సార్వత్రిక ప్రవేశం ప్రాథమిక విద్య ప్రగతికి హృదయం లాంటిది. విద్య అందుబాటులో ఉంటేనే జ్ఞాన నైపుణ్యాలు క్రమపద్ధతిలో ఏర్పడతాయి.
ప్రవేశం ఏమేమి తెస్తుంది?
- విద్య అందుబాటులో ఉంటే పేదరిక నిర్మూలన, అర్థవంతమైన అభ్యసన, నాణ్యత, ఉత్పాదకత పెరుగుదల, ఆరోగ్య సంరక్షణ, మహిళలకు చేయూత సాధ్యమవుతాయి.
- విద్యా లక్ష్యాల్లో సార్వత్రిక సౌలభ్యం పెంచడానికి సరైన సమయం, వనరులు అవసరం; ముందుగా మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించాలి.
- అంతర్జాల (ఇంటర్నెట్), కంప్యూటర్ సదుపాయం, తరగతి గదులు, బడి సౌకర్యాలు, సమాచార ప్రసార వ్యవస్థలు - ఇవి ముఖ్యమైన అంశాలు. జాతీయ న్యాయ వ్యవస్థ, ప్రజలకు అవగాహన కార్యక్రమాలు కూడా విద్యను సులభతరం చేస్తాయి.
- పేదరికం విద్యా ప్రవేశానికి కీలక సమస్య. అంతర్జాతీయ సహస్రాబ్ది ప్రాజెక్ట్ పేదరిక నిర్మూలన ద్వారా విద్యకు పరిష్కారాలు సూచిస్తుంది. పేదలకు విద్య అందించడం, సమాజంలో అందరికీ సమాన అభివృద్ధి సాధించడం, ఆర్థిక-రాజకీయ అధికారాలు అందరికీ అందేలా చేయడం ద్వారా విద్యలో సమీప్యత పెరుగుతుంది.
స్వాతంత్ర్యం తర్వాత ప్రగతి
- మన ప్రాథమిక విద్యా వ్యవస్థ ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద విద్యా వ్యవస్థల్లో ఒకటిగా విస్తరించింది.
- 1950-51 లో 2,09,671 గా ఉన్న ప్రాథమిక పాఠశాలలు తర్వాత 5,74,541 కు పెరిగాయి; ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు 13,596 నుంచి 1,53,921 కు పెరిగాయి. ఈ బడుల్లో, 2.7 లక్షల అనియత విద్యా కేంద్రాల్లో 150 మిలియన్ల పిల్లలు నమోదయ్యారు.
- 5వ అఖిల భారత విద్యా సర్వే (1986) ప్రకారం గ్రామీణ జనాభాలో 94.5% మందికి 1 కిలోమీటర్ లోపే ప్రాథమిక పాఠశాల అందుబాటులో ఉంది; 3 కిలోమీటర్ల నడక దూరంలో ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఉన్న గ్రామీణ జనాభా 83.98%.
- SSA కార్యక్రమం ద్వారా బ్రిడ్జి కోర్సులు, వివిధ శిక్షణా కేంద్రాలు ఏర్పాటు చేసి బడి బయటి పిల్లలను బడిలో చేర్చడానికి నిధులు ఇచ్చారు. ప్రాథమిక స్థాయికి SSA, మాధ్యమిక స్థాయికి రాష్ట్రీయ మాధ్యమిక శిక్షా అభియాన్ (RMSA) ను కేంద్రం చేపట్టింది.
- ఫలితంగా 2013-14 లో స్థూల నమోదు నిష్పత్తి (GER) ప్రాథమిక స్థాయిలో 101.36%, ప్రాథమికోన్నత స్థాయిలో 89.33% అని UDISE తెలిపింది.
సార్వత్రిక ప్రవేశానికి అవరోధాలు
సార్వత్రిక ప్రవేశంలో శారీరక (భౌతిక), సామాజిక, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక అంశాలు ఉంటాయి.
- వైకల్యం ఉన్నవారి విషయంలో: భౌతికంగా బడికి చేరే సౌలభ్యం (ర్యాంప్ వంటివి) ఒక్కటే పరిష్కారం కాదు. వైకల్యం ఉన్న పిల్లవాడిని వైద్యపరంగా, సామాజికంగా భారంగా చూడకూడదు; తోటి పిల్లలతో సమాన సామర్థ్యం ఉన్నవాడిగా చూడాలి. పాఠ్యప్రణాళికలో, పాఠ్యపుస్తకాలలో మార్పులతో పాటు తోటి విద్యార్థుల ఆలోచనా ధోరణి (మైండ్సెట్) మార్చాలి.
- దళిత పిల్లల విషయంలో: చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం, బడి సౌకర్యం, సంస్కృతి ఒక పెద్ద ప్రశ్న. వెనుకబడిన వర్గాలకు బడిలో, సమాజంలో చేదు అనుభవాలు ఎదురవుతున్నాయని ఆధారాలు ఉన్నాయి.
- లింగ వివక్ష, పాఠ్యప్రణాళికలో దానికి సంబంధించిన అంశాలు కూడా అవరోధాలే.
- ఇలాంటి అవరోధాల వల్ల పిల్లలు బడి మానేయడమే (డ్రాపౌట్) కాదు, ముందుకు సాగలేకపోతున్నారు.
- సాంఘిక, రాజకీయ, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక అంశాల నుంచీ అవరోధాలు వస్తాయి. విద్యా వ్యవస్థలో సౌలభ్యం లేకపోవడం కూడా ఒక అవరోధమే.
సార్వత్రిక సౌలభ్యం అంటే కేవలం కాంక్రీట్ గోడలు, కంప్యూటర్లు కాదు; విద్యార్థి కేంద్రిత పాఠ్యాంశాలు ఏర్పాటు చేసినప్పుడే నిజమైన సార్వత్రికత.
అవసరమైనవి: అందరికీ ఉత్తేజకరమైన అభ్యసన అనుభవాలు ఇచ్చే వాతావరణం; తగినన్ని బడి భవనాలు, ఉపాధ్యాయులు, బోధనా సామగ్రి; విద్యుత్, నీరు, పారిశుద్ధ్య సౌకర్యాలు వంటి ప్రాథమిక అవసరాలు; ఉపాధ్యాయ శిక్షణ.
పరీక్ష కోణం: ప్రవేశం = ప్రాథమిక విద్య ప్రగతికి హృదయం. అవరోధాలు నాలుగు: భౌతిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక, ఆర్థిక. ప్రవేశానికి పేదరికమే కీలక సమస్య. 5వ అఖిల భారత విద్యా సర్వే (1986): 94.5% గ్రామీణ జనాభాకు 1 కి.మీ. లోపు ప్రాథమిక బడి. 2013-14 GER: ప్రాథమిక 101.36%, ప్రాథమికోన్నత 89.33%. ప్రవేశం అంటే గోడలు కాదు, విద్యార్థి కేంద్రిత పాఠ్యాంశాలు.
మెమొరీ కోడ్: ప్రవేశ అవరోధాలు "భౌ-సా-సం-ఆ" - భౌతిక, సామాజిక, సంస్కృతిక, ఆర్థిక. సంఖ్య జత "1 - 94.5": 1 కి.మీ. లోపు బడి, 94.5% గ్రామీణ జనాభాకు (సర్వే 1986). "101 - 89": 2013-14 GER.