ఇవి ఆటిజానికి సంబంధించిన అనుబంధ లక్షణాలు.
సంవేదన లక్షణాలు
- కొన్ని సంవేదనలకు అతి సున్నితత్వం (హైపర్ సెన్సిటివిటీ) లేదా తక్కువ సున్నితత్వం (హైపో సెన్సిటివిటీ).
- ఇది ఈ సంవేదనల్లో ఏదైనా కావచ్చు:
| సంవేదన | ఉదాహరణ |
|---|---|
| శబ్దాలు | మిక్సీ, బెల్ శబ్దానికి చెవులు మూసుకోవడం; లేదా పెద్ద శబ్దానికి కూడా స్పందించకపోవడం |
| రుచులు | కొన్ని ఆహారాలనే తినడం |
| దృశ్యాలు | ప్రకాశవంతమైన వెలుగులు భరించలేకపోవడం; తిరిగే వస్తువులు, మెరిసే లైట్లపై అతిమోహం |
| స్పర్శ | కొన్ని బట్టలు, వస్తువుల స్పర్శ ఇష్టపడకపోవడం |
| వాసన | వస్తువులను వాసన చూడటం, కొన్ని వాసనలు భరించలేకపోవడం |

- నొప్పికి స్పందన తక్కువ / నొప్పి ఓర్పు ఎక్కువ; వేడి, చల్లదనాల పట్ల కూడా స్పష్టమైన ఉదాసీనత ఉండవచ్చు.
చలన లక్షణాలు
- సూక్ష్మ చలన నైపుణ్యాలు (ఫైన్ మోటార్) బలహీనం - రాయడం చాలా కష్టంగా, శ్రమతో ఉంటుంది; చేతిరాత అస్తవ్యస్తంగా, గీతలు దాటి, హద్దులు దాటి ఉంటుంది.
- స్థూల చలన నైపుణ్యాల (గ్రాస్ మోటార్) ఇబ్బందులు - సమన్వయ లోపం, సమతుల్యత సమస్యలు; ఆటస్థలంలో కార్యకలాపాలు, క్రీడలు కష్టమవుతాయి. (అయితే కొందరు ఆటిజం పిల్లల్లో స్థూల చలన నైపుణ్యాలు వయసుకంటే ముందే ఉంటాయి - అసమాన అభివృద్ధి.)
- పాదాల వేళ్లపై నడవడం (టో వాకింగ్) వంటి అసాధారణ చలనాలు కనిపించవచ్చు.
- ఇతరుల శారీరక ఉనికి, అవసరాల పట్ల అవగాహన తక్కువ.
- తమ శరీరం ఖాళీ స్థలంలో ఎక్కడ ఉందో తెలియకపోవడం (శరీర-స్థల అవగాహన లోపం).
దృష్టి, వ్యవస్థీకరణ లక్షణాలు
| ఏకాగ్రత లోపం | వ్యవస్థీకరణ లోపం |
|---|---|
| తరచూ పని మీద ధ్యాస ఉండదు | కాగితాలు, అసైన్మెంట్లు పోగొట్టుకుంటారు |
| సులభంగా దృష్టి మళ్ళుతుంది | బెంచీ / డెస్క్ చిందరవందరగా ఉంటుంది |
| సులభంగా ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతారు | బ్యాగ్ ఎప్పుడూ ఖాళీ చేయరు |
| అస్తవ్యస్తంగా ఉంటారు | హోంవర్క్కు కావాల్సిన పుస్తకం, ప్యాకెట్ వంటివి ముందే ఊహించి సిద్ధం చేసుకోలేరు |
| ఎక్కువసేపు దృష్టి నిలపడం కష్టం | హోంవర్క్ గుర్తుండదు |
| పని ఎలా, ఎక్కడ మొదలుపెట్టాలో తెలియదు | కాగితాలు మురికిగా, రాత పని అస్తవ్యస్తంగా ఉంటుంది |
పరీక్ష కోణం: సంవేదనల్లో హైపర్ (అతి), హైపో (తక్కువ) సున్నితత్వం రెండూ ఉంటాయి - శబ్దం, రుచి, దృశ్యం, స్పర్శ, వాసన. నొప్పి ఓర్పు ఎక్కువ. సూక్ష్మ చలన నైపుణ్యాలు బలహీనం → చేతిరాత కష్టం; స్థూల చలన నైపుణ్యాల్లో సమన్వయ, సమతుల్యత ఇబ్బందులు.
మెమొరీ కోడ్: హైపర్ = "హై" - పైకి, అతి సున్నితం; హైపో = "పో" - తగ్గిపోయిన, తక్కువ సున్నితం. 5 సంవేదనలు "శ-రు-దృ-స్ప-వా" - శబ్దం, రుచి, దృశ్యం, స్పర్శ, వాసన. సూక్ష్మ చలనం → సూది పట్టే వేళ్లు (చేతిరాత); స్థూల చలనం → ఆటస్థలం (పరుగు, సమతుల్యత).