AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 4 / 9 · అంతర్జాతీయ ఒడంబడికలు, విధానాలు

UNCRPD: విద్య, ఆరోగ్యం, ఉపాధికి సంబంధించిన ఆర్టికల్స్

UNCRPD లో పరీక్షలకు ముఖ్యమైన ఆర్టికల్స్ నంబర్లతో సహా ఇక్కడ చూద్దాం.

సమానత్వం, భేదభావం చూపకపోవడం (ఆర్టికల్ 5)

విద్య (ఆర్టికల్ 24)

ఆర్టికల్ 24 ప్రకారం ఒడంబడికను ఆమోదించిన దేశాలు తప్పనిసరిగా ఇవి చేయాలి:

  1. విద్యా హక్కు గుర్తింపు: వైకల్యం ఉన్నవారి విద్యా హక్కును గుర్తించాలి. భేదభావం లేకుండా, సమాన అవకాశాల ఆధారంగా ఈ హక్కు అందాలి. అన్ని స్థాయిల్లో సమ్మిళిత విద్యా వ్యవస్థ ఉండాలి.
  2. సాధారణ వ్యవస్థ నుంచి దూరం చేయకూడదు:
    • వైకల్యం కారణంగా ఎవరినీ సాధారణ విద్యా వ్యవస్థ నుంచి దూరం చేయకూడదు.
    • వైకల్యం కారణంగా ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్యను గానీ, మాధ్యమిక విద్యను గానీ నిరాకరించకూడదు.
    • తాము నివసించే సమాజంలోనే, ఇతరులతో సమానంగా సమ్మిళిత, నాణ్యమైన, ఉచిత ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్య పొందే అవకాశం ఉండాలి.
  3. జీవన, సామాజిక నైపుణ్యాలు: సమాజంలో సభ్యులుగా విద్యలో పూర్తిగా పాల్గొనేలా జీవన నైపుణ్యాలు, సామాజిక అభివృద్ధి నైపుణ్యాలు నేర్చుకునే వసతులు కల్పించాలి:
    • బ్రెయిలీ లిపి, ప్రత్యామ్నాయ లిపులు, ప్రత్యామ్నాయ, పెంపొందించే సమాచార ప్రసార విధానాలు, దిశా జ్ఞానం, చలన నైపుణ్యాలు నేర్పడం; తోటివారి మద్దతు, మార్గదర్శనం అందించడం.
    • సంజ్ఞా భాష నేర్పడం, బధిరుల సమాజపు భాషా గుర్తింపును ప్రోత్సహించడం.
  4. ఉపాధ్యాయులు, సిబ్బంది: సంజ్ఞా భాష లేదా బ్రెయిలీలో అర్హత ఉన్న ఉపాధ్యాయులను (వైకల్యం ఉన్న ఉపాధ్యాయులతో సహా) నియమించాలి; విద్యా వ్యవస్థలోని అన్ని స్థాయిల నిపుణులకు, సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వాలి.

ఆరోగ్యం (ఆర్టికల్ 25)

భావ ప్రకటన, అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ, సమాచారం (ఆర్టికల్ 21)

పని, ఉపాధి (ఆర్టికల్ 27)

ఇతర ముఖ్య ఆర్టికల్స్ (ఒక్క చూపులో)

ఆర్టికల్అంశం
3సాధారణ సూత్రాలు (8)
5సమానత్వం, భేదభావం చూపకపోవడం
7వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు
9సౌలభ్యం (యాక్సెసిబిలిటీ)
21భావ ప్రకటన, అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ, సమాచారం పొందడం
24విద్య
25ఆరోగ్యం
27పని, ఉపాధి

పరీక్ష కోణం: విద్య = ఆర్టికల్ 24 (అన్ని స్థాయిల్లో సమ్మిళిత విద్య; బ్రెయిలీ, సంజ్ఞా భాష, దిశా జ్ఞానం-చలనం; బ్రెయిలీ/సంజ్ఞా భాషలో అర్హత ఉన్న ఉపాధ్యాయులు). ఆరోగ్యం = 25 (బీమాలో భేదభావం నిషేధం). పని = 27. భావ ప్రకటన, సమాచారం = 21. సమానత్వం = 5. సౌలభ్యం = 9.

