సమానత్వం అనేది ఒక భావన మాత్రమే. పుట్టుకతోనే అందరూ సమానులు కారు. రూపం, ఆర్థిక స్థితి, పరిసరాల్లో భేదాలు తప్పవు. "విద్యలో ఏ ఇద్దరూ ఒకేలా ఉండరు" అని మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్తలు చెబుతారు. 6-14 సంవత్సరాల పిల్లలందరికీ తమకు నచ్చిన బడిలో చదివే అవకాశం, హక్కు ఉన్నాయి. ఏ ప్రధానోపాధ్యాయుడూ ప్రవేశాన్ని నిరాకరించకూడదు. అందువల్ల ప్రతి బడిలోనూ అన్ని రకాల పిల్లలు ఉంటారు, కలిసి చదువుతారు. అయినా విద్యార్థుల మధ్య వివక్ష కనిపిస్తూనే ఉంటుంది.
వైవిధ్యం అంటే ఏమిటి?
- వైవిధ్యం కంటికి కనిపించేదీ, కనిపించనిదీ కూడా.
- కనిపించే వైవిధ్యం: జాతి, కులం, మతం, భాషా నేపథ్యం.
- కనిపించని వైవిధ్యం: రకరకాల అభ్యసన శైలులు, భిన్న ప్రేరణా స్థాయిలు, ప్రపంచం పట్ల భిన్న అభిప్రాయాలు.
- మనుషులు అన్ని విధాలా భిన్నంగా ఉంటారు. ఈ భేదాలు వ్యక్తిగత సమూహాల్లో, సాంస్కృతిక భేదాల్లో కనిపిస్తాయి.
- వైవిధ్య కోణాలు: జాతి, లింగం, లైంగిక ధోరణి, భాష, సంస్కృతి, మతం, మానసిక, శారీరక సామర్థ్యం, వర్గం (క్లాస్), వలస స్థితి.
- వర్ణనాత్మక కోణాలు: సామాజిక వర్గం, లైంగిక ధోరణి, మతం, వ్యక్తిత్వం, అభ్యసన శైలి, భావప్రసార శైలి, కుటుంబ నేపథ్యం. కొన్ని సందర్భాల్లో ఈ కోణాలకు జాతి, లింగం కంటే ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఉండవచ్చు.
- వైవిధ్యం విలువలతో ముడిపడిన భావన; కేవలం ఒక పదం కాదు. విలువలు, వైఖరులు, నమ్మకాలు దాన్ని నడిపిస్తాయి. ఒక్కో వ్యక్తికి ఒక్కో అర్థం ఇస్తుంది.
- విద్యా రంగంలో, కార్యాలయాల్లో ఈ పదానికి ముఖ్య అర్థం మానవ భేదం. మన సామర్థ్యాలను గుర్తించి, ఈ భేదాలు ఎలా మారుతాయో అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా వైవిధ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవచ్చు.
- మరో నిర్వచనం ప్రకారం వైవిధ్యం అంటే రకరకాల అభ్యసన శైలులు.
అభ్యసన శైలులు
- అభ్యసన శైలులు అంటే మన చుట్టూ ఉన్న పరిసరాల గురించి అందే సమాచారాన్ని మనం ప్రాసెస్ చేసే, వర్గీకరించే, గ్రహించే (ఆకళింపు చేసుకునే) మార్గాలు. సరళంగా: మనం ఏ విధంగా నేర్చుకోవడానికి ఇష్టపడతాం?
- ఈ అంశంపై ఎన్నో సిద్ధాంతాలు ఉన్నాయి. వాటిలో అత్యంత ప్రాథమిక రూపం మూడు ప్రధాన అభ్యసన శైలులు: దృశ్య, శ్రవణ, కైనెస్థెటిక్ (స్పర్శ-చలన).
