లూయీ బ్రెయిలీ, లిపి పుట్టుక
- బ్రెయిలీ లిపిని రూపొందించినది లూయీ బ్రెయిలీ. ఆయన స్వయంగా అంధుడు. ఫ్రాన్స్లోని కూప్వ్రే గ్రామంలో 1809 జనవరి 4 న జన్మించారు; బాల్యంలో తండ్రి పనిముట్ల దుకాణంలో జరిగిన ప్రమాదం వల్ల చూపు కోల్పోయారు.
- సైనికుల కోసం చార్లెస్ బార్బియర్ రూపొందించిన ఉబ్బెత్తు చుక్కల "నైట్ రైటింగ్" (రాత్రి రాత) పద్ధతిని సరళీకరించి, సుమారు 15 ఏళ్ల వయసుకే తన చుక్కల పద్ధతిని తీర్చిదిద్దారు. ఆయన 1852 లో మరణించారు.
- అంధుల కోసం ఇతర ఉబ్బెత్తు లిపులు కూడా వచ్చాయి: రోమన్ అక్షరాల సరళ రూపాలపై ఆధారపడిన మూన్ టైప్, ఉబ్బెత్తు రోమన్ అక్షరాల పాత పద్ధతి బోస్టన్ లైన్ టైప్. ఇవి బ్రెయిలీకి మూలం కావు.
- లూయీ బ్రెయిలీ జన్మదినమైన జనవరి 4 ను ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం గా ప్రకటించింది; మొదటిసారి 2019 లో జరుపుకున్నారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
లూయీ బ్రెయిలీ పుట్టిన రోజు
- (1)4 డిసెంబరు
- (2)4 జనవరి
- (3)4 ఫిబ్రవరి
- (4)4 మార్చి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) 4 జనవరి
Braille లిపిని కనిపెట్టిన లూయీ బ్రెయిలీ (Louis Braille) పుట్టిన తేదీ అడుగుతున్నారు.
లూయీ బ్రెయిలీ 1809 జనవరి 4న ఫ్రాన్స్లోని కూప్వ్రే గ్రామంలో పుట్టాడు. మూడేళ్ళ వయసులో తండ్రి పనిముట్ల దుకాణంలో జరిగిన ప్రమాదంలో ఒక కంటికి గాయమై, ఆ తర్వాత రెండు కళ్ళ చూపూ పోయింది. పారిస్లో అంధుల పాఠశాలలో చదువుతూ ఆరు చుక్కల లిపిని రూపొందించాడు. ఆయన పుట్టిన రోజైన జనవరి 4ను ప్రపంచ Braille దినోత్సవం (World Braille Day) గా జరుపుకుంటాం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) 4 జనవరి.
4 డిసెంబరు (1), 4 ఫిబ్రవరి (3), 4 మార్చి (4) తేదీలకు లూయీ బ్రెయిలీతో సంబంధం లేదు. 'జనవరి 4' అనేది ప్రపంచ Braille దినోత్సవంగా ప్రతి పరీక్షలోనూ అడిగే ముఖ్యమైన తేదీ.
గుర్తుంచుకోండి: జనవరి 4 = లూయీ బ్రెయిలీ జయంతి = ప్రపంచ Braille దినోత్సవం.
ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం ప్రతి సంవత్సరం ఈ రోజున జరుపుకుంటారు.
- (1)జనవరి 3
- (2)జనవరి 4
- (3)జనవరి 5
- (4)జనవరి 6
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) జనవరి 4
ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం (World Braille Day) ఏ రోజున జరుపుకుంటారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
అంధుల కోసం ఆరు చుక్కల స్పర్శ లిపిని కనిపెట్టిన లూయీ బ్రెయిలీ 1809 జనవరి 4 న ఫ్రాన్స్లో పుట్టారు. ఆయన జయంతి సందర్భంగా ఐక్యరాజ్య సమితి 2019 నుంచి జనవరి 4 ను ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవంగా పాటిస్తోంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) జనవరి 4.
జనవరి 3, 5, 6 తేదీలకు బ్రెయిలీ దినోత్సవంతో సంబంధం లేదు. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: లూయీ బ్రెయిలీ జననం జనవరి 4, 1809 = ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినోత్సవం.
