పిల్లలు బడిలో చేరి నిలవడమే కాదు, నిజంగా నేర్చుకోవాలి. ప్రాథమిక విద్య సెకండరీ విద్యకు ఒక నిచ్చెన లాంటిది; జీవితంలోని తర్వాతి స్థాయిలకు అదే పునాది. ప్రాథమిక విద్యలో గుణాత్మకత పెంచడానికి కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు దేశవ్యాప్తంగా ఎన్నో సంస్థలు ఏర్పాటు చేశాయి.
జిల్లా విద్యా శిక్షణ సంస్థ (DIET)
- జాతీయ విద్యా విధానం (1986), దాని కార్యాచరణ ప్రణాళిక ద్వారా విద్య, శిక్షణ కార్యక్రమాలు రూపొందాయి. DIET (డిస్ట్రిక్ట్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ ట్రైనింగ్) కేంద్ర ప్రభుత్వం రూపొందించిన కార్యక్రమం.
- వయోజన, ప్రాథమిక విద్య కోసం వివిధ విధానాలు, కార్యక్రమాలు, వనరులు కింది స్థాయిలో ఈ కార్యక్రమం ద్వారా అందుతాయి.
- జాతీయ విద్యా విధానం 1986 ప్రకారం ఉపాధ్యాయ విద్య ఒక నిరంతర ప్రక్రియ. వృత్తి పూర్వ (ప్రీ-సర్వీస్), వృత్తి అంతర్గత (ఇన్-సర్వీస్) శిక్షణలు ఒకదాని నుంచి మరొకటి విడదీయలేనివి. అందుకే ఈ రెండు శిక్షణలూ DIET లోనే అందుతాయి.
కనీస అభ్యసన స్థాయిలు (MLL)
- కనీస అభ్యసన స్థాయిలు (MLL - మినిమమ్ లెవెల్స్ ఆఫ్ లెర్నింగ్): సూక్ష్మ ప్రణాళిక ద్వారా సార్వత్రిక ప్రవేశం, సార్వత్రిక నమోదు, సార్వత్రిక నిలుపుదల సాధించి, ఒక నిర్దిష్ట స్థాయి వరకు అభ్యసనం జరిగేలా చూడటం.
- ప్రాథమిక విద్యలో ప్రతి పిల్లవాడు ప్రతి స్థాయిని ఖచ్చితంగా అభ్యసించాలి; అలా సమాజంలో ఉత్తమ పౌరుడిగా తీర్చిదిద్దవచ్చు.
- కనీస స్థాయి అభ్యసన ఉద్దేశం: ప్రతి పిల్లవాడిలో సామర్థ్యాలు పెంపొందేలా చూడటం. MLL బోధనలో ఒక మార్గాన్ని చూపిస్తుంది.
- అనేక రాష్ట్రాల్లో MLL కార్యక్రమం చేపట్టారు. దీని లక్ష్యం 1-5 తరగతుల్లో భాష, గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానంలో కనీస సామర్థ్యాలు పెంపొందించడం. దీనికోసం పుస్తకాలు, పాఠ్యప్రణాళిక, బోధనా పద్ధతులు, ఉపాధ్యాయ శిక్షణలో ఎన్నో మార్పులు చేశారు.
విద్యా లక్ష్య సాధన: నాలుగు గమ్యాలు
- ప్రతి పిల్లవాడికి ఒక అభ్యసన కేంద్రం అందుబాటులో ఉండటం.
- నియత బడుల్లో ప్రతి పిల్లవాడిని నమోదు చేయడం.
- లేదంటే అనియత విద్య ద్వారా చదువుకునేలా చేయడం.
- ప్రతి పిల్లవాడు 5 ఏళ్లు ఖచ్చితంగా బడిలో ఉండేలా (ప్రాథమిక దశ పూర్తి చేసేలా) చేయడం.
