AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 9 / 11 · సార్వత్రిక విద్య, సమాన విద్యా అవకాశాలు

అసమానతల రూపాలు: బలహీన వర్గాలు, లింగ సమానత

అసమానత స్వభావం: ఎవరు వెనుకబడుతున్నారు?

వర్గంఅసమానతకు కారణం
స్త్రీలు / మహిళలుచారిత్రక ఆర్థిక పరిస్థితులు; సాంస్కృతిక, మతపరమైన, చట్టపరమైన కారణాలు; కొన్ని వృత్తుల నుంచి మినహాయింపు. దిగువ తరగతుల్లో నిరక్షరాస్యులైన మహిళలను మరింత వెనక్కి నెట్టారు
దివ్యాంగులు (వైకల్యం ఉన్నవారు)శతాబ్దాలుగా పోరాటం; "వైకల్యం" అనే ముద్రతో సామాజికంగా, ఆర్థికంగా పక్కకు నెట్టారు
వృద్ధులువృద్ధాప్యం జీవితంలో అనివార్య ప్రక్రియ; చాలా దేశాల్లో 80 ఏళ్లు పైబడినవారు ఎక్కువ; వృద్ధ మహిళలు అట్టడుగు వర్గాల్లో ఎక్కువ
బలహీన జాతి సమూహాలు (మైనారిటీలు)ఒకే జాతికి చెందినా వేరే సంస్కృతి; రాజకీయ ఆధిపత్యం ఉండదు; ఆధిపత్య వర్గాలు వృత్తి, విద్య, రాజకీయ శక్తులతో అణగదొక్కుతాయి. ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి వలస వచ్చినవారు; మతపరమైన మైనారిటీలు
కుల సమూహాలుకుల వ్యవస్థ అనాదిగా వస్తున్న ఆచారం; దళితులు / షెడ్యూల్డ్ కులాలు దిగువన; సామాజిక, రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక హక్కులు కాలరాయడం. దళితుల్లో అక్షరాస్యత తక్కువ, ఇంట్లో పేదరికం. భౌతికంగా వేరుపరచడం (అస్పృశ్యత) సాధారణంగా ఉండేది; ఇప్పుడు చట్టపరమైన రక్షణ చర్యలు ఉన్నాయి
తెగలు (గిరిజనులు)అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా, ఆసియా, ఆఫ్రికా దేశాల్లోనూ వెనుకబాటు; మన దేశంలో 84.3 మిలియన్ల తెగల ప్రజలు; వ్యవసాయ, పరిశ్రమల కూలీలు; పేదరికం, విద్య లేకపోవడం, ఆరోగ్య సదుపాయాల కొరత

అసమానతల స్థాయిలు, కారణాలు

విద్యలో అసమానత సమాజంలో అనేక స్థాయిల్లో కనిపిస్తుంది:

  1. ఒక రాష్ట్రానికి, మరో రాష్ట్రానికి మధ్య.
  2. ఒక రాష్ట్రంలో ఒక జిల్లాకు, మరో జిల్లాకు మధ్య.
  3. ఒక జిల్లాలో ఒక ప్రాంతానికి, మరో ప్రాంతానికి మధ్య.
  4. బాలురు, బాలికల మధ్య విద్యా అవకాశాల్లో.

కారణాలు: ప్రభుత్వ బడుల్లో కనీస సౌకర్యాల లేమి, సాంఘిక వివక్ష, పాఠ్యప్రణాళికలో అసమానతలు.

సాధారణ పాఠశాల వ్యవస్థ (ప్రభుత్వ బడులు) ద్వారా షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగల కోసం తగిన చర్యలు చేపట్టవచ్చు. బడి విద్యా వ్యవస్థ ద్వారానే ఈ అసమానతలను తగ్గించి సమ్మిళిత వ్యవస్థ వైపు వెళ్లవచ్చు.

NCF 2005: సమానత్వ లక్ష్యాలు

షెడ్యూల్డ్ కులాలు, తెగల విద్య, సామాజిక సమానత్వం

విద్య, లింగ సమానత

వర్గం (2004-05)బాలికలు బడి మానేసే రేటుబాలురు బడి మానేసే రేటు
షెడ్యూల్డ్ కులాలు60%55%
షెడ్యూల్డ్ తెగలు67%65%

సమాన అవకాశాలు ఎందుకు పూర్తిగా అందడం లేదు?

