AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 9 · జాతీయ విద్యా కమిషన్లు, విధానాలు

భారతీయ విద్యా కమిషన్ (కొఠారీ కమిషన్) 1964-66

ఏర్పాటు, అధ్యక్షుడు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 26

1964-66 సంవత్సరంలో ఏర్పాటుచేసిన విద్యా కమీషన్

  1. (1)శ్రీకృష్ణ కమిషన్
  2. (2)జనార్ధన్ రెడ్డి కమిషన్
  3. (3)సుందరయ్య కమిషన్
  4. (4)కొఠారి కమిషన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కొఠారి కమిషన్

1964-66 మధ్య పనిచేసిన విద్యా కమిషన్ ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డా. డి.ఎస్. కొఠారి అధ్యక్షతన భారత విద్యా కమిషన్ (Indian Education Commission) 1964లో ఏర్పాటై, 1966లో నివేదిక ఇచ్చింది. 'భారతదేశ భవిత దాని తరగతి గదుల్లో రూపుదిద్దుకుంటోంది' అనే మాటతో నివేదిక మొదలవుతుంది. 10+2+3 విద్యా విధానం, సామాన్య పాఠశాల విధానం (Common School System), వికలాంగ పిల్లలను సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చడం వంటి సిఫార్సులు చేసింది. ఈ సిఫార్సుల ఆధారంగా 1968 జాతీయ విద్యా విధానం వచ్చింది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) కొఠారి కమిషన్.

శ్రీకృష్ణ కమిషన్ (1) ప్రత్యేక తెలంగాణ అంశంపై 2010లో ఏర్పాటైంది, విద్యా కమిషన్ కాదు. జనార్ధన్ రెడ్డి (2), సుందరయ్య (3) పేర్లు 1964-66 విద్యా కమిషన్‌కు సంబంధించినవి కావు.

గుర్తుంచుకోండి: 1964-66 = కొఠారి కమిషన్ → NPE 1968.

ఈ కమిషన్ ప్రత్యేకతలు

కొఠారీ కమిషన్ లక్ష్యాలు

శాస్త్ర-సాంకేతిక ప్రపంచంలో ప్రజల సంపద, సంక్షేమం, భద్రత స్థాయిని విద్యే నిర్ణయిస్తుంది అని కమిషన్ భావించింది. పాఠశాలలు, కళాశాలల నుంచి బయటకు వచ్చేవారి సంఖ్య, వారి నాణ్యత మీదే జాతి పునర్నిర్మాణం, ప్రజల జీవన ప్రమాణాల పెరుగుదల ఆధారపడతాయి. అందుకే కమిషన్ ఈ మూడు లక్ష్యాలు పెట్టుకుంది:

  1. దేశ అభివృద్ధిలో విద్య పాత్రను పునర్మూల్యాంకనం చేయడం.
  2. ప్రస్తుత విద్యా విధానంలో రావాల్సిన మార్పులను గుర్తించడం, విద్యాభివృద్ధికి కావాల్సిన కార్యక్రమాలు రూపొందించడం.
  3. రూపొందించిన కార్యక్రమాలను పూర్తిగా అమలు చేయడానికి సూచనలు ఇవ్వడం.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 14

దేశ అభివృద్ధిలో విద్య యొక్క పాత్రను పునర్ మూల్యాంకనం చేయడం ఈ కమీషన్ యొక్క లక్ష్యం

  1. (1)కొఠారి కమీషన్
  2. (2)జాతీయ విద్యా విధానం 1986
  3. (3)మొదలియార్ కమీషన్
  4. (4)నరసింహన్ కమిటీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) కొఠారి కమీషన్

దేశ అభివృద్ధిలో విద్య పాత్రను మళ్లీ పరిశీలించడం ఏ కమిషన్ లక్ష్యం అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

డా. డి.ఎస్. కొఠారి అధ్యక్షతన 1964-66లో పనిచేసిన భారత విద్యా కమిషన్ (Indian Education Commission) అన్ని స్థాయిల విద్యను ఒకేసారి పరిశీలించింది. 'భారతదేశ భవిష్యత్తు తరగతి గదుల్లో రూపుదిద్దుకుంటోంది' అనే వాక్యంతో దాని నివేదిక మొదలవుతుంది. విద్యను జాతీయ అభివృద్ధికి సాధనంగా చూడాలని అది చెప్పింది. విద్య, ఉత్పాదకత, జాతీయ సమైక్యత, ఆధునీకరణ మధ్య సంబంధాన్ని నొక్కి చెప్పింది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) కొఠారి కమిషన్.

