నేపథ్యం
- 2000 సెప్టెంబర్లో న్యూయార్క్లో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి సహస్రాబ్ది శిఖరాగ్ర సదస్సులో 189 సభ్య దేశాలు సహస్రాబ్ది ప్రకటనను ఆమోదించాయి.
- పేదరికం, ఆకలి, రోగాలు, నిరక్షరాస్యత, పర్యావరణ క్షీణత, స్త్రీల పట్ల వివక్ష వంటి సమస్యలతో పోరాడాలని ప్రపంచ నాయకులు నిర్ణయించారు.
- ఈ ప్రకటన నుంచి నిర్దిష్టంగా సాధించాల్సిన 8 లక్ష్యాలు రూపొందాయి. వీటినే సహస్రాబ్ది అభివృద్ధి లక్ష్యాలు (MDGs) అంటారు.
- ఈ లక్ష్యాలకు తర్వాత అప్పటి ఐక్యరాజ్యసమితి సభ్య దేశాలన్నీ (191) అంగీకరించాయి; వీటిని 2015 నాటికి సాధించాలి.
8 లక్ష్యాలు
| లక్ష్యం | అంశం |
|---|---|
| 1 | తీవ్ర పేదరికం, ఆకలిని నిర్మూలించడం |
| 2 | సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్య సాధించడం |
| 3 | లింగ సమానత్వాన్ని ప్రోత్సహించడం, మహిళా సాధికారత |
| 4 | శిశు మరణాలను తగ్గించడం |
| 5 | మాతృ ఆరోగ్యాన్ని మెరుగుపరచడం |
| 6 | HIV/AIDS, మలేరియా, ఇతర వ్యాధులతో పోరాడటం |
| 7 | పర్యావరణ సుస్థిరతను నిర్ధారించడం |
| 8 | అభివృద్ధి కోసం ప్రపంచ భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించడం |
- విద్యకు నేరుగా సంబంధించినది లక్ష్యం 2: 2015 నాటికి ప్రతిచోటా బాలబాలికలందరూ ప్రాథమిక విద్యను పూర్తిగా ముగించేలా చూడడం. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు బడికి రాకపోతే ఈ లక్ష్యం సాధ్యం కాదు.
- MDGs లో వైకల్యం గురించి ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావన లేదు. ఈ లోపాన్ని తర్వాత వచ్చిన SDGs సరిచేశాయి.
పరీక్ష కోణం: MDGs = 8 లక్ష్యాలు - సహస్రాబ్ది ప్రకటన 2000 సెప్టెంబర్ - గడువు 2015 - ప్రకటనను ఆమోదించినవి 189 సభ్య దేశాలు; లక్ష్యాలకు తర్వాత 191 దేశాలన్నీ అంగీకరించాయి. విద్య = లక్ష్యం 2 (సార్వత్రిక ప్రాథమిక విద్య). లింగ సమానత్వం = లక్ష్యం 3. శిశు మరణాలు = 4, మాతృ ఆరోగ్యం = 5.
మెమొరీ కోడ్: MDG = "8 - 2000 - 2015": 8 లక్ష్యాలు, 2000 లో మొదలు, 2015 గడువు. వరుస గుర్తుకు "పే-వి-లిం-శి-మా-వ్యా-ప-భా" - పేదరికం, విద్య, లింగ సమానత్వం, శిశు మరణాలు, మాతృ ఆరోగ్యం, వ్యాధులు, పర్యావరణం, భాగస్వామ్యం.