బ్రెయిలీ అంటే ఏమిటి? బ్రెయిలీ కణం
- బ్రెయిలీ దృష్టి లోపం ఉన్నవారు స్పర్శ ద్వారా చదివి, రాసే పద్ధతి. ఇందులో అక్షరాలు ఒక కణం (సెల్) లోని ఉబ్బెత్తు చుక్కల కలయికతో ఏర్పడతాయి.
- ఒక కణంలో 6 చుక్కలు ఉంటాయి: రెండు నిలువు వరుసలు, ఒక్కోదానిలో మూడు చుక్కలు. ఎడమ వరుస పై నుంచి కిందకు 1, 2, 3; కుడి వరుస పై నుంచి కిందకు 4, 5, 6.
- ఈ 6 చుక్కలతో 63 కలయికలు (అక్షర రూపాలు) ఏర్పరచవచ్చు.
- వేళ్ల కొనల్లో సున్నితమైన నాడీ అంత్యాలు ఉండటం వల్ల స్పర్శతో చదవడం సాధ్యమవుతుంది. కాగితంపై వేలి కొనను తేలికగా నొక్కినప్పుడు తగిలే ప్రాంతం కణంలోని వేర్వేరు చుక్కల అమరికలను వేరుచేసి గుర్తించడానికి సరిపోతుంది. ఒక బ్రెయిలీ కణం సుమారు 6-7 మి.మీ. ఎత్తు, సుమారు 4 మి.మీ. వెడల్పు ఉంటుంది.
- బ్రెయిలీ ధ్వని (ఉచ్చారణ) ఆధారిత లిపి. అందుకే భారతీయ భాషలు సహా ప్రపంచంలోని అన్ని భాషలనూ బ్రెయిలీలో సులభంగా రాయవచ్చు, చదవవచ్చు.
- భారతీయ భాషలన్నిటికీ ఒకే ఉమ్మడి బ్రెయిలీ సంకేత విధానం భారతీ బ్రెయిలీ; దీన్ని 1951 లో జాతీయ ప్రమాణంగా స్వీకరించారు.
- గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్ర సంకేతాల కోసం ప్రత్యేక బ్రెయిలీ కోడ్ ఉంది; దాన్ని నెమెత్ కోడ్ (గణిత బ్రెయిలీ కోడ్) అంటారు. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలకు గణితంలో అంకెలు కూడా బ్రెయిలీ లిపిలోనే నేర్పుతారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
బ్రెయిలీ లిపి రాయుటకు ఒక గడిలో గరిష్టంగా ఉపయోగించే చుక్కల సంఖ్య
- (1)4
- (2)5
- (3)6
- (4)7
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) 6
Braille లిపిలో ఒక గడి (Cell) లో గరిష్టంగా ఎన్ని చుక్కలు ఉంటాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Braille గడిలో రెండు నిలువు వరుసలు, మూడు అడ్డు వరుసలు ఉంటాయి. ఎడమ వరుసలో పై నుంచి కిందికి 1, 2, 3 చుక్కలు; కుడి వరుసలో 4, 5, 6 చుక్కలు. ఈ ఆరు స్థానాల్లో ఉబ్బెత్తు చుక్కలను వేర్వేరుగా కలిపి అక్షరాలు, అంకెలు, విరామ చిహ్నాలు ఏర్పరుస్తారు. ఆరు స్థానాలతో 2 × 2 × 2 × 2 × 2 × 2 = 64 కలయికలు సాధ్యం (ఖాళీ గడితో కలిపి).
కాబట్టి ఒక గడిలో గరిష్టంగా 6 చుక్కలు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) 6. ఆరు చుక్కలూ ఉన్న గడి ఆంగ్ల Braille లో 'for' అనే పదాన్ని సూచిస్తుంది.
4 (1), 5 (2) అనేవి ఒక అక్షరంలో ఉండగల చుక్కల సంఖ్యలు మాత్రమే, గరిష్టం కాదు. 7 (4) ప్రామాణిక గడిలో సాధ్యం కాదు. కంప్యూటర్ కోసం 8 చుక్కల Braille కూడా ఉంది, కానీ ప్రామాణిక Braille లిపి ఆరు చుక్కలదే.