| శైలి | ఎలా ఉత్తమంగా నేర్చుకుంటారు | లక్షణాలు | ఉపయోగపడే వ్యూహాలు |
|---|---|---|---|
| దృశ్య అభ్యాసకులు | చూడటం ద్వారా | వివరంగా చూడటంపై శ్రద్ధ; శ్రవణ అభ్యాసకులకంటే తక్కువ మాట్లాడటానికి ఇష్టపడతారు, తక్కువ పదాలు వాడతారు | రేఖాచిత్రాలు, ప్రదర్శనలు, చేతిప్రతులు (హ్యాండౌట్స్); ఔట్లైన్లు, గ్రాఫ్లు, మ్యాపులు, చిత్రాలు, పోస్టర్లు, చార్టులు, గ్రాఫిక్ ఆర్గనైజర్లు; హ్యాండౌట్లలో ఖాళీ స్థలం |
| శ్రవణ అభ్యాసకులు | వినడం, మాట్లాడటం ద్వారా | చదవడం, రాయడంలో ఇబ్బంది పడవచ్చు; విన్న మాటలను (పాటల పదాల్లా) బాగా గుర్తుపెట్టుకుంటారు | ఉపన్యాసాలు, చర్చలు, వాదనలు; మౌఖిక ప్రశ్నలకు జవాబు, తోటివారిని ప్రశ్నించడం, ఆలోచనల జడివాన (బ్రెయిన్స్టార్మింగ్), ఆడియో టేపులు, మౌఖిక ప్రదర్శనలు |
| కైనెస్థెటిక్ / స్పర్శ అభ్యాసకులు | చేయడం ద్వారా - కదలిక, స్పర్శ | కదలిక అంటే ఇష్టం, కుదురుగా ఉండరు; తరచూ "హైపర్ యాక్టివ్" అని పిలుస్తారు; పరిసరాలను అన్వేషించే అవకాశం ఇస్తే బాగా నేర్చుకుంటారు | కదలిక, స్పర్శ ఉండే కార్యకలాపాలు; హైలైటర్లు, రంగు పెన్నులు; పెద్ద ఉపరితలాలపై ముఖ్య ఆలోచనలు రాయడం; నమూనాలు తయారు చేయడం; మూర్త వస్తువులతో భావనను అన్వేషించడం; మధ్యలో ఒళ్లు విరుచుకునే విరామాలు |
- దృశ్య అభ్యాసకుల్లో రెండు ఉప రకాలు: దృశ్య-భాషా అభ్యాసకులు చదవడం, రాయడం ఇష్టపడతారు; దృశ్య-ప్రాదేశిక అభ్యాసకులు రాత భాషతో ఇబ్బంది పడి, వీడియోలు, చార్టులు, ప్రదర్శనలు ఇష్టపడతారు.
- అభ్యాసకులు వేర్వేరు శైలులను ఇష్టపడతారు; మనలో కూడా ఈ శైలులన్నీ ఎంతో కొంత ఉంటాయి. అందుకే రకరకాల బోధనా మార్గాల ద్వారా బోధించడమే వాస్తవికమైన పద్ధతి.
- అభ్యసన శైలులను అర్థం చేసుకోవడం సమ్మిళిత తరగతుల రూపకల్పనకు దారి తీస్తుంది; అందరూ విజయం సాధించే అవకాశం వస్తుంది.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
Choose correct one from the following. a) Visual learners responds well to: flash cards, colourful pictures, videos, charts, cartoons. b) Auditory learners responds well to: Song/rhymes, listening to stories, poems and riddles, verbal instructions. c) Tactile learners respond well to: craft, drawing, playing board games, making models.
- (1)a, b, c are incorrect
- (2)a, b are correct, c is incorrect
- (3)a, b, c are correct
- (4)b, c are correct; a is incorrect
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) a, b, c are correct
Learning Styles గురించిన మూడు వాక్యాల్లో ఏవి సరైనవో గుర్తించాలి.
Visual Learners చూసి నేర్చుకుంటారు: flash cards, రంగుల బొమ్మలు, videos, charts, cartoons వారికి బాగా పనిచేస్తాయి. Auditory Learners విని నేర్చుకుంటారు: పాటలు, rhymes, కథలు, పొడుపు కథలు, మౌఖిక సూచనలు. Tactile / Kinaesthetic Learners చేతులతో చేసి నేర్చుకుంటారు: craft, బొమ్మలు గీయడం, board games, నమూనాలు తయారు చేయడం. మూడు వాక్యాలూ సరైనవే. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (3).
మూడూ సరైనవి కాబట్టి ఏదో ఒకటి తప్పు అని చెప్పే ఆప్షన్లు (1), (2), (4) తప్పు. (a, b వాక్యాల్లో "responds" బదులు "respond" ఉండాలి; ఇది ముద్రణలోని వ్యాకరణ దోషం మాత్రమే, విషయం సరైనదే.)
గుర్తుంచుకోండి: Visual = చూడడం, Auditory = వినడం, Tactile = చేయడం.
వైవిధ్యం ఉన్న తరగతిలో బోధనా మెళకువలు
- ప్రతి విద్యార్థి వ్యక్తిత్వాన్ని మెచ్చుకోవాలి. సాధారణీకరణలు సమూహాల మధ్య ముఖ్యమైన తేడాలను చూపుతాయి కానీ, ప్రతి విద్యార్థికీ తనవైన విలువలు, దృక్కోణాలు, అనుభవాలు, అవసరాలు ఉంటాయి.
