ECC లో తొమ్మిది రంగాలు ఉన్నాయి. దృష్టి లోపం ఉన్న విద్యార్థిని మదింపు చేసిన తర్వాత, అతని అవసరాలను గుర్తించి, వీటిలో వేటికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలో IEP బృందం నిర్ణయిస్తుంది.
1. పరిహార నైపుణ్యాలు / సమాచార ప్రసారంతో క్రియాత్మక విద్యా నైపుణ్యాలు
- ECC లోని ప్రతి అంశాన్నీ అందుకోవడానికి దృష్టి లోపం ఉన్న, అంధ విద్యార్థులకు సరైన సమాచార ప్రసార రీతులు, నైపుణ్యాలు అవసరం. ఈ నైపుణ్యాలు ఉంటే విద్యార్థి చూపు ఉన్న సహచరులతో సమాన స్థాయిలో నేర్చుకోగలనని భావిస్తాడు.
- క్రియాత్మక నైపుణ్యాలు అంటే పని, ఆట, సామాజిక జీవితం, వ్యక్తిగత అవసరాల్లో వీలైనంత స్వతంత్రంగా పాల్గొనడానికి అవకాశం ఇచ్చే అర్థవంతమైన నైపుణ్యాలు. బహుళ వైకల్యాలు ఉన్నవారికి కూడా ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
- భావనల అభివృద్ధి, ప్రాదేశిక అవగాహన, చదువుకునే-సంస్థాగత నైపుణ్యాలు, మాట్లాడటం-వినడం నైపుణ్యాలు - ఇవన్నీ ఈ రంగంలోకి వస్తాయి; ECC లోని అన్ని రంగాలకూ వీటిని వర్తింపజేయాలి.
- ఏ సాధనాలు కావాలో పిల్లవాడి అవసరాలు, అదనపు వైకల్యాలు, క్రియాత్మక దృష్టి సామర్థ్యంపై ఆధారపడుతుంది. ఉదాహరణకు: బ్రెయిలీ, పెద్ద అక్షరాల ముద్రణ, ముద్రణతో పాటు వాడే దృష్టి సాధనాలు (ఆప్టికల్ పరికరాలు), స్పర్శ ప్రతీకలు, స్పర్శ కాలపట్టికలు (క్యాలెండర్లు), సంజ్ఞా భాష, రికార్డు చేసిన పాఠాలు. విషయాలను మళ్లీ వినడానికి, సంభాషించడానికి ఇవి చాలా ముఖ్యం.
2. దిశా జ్ఞానం, చలనశీలత (O&M)
- పరిసరాల్లో వీలైనంత స్వతంత్రంగా, సురక్షితంగా తిరగడానికి O&M అవసరం.
- సామర్థ్యాలు, శరీర భావన (బాడీ ఇమేజ్), ప్రాదేశిక సంబంధాలు, ఉద్దేశపూర్వక కదలికలు - ఇవి సమాజంలో ప్రయాణానికి, ప్రజా రవాణా వాడకానికి ఉపయోగపడతాయి.
- O&M నేర్చుకుంటే తమ అవసరాలు, సామర్థ్యాలకు తగినంత స్వాతంత్ర్యంతో, స్వేచ్ఛగా సమాజంలో కలిసిపోగలరు. (వివరాలు ఈ అధ్యాయంలోని O&M భాగంలో.)
3. సామాజిక పరస్పర చర్య నైపుణ్యాలు
- సామాజిక నైపుణ్యాల్లో వైఖరి, వ్యక్తిత్వ హావభావాలు, ముఖ కవళికలు, శరీర భాష, వ్యక్తిగత దూరం (పర్సనల్ స్పేస్), వ్యక్తిగత సంబంధాలు, స్వీయ నియంత్రణ, మానవ లైంగికత వంటివి ఉంటాయి.
- మామూలు పిల్లవాడు సమాజంలో ఇతరులను గమనించి ఈ నైపుణ్యాలు నేర్చుకుంటాడు. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లవాడికి అది సాధ్యం కాదు; కాబట్టి ఇవి ప్రత్యేకంగా బోధించాలి.
