AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 9 / 10 · సమ్మిళిత బోధన, సహకారాలు

సమ్మిళిత విద్య, స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్

మనది సమ్మిళిత సమాజం; సమాజంలో అందరూ సమానమే. గురుకుల విధానం నుంచి నేటి డే-కేర్ విధానం వరకు అందరికీ కలిపి విద్య ఇవ్వడమే మన ఆలోచన; ఎవరినీ సమాజం నుంచి వేరు చేసే భావన లేదు.

సమ్మిళిత విద్య అంటే ఏమిటి?

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ ద్వారా నైపుణ్యాలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 10 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 11

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశ్యము

  1. (1)CwSN వాళ్ళ ఆర్థిక పరిస్థితులను అదుపు చేయడం.
  2. (2)CwSN వారికి విలాస అవసరాలను అందించడం.
  3. (3)CwSN వారి మూర్తిమత్వాన్ని, సాంఘీకీకరణను పునరావాసం ద్వారా పెంపొందించడం.
  4. (4)CwSN వారికి మందులు, పుస్తకాలు మరియు పెన్షన్లు అందించకూడదు.
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) CwSN వారి మూర్తిమత్వాన్ని, సాంఘీకీకరణను పునరావాసం ద్వారా పెంపొందించడం.

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ ముఖ్య లక్ష్యం ఏమిటో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. CwSN అంటే ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలు (Children with Special Needs).

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ ప్రతి పిల్లవాడి అవసరాలకు తగినట్టు బోధనను మలచి, అతడు తన పూర్తి సామర్థ్యాన్ని చేరేలా చేస్తుంది. దీని లక్ష్యం పిల్లవాడి మూర్తిమత్వాన్ని (Personality) పెంచడం, సమాజంలో కలిసిపోయేలా సాంఘికీకరణ (Socialization) నేర్పడం, స్వతంత్రంగా జీవించేలా పునరావాసం (Rehabilitation) కల్పించడం. చివరికి వారు కుటుంబంలో, సమాజంలో గౌరవంగా జీవించాలి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3).

ఆర్థిక పరిస్థితులను అదుపు చేయడం (1) విద్య లక్ష్యం కాదు, పైగా ‘అదుపు చేయడం’ అనేది ప్రతికూల భావన. విలాస అవసరాలు (2) అందించడం విద్య పని కాదు. మందులు, పుస్తకాలు, పెన్షన్లు అందించకూడదు (4) అనేది హక్కులకే వ్యతిరేకం; నిజానికి ప్రభుత్వం ఇవి అందించాలి. ఈ మూడూ సులభంగా తొలగించగల తప్పు ఆప్షన్లు.

గుర్తుంచుకోండి: స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ లక్ష్యం = వికాసం, సాంఘికీకరణ, పునరావాసం, స్వతంత్ర జీవనం.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 130

ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో ఈ పిల్లలను నమోదు చేసుకోరు

  1. (1)ప్రత్యేక అవసరాలు గల బుద్ధి మాంద్యత పిల్లలు
  2. (2)సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు
  3. (3)ప్రత్యేక అవసరాలు గల ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ పిల్లలు
  4. (4)ప్రత్యేక అవసరాలు గల వినికిడిలోపం గల పిల్లలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు

ప్రత్యేక పాఠశాలల్లో (Special Schools) ఎవరిని చేర్చుకోరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఒక నిర్దిష్ట వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసమే ఏర్పాటు అవుతాయి: అంధుల పాఠశాల, బధిరుల పాఠశాల, బుద్ధిమాంద్యత (Intellectual Disability) ఉన్నవారి పాఠశాల, ఆటిజం కేంద్రాలు. అక్కడ ప్రత్యేక శిక్షణ పొందిన టీచర్లు, ప్రత్యేక పరికరాలు ఉంటాయి. వైకల్యం లేని, సాధారణ సామర్థ్యాలు ఉన్న పిల్లలు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే చదువుతారు.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) సాధారణ సామర్థ్యాలు గల పిల్లలు.

బుద్ధిమాంద్యత (1), ఆటిజం స్పెక్ట్రమ్ డిజార్డర్ (3), వినికిడి లోపం (4) ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక పాఠశాలలు ఉన్నాయి; ఎక్కువ సహాయం అవసరమైన వారిని అక్కడ చేర్చుకుంటారు. నేడు వీరిని కూడా వీలైనంతవరకు సమ్మిళిత విద్యలో సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చాలని RPwD Act 2016, NEP 2020 చెబుతున్నాయి.

