AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 2 / 10 · విద్యపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు

ప్రవేశిక: జాతీయ ఆశయాలు, విలువలు

రాజ్యాంగ ఆశయాలన్నీ మొదటగా ప్రవేశికలో కనిపిస్తాయి. ప్రవేశికలో క్లుప్తంగా చెప్పిన వాటినే రాజ్యాంగం తర్వాతి భాగాల్లో విస్తరించి వివరిస్తుంది. రాజ్యాంగ ఆదర్శాలు, ఆశయాలు ప్రవేశికలో సూక్ష్మంగా, ఆభరణంలో పొదిగిన ముత్యాల్లా ఉంటాయి. రాజ్యాంగ ఆశయాలను లోతుగా అర్థం చేసుకోవాలంటే ముందు ప్రవేశికను తెలుసుకోవాలి.

ప్రవేశిక సారాంశం: "భారత ప్రజలమైన మేము" భారతదేశాన్ని సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యంగా ఏర్పాటు చేసి, పౌరులందరికీ న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం అందించాలని, వారి మధ్య సౌభ్రాతృత్వం పెంపొందించాలని దృఢంగా నిర్ణయించుకుని, ఈ రాజ్యాంగాన్ని మాకు మేమే ఇచ్చుకుంటున్నాం.

భారతదేశం ఎలాంటి రాజ్యం?

ప్రవేశికలోని పదంఅర్థం
సర్వసత్తాకఅన్ని రకాల బయటి నియంత్రణల నుంచి స్వేచ్ఛ ఉంది. దేశ అంతర్గత విషయాల్లో ఏ విదేశీ జోక్యానికీ తావు లేదు. విదేశీ వ్యవహారాలను దేశం తన ఇష్టం ప్రకారం నిర్ణయించుకుంటుంది. రాజ్యంలో అత్యున్నత అధికారం ప్రజల చేతుల్లోనే ఉంటుంది
సామ్యవాదసామాజిక, ఆర్థిక సమానత్వం సాధించడం; దేశంలోని అన్ని వర్గాల ప్రజలకూ సంపదను తారతమ్యం లేకుండా పంచడం. ఈ పదాన్ని 42వ సవరణ (1976) ద్వారా చేర్చారు
లౌకికరాజ్యం ఏ మతాన్నీ అధికార మతంగా గుర్తించదు; అన్ని మతాలను సమానంగా చూస్తుంది; ప్రతి సమాజానికీ తమ మతాన్ని ఆచరించే హక్కు ఉంది. ఈ పదాన్ని కూడా 42వ సవరణ (1976) ద్వారానే చేర్చారు
ప్రజాస్వామ్యప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రభుత్వం పాలిస్తుంది. ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద ప్రజాస్వామ్య దేశం భారత్. అబ్రహం లింకన్ మాటల్లో ప్రజాస్వామ్యం అంటే "ప్రజల ప్రభుత్వం, ప్రజల చేత ఏర్పడిన ప్రభుత్వం, ప్రజల కోసం పనిచేసే ప్రభుత్వం"
గణతంత్రదేశాధినేత (రాష్ట్రపతి) వారసత్వంగా రారు, ఎన్నిక ద్వారా వస్తారు. రాష్ట్రపతిని ప్రజలు పరోక్షంగా ఎన్నుకుంటారు; ఆయన పేరుతో ప్రజలు ప్రత్యక్షంగా ఎన్నుకున్న ప్రభుత్వం పాలన సాగిస్తుంది

ప్రవేశిక అందించే విలువలు

విద్యలో ఈ విలువలు ఎలా కనిపిస్తాయి?

విలువతరగతి గదిలో, విద్యా వ్యవస్థలో
సమానత్వంకులం, మతం, లింగం, వైకల్యం చూడకుండా అందరికీ ప్రవేశం, సమాన అవకాశాలు
స్వేచ్ఛఆలోచించే, ప్రశ్నించే, అభిప్రాయం చెప్పే స్వేచ్ఛ; నచ్చిన విద్య ఎంచుకునే అవకాశం
లౌకికవాదంప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో మత బోధన లేకపోవడం; అన్ని మతాల పట్ల గౌరవం
సామాజిక న్యాయంవెనుకబడిన వర్గాలు, బాలికలు, వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ప్రత్యేక సహాయం, రిజర్వేషన్లు
సౌభ్రాతృత్వంకలిసి నేర్చుకోవడం, సమ్మిళిత తరగతులు, జాతీయ సమైక్యత

ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమా?

