AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 6 / 16 · వైవిధ్యం, వైవిధ్య అభ్యసన అవసరాలు

సాంస్కృతిక వైవిధ్యం

సంస్కృతి అంటే?

ఉపసమూహాలు, మార్పు

సాంస్కృతిక వైవిధ్యం: లక్షణాలు

UNESCO సాంస్కృతిక వైవిధ్య సార్వత్రిక ప్రకటన 2001

UNESCO సర్వసభ్య సమావేశం 2001లో సాంస్కృతిక వైవిధ్యంపై అతి ముఖ్యమైన "యూనివర్సల్ డిక్లరేషన్ ఆన్ కల్చరల్ డైవర్సిటీ" ని ఆమోదించింది. అంతర్జాతీయంగా సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని "మానవ జాతి (ఉమ్మడి) వారసత్వం" స్థాయికి పెంచిన ప్రకటన ఇది. దీని ముఖ్యాంశాలు నాలుగు భాగాల్లో ఉన్నాయి:

భాగంఅంశంసారం
1సాంస్కృతిక వైవిధ్యం = మానవ జాతి వారసత్వంకాలం, దేశాలను దాటి సంస్కృతి అనేక రూపాలు తీసుకుంటుంది; ఈ వైవిధ్యమే మానవజాతి ప్రత్యేకతను, బహుళత్వాన్ని పెంచుతుంది. ప్రకృతికి జీవవైవిధ్యం ఎంత ముఖ్యమో సాంస్కృతిక వైవిధ్యమూ అంతే ముఖ్యం; దీని వల్లే సృజనాత్మకత, నవ్యత పుడతాయి. ప్రస్తుత, భవిష్యత్ తరాలకు ఉపయోగపడేలా దీన్ని గుర్తించాలి
2సాంస్కృతిక వైవిధ్యం నుంచి సాంస్కృతిక బహుళత్వం వైపుబహుళ సంస్కృతుల సమాజాల్లో సమూహాల మధ్య సామరస్యం పెంచి, కలిసిమెలిసి జీవించేలా చూడాలి. అందరినీ సమ్మిళితం చేసి భాగస్వాములను చేస్తే సాంఘిక పటిష్ఠత, సమాజ ప్రగతి, శాంతి నెలకొంటాయి. బహుళత్వం సాంస్కృతిక మార్పిడికి, సృజనాత్మకతకు తోడ్పడుతుంది
3అభివృద్ధికి సూచికగా సాంస్కృతిక వైవిధ్యంప్రతి వ్యక్తికీ ఎన్నో అవకాశాలు ఇస్తుంది; ఆర్థిక అభివృద్ధికే కాక మేధోపరమైన, ఉద్వేగపరమైన, నైతికపరమైన, ఆధ్యాత్మిక అస్తిత్వానికి మూలం
4సాంస్కృతిక వైవిధ్యం, మానవ హక్కులుదాని రక్షణ మన నైతిక బాధ్యత; మానవ గౌరవంతో విడదీయరానిది. మానవ హక్కులు, ప్రాథమిక స్వేచ్ఛల పట్ల - ముఖ్యంగా అల్పసంఖ్యాకులు, ఆదివాసీ (ఇండిజినస్) ప్రజల విషయంలో - నిబద్ధత. అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాలు ఇచ్చిన మానవ హక్కులను భంగపరిచేలా సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ఎవరూ వాడకూడదు

పరీక్ష కోణం: సంస్కృతి = సంపూర్ణ జీవన విధానం. ప్రపంచీకరణ సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని తగ్గిస్తుంది; వలస పెంచుతుంది. భారతదేశం = సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి గొప్ప ఉదాహరణ. UNESCO 2001 = సాంస్కృతిక వైవిధ్య సార్వత్రిక ప్రకటన; వైవిధ్యం = "మానవ జాతి ఉమ్మడి వారసత్వం"; ప్రకృతికి జీవవైవిధ్యం ఎంత ముఖ్యమో మానవ జాతికి సాంస్కృతిక వైవిధ్యం అంత ముఖ్యం.

