AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 6 / 15 · విద్య: భావన, ప్రతినిధి సంస్థలు, తాత్త్విక దృక్పథాలు

భావవాదం (ఆదర్శవాదం)

తత్త్వవేత్తల జ్ఞాన తృష్ణే నేటి విజ్ఞాన భాండాగారం. విశ్వ విజ్ఞానం కోసం మనిషి పడే తపనే తత్త్వశాస్త్రం. "సత్యం అంటే ఏమిటి?" అనే ప్రశ్నకు ఒక్కో తత్త్వం ఒక్కో జవాబు ఇచ్చింది:

తత్త్వంసత్యం అంటే
భావవాదంకేవలం భావాలే సత్యం; శాశ్వత, నిరపేక్ష సత్యాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది
వ్యవహారిక సత్తావాదంఆచరణలో పనిచేసేదే సత్యం
ప్రకృతివాదంప్రకృతే సత్యం
యదార్థవాదంవాస్తవ ప్రపంచమే నిజమైనది
అస్తిత్వవాదంఉనికే వాస్తవం
మానవతావాదంమధ్యయుగంలో మత ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా పుట్టింది; మనిషే కేంద్రం
నిర్మాణాత్మకవాదంవ్యక్తులు తమకు కావాల్సిన జ్ఞానాన్ని నిర్మించుకోవడానికి చైతన్యంతో తమ అనుభవాలను సుసంపన్నం చేసుకోవడం

భావవాదం: భావనలు

అధిభౌతిక శాస్త్రం (వాస్తవం గురించి):

  1. మనకు కనిపిస్తున్న వస్తు ప్రపంచం వాస్తవం కాదు. బాహ్య ప్రపంచమంతా మనస్సు పొందిన అనుభవం మాత్రమే.
  2. సత్యం భౌతికమైనది కాదు; ఆధ్యాత్మికమైనది, అంటే భావరూపమైనది.
  3. మనస్సు శాశ్వతమైనది. మనస్సులోని భావాలకు నిజమైన ఉనికి ఉంది.
  4. భౌతిక శరీరం నశిస్తుంది; ఆత్మ, మనస్సు నశించవు. భావమే అంతిమ వాస్తవం. భౌతిక పదార్థం భావానికి అసంపూర్ణ వ్యక్తీకరణ మాత్రమే. భౌతిక ప్రపంచం నశించేది, నిరంతరం మారేది, అసత్యమైనది. శాశ్వతమైనది, సత్యమైనది మనస్సు మాత్రమే. భావాల అంతిమ వ్యక్తీకరణ ఆత్మ, విశ్వ మనస్సు.

జ్ఞాన మీమాంస (జ్ఞానం గురించి): భావాల జ్ఞానమే నిజమైన జ్ఞానం. ఆధ్యాత్మికమైన, యథార్థమైన బ్రహ్మజ్ఞానం పొందడమే అత్యున్నత జ్ఞానం. జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా పొందే జ్ఞానం కంటే సృజనాత్మక అంతర్బుద్ధి (అంతర్జ్ఞానం) ద్వారా పొందే జ్ఞానానికి భావవాదులు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

విలువల శాస్త్రం: విలువలు శాశ్వతమైనవి, నిరపేక్షమైనవి. సత్యం, శివం, సుందరం నిత్య సత్యాలు, అంతిమ విలువలు. ఆత్మ సాక్షాత్కారం, ఆత్మ సిద్ధి ఈ అంతిమ విలువల ద్వారానే సాధ్యమని భావవాదుల నమ్మకం.

భావవాదం: విద్యా పర్యవసానాలు

పరీక్ష కోణం: భావవాదం = అతి ప్రాచీన విద్యా తత్త్వం; భావమే అంతిమ వాస్తవం; లక్ష్యం ఆత్మ సాక్షాత్కారం; విలువలు సత్యం, శివం, సుందరం (శాశ్వతం); ఉపాధ్యాయుడు = తోటమాలి, "గురుర్దేవోభవ"; జ్ఞానం = అంతర్జ్ఞానం ద్వారా. ప్రతినిధులు: ప్లేటో, బర్కిలీ, కాంట్, హెగెల్.

మెమొరీ కోడ్: "భా-ఆ-తో" - భావవాదం = ఆత్మ సాక్షాత్కారం + తోటమాలి ఉపాధ్యాయుడు. విలువలు "స-శి-సు": సత్యం, శివం, సుందరం. ప్రతినిధులు "ప్లే-బ-కా-హె": ప్లేటో, బర్కిలీ, కాంట్, హెగెల్.