- ప్రతి విద్యార్థి అవసరాలు తీర్చడానికి మీరు సిద్ధంగా ఉన్నారని వారికి చెప్పండి. అప్పుడే విద్యార్థులు తమ అవసరాలు బయటపెట్టుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
- ఉపాధ్యాయులుగా మన సొంత అభ్యసన శైలులను, సాంస్కృతిక అంచనాలను గుర్తించాలి. ఎందుకంటే అవి మనం ఎలా బోధిస్తామో, విద్యార్థుల నుంచి ఏం ఆశిస్తామో ప్రభావితం చేస్తాయి. వాటిని తెలుసుకుని సమ్మిళిత బోధనా శైలిని అభివృద్ధి చేసుకోవాలి.
- కోర్సు, ప్రతి తరగతి ప్రణాళిక చేసేటప్పుడు ఒక్కో అంశానికి బహుళ ఉదాహరణలు సిద్ధం చేయండి. అవి వేర్వేరు సంస్కృతులు, అనుభవాలు, లైంగిక ధోరణులు, లింగాలను ప్రతిబింబించాలి. విద్యార్థులందరినీ చేర్చుకోవడానికి ఈ ఉదాహరణలు సహాయపడతాయి.
- అమూర్త సిద్ధాంత జ్ఞానానికీ, మూర్త వ్యక్తిగత అనుభవాలకూ మధ్య తేడాను గుర్తించేలా విద్యార్థులకు సహాయం చేస్తే ప్రతి ఒక్కరి అభ్యసనం విస్తరిస్తుంది.
- రకరకాల అభ్యసన అవసరాలు తీర్చడానికి వేర్వేరు బోధనా పద్ధతులు వాడాలి: ఉపన్యాసాలు, చిన్న సమూహాలు, చర్చలు, సహకార అభ్యసనం.
ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న విద్యార్థుల విషయంలో గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- కొందరు విద్యార్థులకు సంప్రదాయ తరగతి గదిలో నేర్చుకోవడానికి ప్రత్యేక సవాళ్లు ఉంటాయి: దృష్టి లేదా వినికిడి లోపాలు, ఏకాగ్రత లోపం, కదలికలో ఇబ్బందులు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యం (కీమోథెరపీ వంటివి), అభ్యసన వైకల్యాలు.
- వారి ఉత్పాదకతకు సహాయపడే ఎన్నో వసతులు (అకామడేషన్స్) ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు వినికిడి లోపం ఉన్న విద్యార్థికి ఒక వ్యాఖ్యాత (ఇంటర్ప్రెటర్) అవసరం కావచ్చు.
- ఇద్దరు విద్యార్థులకు ఒకే వైకల్యం ఉన్నా వారికి కావలసిన వసతులు వేరుగా ఉండవచ్చు. ప్రతి విద్యార్థినీ ఒక వ్యక్తిగా చూడండి.
- వైకల్యాలు ఎప్పుడూ కంటికి కనిపించవు అని గుర్తుంచుకోండి.
- విద్యార్థి ఆరోగ్యాన్ని మీరే అంచనా వేయనక్కర్లేదు; అధికారిక పత్రాలను (ధ్రువపత్రాలను) అంగీకరించాలి. వైకల్యాన్ని గుర్తించే, వసతిని నిర్ణయించే బాధ్యత ఆ పనికి ఏర్పాటైన వైకల్య సేవల విభాగానిది; విద్యార్థి తన అవసరాన్ని ధ్రువీకరించే పత్రం ఇస్తే అది వసతి కల్పిస్తుంది.
- సమాచారాన్ని అనేక రూపాల్లో (రాత, శబ్దం, వీడియో / స్లైడ్లు) అందిస్తే ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న అభ్యాసకులు మరింత బాగా నేర్చుకునే అవకాశం ఉంటుంది.
పరీక్ష కోణం: వైవిధ్యం = కనిపించేది (జాతి, కులం, మతం, భాష) + కనిపించనిది (అభ్యసన శైలి, ప్రేరణ, దృక్పథం). మూడు అభ్యసన శైలులు: దృశ్య (చూసి), శ్రవణ (విని), కైనెస్థెటిక్ (చేసి; "హైపర్ యాక్టివ్" అనిపించవచ్చు). ఒకే వైకల్యం ఉన్న ఇద్దరికి వసతులు వేరుగా ఉండవచ్చు. బోధనలో బహుళ ఉదాహరణలు, బహుళ పద్ధతులు, బహుళ రూపాలు.
మెమొరీ కోడ్: "చూ-వి-చే" - చూసి (దృశ్య), విని (శ్రవణ), చేసి (కైనెస్థెటిక్). వైవిధ్యం రెండు రకాలు: "క-క" - కనిపించేది, కనిపించనిది. బోధనలో "బహుళ - 3": బహుళ ఉదాహరణలు, బహుళ పద్ధతులు, బహుళ రూపాలు.