మెమొరీ కోడ్: UNESCO 2001 నాలుగు భాగాలు "వా-బ-అ-హ" - వారసత్వం, బహుళత్వం, అభివృద్ధి, హక్కులు. "వలస పెంచుతుంది, ప్రపంచీకరణ తగ్గిస్తుంది".

అంశం 6 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

కుటుంబం, విద్య, మతం, పని - ఇవి సమాజంలో ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉమ్మడి సంస్థలు

కుటుంబం, విద్య, మతం, పని మొదలైనవి సమాజంలోని ఉమ్మడి సంస్థలు. సభ్యులు జీవితాంతం వీటిలో పాల్గొంటూ సంస్కృతిని నేర్చుకుంటారు.

ఉపసమూహాలు భాష, తరగతి, మతం, ప్రాంతం వంటి అంశాల్లో తేడా ఉండే చిన్న సమూహాలు. అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు, ఏకసంస్కృతి వేరే భావనలు.

ప్రశ్న 2 / 5

సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి గొప్ప ఉదాహరణగా చెప్పిన దేశం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) భారతదేశం

అనేక భాషలు, మతాలు, కులాలు, జాతులతో నిండిన భారతదేశం సాంస్కృతిక వైవిధ్యానికి గొప్ప ఉదాహరణ.

ఐస్‌లాండ్, జపాన్‌లను ఉదాహరణలుగా చెప్పలేదు. ఆస్ట్రేలియాను విద్యార్థులు వలస వెళ్లే అభివృద్ధి చెందిన దేశంగా మాత్రమే ప్రస్తావించారు.

ప్రశ్న 3 / 5

UNESCO 2001 ప్రకటన మూడో భాగం సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని దేనికి సూచికగా చూసింది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అభివృద్ధికి

UNESCO 2001 ప్రకటన మూడో భాగం సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని అభివృద్ధికి సూచికగా గుర్తించింది. అది ఆర్థిక అభివృద్ధికే కాక మేధో, ఉద్వేగ, నైతిక, ఆధ్యాత్మిక అస్తిత్వానికి మూలం.

యుద్ధం, విభజన, ఏకసంస్కృతి - వీటికి సాంస్కృతిక వైవిధ్యం సూచిక అని ప్రకటన చెప్పలేదు; దానికి విరుద్ధంగా శాంతి, బహుళత్వం గురించి చెప్పింది.

ప్రశ్న 4 / 5

UNESCO 2001 ప్రకటన రెండో భాగం ఏ దిశలో పురోగమించాలని చెప్పింది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సాంస్కృతిక వైవిధ్యం నుంచి సాంస్కృతిక బహుళత్వం వైపు

రెండో భాగం సాంస్కృతిక వైవిధ్యం నుంచి సాంస్కృతిక బహుళత్వం వైపు పురోగమించాల్సిన అవసరాన్ని వివరించింది; సమూహాల మధ్య సామరస్యం, కలిసిమెలిసి జీవించడం, అందరి సమ్మిళితం ద్వారా పటిష్ఠత, ప్రగతి, శాంతి.

మిగతా మూడు ఎంపికలూ వైవిధ్యాన్ని తగ్గించే దిశలు; ప్రకటన ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.

ప్రశ్న 5 / 5

ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికి ప్రజల వలస సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని ఎలా ప్రభావితం చేస్తుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) పెంచుతుంది

ఒక ప్రదేశం నుంచి మరో ప్రదేశానికి జనులు వలస పోవడం వల్ల సమాజంలో, సంఘంలో సాంస్కృతిక వైవిధ్యం పెరుగుతుంది.

వలస వైవిధ్యాన్ని తొలగించదు, తగ్గించదు; ప్రభావం లేకుండా కూడా ఉండదు. సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని తగ్గించేది ప్రపంచీకరణ.