AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 2 / 11 · చలన వైకల్యాలు

అవయవ ఛేదనం (యాంప్యుటేషన్)

అర్థం, నిర్వచనం

కారణాలు

కారణంవివరం
వ్యవసాయ యంత్రాల ప్రమాదాలుపశుగ్రాసం కోసే యంత్రాలను భద్రతా పరికరాలు లేకుండా వాడటం; వేళ్లు, ముంజేయి, చేయి తెగిపోవడం - గ్రామాల్లో ప్రధాన కారణం
రోడ్డు ప్రమాదాలుపట్టణాల్లో ముఖ్యమైన కారణం
గాయాన్ని సరిగ్గా చూసుకోకపోవడంరక్తస్రావం ఆపడానికి ప్రథమ చికిత్సగా కట్టిన గట్టి కట్లు (టూర్నికెట్), బిగుతైన బ్యాండేజీలు ఎక్కువసేపు ఉంచడం
తీవ్ర వ్యాధులుఎముకల్లో ముదిరిన ఇన్‌ఫెక్షన్, ప్రమాదకర కణితులు (క్యాన్సర్), కాలిన గాయాలు, కుష్ఠు వ్యాధి
మధుమేహం, రక్తనాళ వ్యాధులుకాలికి రక్త ప్రసరణ ఆగిపోవడం లేదా బాగా తగ్గడం వల్ల కణజాలం చచ్చుబడిపోవడం (గ్యాంగ్రీన్) - అది ఇతర భాగాలకు వ్యాపించకుండా తొలగించాలి
పుట్టుకతోతల్లి గర్భంలో ఎముకలు సరిగ్గా ఏర్పడకపోవడం

అవయవ ఛేదన స్థాయిలు (రకాలు)

అవయవాన్ని ఏ స్థాయిలో తొలగించారు అనే దాన్ని బట్టి పేర్లు ఉంటాయి. కీలు దగ్గర విడదీస్తే "డిస్ఆర్టిక్యులేషన్", ఎముక మధ్యలో కోస్తే "ట్రాన్స్-" అంటారు.

కింది అవయవాలు (కాళ్లు)పై అవయవాలు (చేతులు)
పాదంలో కొంత భాగం తొలగించడంచేతిలో కొంత భాగం (పార్షియల్ హ్యాండ్)
చీలమండ కీలు వద్ద విడదీయడం (యాంకిల్ డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)అరచేతి ఎముకల స్థాయి (మెటాకార్పల్)
మోకాలి కింద (ట్రాన్స్‌టిబియల్ / బిలో నీ)మణికట్టు కీలు వద్ద (రిస్ట్ డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)
మోకాలి కీలు వద్ద (నీ డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)మోచేతి కింద (ట్రాన్స్‌రేడియల్ / బిలో ఎల్బో)
మోకాలి పైన (ట్రాన్స్‌ఫెమోరల్ / అబవ్ నీ)మోచేతి కీలు వద్ద (ఎల్బో డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)
తుంటి కీలు వద్ద (హిప్ డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)మోచేతి పైన (ట్రాన్స్‌హ్యూమరల్ / అబవ్ ఎల్బో)
కటి భాగంలో ఒక వైపు సగం తొలగించడం (హెమిపెల్వెక్టమీ / ట్రాన్స్‌పెల్విక్)భుజం కీలు వద్ద (షోల్డర్ డిస్ఆర్టిక్యులేషన్)

కృత్రిమ అవయవం వాడే స్థాయి: K0 నుంచి K4 వర్గీకరణ

కాలు తొలగించిన వ్యక్తి కృత్రిమ కాలుతో ఎంత కదలగలడో అమెరికాలో 5 స్థాయిలుగా (K అక్షరంతో) వర్గీకరించారు:

స్థాయిఅర్థం
K0అసలు నడవలేని స్థితి; కృత్రిమ కాలు కదలికకు ఉపయోగపడదు
K1చాలా పరిమిత కదలిక - ఇంట్లో, సమతలంపై కొద్దిగా
K2పరిమిత కదలిక - మెట్లు, అడ్డంకులు కొద్దిగా దాటగలరు
K3పరిమితం నుంచి సాధారణ కదలిక - వేగం మార్చుకుంటూ బయట తిరగగలరు
K4చక్కగా, చురుకుగా కదలడం - పరుగు, ఆటలు (పిల్లలు, క్రీడాకారులు)

మెమొరీ కోడ్: "K సున్నా నుంచి నాలుగు = కదలిక సున్నా నుంచి పూర్తి" - K0 అసలు కదలదు, K4 చక్కగా కదులుతుంది; అంకె పెరిగే కొద్దీ కదలిక పెరుగుతుంది.

