అర్థం
- ప్రజల సామాజిక స్థితిగతులను వారి **"సామాజిక-ఆర్థిక తరగతి" లేదా "స్థాయి"**గా నిర్వచించవచ్చు. అది వారి ఆర్థిక భద్రతను సూచిస్తుంది.
- సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులు కాలక్రమంలో మారుతుంటాయి కాబట్టి తరగతుల మధ్య సరిహద్దులు స్పష్టంగా ఉండవు. "మిశ్రమ సామాజిక-ఆర్థిక తరగతి" అనుభవాలు తరచూ కనిపిస్తాయి.
- పిల్లలపై తల్లిదండ్రుల ప్రేమ గానీ, పిల్లల పోషణ నైపుణ్యాలు గానీ కుటుంబ ఆర్థిక వనరులపై ఆధారపడవు.
- కానీ పోషకాహారం, నివాస వసతి, వైద్య సదుపాయాలు, నాణ్యమైన విద్య - ఇవి పిల్లల అభివృద్ధిని నిర్ణయిస్తాయి. ఇవి వారి జీవన విధానం పట్ల అభిప్రాయాలను, భావాలను, మాటతీరును, ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేస్తాయి.
భారతదేశంలో కుల వైవిధ్యం
- భారతదేశంలో సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యంలో కుల వైవిధ్యం ముఖ్యమైన అంశం.
- కులం అంటే వారసత్వంగా వస్తున్న సాంప్రదాయిక వృత్తిని ఆచరించే వ్యక్తుల సమూహం.
- భారతదేశంలో మూడు వేలకు పైగా కులాలు ఉన్నట్లు అంచనా. ఇవి అంతస్తుల వారీగా విభజించబడ్డాయి.
- కుల వ్యవస్థ హిందువులకే పరిమితం కాదు; ముస్లింలు, క్రైస్తవులు, సిక్కులు, ఇతర సమాజాల్లో కూడా కనిపిస్తుంది.
- కుల వైవిధ్యంతో పాటు వివిధ తెగల మధ్య, గ్రామీణ-పట్టణ ప్రాంతాల మధ్య తేడాలు కూడా సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యానికి కారణం.
బడిలో సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యం
- వేర్వేరు ఆదాయాలు, సామాజిక నేపథ్యాలు, జాతుల విద్యార్థులు కలిసి చదవడం వల్ల బడుల్లో సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యం ఏర్పడుతుంది. ఇది బడులకు ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
- ఉన్నత ఆదాయ వర్గాల కుటుంబాలు, ప్రైవేటు బడుల్లో విద్య, రక్షణ ప్రభుత్వ బడుల కంటే మెరుగ్గా ఉంటాయని భావించి, పిల్లలను అక్కడికి పంపుతాయి.
- వేర్వేరు సామాజిక-ఆర్థిక వర్గాల విద్యార్థులు లేకపోతే తల్లిదండ్రులు బడి అభివృద్ధిలో ఆసక్తి చూపరు.
- కొత్త పరిశోధనల ప్రకారం బడుల్లో సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యం విద్యార్థుల అభ్యసన అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది; అవాంఛనీయ, సంఘ వ్యతిరేక ప్రవర్తనలను అరికట్టడానికి సహాయపడుతుంది.
పరీక్ష కోణం: సామాజిక-ఆర్థిక స్థాయి = ఆర్థిక భద్రతకు సూచిక; తరగతుల సరిహద్దులు స్పష్టంగా ఉండవు. పిల్లల అభివృద్ధిని నిర్ణయించేవి: పోషకాహారం, నివాసం, వైద్యం, నాణ్యమైన విద్య. భారతదేశంలో ముఖ్యమైనది కుల వైవిధ్యం; 3000కు పైగా కులాలు (అంచనా); కులం = వారసత్వ సాంప్రదాయిక వృత్తి సమూహం; హిందువులకే పరిమితం కాదు. బడుల్లో సామాజిక-ఆర్థిక వైవిధ్యం మేలు చేస్తుంది.
మెమొరీ కోడ్: పిల్లల అభివృద్ధిని నిర్ణయించే నాలుగు "పో-ని-వై-వి" - పోషకాహారం, నివాసం, వైద్యం, నాణ్యమైన విద్య. కులాలు "3000+"; ఇతర కారణాలు "తెగ - గ్రామం - పట్టణం".