AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 3 / 11 · చలన వైకల్యాలు

పోలియో

అర్థం, నిర్వచనం

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 9

పోలియో వలన సంభవించే వైకల్యం

  1. (1)చలన వైకల్యం
  2. (2)అభ్యసన సమస్య
  3. (3)బుద్ధిమాంద్యత
  4. (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) చలన వైకల్యం

పోలియో వల్ల వచ్చే వైకల్యం ఏ రకానికి చెందుతుందో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

పోలియో (Poliomyelitis) ఒక వైరస్ వల్ల వచ్చే అంటువ్యాధి. ఈ వైరస్ వెన్నుపాములోని చలన నాడీ కణాలను దెబ్బతీస్తుంది. దాంతో కాళ్లు లేదా చేతుల కండరాలు బలహీనపడి, సన్నబడి, పక్షవాతం వస్తుంది. వ్యక్తి నడవడం, కదలడం కష్టమవుతుంది. శరీర కదలికకు సంబంధించిన ఇలాంటి వైకల్యాన్ని చలన వైకల్యం (Locomotor Disability) అంటారు. పోలియో మెదడును దెబ్బతీయదు కాబట్టి తెలివి మామూలుగానే ఉంటుంది.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) చలన వైకల్యం.

అభ్యసన సమస్య (2), బుద్ధిమాంద్యత (3) మెదడు పనితీరుకు సంబంధించినవి. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) కూడా కదలికలపై ప్రభావం చూపుతుంది, కానీ అది పుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా పుట్టిన కొద్ది కాలంలో మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల వస్తుంది, పోలియో వైరస్ వల్ల కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: పోలియో = వెన్నుపాము నాడులు → చలన వైకల్యం; తెలివి మామూలే.

ఎలా వ్యాపిస్తుంది? (కారణాలు)

వైరస్ సోకిన అందరికీ పక్షవాతం వస్తుందా?

పోలియో రకాలు

వ్యాధి తీవ్రతను బట్టి:

రకంఏం జరుగుతుంది
లక్షణాలు కనిపించనిది (సబ్-క్లినికల్)కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థను పెద్దగా ప్రభావితం చేయదు
పక్షవాతం లేనిది (నాన్-పెరాలిటిక్)కేంద్ర నాడీ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తుంది కానీ పక్షవాతం రాదు
పక్షవాతంతో కూడినది (పెరాలిటిక్)అరుదు; పాక్షిక లేదా పూర్తి పక్షవాతం వస్తుంది

పక్షవాతం వచ్చే రూపంలో, వైరస్ దెబ్బతీసే భాగాన్ని బట్టి:

రకందెబ్బతినే భాగం
స్పైనల్ పోలియోవెన్నుపాము - అత్యంత సాధారణ రకం
బల్బార్ పోలియోమెదడు కాండం (శ్వాస, మింగడం దెబ్బతినవచ్చు)
బల్బో-స్పైనల్ పోలియోవెన్నుపాము, మెదడు కాండం రెండూ
ఎన్‌సెఫలైటిక్ పోలియోమెదడు (అరుదు)

పోలియో దశలు

దశవ్యవధిఏం జరుగుతుంది
పక్షవాతానికి ముందు దశ (ప్రీ-పెరాలిటిక్)సుమారు 2 రోజులుజ్వరం, వికారం, నొప్పి; వెన్ను, కాళ్లు-చేతులు, శ్వాస కండరాల్లో పట్టేయడం, అలసట
తీవ్ర పక్షవాత దశ (అక్యూట్ పెరాలిటిక్)సుమారు 2 వారాలుకండరాలు నొప్పిగా ఉండి పూర్తిగా లేదా పాక్షికంగా చచ్చుబడతాయి; శ్వాస కండరాలు దెబ్బతింటే ఊపిరి కష్టం
కోలుకునే దశ (కన్వలసెంట్)2 సంవత్సరాల వరకుఇన్‌ఫెక్షన్ తగ్గుతుంది; పూర్తిగా కోలుకున్న AHC ల కండరాలు పూర్తిగా, పాక్షికంగా కోలుకున్న వాటి కండరాలు పాక్షికంగా కోలుకుంటాయి; చనిపోయిన AHC ల కండరాలు శాశ్వతంగా చచ్చుబడే ఉంటాయి
మిగిలిన వైకల్య దశ (రెసిడ్యువల్)2 సంవత్సరాల తర్వాతబలహీన లేదా బలమైన కండరాల సహాయంతో లోపాన్ని భర్తీ చేసుకోవడం నేర్చుకుంటారు

పక్షవాతం ఎలా మొదలవుతుంది? లక్షణాలు

పోలియోలో సాధారణంగా కనిపించే వైకల్యాలు

వైకల్యంవివరం
స్కోలియోసిస్వెన్నెముక పక్కకు వంగడం; ఛాతీ కుహరంలో గుండె, ఊపిరితిత్తులకు చోటు తగ్గుతుంది
మోకాలు వెనక్కి వంగడం (జెను రికర్వేటమ్)బలహీనమైన కాలిపై బరువు మోపడం వల్ల మోకాలు వెనక్కి వంగుతుంది
మోకాలి వంపు కాంట్రాక్చర్మోకాలిని వంచిన స్థితిలోనే ఉంచితే అలాగే బిగుసుకుపోతుంది
ఎత్తైన ఆర్చ్ పాదం (పెస్ కేవస్)పాదం మధ్య ఎముకలు కిందికి వంగడం వల్ల అరికాలి వంపు చాలా ఎత్తుగా కనిపిస్తుంది
కీళ్ల కాంట్రాక్చర్లుకండరాలు, స్నాయుబంధనాలు కుంచించుకుని అవయవం పూర్తిగా కదలదు