జాతీయ విద్యా విధానం 1986 (2) ఒక విధానం, కమిషన్ కాదు. మొదలియార్ కమిషన్ (3) 1952-53లో మాధ్యమిక విద్యను మాత్రమే పరిశీలించింది. నరసింహం కమిటీ (4) బ్యాంకింగ్ రంగ సంస్కరణలకు సంబంధించినది, విద్యకు కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: కొఠారి (1964-66) = విద్య ద్వారా జాతీయ అభివృద్ధి.

విద్యా లక్ష్యాలు (కమిషన్ సూచించినవి)

దేశంలో విద్యకు ఈ లక్ష్యాలు ఉండాలని కొఠారీ కమిషన్ చెప్పింది:

విద్యా లక్ష్యంఅర్థం
ఉత్పాదకత పెంచడంవిద్య ద్వారా ఉత్పత్తి, ఆదాయం పెరగాలి
సామాజిక, జాతీయ సమైక్యతకులం, మతం, ప్రాంతం తేడాలు దాటి దేశం ఒక్కటిగా నిలవాలి
ఆధునికీకరణ వేగవంతంశాస్త్రీయ దృక్పథం, కొత్త సాంకేతికత అలవడాలి
విలువల పెంపుసామాజిక, నైతిక, ఆధ్యాత్మిక విలువలు పెరగాలి

విద్యా వ్యవస్థ నిర్మాణం: 10+2+3

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 22

10+2+3 విద్యా విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది

  1. (1)ఈశ్వర్ భాయ్ పటేల్ కమిటి
  2. (2)కొఠారి కమీషన్
  3. (3)మాధ్యమిక విద్యా కమీషన్
  4. (4)విశ్వ విద్యాలయ విద్యా కమీషన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) కొఠారి కమీషన్

దేశమంతా ఒకే విధమైన 10+2+3 విద్యా విధానం (10 ఏళ్ల పాఠశాల, 2 ఏళ్ల ఉన్నత మాధ్యమిక, 3 ఏళ్ల డిగ్రీ) ఎవరు సూచించారు అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. (ప్రశ్నపత్రంలో చివరి రెండు ఆప్షన్లకు పొరపాటున (3) అని ముద్రించారు, చివరిది నాలుగో ఆప్షన్.)

కొఠారి కమిషన్ (1964-66) దేశమంతా ఒకే విద్యా నిర్మాణం ఉండాలని 10+2+3 విధానాన్ని సిఫార్సు చేసింది. జాతీయ విద్యా విధానం 1968 దీన్ని ఆమోదించింది, తర్వాత రాష్ట్రాలన్నీ అమలు చేశాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కొఠారి కమిషన్.

ఈశ్వర్ భాయ్ పటేల్ కమిటీ (1) 1977లో పది సంవత్సరాల పాఠశాల పాఠ్యప్రణాళికను సమీక్షించి, సామాజికంగా ఉపయోగపడే ఉత్పాదక పని (SUPW) ని సూచించింది. మాధ్యమిక విద్యా కమిషన్ (3) 1952-53 లో, విశ్వవిద్యాలయ విద్యా కమిషన్ (4) 1948-49 లో పనిచేశాయి. ఇవి 10+2+3 ని ప్రతిపాదించలేదు.

గుర్తుంచుకోండి: 10+2+3 = కొఠారి కమిషన్ సిఫార్సు, NPE 1968 ఆమోదం.

పూర్వ ప్రాథమిక విద్యా లక్ష్యాలు

పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు కొఠారీ కమిషన్ కొన్ని లక్ష్యాలు చెప్పింది. పరీక్షల్లో తరచూ అడిగేవి:

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 4

“శిశువులో మంచి శరీర, కండర, చలన నైపుణ్యాలను అభివృద్ధిపరచడం” పూర్వప్రాథమిక విద్యలో ఒక లక్ష్యముగా సూచించినది.