మిగిలిన అవయవ భాగం (స్టంప్) సంరక్షణ

కృత్రిమ అవయవం బాగా అమరాలంటే మిగిలిన భాగం మంచి ఆకారంలో, మంచి స్థితిలో ఉండాలి. దీని కోసం 3 లక్ష్యాలు:

  1. వాపు రాకుండా చూడటం
  2. కీలు పూర్తి కదలిక పరిధిలో ఉంచడం (కీళ్లు బిగుసుకుపోకుండా / కాంట్రాక్చర్ రాకుండా)
  3. బలాన్ని కాపాడటం

కీళ్లు బిగుసుకుపోవడం (కాంట్రాక్చర్) నివారణ

అవయవ ఛేదనం తర్వాత మదింపు

అవయవ ఛేదనం జరిగిన వ్యక్తి స్థితిని నిపుణుల బృందం వీలైనంత త్వరగా, శస్త్రచికిత్సకు ముందు, తర్వాత కూడా అంచనా వేయాలి. ముందు-తర్వాత తేడాలను గమనించి కదలికను మెరుగుపరచాలి. గమనించాల్సినవి:

  1. కృత్రిమ అవయవం అమర్చే ముందు శరీర కదలికలు
  2. రోజువారీ పనులు - నిలబడటం, కూర్చోవడం, నడిచేటప్పుడు వేసే అడుగులు
  3. నెమ్మదిగా చేసే కదలికలు, చురుకుగా ఉన్నప్పుడు చేసే కదలికలు
  4. ఇంద్రియ జ్ఞాన (స్పర్శ) పరీక్ష
  5. కదలిక విషయంలో వ్యక్తి మానసిక బలం

అవయవ ఛేదనం: చికిత్స, పునరావాస లక్ష్యాలు

నిర్దిష్ట లక్ష్యాలు:

  1. మెరుగైన జీవితం కోసం కృత్రిమ అవయవం అవసరాన్ని గుర్తించడం; శారీరకంగా దృఢంగా, మానసికంగా ఉత్సాహంగా ఉంచడం.
  2. శస్త్రచికిత్స తర్వాత అవసరమైన చికిత్సలను (బలం, వ్యాయామం, ఓర్పు, సమతుల్యత) వివరించడం.
  3. రోగి అవసరాలకు తగ్గట్టు నిపుణుల బృందాన్ని రోగితో సమన్వయం చేయడం.
  4. అందుబాటులో ఉన్న మెరుగైన వైద్య, పునరావాస సౌకర్యాలు ఏర్పాటు చేయడం.
  5. కదలికను మెరుగుపరచడం: మంచంపై కదలడం, లేవడం, చక్రాల కుర్చీ నుంచి మారడం, ప్రమాదం లేకుండా నడవడం, కృత్రిమ అవయవాన్ని నియంత్రించడం, మెట్లు ఎక్కడం-దిగడం.
  6. మానసిక ఉత్సాహం ఇస్తూ సంక్షేమం చూడటం.
  7. బలహీనతను అధిగమించేలా చేసి ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడం.
  8. నిరాశను తగ్గించి సమాజ జీవన స్రవంతిలో కలిసేలా చేయడం.
  9. జీవితాంతం అనుసరణ (ఫాలో-అప్).

పరీక్ష కోణం: యాంప్యుటేషన్ = లాటిన్ పదం, "చుట్టూ కోసి తీసివేయడం". గ్రామాల్లో వ్యవసాయ యంత్రాలు (పశుగ్రాసం కోసే యంత్రాలు), పట్టణాల్లో రోడ్డు ప్రమాదాలు ముఖ్య కారణాలు. స్టంప్ సంరక్షణ లక్ష్యాలు 3: వాపు నివారణ, పూర్తి కదలిక పరిధి, బలం. మోకాలి కింద = ట్రాన్స్‌టిబియల్, మోకాలి పైన = ట్రాన్స్‌ఫెమోరల్, మోచేతి కింద = ట్రాన్స్‌రేడియల్, మోచేతి పైన = ట్రాన్స్‌హ్యూమరల్.