- బడి, పని, వినోదం - అన్నిటిలోనూ సామాజిక పరస్పర నైపుణ్యాల బోధన కీలకం. సరైన సామాజిక నైపుణ్యాలు ఉండటమే సామాజిక ఒంటరితనానికి, సంతృప్తికరమైన జీవితానికి మధ్య తేడాను నిర్ణయిస్తుంది.
4. స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు
- రోజువారీ జీవితంలో స్వాతంత్ర్యాన్ని పెంచి, కుటుంబ నిర్వహణకు తోడ్పడే పనులు ఇవి.
- వ్యక్తిగత పరిశుభ్రత, తినే నైపుణ్యాలు, ఆహారం తయారీ, సమయం, డబ్బు నిర్వహణ, దుస్తుల సంరక్షణ, ఇంటి పనులు వీటిలో ఉంటాయి.
- మనుషులు సాధారణంగా గమనించి రోజువారీ పనులు నేర్చుకుంటారు. దృష్టి లోపం ఉన్నవారు మాత్రం తరచూ క్రమబద్ధమైన సూచనలు, సాధన, ఆచరణ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. (దైనందిన జీవన నైపుణ్యాల బోధన వివరాలు తర్వాతి భాగంలో.)
5. వినోదం, విరామ సమయ నైపుణ్యాలు
- దృష్టి లోపం వల్ల వినోద, విరామ కార్యకలాపాల గురించి అవగాహన, ఇతరులను గమనించే సామర్థ్యం చాలా తక్కువగా ఉంటాయి.
- ఈ శిక్షణలో విద్యార్థులు రకరకాల అనుభవాలను అన్వేషిస్తారు; శారీరక, వినోద కార్యక్రమాలు, వ్యక్తిగత కార్యక్రమాలు రెండింటి నుంచీ ఎంచుకునే అవకాశం పొందుతారు.
- జీవితాంతం ఉపయోగపడే (దీర్ఘకాల) వినోద నైపుణ్యాల అభివృద్ధిపై దృష్టి పెట్టాలి.
6. వృత్తి విద్య (కెరీర్ ఎడ్యుకేషన్)
- చూపు ఉన్నవారు ఇతరులను గమనించి, అనుభవాల ద్వారా ఉద్యోగాల గురించి తెలుసుకుంటారు; దృష్టి లోపం ఉన్న అన్ని వయసుల వారికీ ఈ అవకాశం ప్రత్యేకంగా కల్పించాలి.
- బాధ్యత, సమయపాలన, పట్టుదల వంటి పని నైపుణ్యాలు వీరికీ ఉండాలి.
- వృత్తి విద్య తమ సామర్థ్యాలను, పరిమితులను గుర్తించడానికి, పెద్దయ్యాక జీవితాన్ని ప్రణాళిక చేసుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
7. సహాయక సాంకేతికత వాడకం
- సహాయక సాంకేతికత సమాచార మార్పిడిని పెంచుతుంది; బోధన, సమాచార ప్రసారం, అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.
- ఉదాహరణలు: స్విచ్లు, చలనశీలత పరికరాలు, నోట్స్ తీసుకునే చిన్న పరికరాలు, కంప్యూటర్ సంబంధిత పరికరాలు, తెరపై ఉన్నది చదివి వినిపించే పరికరాలు (స్క్రీన్ రీడర్లు), కీబోర్డింగ్, అబాకస్, బ్రెయిలీ, క్రియాశీల అభ్యసన పరికరాలు, దృష్టి సంబంధ (ఆప్టికల్) పరికరాలు.
8. ఇంద్రియ సామర్థ్య నైపుణ్యాలు (సెన్సరీ ఎఫిషియెన్సీ)
- చూపు, వినికిడి, స్పర్శ, రుచి, వాసన - మిగిలిన అన్ని ఇంద్రియాలను సమర్థంగా వాడటం నేర్పడం.
- ప్రోప్రియోసెప్టివ్ (శరీర భాగాల స్థాన జ్ఞానం), కైనెస్థెటిక్ (కదలిక జ్ఞానం), వెస్టిబ్యులర్ (సమతుల్యత జ్ఞానం) వ్యవస్థల అభివృద్ధి కూడా ఇందులో భాగం.
- మిగిలిన చూపు ఉన్నవారికి దృష్టి సంబంధ సాధనాల వాడకం నేర్పడం వల్ల ఇంట్లో, బడిలో, సమాజంలో తమ ఇంద్రియాలను సమర్థంగా వాడగలుగుతారు.
