AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 5 / 15 · విద్య: భావన, ప్రతినిధి సంస్థలు, తాత్త్విక దృక్పథాలు

పాఠశాల, సమాజం, ప్రసార సాధనాలు

పాఠశాల: అర్థం, పుట్టుక

పాఠశాల విద్యా విధులు

విధివివరణ
సంపూర్ణ వ్యక్తిత్వ వికాసంశారీరక, మానసిక, విజ్ఞాన, వృత్తిపర, నైతిక, ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక అంశాలు పెంచుతుంది
వారసత్వ సంస్కృతిసంస్కృతిని పరిరక్షించడం, ప్రసరించడం, పునర్నిర్మించడం; సమాజ అభివృద్ధికి కావాల్సిన మార్పులు చేస్తూ సమాజ పునర్నిర్మాణ దిశగా విద్య
ఉన్నత విలువలునైతిక, ఆధ్యాత్మిక విలువలు, సత్ప్రవర్తన; నిత్య సత్యాలైన సత్యం, శివం, సుందరం ఆచరించేలా చేయడం
సామాజిక విలువలుసమాజ జీవితానికి అలవాటు చేయడం. పాఠశాల ఒక చిన్న సమాజం. హక్కులు, బాధ్యతలు తెలిసిన బాధ్యతాయుత పౌరులుగా తయారు చేయడం
బడి తర్వాత సర్దుబాటుబడి చదువు తర్వాత పరిసరాలు, పరిస్థితులను గుర్తించి సర్దుబాటు చేసుకుంటూ ప్రగతి పథంలో నడిచే శక్తి ఇవ్వడం; శారీరక, మానసిక, నైతిక, ఆధ్యాత్మిక, వృత్తిపర అభివృద్ధితో ఆరోగ్యకర జీవనశైలి అలవరచడం. ఇది వ్యక్తి వికాసానికే కాక సమాజ అభివృద్ధికీ తోడ్పడుతుంది
వృత్తి విద్యజాన్ డ్యూయీ వృత్తి విద్య ప్రాముఖ్యాన్ని చెప్పాడు. విద్యార్థుల అభిరుచి, శక్తి సామర్థ్యాలు, వ్యక్తి, సమాజ అవసరాలు, సర్దుబాటు లక్షణాలను బట్టి పాఠశాల వృత్తి విద్య అందించాలి
జాతీయ సమైక్యతజాతి, మత, కుల, వర్గ, భాషా విభేదాలు పెరుగుతున్న ఈ కాలంలో జాతీయ సమైక్యతా భావాన్ని విద్యార్థి దశలోనే పెంచడం పాఠశాల ముఖ్య విధి
అంతర్జాతీయ అవగాహన"భిన్నత్వంలో ఏకత్వం" భావనతో ప్రపంచ పౌరసత్వానికి విద్యార్థులను మానసికంగా, వృత్తిపరంగా సిద్ధం చేసే బాధ్యత పాఠశాలదే అని అరవిందుడు, ఠాగూర్, వివేకానందుడు గట్టిగా నమ్మారు
నాయకత్వ శిక్షణపాఠ్య, సహపాఠ్య ప్రణాళికల ద్వారా ఆర్థిక, సామాజిక, రాజకీయ, పారిశ్రామిక, సాంస్కృతిక రంగాలకు సమర్థ నాయకులను తయారు చేయడం
తల్లిదండ్రుల్లో అవగాహనవ్యక్తిని విశ్వగ్రామ సభ్యుడిగా తీర్చిదిద్దాలంటే కుటుంబం, పాఠశాల మధ్య సమన్వయం అవసరం; విద్యార్థి శారీరక, మానసిక, కుటుంబ పరిస్థితులు తెలుసుకుని ప్రవర్తించే బాధ్యత ఉపాధ్యాయుడిది; తల్లిదండ్రులతో సన్నిహిత సంబంధం ఏర్పరచి, ఇంటి వాతావరణం పిల్లల సంపూర్ణ అభివృద్ధికి ఎలా తోడ్పడుతుందో తెలియజేయడం
పాఠశాల-కుటుంబం-ప్రభుత్వం సమన్వయంసమర్థ, బాధ్యతాయుత పౌరుల కోసం తల్లిదండ్రులు, ప్రభుత్వంతో సహకార సంబంధాలు; ఇతర ప్రతినిధి సంస్థలతో సమన్వయ బాధ్యత పాఠశాలదే

సమాజం (ప్రజా సముదాయం)

ప్రజా సముదాయం ముఖ్య లక్షణాలు:

  1. నివసించే స్థలం, వ్యక్తులు, సంస్కృతి వారసత్వం, నిర్ణీత ప్రదేశం ఉంటాయి.
  2. వ్యక్తుల సమూహాలు ఉంటాయి.
  3. "మనమంతా ఒక్కటే" అనే భావన ఉంటుంది.
  4. పరస్పరం సహకరించుకునే వ్యక్తులు ఉంటారు.
  5. ఒకే సాంస్కృతిక వారసత్వం ఉంటుంది.
  6. సేవా సంస్థలు ఉంటాయి.