కేసుసుప్రీంకోర్టు చెప్పింది
బెరుబారి కేసు (1960)ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు; కానీ రాజ్యాంగ కర్తల ఆలోచనలను తెరిచే తాళం చెవి లాంటిది
కేశవానంద భారతి వర్సెస్ కేరళ ప్రభుత్వం (1973)ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమే. పార్లమెంట్ దాన్ని సవరించవచ్చు, కానీ రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపాన్ని, ప్రవేశికలోని మూల ఆశయాలను నాశనం చేయకూడదు

పరీక్ష కోణం: సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర - ఈ వరుసలోనే ప్రవేశికలో వస్తాయి. "సామ్యవాద", "లౌకిక", "సమగ్రత" - 42వ సవరణ, 1976. స్వేచ్ఛ = ఆలోచన, భావ ప్రకటన, విశ్వాసం, ధర్మం, ఆరాధన; సమానత్వం = హోదా, అవకాశాలు; న్యాయం = సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ. కేశవానంద భారతి (1973) - ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం.

మెమొరీ కోడ్: రాజ్య స్వరూపం "స-సా-లౌ-ప్ర-గ" - సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర. విలువలు "న్యా-స్వే-స-సౌ" - న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం. 42వ సవరణ చేర్చిన మూడు "సా-లౌ-స" - సామ్యవాద, లౌకిక, సమగ్రత.

అంశం 2 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

ప్రవేశికలో భారతదేశ స్వరూపాన్ని తెలిపే పదాల సరైన వరుస ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర

ప్రవేశికలో భారతదేశాన్ని సర్వసత్తాక, సామ్యవాద, లౌకిక, ప్రజాస్వామ్య, గణతంత్ర రాజ్యంగా ఈ వరుసలోనే వర్ణించారు.

మిగతా ఎంపికల్లో పదాలు సరైనవే అయినా వరుస తారుమారైంది.

ప్రశ్న 2 / 5

ప్రవేశిక ప్రకారం సమానత్వం దేనిలో ఉండాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) హోదా, అవకాశాల్లో

ప్రవేశిక హోదాలో, అవకాశాల్లో సమానత్వాన్ని పౌరులందరికీ హామీ ఇస్తుంది.

ఆదాయం, ఆస్తి, జీతంలో సమానత్వం అని ప్రవేశిక చెప్పలేదు. మతం, భాష వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు సంబంధించినవి, సమానత్వ నిర్వచనం కాదు.

ప్రశ్న 3 / 5

ప్రవేశిక పౌరులందరికీ ఏ మూడు రకాల న్యాయాన్ని అందిస్తుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ

ప్రవేశిక పౌరులందరికీ సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ న్యాయాన్ని అందిస్తుంది.

చట్టపరమైన, నైతిక, మతపరమైన, సివిల్, క్రిమినల్, పరిపాలనా, వ్యక్తిగత, కుటుంబ, గ్రామ న్యాయాలు ప్రవేశికలో చెప్పిన రకాలు కావు.

ప్రశ్న 4 / 5

ప్రవేశికలోని సౌభ్రాతృత్వం వేటిని కాపాడుతుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వ్యక్తి గౌరవం, దేశ ఐక్యత-సమగ్రత

ప్రవేశిక సౌభ్రాతృత్వాన్ని వ్యక్తి గౌరవానికి, దేశ ఐక్యత, సమగ్రతకు హామీగా చెబుతుంది.

ఆర్థిక సమానత్వం సామ్యవాదానికి, ఎన్నికలు ప్రజాస్వామ్యానికి సంబంధించినవి. ఆస్తి హక్కు, మత బోధన, అధికార భాష సౌభ్రాతృత్వ నిర్వచనంలో లేవు.

ప్రశ్న 5 / 5

బెరుబారి కేసు (1960) లో సుప్రీంకోర్టు ప్రవేశిక గురించి ఏమి చెప్పింది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదు, కానీ రాజ్యాంగ కర్తల ఆలోచనలకు తాళం చెవి

బెరుబారి కేసులో ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగం కాదని, కానీ రాజ్యాంగ కర్తల ఆలోచనలను తెరిచే తాళం చెవి లాంటిదని సుప్రీంకోర్టు చెప్పింది.

ప్రవేశిక రాజ్యాంగంలో భాగమే అని తర్వాత కేశవానంద భారతి కేసు (1973) చెప్పింది. ప్రవేశికను 42వ సవరణ సవరించింది కాబట్టి "ఎప్పటికీ సవరించలేం" తప్పు; దానికి విలువ లేదనడం కూడా తప్పు.