- ఉదాహరణ: వేడి-చల్లదనం, మెత్తదనం-గట్టిదనం, బరువు-తేలిక స్పర్శ ద్వారా తెలుస్తాయి; కళ్లకు గంతలు కట్టి గొంతు విని ఎవరో గుర్తించడం శ్రవణ నైపుణ్యానికి సాధన.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
కళ్ళకు గంతలు కట్టి, తమ తోటి పిల్లల స్వరాన్ని బట్టి ఆ పిల్లవాన్ని గుర్తించే ప్రక్రియ దేనికి సంబంధించినది
- (1)దృష్టి నైపుణ్యం
- (2)శ్రవణ నైపుణ్యం
- (3)స్పర్శా నైపుణ్యం
- (4)ఘ్రాణ నైపుణ్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) శ్రవణ నైపుణ్యం
కళ్లకు గంతలు కట్టి, గొంతు విని ఆ పిల్లవాడు ఎవరో గుర్తించే ఆట ఏ నైపుణ్యాన్ని పెంచుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
ఇది ఇంద్రియ శిక్షణలో (Sensory Training) ఒక కృత్యం. కళ్లకు గంతలు కట్టినప్పుడు చూపు ఉపయోగపడదు; పిల్లవాడు గొంతు శబ్దం, స్వరం, మాట తీరును విని గుర్తించాలి. అంటే శబ్దాలను వేరు చేసి గుర్తించే శ్రవణ నైపుణ్యం (Auditory skill / Auditory discrimination) పెరుగుతుంది. దృష్టిలోపం ఉన్న పిల్లలకు ఈ నైపుణ్యం చాలా ముఖ్యం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2) శ్రవణ నైపుణ్యం.
దృష్టి నైపుణ్యం (1): కళ్లకు గంతలు కట్టారు కాబట్టి చూపు వాడటం లేదు. స్పర్శా నైపుణ్యం (3) తాకి గుర్తించడం; ఇక్కడ తాకడం లేదు. ఘ్రాణ నైపుణ్యం (4) వాసనతో గుర్తించడం; ఇక్కడ గుర్తించేది స్వరంతో.
గుర్తుంచుకోండి: స్వరం విని గుర్తించడం → శ్రవణ నైపుణ్యం.
9. స్వీయ నిర్ణయం (సెల్ఫ్ డిటర్మినేషన్)
- ఎంపిక చేసుకోవడం, నిర్ణయం తీసుకోవడం, సమస్య పరిష్కారం, తమ కోసం తామే మాట్లాడటం (సెల్ఫ్ అడ్వకసీ), దృఢంగా వ్యక్తం చేయడం (అసర్టివ్నెస్), లక్ష్యాలు నిర్దేశించుకోవడం వంటి నైపుణ్యాలు.
- చాలామంది దృష్టి లోపం ఉన్నవారికి ఇవి బలహీనంగా ఉంటాయి. వీటిని అభివృద్ధి చేసుకుని సాధన చేయడానికి అవకాశం పొందిన విద్యార్థులు తామెవరో, తమ విలువ ఏమిటో తెలుసుకుంటారు; తమ కోసం తామే సమర్థంగా వాదించుకుంటారు; తమ జీవితాలపై ఎక్కువ నియంత్రణ పొందుతారు.
ECC తో పాటు సహపాఠ్య కార్యకలాపాలు
- వినోద, శారీరక కార్యకలాపాలు వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చిదిద్దుతాయి; వీటిని పాఠ్యప్రణాళిక నుంచి వదిలేయకూడదు.
| రకం | ఉదాహరణలు |
|---|---|
| మేధో కార్యకలాపాలు | పాటలు పాడటం, వాయిద్యాలు వాయించడం, కవితలు రాయడం, వక్తృత్వం |
| శారీరక కార్యకలాపాలు | ఆటలు, క్రీడలు, ఈత |
| మేధో-శారీరక కార్యకలాపాలు | నృత్యం |
- ఎదురయ్యే ప్రధాన ఇబ్బంది: దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల పని వేగం నెమ్మదిగా ఉండటం. చూపు ఉన్న పిల్లలు "వేగవంతమైన ఆటలు" ఇష్టపడతారు; అంధత్వం వల్ల కాదు, నెమ్మది వేగం వల్ల వారు కలిసి ఆడటానికి వెనకాడవచ్చు. కాబట్టి ఇక్కడ విధానం పూర్తిగా వ్యక్తిగత స్థాయిలో ఉండాలి.