వ్యక్తిపై ప్రజా సముదాయం ప్రభావం: వ్యక్తి శారీరక పెరుగుదల, బౌద్ధిక విజ్ఞానం, సామాజిక అభివృద్ధి, నైతిక విలువలు, వ్యక్తిత్వం, సాంస్కృతిక అభివృద్ధి, రాజకీయ ఆలోచనలు, వృత్తి నైపుణ్యాలపై సమాజ ప్రభావం ఉంటుంది. రేడియో, టెలివిజన్, సాంఘిక సమూహాలు, సినిమా, వార్తాపత్రికలు, మ్యూజియం, జూపార్కు, పత్రికలు, గ్రంథాలయాలు కూడా వ్యక్తి మూర్తిమత్వంపై ప్రభావం చూపుతాయి.

ప్రజా సముదాయం విద్యా విధులు

ప్రసార సాధనాలు (సామూహిక ప్రసార సంస్థలు)

ప్రసార సాధనాల విద్యా విధులు

భారతదేశంలో ప్రసార సాధనాల ద్వారా విద్యా ప్రసారాలు

కార్యక్రమంవివరం
రేడియోమౌఖిక ఇంటర్వ్యూలు, నిపుణుల ప్రసంగాలు, చర్చలు
సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయాలుఇందిరాగాంధీ జాతీయ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం, అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం దూరవిద్య పాఠాలను రేడియో, దూరదర్శన్ ద్వారా ప్రసారం చేస్తాయి
వ్యవసాయ కార్యక్రమాలువిత్తనాలు వేయడం, నారు నాటడం, ఎరువులు, పురుగుమందుల వాడకం వంటి సమాచారం దూరదర్శన్ ద్వారా
UGC కార్యక్రమంఉన్నత విద్యపై ఇంగ్లీషు మాధ్యమంలో తెల్లవారుజామున, మధ్యాహ్నం ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు
సైన్స్ కార్యక్రమాలురైల్వే శాఖ తన సైన్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ద్వారా నిర్వహిస్తుంది
యోగ విద్యదూరదర్శన్ ద్వారా యోగ కార్యక్రమాలు
SITEశాటిలైట్ ద్వారా సైన్స్ కార్యక్రమాల ప్రసారం; 1975 లో మొదలయ్యాయి
INSATప్రత్యక్ష ప్రసారాలు; వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, జనాభా విద్య, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, ఉన్నత విద్య, జాతీయ సమైక్యత, లౌకికవాద భావాలు పెంచే కార్యక్రమాలు

పరీక్ష కోణం: "స్కూల్" ← గ్రీకు "స్కోలే" = విరామం. పాఠశాల = చిన్న సమాజం, నియత ప్రతినిధి సంస్థ, సముదాయానికి కేంద్రం. "కమ్యూనిటీ" = కామ్ (కలిసి) + మునిస్ (సేవ). ప్రసార సాధనాలు = వ్యక్తిగత సంబంధం లేకుండా ఒకేసారి ఎక్కువ మందిని చేరతాయి; అనియత విద్యలో అత్యంత ప్రముఖం. SITE = 1975. సైన్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్ = రైల్వే శాఖ.

మెమొరీ కోడ్: "స్కోలే = విరామం" - బడి పుట్టిందే విరామ సమయపు చదువుగా. "కామ్-మునిస్ = కలిసి సేవ". పాఠశాల సంస్కృతి విధి "ప-ప్ర-పు": పరిరక్షణ, ప్రసరణ, పునర్నిర్మాణం. "SITE 75" - శాటిలైట్ సైన్స్ ప్రసారాలు 1975 లో.

అంశం 5 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

పాఠశాల విద్యా విధుల్లో వృత్తి విద్య ప్రాముఖ్యాన్ని చెప్పిన విద్యావేత్త ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) జాన్ డ్యూయీ

జాన్ డ్యూయీ వృత్తి విద్య ప్రాముఖ్యాన్ని చెప్పాడు. విద్యార్థుల అభిరుచి, శక్తి సామర్థ్యాలు, వ్యక్తి, సమాజ అవసరాలను బట్టి పాఠశాల వృత్తి విద్య అందించాలని సూచించాడు.