  1. (1)కొఠారీ కమీషన్
  2. (2)మెకాలే కమీషన్
  3. (3)జనార్ధనరెడ్డి కమీషన్
  4. (4)శ్రీకృష్ణ కమీషన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) కొఠారీ కమీషన్

పూర్వ ప్రాథమిక విద్య (Pre-Primary Education) లక్ష్యాల్లో శరీర, కండర, చలన నైపుణ్యాల అభివృద్ధిని చెప్పిన కమిషన్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు కొన్ని లక్ష్యాలను సూచించింది: మంచి ఆరోగ్య అలవాట్లు, మంచి శరీరం, కండరాల సమన్వయం, ప్రాథమిక చలన నైపుణ్యాలు (Motor Skills), సామాజిక, భావోద్వేగ వికాసం, భాషా వికాసం. పిల్లల సమగ్ర వికాసమే దీని ఉద్దేశం.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) కొఠారీ కమీషన్.

మెకాలే (2) 1835లో ఇంగ్లిష్ విద్య గురించి Minute రాశాడు, పూర్వ ప్రాథమిక విద్య గురించి కాదు. జనార్ధనరెడ్డి కమిటీ (3) 1992లో 1986 విద్యా విధానాన్ని సమీక్షించింది. శ్రీకృష్ణ కమిటీ (4) రాష్ట్ర విభజన అంశంపై ఏర్పడింది, విద్యపై కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యాలు అంటే గుర్తుకు రావాల్సింది కొఠారీ (1964-66).

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 1B ·ప్రశ్న 19

“పిల్లల సమగ్ర వికాసానికి అవకాశాలు కల్పించడం” పూర్వ ప్రాథమిక విద్యా లక్ష్యాలలో ఒకటిగా పేర్కొన్న కమీషన్

  1. (1)మిస్‌గ్రేస్
  2. (2)కొఠారీ
  3. (3)మెకాలే
  4. (4)గాల్టన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) కొఠారీ

పిల్లల సమగ్ర వికాసానికి అవకాశాలు కల్పించడాన్ని పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యంగా చెప్పిన కమిషన్ ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) భారత విద్యా వ్యవస్థ మొత్తాన్ని సమీక్షించిన కమిషన్. పూర్వ ప్రాథమిక విద్యకు ఇది ఇచ్చిన లక్ష్యాల్లో శారీరక, మానసిక, సామాజిక, భావోద్వేగ వికాసం, అంటే పిల్లల సమగ్ర వికాసం ప్రధానమైనది. ఈ పేపర్‌లోని 4వ ప్రశ్న కూడా ఇదే కమిషన్ గురించి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) కొఠారీ.

మెకాలే (3) 1835లో ఇంగ్లిష్ విద్యను సమర్థిస్తూ Minute రాశాడు; అది కమిషన్ కాదు, పూర్వ ప్రాథమిక విద్య గురించీ కాదు. గాల్టన్ (4) వ్యక్తిగత భేదాలు, వారసత్వంపై పరిశోధన చేసిన మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రవేత్త. మిస్‌గ్రేస్ (1) పేరుతో భారతదేశంలో విద్యా కమిషన్ లేదు.

గుర్తుంచుకోండి: పూర్వ ప్రాథమిక విద్య లక్ష్యాలు = కొఠారీ కమిషన్.

పరీక్ష కోణం: కొఠారీ కమిషన్ = భారతీయ విద్యా కమిషన్ = 1964-66. అధ్యక్షుడు డి.ఎస్. కొఠారీ (అప్పటి UGC అధ్యక్షుడు), సభ్య కార్యదర్శి జె.పి. నాయక్. ఏర్పాటు 14 జూలై 1964, నివేదిక 29 జూన్ 1966. అన్ని స్థాయిల విద్యను అధ్యయనం చేసిన మొదటి కమిషన్. లక్ష్యం - దేశ అభివృద్ధిలో విద్య పాత్రను పునర్మూల్యాంకనం చేయడం. 10+2+3 విధానం, కామన్ స్కూల్, 6% సూచించింది.