పోలియో మదింపు

పోలియో చికిత్స, పునరావాసం

మొదటి అనారోగ్య సమయంలో (పక్షవాతం కొత్తగా వచ్చినప్పుడు):

మొదటి అనారోగ్యం తర్వాత:

చికిత్సకుల పాత్ర:

పరీక్ష కోణం: పోలియో = పోలియో వైరస్, AHC దెబ్బతినడం, మల-నోటి మార్గం. చచ్చుబడిన అవయవం వదులుగా (ఫ్లాసిడ్), సన్నగా; స్పర్శ మామూలుగా ఉంటుంది; కాళ్లలో ఎక్కువ. స్పైనల్ పోలియో అత్యంత సాధారణం. దశలు: 2 రోజులు - 2 వారాలు - 2 ఏళ్ల వరకు - 2 ఏళ్ల తర్వాత. పోలియో వల్ల వచ్చేది చలన వైకల్యం.

మెమొరీ కోడ్: "2-2-2-2" - పోలియో దశలు: 2 రోజులు (ముందు దశ), 2 వారాలు (తీవ్ర దశ), 2 ఏళ్ల వరకు (కోలుకునే దశ), 2 ఏళ్ల తర్వాత (మిగిలిన దశ). వైరస్ రకాలు "బ్రు-లా-లి" = బ్రున్‌హిల్డ్, లాన్సింగ్, లియాన్. వైకల్యాలు "స్కో-జె-మో-పె" = స్కోలియోసిస్, జెను రికర్వేటమ్, మోకాలి కాంట్రాక్చర్, పెస్ కేవస్.

అంశం 3 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

పోలియో ఎక్కువగా ఏ వయసు పిల్లలపై ప్రభావం చూపుతుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 5 ఏళ్ల లోపు

పోలియో వేగంగా వ్యాపించే అంటువ్యాధి; ముఖ్యంగా 5 ఏళ్ల లోపు పిల్లలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అందుకే దీనిని బాల పక్షవాతం అని కూడా అంటారు.

10-15 ఏళ్లు, 18 పైబడిన, 60 పైబడిన వయసులు పోలియో ఎక్కువగా వచ్చే వయసులు కావు.

ప్రశ్న 2 / 5

పక్షవాతంతో కూడిన పోలియోలో అత్యంత సాధారణ రకం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) స్పైనల్ పోలియో

వైరస్ వెన్నుపామును దెబ్బతీసే స్పైనల్ పోలియో అత్యంత సాధారణ రకం; కాళ్లలో పక్షవాతం ఎక్కువగా కనిపించేది ఇందుకే.

బల్బార్ పోలియో మెదడు కాండాన్ని, ఎన్‌సెఫలైటిక్ మెదడును, బల్బో-స్పైనల్ రెండింటినీ దెబ్బతీస్తాయి; ఇవి స్పైనల్ కంటే తక్కువ.

ప్రశ్న 3 / 5

పోలియో వైరస్ సోకిన "జలుబు" సమయంలో ఏం చేస్తే పక్షవాతం వచ్చే ప్రమాదం ఉంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఏదైనా మందు ఇంజెక్షన్ ఇవ్వడం

పోలియో వైరస్ వల్ల వచ్చిన జలుబు సమయంలో ఏదైనా మందు ఇంజెక్షన్ ఇస్తే, ఆ చికాకు వల్ల పక్షవాతం రావచ్చు.

విశ్రాంతి, మంచి ఆహారం పోలియోలో సహాయపడేవి; గోరువెచ్చని నీరు హానికరం కాదు.

ప్రశ్న 4 / 5

పక్షవాతం కొత్తగా వచ్చిన పోలియో పిల్లవాడికి మొదటి అనారోగ్య సమయంలో ఏం చేయాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) విశ్రాంతి, మంచి ఆహారం, కాంట్రాక్చర్లు రాని భంగిమ

మొదటి అనారోగ్య సమయంలో ఏ మందూ పనిచేయదు. విశ్రాంతి ముఖ్యం, మంచి ఆహారం సహాయపడుతుంది; పిల్లవాడిని సౌకర్యంగా, కాంట్రాక్చర్లు రాకుండా ఉండే భంగిమలో నెమ్మదిగా చాచి పడుకోబెట్టాలి.

మందులు పనిచేయవు; నొప్పితో ఉన్న తీవ్ర దశలో పరుగు శిక్షణ సరికాదు; జ్వరం తగ్గాకే వ్యాయామాలు మొదలుపెడతారు.

ప్రశ్న 5 / 5

భారత్‌ను WHO పోలియో రహిత దేశంగా ఎప్పుడు ధ్రువీకరించింది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 2014 మార్చి 27

భారత్‌లో పోలియో చివరి కేసు 2011 జనవరిలో నమోదైంది; వరుసగా 3 సంవత్సరాలు కొత్త వైల్డ్ పోలియో కేసులు లేకపోవడంతో 2014 మార్చి 27న WHO పోలియో రహిత దేశంగా ధ్రువీకరించింది.

2011 జనవరి చివరి కేసు నమోదైన సమయం, ధ్రువీకరణ కాదు; 2016, 2009 సంవత్సరాలకు దీనితో సంబంధం లేదు.