గుర్తుంచుకోండి: ప్రత్యేక పాఠశాల = వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే.

సమ్మిళిత విద్య ఎందుకు అవసరం?

ప్రత్యేక సమ్మిళిత పాఠశాలలు: చర్చ

సంప్రదాయ విధానం - సమ్మిళిత విధానం

అంశంసంప్రదాయ విధానంసమ్మిళిత విధానం
ఎవరికి?కొందరికి విద్యఅందరికీ విద్య
స్వభావంస్థిరత్వం (కఠినం)సరళత
బోధనసమూహ బోధనవ్యక్తిగత బోధన
కేంద్రంవిషయ కేంద్రిత బోధనవిద్యార్థి కేంద్రిత అభ్యసన
విధానంముఖ్యమైన అంశాలకే ప్రాధాన్యంసమగ్ర విధానం
దృష్టివైకల్యంపై దృష్టి; పిల్లలకు ముద్ర (లేబుల్) వేయడంఅన్ని రకాల ముద్రలను నివారించడం

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ - సమ్మిళిత విద్య: పోలిక

అంశంస్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్సమ్మిళిత విద్య
ఎక్కడప్రత్యేక పాఠశాలలు, ప్రత్యేక తరగతులుఇంటి దగ్గరి సాధారణ పాఠశాల, సాధారణ తరగతి
సామాజిక ఫలితంఇతరుల నుంచి వేరుపాటు, ఒంటరి భావనతోటివారితో కలిసి జీవించడం, "మనవాడు" భావన
బలంఒక రంగంలో నిష్ణాతులు; బ్రెయిలీ, సంజ్ఞా భాష వంటి ప్రత్యేక నైపుణ్యాలు; వైద్యపరమైన జోక్యంసహ బోధన, పాఠ్యప్రణాళిక-పరీక్షల్లో మార్పులు, వనరుల కేంద్రాల సహాయం
ఖర్చుఎక్కువ కావచ్చువనరులను సమర్థంగా వినియోగించుకుంటుంది
సేవలువేరుగా అందుతాయిమొత్తం విద్యా వ్యవస్థను భాగం చేస్తుంది; సేవలు మెరుగైనవి

అపోహలు - వాస్తవాలు

అపోహవాస్తవం
వేరుగా ఉంచడం మంచిదిపిల్లలను వారి సామర్థ్యం, జాతి లేదా మరేదైనా లక్షణం ఆధారంగా వేరుగా బోధించడం సమాన అవకాశం కాదు. సమ్మిళిత తరగతుల్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా నేర్చుకుంటారని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి
విద్యార్థులు ముందు "సిద్ధంగా" ఉండాలిప్రతి విద్యార్థికీ తన వయసువారితో కలిసి నేర్చుకునే సమాన హక్కు ఉంది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు అదే స్థాయిలోని ఇతర పిల్లల్లాగే నైపుణ్యాలు ప్రదర్శిస్తారు
తల్లిదండ్రులు సమ్మిళిత విద్యను సమర్థించరుతల్లిదండ్రులు బలంగా సమర్థిస్తారు. తల్లిదండ్రులు, నిపుణులు కలిసి పనిచేసి, ఒకరితో ఒకరు సంప్రదించుకుంటే సరైన ఫలితాలు వస్తాయి

సమ్మిళిత విద్య ఉపయోగాలు

సారాంశం

పరీక్ష కోణం: సమ్మిళిత విద్య = విద్యార్థి కేంద్రిత, అందరికీ, సరళం, ముద్రలు నివారిస్తుంది; సంప్రదాయ విధానం = విషయ కేంద్రిత, కొందరికి, స్థిరం. సమ్మిళిత విద్య = మానవ హక్కు. CWSN సాధారణ పాఠశాలకు వెళ్లి చదవడం = సమ్మిళిత విద్య; భారత్‌లో అమలవుతున్న విధానం = సమ్మిళిత విద్య. 3 అపోహలు: వేరుగా మంచిది, ముందు సిద్ధంగా ఉండాలి, తల్లిదండ్రులు సమర్థించరు.