మెమొరీ కోడ్: తేదీలు "14-7-64 → 29-6-66" (ఏర్పాటు → నివేదిక). విద్యా లక్ష్యాలు "ఉ-స-ఆ-వి" - ఉత్పాదకత, సమైక్యత, ఆధునికీకరణ, విలువలు ("ఉసావి" = ఉత్సాహంగా చదివే విద్యార్థి అనుకోండి). నిర్మాణం "పది-రెండు-మూడు = కొఠారీ".

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

కొఠారీ కమిషన్ సభ్య కార్యదర్శి ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) జె.పి. నాయక్

భారతీయ విద్యా కమిషన్ (1964-66) సభ్య కార్యదర్శిగా జె.పి. నాయక్ పనిచేశారు. అధ్యక్షుడు డి.ఎస్. కొఠారీ.

రామమూర్తి 1990 లో NPE 1986 ను సమీక్షించిన కమిటీ అధ్యక్షుడు; యశ్‌పాల్ NCF 2005 స్టీరింగ్ కమిటీ అధ్యక్షుడు; సుబ్రమణియన్ 2016 కమిటీ అధ్యక్షుడు.

ప్రశ్న 2 / 5

కొఠారీ కమిషన్ తన పనిని ఏ రోజు ప్రారంభించింది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 2 అక్టోబర్ 1964

కమిషన్ గాంధీ జయంతి రోజు, 2 అక్టోబర్ 1964 న తన పనిని ప్రారంభించింది.

14 జూలై 1964 కమిషన్‌ను ఏర్పాటు చేసిన తీర్మానం తేదీ. 15 ఆగస్టు, 26 జనవరి పని ప్రారంభ తేదీలు కావు.

ప్రశ్న 3 / 5

కొఠారీ కమిషన్ నివేదిక పేరు ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) విద్య, జాతీయ అభివృద్ధి

కొఠారీ కమిషన్ 29 జూన్ 1966 న సమర్పించిన నివేదిక పేరు "విద్య, జాతీయ అభివృద్ధి". విద్యను దేశ అభివృద్ధి సాధనంగా చూసిన దృష్టి పేరులోనే కనిపిస్తుంది.

"భారం లేని అభ్యసనం" 1993 నివేదిక, NCF 2005 కు ఆధారం. మిగతా రెండు పేర్లు కొఠారీ కమిషన్ నివేదికవి కావు.

ప్రశ్న 4 / 5

కొఠారీ కమిషన్ సూచనల ఆధారంగా వచ్చిన జాతీయ విద్యా విధానం ఏ సంవత్సరానిది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 1968

కొఠారీ కమిషన్ నివేదిక (1966) సూచనల ఆధారంగా 1968 లో జాతీయ విద్యా విధానం వచ్చింది. విద్యపై జాతీయ ఆదాయంలో 6% ఖర్చు లక్ష్యం కూడా అందులో ఉంది.

1976 విద్యను ఉమ్మడి జాబితాలోకి తెచ్చిన రాజ్యాంగ సవరణ సంవత్సరం. 1986 రెండో జాతీయ విద్యా విధానం, 1992 దాని సవరణ.

ప్రశ్న 5 / 5

కొఠారీ కమిషన్ ప్రకారం ఒకటో తరగతిలో చేర్చే వయసు సాధారణంగా ఎంత ఉండాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 6 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత

ఒకటో తరగతిలో చేర్చే వయసు సాధారణంగా 6 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత ఉండాలని, దానికి ముందు వీలైన చోట 1 నుంచి 3 ఏళ్ల పూర్వ ప్రాథమిక విద్య ఉండాలని కమిషన్ చెప్పింది.

3, 4, 5 ఏళ్ల వయసు పూర్వ ప్రాథమిక విద్య కాలంలోకి వస్తుంది; ఒకటో తరగతి ప్రవేశ వయసుగా కమిషన్ చెప్పింది 6 ఏళ్లు నిండిన తర్వాత.