అంశం 6 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

భావవాదుల ప్రకారం నిత్య సత్యాలు, అంతిమ విలువలు ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సత్యం, శివం, సుందరం

భావవాదం విలువలను శాశ్వతమైనవి, నిరపేక్షమైనవిగా చూసింది. సత్యం, శివం, సుందరం నిత్య సత్యాలు, అంతిమ విలువలు అని, వాటి ద్వారానే ఆత్మ సాక్షాత్కారం సాధ్యమని భావవాదులు నమ్మారు.

సామర్థ్యత, శాస్త్రీయ స్పృహ, సామాజికత జాన్ డ్యూయీ చెప్పిన నూతన విలువల్లోనివి. ఉపయోగిత, కృత్యం, నమ్యత వ్యవహారిక సత్తావాద పాఠ్యప్రణాళిక సూత్రాలు. స్వేచ్ఛ, ఉల్లాసం, ఆనందం వ్యవహారిక సత్తావాద క్రమశిక్షణ వాతావరణానికి సంబంధించినవి.

ప్రశ్న 2 / 5

భావవాదులు ఏ మార్గంలో పొందే జ్ఞానానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సృజనాత్మక అంతర్బుద్ధి ద్వారా పొందే జ్ఞానం

భావాల జ్ఞానమే నిజమైన జ్ఞానం అని భావవాదం చెబుతుంది. జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా పొందే జ్ఞానం కంటే సృజనాత్మక అంతర్బుద్ధి (అంతర్జ్ఞానం) ద్వారా పొందే జ్ఞానానికి భావవాదులు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు.

జ్ఞానేంద్రియాల ద్వారా వచ్చే జ్ఞానానికి ప్రకృతివాదులు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. ప్రయోగాల ద్వారా, పరిసరాలతో పరస్పర చర్యల ద్వారా జ్ఞానం వస్తుందని వ్యవహారిక సత్తావాదులు భావించారు.

ప్రశ్న 3 / 5

కిందివాటిలో భావవాదులు సూచించిన బోధన పద్ధతి కానిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రాజెక్టు పద్ధతి

ప్రాజెక్టు పద్ధతిని వ్యవహారిక సత్తావాదులు అనుసరించారు; పనిచేస్తూ నేర్చుకోవడం దాని ఆధారం. కాబట్టి ఇది భావవాద బోధన పద్ధతి కాదు.

ప్రశ్న-సమాధాన పద్ధతి, అంతర్జ్ఞాన పద్ధతి, ఉపదేశ పద్ధతి భావవాదులు సూచించిన సంప్రదాయ బోధన పద్ధతులే. వీటితో పాటు ఆగమన-నిగమన, చర్చ, ఉపన్యాస, సంభాషణ, అనుకరణ పద్ధతులు, కథలు కూడా సూచించారు.

ప్రశ్న 4 / 5

భావవాదం గురించి కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. I. భౌతిక ప్రపంచం నశించేది, నిరంతరం మారేది, అసత్యమైనది. II. భౌతిక పదార్థం భావానికి అసంపూర్ణ వ్యక్తీకరణ మాత్రమే. వీటిలో సరైనవి ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) I, II రెండూ

భావవాదం ప్రకారం భావమే అంతిమ వాస్తవం. భౌతిక పదార్థం భావానికి అసంపూర్ణ వ్యక్తీకరణ మాత్రమే; భౌతిక ప్రపంచం నశించేది, మారేది, అసత్యమైనది. శాశ్వతమైనది మనస్సు మాత్రమే. కాబట్టి రెండు వాక్యాలూ సరైనవే.

ఒక్క వాక్యాన్నే సరైనదిగా ఎంచుకుంటే రెండో సరైన వాక్యాన్ని వదిలేసినట్లు అవుతుంది. రెండూ తప్పు అనడం భావవాద అధిభౌతిక భావనలకు పూర్తి విరుద్ధం.

ప్రశ్న 5 / 5

నైతిక విలువలు పెంచడానికి సాహిత్యం, కళలు, సంగీతం, కవిత్వం, చరిత్ర బోధించాలని అభిప్రాయపడినవారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) హెర్బర్ట్

భావవాద పాఠ్యప్రణాళికలో నైతిక విలువలు పెంచడానికి సాహిత్యం, కళలు, సంగీతం, కవిత్వం, చరిత్ర బోధించాలని హెర్బర్ట్ అభిప్రాయపడ్డాడు. ఆధ్యాత్మికత కోసం లలితకళలు, మతం, అధిభౌతిక శాస్త్రం కూడా బోధించాలన్నారు.

రూసో ప్రకృతివాది; ప్రకృతివాదులు స్థిర పాఠ్యప్రణాళికను నిర్ణయించలేదు. జాన్ డ్యూయీ, కిల్‌పాట్రిక్ వ్యవహారిక సత్తావాదులు; వీరు అవసరాలు, అనుభవాల ఆధారంగా పాఠ్యప్రణాళిక ఉండాలన్నారు.