పరీక్ష కోణం: అసమానతకు గురయ్యే వర్గాలు: మహిళలు, దివ్యాంగులు, వృద్ధులు, మైనారిటీలు, కుల సమూహాలు, తెగలు. అసమానత స్థాయిలు నాలుగు: రాష్ట్రాల మధ్య, జిల్లాల మధ్య, జిల్లాలోని ప్రాంతాల మధ్య, బాలురు-బాలికల మధ్య. 2004-05 బడి మానేసే రేటు: SC బాలికలు 60%, ST బాలికలు 67%. KGBV 2004-05, 750 వసతి పాఠశాలలు. గిరిజనులు 84.3 మిలియన్లు. సమాన అవకాశాలు పూర్తిగా అందకపోవడానికి ప్రధాన కారణం పేదరికం. అక్షర సంక్రాంతి = 15 ఏళ్లు పైబడినవారికి.

మెమొరీ కోడ్: ఆరు వర్గాలు "మ-ది-వృ-మై-కు-తె" - మహిళలు, దివ్యాంగులు, వృద్ధులు, మైనారిటీలు, కులాలు, తెగలు. స్థాయిలు "రా-జి-ప్రాం-లిం" (రాష్ట్రం → జిల్లా → ప్రాంతం → లింగం). డ్రాపౌట్ "SC 60, ST 67"; KGBV "2004 - 750".

అంశం 9 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

మన దేశంలో తెగల ప్రజల జనాభా ఎంతగా చెప్పారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 84.3 మిలియన్లు

మన దేశంలో వెనుకబడిన తెగల ప్రజలు 84.3 మిలియన్లు; వారు సామాజికంగా, ఆర్థికంగా వెనుకబడి, పేదరికం, విద్య-ఆరోగ్య సదుపాయాల కొరత ఎదుర్కొంటున్నారు.

113.6 మిలియన్లు 2001 నాటి ప్రాథమిక నమోదు సంఖ్య. 10, 200 మిలియన్లు ఇక్కడ చెప్పిన సంఖ్యలు కావు.

ప్రశ్న 2 / 5

విద్యలో అసమానత స్థాయిల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఖండాల మధ్య

విద్యలో అసమానతకు నాలుగు స్థాయిలు చెప్పారు: రాష్ట్రాల మధ్య, ఒక రాష్ట్రంలోని జిల్లాల మధ్య, ఒక జిల్లాలోని ప్రాంతాల మధ్య, బాలురు-బాలికల మధ్య.

ఖండాల మధ్య అసమానత ఈ జాబితాలో లేదు.

ప్రశ్న 3 / 5

2004-05 లో షెడ్యూల్డ్ తెగల బాలికలు బడి మానేసే రేటు ఎంత?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 67%

2004-05 లో షెడ్యూల్డ్ తెగల బాలికలు బడి మానేసే రేటు 67% (ST బాలురు 65%).

60% SC బాలికల రేటు; 55% SC బాలుర రేటు; 65% ST బాలుర రేటు. ప్రతి వర్గంలోనూ బాలికల రేటే ఎక్కువ అని గుర్తుంచుకోండి.

ప్రశ్న 4 / 5

"అక్షర సంక్రాంతి" కార్యక్రమం ఎవరి కోసం?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 15 ఏళ్లు పైబడిన వయోజనుల కోసం

మన రాష్ట్రంలో 15 ఏళ్లు పైబడిన వయోజనులకు అక్షరాస్యత అందించడానికి "అక్షర సంక్రాంతి" అనే ప్రత్యేక వయోజన అక్షరాస్యత కార్యక్రమం చేపట్టారు.

పిల్లలకు, కళాశాల విద్యార్థులకు, ఉపాధ్యాయులకు ఇది ఉద్దేశించినది కాదు.

ప్రశ్న 5 / 5

సమాన విద్యా సౌకర్యాలు పూర్తిగా ఉపయోగపడకపోవడానికి ప్రధాన కారణంగా చెప్పినది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పేదరికం

సౌకర్యాలు పూర్తిగా వాడుకోకపోవడానికి, లబ్ధిదారులకు అవగాహన లేకపోవడానికి ప్రధాన కారణం పేదరికం; విద్యాపరంగా వెనుకబడిన వర్గాలు కూడా ఒక కారణం.

బడులు, జీతాలు, పుస్తకాలు ఎక్కువగా ఉండటాన్ని కారణాలుగా చెప్పలేదు.