మెమొరీ కోడ్: "24 గంటలూ చదువు, 25 లో ఆరోగ్యం, 27 లో ఉద్యోగం" - ఒకదాని వెంట ఒకటి: 24 విద్య → 25 ఆరోగ్యం → 27 పని. "21 ఏళ్లకు మాట్లాడే హక్కు" - ఆర్టికల్ 21 భావ ప్రకటన. "5 వేళ్లూ సమానం కావు, కానీ హక్కులు సమానం" - ఆర్టికల్ 5.

అంశం 4 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

సమానత్వాన్ని పెంచి, భేదభావాన్ని తొలగించాలని చెప్పే UNCRPD ఆర్టికల్ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆర్టికల్ 5

ఆర్టికల్ 5 సమానత్వం, భేదభావం చూపకపోవడం గురించి చెబుతుంది; దేశాలు సహేతుక వసతులు కల్పించాలని కూడా ఇందులో ఉంది.

ఆర్టికల్ 27 పని, ఉపాధి; ఆర్టికల్ 24 విద్య; ఆర్టికల్ 25 ఆరోగ్యం.

ప్రశ్న 2 / 5

భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛ, అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ, సమాచారం పొందే హక్కు గురించి చెప్పే UNCRPD ఆర్టికల్ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఆర్టికల్ 21

వైకల్యం ఉన్నవారు భావ ప్రకటన, అభిప్రాయ స్వేచ్ఛ, సమాచారాన్ని సేకరించే, పొందే హక్కు అనుభవించేలా దేశాలు చర్యలు తీసుకోవాలని ఆర్టికల్ 21 చెబుతుంది.

ఆర్టికల్ 9 సౌలభ్యం; ఆర్టికల్ 7 వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు; ఆర్టికల్ 3 సాధారణ సూత్రాలు.

ప్రశ్న 3 / 5

UNCRPD ఆర్టికల్ 24 ప్రకారం వైకల్యం ఉన్నవారు సమ్మిళిత, నాణ్యమైన, ఉచిత విద్యను ఎక్కడ పొందే అవకాశం ఉండాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) తాము నివసించే సమాజంలోనే, ఇతరులతో సమానంగా

వైకల్యం ఉన్నవారు తాము నివసించే సమాజంలోనే, ఇతరులతో సమానంగా, సమ్మిళిత, నాణ్యమైన, ఉచిత ప్రాథమిక, మాధ్యమిక విద్య పొందే అవకాశం ఉండాలని ఆర్టికల్ 24 చెబుతుంది.

జాతీయ సంస్థలు, స్పెషల్ స్కూళ్లు, ఇంటి వద్ద మాత్రమే అనే ఎంపికలు పిల్లలను సమాజం నుంచి దూరం చేస్తాయి; ఇవి ఆర్టికల్ 24 భావనకు విరుద్ధం.

ప్రశ్న 4 / 5

UNCRPD ఆర్టికల్ 24 ప్రకారం బధిరుల కోసం దేశాలు ఏం చేయాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సంజ్ఞా భాష నేర్పి, బధిరుల సమాజపు భాషా గుర్తింపును ప్రోత్సహించాలి

సంజ్ఞా భాష నేర్పడం, బధిరుల సమాజపు భాషా గుర్తింపును ప్రోత్సహించడం ఆర్టికల్ 24 చెప్పిన జీవన, సామాజిక నైపుణ్యాల వసతుల్లో ఒకటి.

మాట మాత్రమే నేర్పడం, సంజ్ఞా భాషను నిషేధించడం బధిరుల భాషా గుర్తింపుకు విరుద్ధం. సాధారణ విద్యా వ్యవస్థ నుంచి ఎవరినీ మినహాయించకూడదని అదే ఆర్టికల్ చెబుతుంది.

ప్రశ్న 5 / 5

UNCRPD లో సౌలభ్యం (యాక్సెసిబిలిటీ) గురించి చెప్పే ఆర్టికల్ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఆర్టికల్ 9

UNCRPD ఆర్టికల్ 9 సౌలభ్యం గురించి చెబుతుంది: భవనాలు, రవాణా, సమాచారం వైకల్యం ఉన్నవారికి అందుబాటులో ఉండాలి. సౌలభ్యం ఆర్టికల్ 3 సాధారణ సూత్రాల్లో కూడా ఉంది.

ఆర్టికల్ 25 ఆరోగ్యం; ఆర్టికల్ 21 భావ ప్రకటన, సమాచారం; ఆర్టికల్ 27 పని, ఉపాధి.