతరుల వైపు చూడకుండా తప్పించుకోవడం; మనుషుల కంటే వస్తువులను తాకడాన్ని ఇష్టపడటం; ఒంటరిగా ఉండటాన్ని ఇష్టపడటం.
- కారణం లేకుండా నవ్వడం, ముసిముసి నవ్వులు లేదా ఏడవడం.
- స్పష్టమైన కారణం లేకుండా తీవ్ర కోపావేశాలు, తీవ్ర కలత.
- కలతగా ఉన్నప్పుడు తనకు తాను హాని చేసుకోవడం (సెల్ఫ్ ఇంజూరియస్ ప్రవర్తన - తల కొట్టుకోవడం, కొరుక్కోవడం).
- నొప్పికి స్పందన లేనట్లు కనిపించడం.
- అసాధారణంగా, ఎక్కువసేపు సాగే లేదా పునరావృత ఆట; శారీరక లేదా మాటల నైపుణ్యాలు అసమానంగా ఉండటం.
- వస్తువులను ఇతరులకు ఇవ్వడం, పంచుకోవడం ఇష్టపడరు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
ఈ పిల్లలు అర్థం లేకుండా నవ్వుతారు
- (1)శారీరక అంగవైకల్యం
- (2)వినికిడిలోపం
- (3)ఆటిజమ్
- (4)దృష్టిలోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజమ్
సందర్భం లేకుండా, అనవసరంగా నవ్వే పిల్లలు ఏ వర్గానికి చెందినవారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆటిజం (Autism Spectrum Disorder) ఉన్న పిల్లల్లో సామాజిక సంబంధాలు, సంభాషణలో ఇబ్బంది ఉంటుంది. కళ్ళలోకి చూడకపోవడం, ఒకే పనిని మళ్ళీ మళ్ళీ చేయడం, చేతులు ఊపడం, మార్పును తట్టుకోలేకపోవడం, సందర్భానికి సంబంధం లేకుండా నవ్వడం లేదా ఏడవడం వీరి లక్షణాలు. పరిస్థితికి తగిన భావాన్ని చూపడం వీరికి కష్టం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) ఆటిజమ్.
శారీరక అంగవైకల్యం (1) కదలికల సమస్య; భావ ప్రకటనలో తేడా ఉండదు. వినికిడి లోపం (2) ఉన్న పిల్లలు మాటలు వినలేకపోయినా సందర్భాన్ని గమనించి స్పందిస్తారు. దృష్టి లోపం (4) ఉన్న పిల్లలకూ ఇది ప్రత్యేక లక్షణం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: అర్థం లేని నవ్వు, కళ్ళలోకి చూడకపోవడం, పునరావృత ప్రవర్తన అంటే Autism.
ఎప్పుడూ అసాధారణ లేదా మూస ప్రవర్తన చూపే పిల్లలు ఈ వైకల్యానికి చెందినవారుగా గుర్తిస్తారు.
- (1)బుద్ధి మాంద్యత
- (2)నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యలు
- (3)ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్
- (4)మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్
ఎప్పుడూ అసాధారణంగా, ఒకే రకంగా పునరావృతమయ్యే (మూస) ప్రవర్తన చూపే పిల్లలను ఏ వైకల్యం కింద గుర్తిస్తారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్ (ASD) కి రెండు ప్రధాన లక్షణాలు ఉన్నాయి: సామాజిక సంభాషణలో ఇబ్బంది, పరిమితమైన ఆసక్తులు, పునరావృత ప్రవర్తనలు. చేతులు ఊపడం, ఊగడం, వస్తువులను వరుసగా పేర్చడం, ఒకే దినచర్య మారితే కలత చెందడం ఈ మూస ప్రవర్తనలకు ఉదాహరణలు.
కాబట్టి ఇలాంటి ప్రవర్తన చూపే పిల్లలు ఆటిజం స్పెక్ట్రం డిజార్డర్కి చెందినవారు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
బుద్ధిమాంద్యతలో ప్రధాన సమస్య తక్కువ మేధో సామర్థ్యం, అనుసరణ ప్రవర్తనలో లోపం. నిర్దిష్ట అభ్యసన సమస్యల్లో చదవడం, రాయడం, లెక్కల్లో ఇబ్బంది ఉంటుంది. మల్టిపుల్ స్క్లెరోసిస్ నాడీ వ్యవస్థ వ్యాధి. వీటి ప్రధాన లక్షణం మూస ప్రవర్తన కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: మూస / పునరావృత ప్రవర్తన + కంటి చూపు కలపకపోవడం = ఆటిజం.
అభ్యసన లక్షణాలు
- ఒకే నైపుణ్య రంగంలోనూ, వేర్వేరు రంగాల మధ్యనూ ప్రదర్శన అసమానంగా ఉంటుంది; కొన్ని రంగాల్లో అసాధారణ ప్రతిభ కనిపించవచ్చు (ఉదా: క్యాలెండర్ తేదీల లెక్కలు).
- తరగతి / అభ్యసన వాతావరణంలో మార్పును ఎదిరిస్తారు.
- వేచి ఉండటం, నిర్మాణం లేని ఖాళీ సమయాన్ని వాడుకోవడం కష్టం.
- ఒక చోట నేర్చుకున్న నైపుణ్యాన్ని మరో చోటికి వర్తింపజేయలేరు (సాధారణీకరణ లోపం).
- అమూర్త, భావనాత్మక ఆలోచన కష్టం; స్పష్టమైన, మూర్త అనుభవాలు అవసరం.
- మాటలను అక్షరార్థంలోనే వాడతారు, అర్థం చేసుకుంటారు. ఉదా: "చెవి కోసుకుంటాడు" అనే నుడికారాన్ని నిజంగా చెవి కోయడంగా అర్థం చేసుకుంటారు. ముఖ కవళికలు, శరీర భాష, ఇతర సామాజిక సూచనలు చదవలేరు.
- ఆవేశపూరితంగా, బలవంతంగా లేదా ఒకే పనిపై పట్టుదలగా ప్రవర్తిస్తారు; ప్రవర్తన ఒకలా ఉండదు.
- శబ్దాలు, దృశ్యాలు వంటి ఉద్దీపనలతో త్వరగా దృష్టి మళ్ళుతుంది.
- వ్యవస్థీకరణ, ప్రణాళిక, ఎంపికలు చేయడం కష్టం.
- నేర్చుకున్న దినచర్యలు, సూచనలు, నేర్చుకున్న నమూనాలపై ఆధారపడతారు.
పరీక్ష కోణం: ఆటిజానికి అత్యంత ప్రసిద్ధ లక్షణాలు: ఐ కాంటాక్ట్ లేకపోవడం, ఎకోలాలియా, మూసపోసిన/అసాధారణ ప్రవర్తన, కారణం లేని నవ్వు, సోలో ప్లే, దినచర్యలో మార్పును ఎదిరించడం, ప్రమాదం పట్ల భయం లేకపోవడం, నొప్పికి స్పందన తక్కువ. అభ్యసనంలో - సాధారణీకరణ లోపం, అక్షరార్థ అర్థం, మూర్త అనుభవాలు అవసరం.
మెమొరీ కోడ్: ప్రసిద్ధ లక్షణాలు "ఐ-ఎకో-సోలో" - ఐ కాంటాక్ట్ లేదు, ఎకోలాలియా, సోలో ప్లే. అభ్యసనంలో "సా-అ-మూ" (సాము): సాధారణీకరణ లోపం, అక్షరార్థ అర్థం, మూర్త అనుభవాలు అవసరం.