అరవిందుడు, ఠాగూర్, వివేకానందుడు విద్యార్థులను ప్రపంచ పౌరసత్వానికి సిద్ధం చేసే అంతర్జాతీయ అవగాహన బాధ్యత పాఠశాలదే అని నమ్మారు. వృత్తి విద్య ప్రాముఖ్యం విషయంలో చెప్పిన పేరు వీరిది కాదు.

ప్రశ్న 2 / 5

"భిన్నత్వంలో ఏకత్వం" భావనతో విద్యార్థులను ప్రపంచ పౌరసత్వానికి సిద్ధం చేసే బాధ్యత పాఠశాలదే అని గట్టిగా నమ్మినవారిలో లేనివారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) జాన్ డ్యూయీ

అంతర్జాతీయ అవగాహన పెంచే బాధ్యత పాఠశాలదే అని అరవిందుడు, ఠాగూర్, వివేకానందుడు గట్టిగా నమ్మారు. ఈ జాబితాలో జాన్ డ్యూయీ లేడు.

ఠాగూర్, వివేకానందుడు, అరవిందుడు ముగ్గురూ ఈ భావనను బలపరిచినవారే. కాబట్టి ఆ ఆప్షన్లు "లేనివారు" అనే ప్రశ్నకు సమాధానం కావు.

ప్రశ్న 3 / 5

ప్రజా సముదాయాల ప్రముఖ విధి ప్రకారం ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య ఏ వయో పరిమితిలోని బాలబాలికలందరికీ అందాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 6 నుంచి 14 సంవత్సరాలు

నిరక్షరాస్యత అనే అజ్ఞానాంధకారం నుంచి బయటకు తేవడానికి 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల బాలబాలికలందరికీ ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య అందించడం ప్రజా సముదాయాల ప్రముఖ విధి.

3 నుంచి 6, 6 నుంచి 11, 14 నుంచి 18 సంవత్సరాలు అనేవి ఈ విధిలో చెప్పిన వయో పరిమితి కావు. పూర్తి పరిమితి 6 నుంచి 14 సంవత్సరాలు.

ప్రశ్న 4 / 5

నియత, అనియత విద్యా వ్యాప్తి రెండింటికీ ప్రసార సాధనాలు తోడ్పడుతున్నా, వీటిది అత్యంత ప్రముఖ పాత్ర ఏ రంగంలో ఉంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అనియత విద్యా వ్యాప్తిలో

ప్రసార సాధనాలు నియత, అనియత విద్యా వ్యాప్తి రెండింటికీ ఉపయోగపడుతున్నా, అనియత విద్యా వ్యాప్తిలో వీటిది అత్యంత ప్రముఖ పాత్ర. దూరవిద్య కార్యక్రమాలతో దేశమంతటినీ ఒక తరగతి గదిగా మార్చేశాయి.

పాఠశాలలో ఇవి ఉపాధ్యాయుడి పాత్రను పూర్తిగా తీసుకోవడం లేదు; సహకార పాత్ర మాత్రమే పోషిస్తున్నాయి. పరీక్షల నిర్వహణ, కుటుంబ క్రమశిక్షణ వీటి ప్రముఖ పాత్రగా చెప్పలేదు.

ప్రశ్న 5 / 5

భారతదేశంలో ప్రసార సాధనాల ద్వారా విద్యా ప్రసారాలను జతపరచండి. A. సైన్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్ B. UGC కార్యక్రమం C. INSAT D. రేడియో 1. ఉన్నత విద్యపై ఇంగ్లీషు మాధ్యమంలో తెల్లవారుజామున, మధ్యాహ్నం కార్యక్రమాలు 2. మౌఖిక ఇంటర్వ్యూలు, నిపుణుల ప్రసంగాలు, చర్చలు 3. రైల్వే శాఖ నిర్వహించే సైన్స్ కార్యక్రమాలు 4. ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు; జనాభా విద్య, ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, జాతీయ సమైక్యత కార్యక్రమాలు

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) A-3, B-1, C-4, D-2

సైన్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్ ద్వారా రైల్వే శాఖ సైన్స్ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తుంది (A-3). UGC ఉన్నత విద్యపై ఇంగ్లీషు మాధ్యమంలో తెల్లవారుజామున, మధ్యాహ్నం కార్యక్రమాలు ఇస్తుంది (B-1). INSAT ద్వారా ప్రత్యక్ష ప్రసారాలు మొదలయ్యాయి (C-4). రేడియో ద్వారా మౌఖిక ఇంటర్వ్యూలు, ప్రసంగాలు, చర్చలు జరుగుతాయి (D-2).

మిగతా ఆప్షన్లు సైన్స్ ఎక్స్‌ప్రెస్‌ను ఉన్నత విద్యతో, INSAT ను రైల్వే శాఖతో లేదా రేడియోను INSAT పనులతో కలుపుతున్నాయి. ఈ జతలు తప్పు.