అభ్యాసకుని మూల్యాంకన విధానం
మంచి మూల్యాంకన కార్యక్రమాన్ని రూపొందించి సమర్థంగా అమలు చేస్తే అభ్యసనలో గుణాత్మకత ఎంతో పెరుగుతుంది. సమర్థ విధానంలో దృష్టి పెట్టాల్సిన అంశాలు:
- ప్రాథమిక స్థాయిలో అభ్యసన అవసరాలు గుర్తించడం; "ఆటోమేటిక్ ప్రమోషన్ (నిలిపివేత లేని ఉత్తీర్ణత)" ఉన్న విద్యా దశలో పూర్తి అభ్యసనం (మాస్టరీ లెర్నింగ్) ప్రోత్సహించడం. "నాణ్యతతో పాటు సమానత" అనేదే అసలు ప్రశ్న.
- మూల్యాంకనం జ్ఞానాత్మక, భావావేశ, మానసిక చలనాత్మక రంగాలు మూడింటినీ పెంపొందించేలా ఉండాలి.
- విద్యా వ్యవస్థ జవాబుదారీతనం అభ్యాసకుల సాధనలో ప్రతిబింబిస్తుంది - యాజమాన్యాల, అధికారుల పనితీరు విద్యార్థి సాధించిన ఫలితంలోనే కనిపిస్తుంది.
పథకాల ద్వారా అభ్యసనం (క్లుప్తంగా)
- DPEP: ప్రపంచ బ్యాంకు ఆర్థిక, సాంకేతిక సహకారంతో రాష్ట్రాల్లో ప్రాథమిక విద్య నాణ్యత పెంచింది; రిజిస్టర్డ్ స్వయంపాలన సంస్థల ద్వారా అమలైంది. దాని ప్రధాన అంశాలు: కనీస అభ్యసన స్థాయిలు పెంచడం; పాఠ్యప్రణాళిక, పాఠ్యపుస్తకాల పునర్నిర్మాణం; కృత్యాధార బోధన; బోధనకే కాదు అభ్యసనకు ప్రాధాన్యం; ఉత్సాహంతో (ఆనందంగా) అభ్యసనం; బహుళ తరగతుల (మల్టీగ్రేడ్) బోధన; నిర్మాణ సౌకర్యాలు; సమాజ భాగస్వామ్యం; బాలికలు, వైకల్యం ఉన్న పిల్లల పట్ల శ్రద్ధ; తక్కువ ఖర్చుతో నిరంతర సమగ్ర మూల్యాంకనం. ఉచిత సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్య, నమోదు పెంపు, బడి మానేయడం తగ్గించడం (నిలుపుదల) దీని లక్ష్యాలు.
- SSA, విద్యా హక్కు చట్టం: వీటి పూర్తి వివరాలు "కార్యక్రమాలు, పథకాలు: IEDC, SSA, RMSA, IEDSS", "జాతీయ చట్టాలు" అధ్యాయాల్లో.
పరీక్ష కోణం: DIET = జిల్లా విద్యా శిక్షణ సంస్థ, NPE 1986 నుంచి; ప్రీ-సర్వీస్ + ఇన్-సర్వీస్ రెండూ. MLL = కనీస అభ్యసన స్థాయిలు; 1-5 తరగతుల్లో భాష, గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానం. మూల్యాంకనం మూడు రంగాలు: జ్ఞానాత్మక, భావావేశ, మానసిక చలనాత్మక. "నాణ్యతతో పాటు సమానత". DPEP = ప్రపంచ బ్యాంకు సహాయం, కృత్యాధార, ఆనంద అభ్యసనం, బహుళ తరగతి బోధన.
మెమొరీ కోడ్: MLL మూడు సబ్జెక్టులు "భా-గ-ప" - భాష, గణితం, పరిసరాల విజ్ఞానం (1 నుంచి 5). మూల్యాంకన రంగాలు "జ్ఞా-భా-చ" - జ్ఞానాత్మక (తల), భావావేశ (హృదయం), చలనాత్మక (చేయి). DIET లో "ముందు + మధ్య" శిక్షణ: ప్రీ-సర్వీస్, ఇన్-సర్వీస్.