మెమొరీ కోడ్: సమ్మిళిత విధానం "అ-స-వ్య-వి-స-ము" - అందరికీ, సరళం, వ్యక్తిగత బోధన, విద్యార్థి కేంద్రిత, సమగ్రం, ముద్రలు లేవు. అపోహలు "వే-సి-త" - వేరుగా మంచిది, సిద్ధంగా ఉండాలి, తల్లిదండ్రులు ఒప్పుకోరు - మూడూ తప్పు.

అంశం 9 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

"ఉపాధ్యాయులు వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను 'మనవాళ్లు' అనే భావనతో బోధించడం" - ఇది దేని వివరణ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సమ్మిళిత విద్య

వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను "మనవాళ్లు" అనే భావనతో, కులం-తరగతి-లింగ వివక్ష లేకుండా అందరితో కలిపి బోధించడమే సమ్మిళిత విద్య.

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ వేరుగా బోధిస్తుంది. గృహ ఆధారిత, దూర విద్యలు పాఠశాలకు రాలేనివారికి వేరే విధానాలు.

ప్రశ్న 2 / 5

సమ్మిళిత విద్యలో ఉండని అంశం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను వేరే భవనంలో ఉంచడం

సమ్మిళిత విద్యలో సహ బోధన, పాఠ్యప్రణాళిక-పరీక్షల్లో మార్పులు, తరగతిలో సౌకర్యాలు ఉంటాయి. వేరే భవనంలో ఉంచడం వేరుపాటు; అది సమ్మిళితం కాదు.

మిగతా మూడు ఎంపికలు సమ్మిళిత విద్యలో నిజమైన భాగాలు.

ప్రశ్న 3 / 5

"వేరుగా ఉంచడం మంచిది" అనే అపోహకు వాస్తవం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సమ్మిళిత తరగతుల్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా నేర్చుకుంటారని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి

సామర్థ్యం, జాతి వంటి లక్షణాల ఆధారంగా వేరుగా బోధించడం సమాన అవకాశం కాదు; సమ్మిళిత తరగతుల్లో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా నేర్చుకుంటారని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి.

మిగతా ఎంపికలు అపోహనే మళ్ళీ చెబుతున్నాయి లేదా తప్పు.

ప్రశ్న 4 / 5

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్, సమ్మిళిత విద్య అనే రెండు విధానాల గురించి సరైన వాక్యం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) తేడాలు ఉన్నా రెండూ ఉపయోగకరమే; ప్రతి విధానంలో లోపాలు, ఉపయోగాలు ఉన్నాయి

రెండు విధానాల మధ్య తేడాలు ఉన్నా రెండూ ఉపయోగకరమే; ప్రతి విద్యా విధానంలో లోపాలు, ఉపయోగాలు ఉన్నాయి. అందుకే వాడే ప్రతి పద్ధతిని ఎప్పటికప్పుడు మూల్యాంకనం చేస్తూ సరళమైన, సృజనాత్మక పరిష్కారం వెతకాలి.

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ బ్రెయిలీ, సంజ్ఞా భాష వంటి నైపుణ్యాలు ఇస్తుంది కాబట్టి ఉపయోగం లేదనడం తప్పు. సమ్మిళిత విద్యలో లోపమే లేదనడం, రెండూ ఒకటే అనడం కూడా తప్పు.

ప్రశ్న 5 / 5

సమ్మిళిత విద్య సారాంశం ప్రకారం అది ఎలాంటి ప్రక్రియ?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) తోడ్పాటు, కౌన్సెలింగ్, మూల్యాంకనం, పాఠ్యప్రణాళిక సవరణలు, రెమెడియల్ బోధనతో కూడిన క్రమబద్ధమైన ప్రక్రియ

సమ్మిళిత విద్య తోడ్పాటు, కౌన్సెలింగ్, మూల్యాంకనం, పాఠ్యప్రణాళికలో సవరణలు, రెమెడియల్ బోధనతో కూడిన క్రమబద్ధమైన ప్రక్రియ; శిక్షణ పొందిన ఉపాధ్యాయులు, నిధులు దీనికి అవసరం.

ఒక్కరోజు కార్యక్రమం, భవనాలు మాత్రమే, ఉపాధ్యాయులతో సంబంధం లేనిది అనడం తప్పు.