మెమొరీ కోడ్: "వా-క-బ" - స్టంప్ సంరక్షణ: వాపు రాకుండా, కదలిక పరిధి నిలిపి, బలం కాపాడటం. స్థాయిల జంట "టిబి కింద, ఫెమ్ పైన" - కాలులో మోకాలి కింద టిబియా, పైన ఫెమర్; చేతిలో "రేడియస్ కింద, హ్యూమరస్ పైన".

అంశం 2 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

అవయవ ఛేదనం తర్వాత స్టంప్‌కు కట్టు ఎలా కట్టాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) చివర నుంచి పైకి ద్రవాన్ని నొక్కేలా

కొత్తగా తొలగించిన భాగానికి చాలా కాలం కట్టు కడతారు; వాపు రాకుండా, కృత్రిమ అవయవానికి సరైన ఆకారం రావడానికి. కట్టు చివర నుంచి పైకి ద్రవాన్ని నొక్కేలా ఉండాలి.

ద్రవం చివర్లో చిక్కుకునేలా కడితే వాపు పెరుగుతుంది; వదులుగా లేదా అసలు కట్టకపోతే స్టంప్‌కు సరైన ఆకారం రాదు.

ప్రశ్న 2 / 5

రక్తనాళ వ్యాధి లేదా తీవ్ర మధుమేహంలో రక్త ప్రసరణ ఆగి కణజాలం చచ్చుబడటాన్ని ఏమంటారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) గ్యాంగ్రీన్

కాలికి రక్త ప్రసరణ ఆగిపోవడం లేదా బాగా తగ్గడం వల్ల కణజాలం చచ్చుబడటాన్ని గ్యాంగ్రీన్ అంటారు; అది ఇతర భాగాలకు వ్యాపించకుండా అవయవాన్ని తొలగించాల్సి వస్తుంది.

హైడ్రోసెఫాలస్ తలలో ద్రవం చేరడం; స్కోలియోసిస్ వెన్నెముక వంకర; యాంకైలోసిస్ కీలు కదలిక లేకుండా అతుక్కుపోవడం.

ప్రశ్న 3 / 5

కాలు తొలగించిన పిల్లవాడు ఆ కాలిని ఎక్కువగా వంచే ఉంచితే ఏ సమస్య వస్తుంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) తుంటి / మోకాలి కాంట్రాక్చర్

కాలును వంచే ఉంచితే తుంటి లేదా మోకాలు (లేదా రెండూ) బిగుసుకుపోయి కాంట్రాక్చర్ వస్తుంది; అందుకే కీళ్లను చాచి ఉంచే భంగిమలు, సాగదీసే వ్యాయామాలు అవసరం.

పోలియో వైరస్ వ్యాధి; హైడ్రోసెఫాలస్ స్పైనా బైఫిడాతో వచ్చే సమస్య; మలబద్ధకానికి భంగిమతో ఈ సంబంధం లేదు.

ప్రశ్న 4 / 5

మోచేతి కీలు దగ్గర చేతిని విడదీసి తొలగించడాన్ని ఏమంటారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఎల్బో డిస్ఆర్టిక్యులేషన్

కీలు దగ్గర విడదీస్తే డిస్ఆర్టిక్యులేషన్ అంటారు; మోచేతి కీలు దగ్గర అయితే ఎల్బో డిస్ఆర్టిక్యులేషన్.

ట్రాన్స్‌హ్యూమరల్ మోచేతి పైన ఎముక మధ్యలో కోయడం; మెటాకార్పల్ అరచేతి ఎముకల స్థాయి; హెమిపెల్వెక్టమీ కటి భాగంలో ఒక వైపు సగం తొలగించడం.

ప్రశ్న 5 / 5

అవయవ ఛేదనం జరిగిన వ్యక్తి పునరావాస అంతిమ లక్ష్యం ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పునరావాసం, నిలకడైన ఆరోగ్యం, కదలిక, మెరుగైన జీవితం

అంతిమ లక్ష్యం పునరావాసం, నిలకడైన ఆరోగ్యం, కదలిక, మెరుగైన జీవితం; దీని కోసం కృత్రిమ అవయవం, బృంద చికిత్స, ఆత్మవిశ్వాసం, సమాజంలో కలవడం, జీవితాంతం అనుసరణ అవసరం.

గాయం మానడం ఒక భాగం మాత్రమే; ఆసుపత్రిలో ఉంచడం, మంచానికి పరిమితం చేయడం పునరావాసానికి విరుద్ధం.