గుర్తుంచుకోండి: Braille గడి = 2 నిలువు × 3 అడ్డు = 6 చుక్కలు.
చదవడానికి, వ్రాయడానికి అంధత్వం గల వ్యక్తులు ఉపయోగించే లిపి
- (1)మాన్యు స్క్రిప్ట్
- (2)ఇసుక లిపి
- (3)బ్రెయిలీ
- (4)ముద్రణ లిపి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బ్రెయిలీ
అంధత్వం ఉన్నవారు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి ఏదో అడిగారు.
Braille ఉబ్బెత్తు చుక్కల లిపి. ఒక్కో Braille Cell లో 2 నిలువు వరుసల్లో 3 చొప్పున 6 చుక్కలు ఉంటాయి; ఏ చుక్కలు ఉబ్బెత్తుగా ఉన్నాయో దాన్ని బట్టి అక్షరం మారుతుంది. వేళ్ళతో తాకి చదువుతారు, Slate, Stylus లేదా Brailler తో రాస్తారు. దీన్ని Louis Braille రూపొందించాడు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బ్రెయిలీ.
మాన్యుస్క్రిప్ట్ అంటే చేతితో రాసిన సాధారణ లిపి, ముద్రణ లిపి అచ్చు అక్షరాలు; ఈ రెండూ కంటితో చూసి చదవాలి. ఇసుక లిపి అనేది చిన్నపిల్లలకు అక్షరాలు నేర్పే ఒక కృత్యం మాత్రమే, అంధులు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి కాదు. అందుకే (1), (2), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: Braille = 6 చుక్కల Cell, తాకి చదువుతారు.
దృష్టిలోపం కలవారు చదవడానికి, రాయడానికి ఉపయోగించే లిపి
- (1)హిందీ
- (2)చైనీస్
- (3)బ్రెయిలీ
- (4)ఆంగ్లం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) బ్రెయిలీ
దృష్టి లోపం ఉన్నవారు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Braille లిపిని ఫ్రాన్స్కు చెందిన లూయీ బ్రెయిలీ (Louis Braille) రూపొందించాడు. ఇది ఉబ్బెత్తు చుక్కల లిపి. ఒక్కో అక్షరం 6 చుక్కల కణం (Braille Cell) లో చుక్కల అమరికతో ఏర్పడుతుంది; 2 నిలువు వరుసలు × 3 అడ్డు వరుసలు = 6 చుక్కలు. వేళ్లతో తాకి చదువుతారు. రాయడానికి Braille Slate, Stylus లేదా Braille Writer వాడతారు. భారతీయ భాషల కోసం భారతీ బ్రెయిలీ (Bharati Braille) ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) బ్రెయిలీ.
హిందీ (1), చైనీస్ (2), ఆంగ్లం (4) భాషలు, వాటిని కంటితో చూసి చదవాలి. దృష్టి లోపం ఉన్నవారు ఈ భాషలను కూడా Braille లిపిలోనే చదువుతారు.
గుర్తుంచుకోండి: Braille = 6 చుక్కల కణం, Louis Braille.
చూపులేని వారు (అంధత్వం గలవారు) ఉపయోగించే లిపి
- (1)సాంకేతిక
- (2)బ్రెయిలీ
- (3)సంజ్ఞలు
- (4)మాటల రూపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) బ్రెయిలీ
చూపులేనివారు చదవడానికి, రాయడానికి వాడే లిపి ఏదో అడుగుతున్నారు.
Braille లిపిని ఫ్రాన్స్కు చెందిన లూయీ బ్రెయిలీ రూపొందించారు. ఇందులో ఆరు చుక్కల గడి (Braille Cell) ఉంటుంది; ఉబ్బెత్తుగా ఉన్న చుక్కల కూర్పును వేళ్లతో తడిమి అక్షరాలను గుర్తిస్తారు. Braille Slate, Stylus, Brailler తో రాస్తారు. తెలుగుకూ భారతీ బ్రెయిలీ రూపంలో ఈ లిపి ఉంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) బ్రెయిలీ.