- చిన్న మార్పులతో కొన్ని కార్యకలాపాల్లో చూపు ఉన్నవారు, లేనివారు కలిసి పాల్గొనవచ్చు. చూపు ఉన్న పిల్లలతో కలిసి వీరు మేధో కార్యకలాపాల్లో ఎక్కువ సమర్థంగా పాల్గొనగలరు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
కోర్ కరిక్యులమ్ మరియు ఎక్స్ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ భాగాలతో జతపరచగా i) కోర్ కరిక్యులమ్ a) దిశ మరియు చలనత్వం ii) ఎక్స్ప్యాండెడ్ కోర్ కరిక్యులమ్ b) మాట్లాడుట c) చదువుట d) సాంఘీక వ్యక్తీకరణ నైపుణ్యాలు
- (1)i-c, d ii-a, b
- (2)i-a, d ii-c, b
- (3)i-a, b ii-c, d
- (4)i-b, c ii-a, d
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) i-b, c ii-a, d
కోర్ కరిక్యులమ్ (Core Curriculum), విస్తృత కోర్ కరిక్యులమ్ (Expanded Core Curriculum, ECC) భాగాలను జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యకు సంబంధించిన భావన.
కోర్ కరిక్యులమ్ అంటే అందరు పిల్లలూ నేర్చుకునే సాధారణ విద్యా విషయాలు: భాష (మాట్లాడడం, చదవడం, రాయడం), గణితం, సైన్స్ మొదలైనవి. దృష్టి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఇతరులను చూసి సహజంగా నేర్చుకునే కొన్ని నైపుణ్యాలను నేర్చుకోలేరు. వాటిని ప్రత్యేకంగా నేర్పడానికి ECC ఉంది. దీనిలో ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (దిశ, చలనం), సాంఘిక పరస్పర చర్య నైపుణ్యాలు, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు, సహాయక సాంకేతికత, వృత్తి విద్య వంటివి ఉంటాయి.
అంటే కోర్ = మాట్లాడడం (b), చదవడం (c); ECC = ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ (a), సాంఘిక నైపుణ్యాలు (d). కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) i-b, c ii-a, d.
ఆప్షన్ (2), (3) ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీని కోర్లో పెట్టాయి. ఆప్షన్ (1) సాంఘిక నైపుణ్యాలను కోర్లో, మాట్లాడడాన్ని ECC లో పెట్టింది. ఇవన్నీ తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: సాధారణ పాఠశాల విషయాలు = కోర్; O&M, సాంఘిక, స్వతంత్ర జీవన నైపుణ్యాలు = ECC.
పరీక్ష కోణం: ECC రంగాలు 9: పరిహార/క్రియాత్మక విద్యా నైపుణ్యాలు, O&M, సామాజిక పరస్పర చర్య, స్వతంత్ర జీవనం, వినోదం-విరామం, వృత్తి విద్య, సహాయక సాంకేతికత, ఇంద్రియ సామర్థ్యం, స్వీయ నిర్ణయం. మాట్లాడటం, చదవడం వంటివి సాధారణ (కోర్) పాఠ్యప్రణాళిక; O&M, సామాజిక నైపుణ్యాలు ECC. ప్రాధాన్యం నిర్ణయించేది మదింపు తర్వాత IEP బృందం. ECC అవసరం పుట్టుకతోనే మొదలు.
మెమొరీ కోడ్: 9 రంగాలు ఒక వాక్యంగా: "పరిహార దిశలో సామాజిక స్వతంత్రుడు వినోదంగా వృత్తి సాంకేతికతతో ఇంద్రియాలతో స్వనిర్ణయం" - పరిహార నైపుణ్యాలు, దిశ (O&M), సామాజిక పరస్పర చర్య, స్వతంత్ర జీవనం, వినోదం, వృత్తి విద్య, సాంకేతికత, ఇంద్రియ సామర్థ్యం, స్వనిర్ణయం.