AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 10 · విద్యపై రాజ్యాంగ నిబంధనలు

భారత రాజ్యాంగం: పరిచయం, విద్యకు ఇచ్చిన స్థానం

రాజ్యాంగంలో విద్యకు సంబంధించిన భాగాలు

రాజ్యాంగ భాగంఏం ఉంటుందివిద్యకు సంబంధించిన ముఖ్య అధికరణలు
ప్రవేశికరాజ్యాంగ ఆశయాలు, విలువలున్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సౌభ్రాతృత్వం
భాగం 3 (అధికరణలు 12-35)ప్రాథమిక హక్కులు - న్యాయస్థానం ద్వారా అమలు చేయించుకోవచ్చు14, 15, 16, 17, 21, 21A, 23, 24, 25, 28, 29, 30, 32
భాగం 4 (అధికరణలు 36-51)ఆదేశిక సూత్రాలు - ప్రభుత్వానికి మార్గదర్శకాలు, న్యాయస్థానం ద్వారా అమలు చేయించలేం39(ఎఫ్), 41, 45, 46
భాగం 4ఎ (అధికరణ 51A)ప్రాథమిక విధులు51A(కె) - తల్లిదండ్రుల విధి
భాగం 17అధికార భాష343, 350A, 350B, 351
ఏడవ షెడ్యూల్కేంద్ర, రాష్ట్ర, ఉమ్మడి జాబితాలుకేంద్ర జాబితా 63-66, రాష్ట్ర జాబితా 12, ఉమ్మడి జాబితా 25

రాజ్యాంగం సూచించే విద్యా లక్ష్యాలు

రాజ్యాంగంలోని నిబంధనలను కలిపి చూస్తే విద్యకు సంబంధించి ఈ లక్ష్యాలు కనిపిస్తాయి:

పరీక్ష కోణం: ఆమోదం - 26 నవంబర్ 1949 (రాజ్యాంగ దినోత్సవం); అమలు - 26 జనవరి 1950 (గణతంత్ర దినోత్సవం). ముసాయిదా సంఘం అధ్యక్షుడు - డా. బి.ఆర్. అంబేద్కర్. ప్రాథమిక హక్కులు - భాగం 3; ఆదేశిక సూత్రాలు - భాగం 4; ప్రాథమిక విధులు - భాగం 4ఎ (51A).

మెమొరీ కోడ్: "నవంబర్‌లో ఆమోదం, జనవరిలో ఆచరణ" - 26-11-1949 ఆమోదం, 26-01-1950 అమలు; రెండు తేదీల్లోనూ 26. భాగాల వరుస "3 హక్కు - 4 సూత్రం - 4ఎ విధి".

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

భారత రాజ్యాంగం అమల్లోకి వచ్చిన రోజును ఏ పేరుతో జరుపుకుంటాం?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) గణతంత్ర దినోత్సవం

రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950న అమల్లోకి వచ్చింది. ఆ రోజు నుంచి భారత్ గణతంత్ర దేశం అయింది; అందుకే జనవరి 26ను గణతంత్ర దినోత్సవంగా జరుపుకుంటాం.

రాజ్యాంగ దినోత్సవం (26 నవంబర్) ఆమోదించిన రోజు; స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం ఆగస్టు 15; జాతీయ విద్యా దినోత్సవం రాజ్యాంగ అమలుకు సంబంధించినది కాదు.

ప్రశ్న 2 / 5

ప్రాథమిక విధులు రాజ్యాంగంలోని ఏ భాగంలో ఉంటాయి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) భాగం 4ఎ

ప్రాథమిక విధులు భాగం 4ఎ లో అధికరణ 51A గా ఉంటాయి.

భాగం 3 ప్రాథమిక హక్కులు, భాగం 4 ఆదేశిక సూత్రాలు, భాగం 17 అధికార భాష. ఇవి ప్రాథమిక విధుల భాగం కాదు.

ప్రశ్న 3 / 5

రాజ్యాంగం సూచించే విద్యా లక్ష్యాల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రభుత్వ నిధుల సంస్థల్లో ఒక మతాన్ని తప్పనిసరిగా బోధించడం

రాజ్యాంగం లౌకిక సూత్రానికి లోబడి విద్య సాగాలని చెబుతుంది. పూర్తిగా ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే సంస్థల్లో మత బోధనే ఉండకూడదు; ఒక మతాన్ని తప్పనిసరిగా బోధించడం రాజ్యాంగ లక్ష్యానికి విరుద్ధం.

ప్రాథమిక విద్య అందరికీ, మాతృభాషలో బోధన, అందరికీ సమాన అవకాశాలు - ఈ మూడూ రాజ్యాంగం సూచించే విద్యా లక్ష్యాలే.

ప్రశ్న 4 / 5

రాజ్యాంగంలో చెప్పిన ప్రజాస్వామ్య విలువల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వారసత్వ పాలన

రాజ్యాంగ ప్రజాస్వామ్య విలువలు సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, సౌభ్రాతృత్వం, సామాజిక న్యాయం. వారసత్వ పాలన గణతంత్ర రాజ్య భావనకే విరుద్ధం.

సమానత్వం, స్వేచ్ఛ, సౌభ్రాతృత్వం - ఇవి విద్యా విధానాలను ప్రభావితం చేసే రాజ్యాంగ విలువలే, కాబట్టి అవి సమాధానం కావు.

ప్రశ్న 5 / 5

రాజ్యాంగ ప్రారంభంలో విద్య ఎవరి ప్రధాన బాధ్యతగా ఉండేది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు

రాజ్యాంగ ప్రారంభంలో విద్య రాష్ట్ర జాబితాలో (అంశం 11) ఉండేది; అంటే ప్రధానంగా రాష్ట్రాల బాధ్యత. 1976 నుంచి అది ఉమ్మడి అంశం.

కేంద్రానికి కొన్ని విద్యా అంశాల్లో (ఉన్నత విద్య ప్రమాణాలు వంటివి) బాధ్యత ఉంది కానీ మొత్తం విద్య కాదు. స్థానిక సంస్థలు, సుప్రీంకోర్టు విద్యకు ప్రధాన బాధ్యులు కాదు.