సంజ్ఞలు (Sign Language) వినికిడి లోపం ఉన్నవారు భావవ్యక్తీకరణకు వాడతారు, అది లిపి కాదు. మాటల రూపం అంటే మౌఖిక భాష, అది కూడా లిపి కాదు. "సాంకేతిక" అనేది ఏ లిపి పేరూ కాదు. కాబట్టి ఆప్షన్లు (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: Braille = ఆరు ఉబ్బెత్తు చుక్కలు, వేళ్లతో చదివే లిపి.
'నెమెత్ కోడ్' ని ఇలా కూడా పిలుస్తారు.
- (1)గణిత బ్రెయిలీ కోడ్
- (2)ఆంగ్ల బ్రెయిలీ కోడ్
- (3)హింది బ్రెయిలీ కోడ్
- (4)సైగల భాష బ్రెయిలీ కోడ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) గణిత బ్రెయిలీ కోడ్
నెమెత్ కోడ్ (Nemeth Code) ను ఇంకో పేరుతో ఏమని పిలుస్తారో అడుగుతున్నారు.
దృష్టి లోపం ఉన్నవాళ్లు చదవడానికి, రాయడానికి బ్రెయిలీ లిపి వాడతారు. సాధారణ బ్రెయిలీలో అక్షరాలు మాత్రమే ఉంటాయి. గణిత సంకేతాలు, సమీకరణాలు, భిన్నాలు, ఘాతాలు రాయడానికి అబ్రహాం నెమెత్ (Abraham Nemeth) అనే అంధ గణిత శాస్త్రవేత్త ప్రత్యేక బ్రెయిలీ కోడ్ రూపొందించారు. దాని పూర్తి పేరు గణితం, విజ్ఞాన శాస్త్ర సంకేతాల కోసం నెమెత్ బ్రెయిలీ కోడ్.
కాబట్టి నెమెత్ కోడ్ అంటే గణిత బ్రెయిలీ కోడ్. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1).
(2) ఆంగ్ల బ్రెయిలీ కోడ్ ఇంగ్లీష్ అక్షరాలు, పదాలకు. (3) హిందీ బ్రెయిలీ (భారతి బ్రెయిలీ) భారతీయ భాషల లిపికి. (4) సైగల భాష వినికిడి లోపం ఉన్నవాళ్లు వాడే చేతి సైగల భాష, దానికి బ్రెయిలీతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: నెమెత్ = గణిత బ్రెయిలీ; టేలర్ ఫ్రేమ్ = దృష్టి లోపం ఉన్నవాళ్ల లెక్కల పలక.
ఆంగ్ల అక్షరాలు బ్రెయిలీలో ఎలా ఏర్పడతాయి?
మొదటి పది అక్షరాలు (A నుంచి J) కణంలోని పై నాలుగు చుక్కలతో (1, 2, 4, 5) మాత్రమే ఏర్పడతాయి. మిగతావి వాటి నుంచి నియమం ప్రకారం వస్తాయి.
| అక్షరం | చుక్కలు | అక్షరం | చుక్కలు |
|---|---|---|---|
| A | 1 | F | 1, 2, 4 |
| B | 1, 2 | G | 1, 2, 4, 5 |
| C | 1, 4 | H | 1, 2, 5 |
| D | 1, 4, 5 | I | 2, 4 |
| E | 1, 5 | J | 2, 4, 5 |
- K నుంచి T: A నుంచి J కు చుక్క 3 కలిపితే వస్తాయి. ఉదా: R = 1, 2, 3, 5 (H + 3); L = 1, 2, 3 (B + 3); T = 2, 3, 4, 5 (J + 3).
- U, V, X, Y, Z: A, B, C, D, E కు చుక్కలు 3, 6 కలిపితే వస్తాయి. ఉదా: V = 1, 2, 3, 6; Y = 1, 3, 4, 5, 6. (W ఒక్కటే ఈ నియమానికి మినహాయింపు: 2, 4, 5, 6 - ఫ్రెంచ్ భాషలో W లేనందున దాన్ని తర్వాత చేర్చారు.)
- అంకెలు: అంకె సంకేతం (చుక్కలు 3, 4, 5, 6) ముందు పెట్టి A నుంచి J వరకు రాస్తే అవి 1 నుంచి 0 అంకెలు అవుతాయి.
- కాబట్టి 1-2-3-6, 1-5, 1-2-3-5, 1-3-4-5-6 కణాలు వరుసగా V, E, R, Y = "VERY".
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
క్రింది బ్రెయిలీలో రాసిన పదానికి సరైన ఆంగ్ల పదం (చిత్రంలో: నాలుగు బ్రెయిలీ గడులు. మొదటి గడి: చుక్కలు 1, 2, 3, 6; రెండో గడి: చుక్కలు 1, 5; మూడో గడి: చుక్కలు 1, 2, 3, 5; నాలుగో గడి: చుక్కలు 1, 3, 4, 5, 6.)
- (1)TRUE
- (2)LOVE
- (3)VERY
- (4)GOOD
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) VERY
నాలుగు Braille గడుల్లో ఉన్న చుక్కలను చదివి ఆంగ్ల పదం గుర్తించమన్నారు.
Braille గడిలో ఎడమ వరుస పై నుంచి కిందికి 1, 2, 3; కుడి వరుస 4, 5, 6 చుక్కలు. కొన్ని అక్షరాలు: E = 1, 5; R = 1, 2, 3, 5; V = 1, 2, 3, 6; Y = 1, 3, 4, 5, 6.
మొదటి గడిలో ఎడమ వరుస మూడు చుక్కలు, కుడి కింది చుక్క ఉన్నాయి: 1, 2, 3, 6 = V. రెండో గడిలో పై ఎడమ, మధ్య కుడి: 1, 5 = E. మూడో గడిలో ఎడమ మూడు, మధ్య కుడి: 1, 2, 3, 5 = R. నాలుగో గడిలో 1, 4 (పై రెండు), 5 (మధ్య కుడి), 3, 6 (కింది రెండు): 1, 3, 4, 5, 6 = Y. పదం VERY. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) VERY.
TRUE (1) మొదటి అక్షరం T = 2, 3, 4, 5, అది మొదటి గడితో సరిపోదు. LOVE (2) లో L = 1, 2, 3, ఇక్కడ మొదటి గడిలో అదనంగా 6వ చుక్క ఉంది. GOOD (4) లో G = 1, 2, 4, 5, అది కూడా సరిపోదు.
గుర్తుంచుకోండి: Braille చదివేటప్పుడు ముందు ప్రతి గడి చుక్కల సంఖ్యలు రాసుకుని, ఆ తర్వాత అక్షరాలతో పోల్చండి.
బ్రెయిలీ గ్రేడ్లు
| గ్రేడ్ | స్వరూపం | ఎవరికి |
|---|---|---|
| గ్రేడ్ 1 | పదంలోని ప్రతి అక్షరాన్నీ విడివిడిగా రాస్తారు | విస్తృతంగా చదవాల్సిన అవసరం లేనివారు; ప్రాథమిక దశ పిల్లలు; పునరావాస కార్యక్రమాల్లో మొదటిసారి బ్రెయిలీ నేర్చుకునే పెద్దలు |
| గ్రేడ్ 2 | గ్రేడ్ 1 కు సంక్షిప్త (కాంట్రాక్టెడ్) రూపం; ఉపసర్గలు (ప్రిఫిక్స్), ప్రత్యయాలు (సఫిక్స్), సర్వనామాలు, సంయోజకాలను సంక్షిప్త సంకేతాలతో రాస్తారు | ఉన్నత విద్యకు వెళ్లాలంటే తప్పనిసరి; దీనిపై పట్టు ఉంటే తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ పుస్తకాలు చదవవచ్చు |
| గ్రేడ్ 3 | గ్రేడ్ 2 కంటే క్లిష్టమైన రూపం; దాదాపు "షార్ట్హ్యాండ్ / స్టెనోగ్రఫీ" లాంటిది | క్లిష్టత వల్ల చాలామంది వాడరు; సమావేశాల నోట్స్ రాసేవారు, కార్యక్రమాలను నమోదు చేసేవారు కొద్దిమంది నేర్చుకుంటారు |
- హిందీ భాషకు బ్రెయిలీ సంక్షిప్తాలు (కాంట్రాక్షన్లు) రూపొందించే ప్రయత్నాలను భారత ప్రభుత్వం 1973 లో ప్రారంభించింది.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
భారత ప్రభుత్వం 1973 సం. లో బ్రెయిలీ కాంట్రాక్షన్స్ ను ఈ భాషలో మెరుగు పరచడానికి చర్యలు చేపట్టింది
- (1)హిందీ
- (2)తెలుగు
- (3)కన్నడ
- (4)అంగ్లము
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) హిందీ
1973 లో భారత ప్రభుత్వం ఏ భాషలో బ్రెయిలీ సంక్షిప్త రూపాలను (Braille Contractions) తయారు చేసే ప్రయత్నం మొదలుపెట్టిందని ప్రశ్న అడుగుతోంది.
Braille లో ఒక్కో అక్షరానికి ఒక్కో గుర్తు రాస్తే పుస్తకాలు చాలా పెద్దవి అవుతాయి, చదవడం నెమ్మదిగా సాగుతుంది. అందుకే తరచూ వచ్చే పదాలకు, అక్షర సమూహాలకు చిన్న గుర్తులు పెడతారు; వీటినే కాంట్రాక్షన్స్ అంటారు. ఇంగ్లీషులో ఇవి గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీగా ఎప్పటి నుంచో ఉన్నాయి. భారతీయ భాషలన్నింటికీ భారతీ బ్రెయిలీ (Bharati Braille) అనే ఉమ్మడి లిపి ఉంది.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) హిందీ. అంటే 1973 లో భారత ప్రభుత్వం హిందీ బ్రెయిలీకి సంక్షిప్త రూపాలు తయారు చేసే పని మొదలుపెట్టిందని కీ చెబుతోంది. ఈ ప్రయత్నం గురించి మరిన్ని వివరాలు కచ్చితంగా నిర్ధారించలేకపోయాం, కాబట్టి ఈ సంవత్సరం-భాష జతను అలాగే గుర్తుంచుకోండి.
ఇంగ్లీషు (4) కాంట్రాక్షన్స్ గ్రేడ్ 2 బ్రెయిలీ రూపంలో అప్పటికే అంతర్జాతీయంగా వాడుకలో ఉన్నాయి, కనుక వాటిని భారత ప్రభుత్వం కొత్తగా తయారుచేయాల్సిన అవసరం లేదు. తెలుగు (2), కన్నడ (3) కీ ప్రకారం సరైన జవాబులు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: 1973: హిందీ బ్రెయిలీ కాంట్రాక్షన్స్ (అధికారిక కీ ప్రకారం).
బ్రెయిలీ చదవడం
- బ్రెయిలీ నేర్చుకోవడానికి కొన్ని ముందస్తు నైపుణ్యాలు అవసరం; వీటిని "బ్రెయిలీ మెకానిజం" అంటారు. అంటే చేతులు, వేళ్లను సరైన స్థానంలో ఉంచి, చుక్కలపై ఎడమ నుంచి కుడికి పంక్తుల వెంట చేతులను సాఫీగా కదిలించడం.
- కుడి చేయి పంక్తి చివరకు చేరేసరికి, ఎడమ చేయి అప్పుడే చదివిన పంక్తి వెంట వెనక్కి వచ్చి తర్వాతి పంక్తి మొదలును గుర్తిస్తుంది. బాగా చదవడానికి రెండు చూపుడు వేళ్లూ వాడటం విశ్వవ్యాప్తంగా అంగీకరించిన పద్ధతి.
- ఈ మెకానిజం కోసం వేళ్ల కొనల సున్నితత్వాన్ని పెంచే స్పర్శ భేద (టాక్టైల్ డిస్క్రిమినేషన్) కార్యకలాపాలు చేయించాలి; స్పర్శ సహనం కూడా పెంచాలి.
- మంచి బ్రెయిలీ మెకానిజం లేనివారు కాగితంపై సీతాకోకచిలుకలా అటూ ఇటూ వేళ్లు ఎగరేస్తారు ("బటర్ఫ్లై"). చుక్కలపై వేళ్లు రుద్దడం ("స్క్రబ్బింగ్") చదివే వేగాన్ని తగ్గిస్తుంది.
- బ్రెయిలీ చదవడం అచ్చు చదవడం కంటే కొంచెం నెమ్మదిగా ఉంటుంది.
- ఉపాధ్యాయుడు సరైన పద్ధతులు నేర్పాలి; కానీ విద్యార్థి తనదైన పద్ధతి వైపు మొగ్గితే బలవంతం చేయకూడదు.
- ముందు బ్రెయిలీ చదవడం, తర్వాత రాయడం - ఇదే క్రమం.
బ్రెయిలీ రాయడం
- అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ఎక్కువగా బ్రెయిలీ పలక (స్లేట్), కలం (స్టైలస్) వాడతారు. కాగితాన్ని ఫ్రేమ్ రెండు భాగాల (గైడ్) మధ్య పెట్టి, చుక్కలను కుడి నుంచి ఎడమకు గుచ్చుతారు. తర్వాత కాగితాన్ని తిప్పి ఎడమ నుంచి కుడికి చదువుతారు.
- బ్రెయిలీ సమర్థంగా రాయడానికి కావలసిన నైపుణ్యాలు: (1) వేళ్ల వశ్యత, (2) సూక్ష్మ చలన సమన్వయం, కండరాల నియంత్రణ, (3) పరిచయమున్న బ్రెయిలీ సంకేతాలు చదవగల సామర్థ్యం.
- పలక-కలంతో రాయడానికి చాలా కండరాల నియంత్రణ అవసరం; అందుకే దీన్ని బడిలో రెండో సంవత్సరంలో మొదలుపెట్టవచ్చు.
- వేగం కోసం: కుడి చేయి కలంతో ఒక కణంలో గుచ్చుతుండగా ఎడమ చేయి తర్వాతి కణాన్ని గుర్తిస్తూ ఉండాలి; కలం, ఎడమ చేయి వరుస కణాలపై ఉండాలి.
- రాసేటప్పుడు కలాన్ని నిలువుగా పట్టుకోవాలి; వంచితే కాగితానికి రంధ్రాలు పడి రాత చక్కదనం పోతుంది.
- పై తరగతుల విద్యార్థులు బ్రెయిలర్ (బ్రెయిలీ టైప్రైటర్) తో టైప్ చేయవచ్చు.
- మాట్లాడే యంత్రాలు, ఆడియో సామగ్రి, ఆప్టకాన్ వంటి ఆధునిక పరికరాలు చదవడాన్ని సులభం చేస్తాయి. అయినా ఎన్ని కొత్తవి వచ్చినా దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థులకు బ్రెయిలీయే ప్రధాన సమాచార ప్రసార మాధ్యమం.
పరీక్ష కోణం: లూయీ బ్రెయిలీ - 1809 జనవరి 4 - ప్రపంచ బ్రెయిలీ దినం జనవరి 4. కణం = 6 చుక్కలు, 63 కలయికలు; ఎడమ 1-2-3, కుడి 4-5-6. గ్రేడ్ 1 = పూర్తి అక్షరాలు; గ్రేడ్ 2 = సంక్షిప్తాలు (ఉన్నత విద్యకు); గ్రేడ్ 3 = షార్ట్హ్యాండ్. పలకపై రాత కుడి → ఎడమ, చదవడం ఎడమ → కుడి. ముందు చదవడం, తర్వాత రాయడం; పలక రాత బడిలో రెండో సంవత్సరం. భారతీయ భాషలకు భారతీ బ్రెయిలీ; గణితానికి నెమెత్ కోడ్.
మెమొరీ కోడ్: "6 చుక్కలు, 63 రూపాలు, జనవరి 4" - ఆరు చుక్కల కణం, అరవై మూడు కలయికలు, బ్రెయిలీ పుట్టినరోజు. గ్రేడ్లు "పూ-సం-షా": గ్రేడ్ 1 పూర్తి అక్షరాలు, గ్రేడ్ 2 సంక్షిప్తం, గ్రేడ్ 3 షార్ట్హ్యాండ్. పలక రాత "అద్దం రాత" - కుడి నుంచి ఎడమకు గుచ్చి, తిప్పి ఎడమ నుంచి కుడికి చదువుతాం.