AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 11 · చలన వైకల్యాలు

చలన వైకల్యం: పరిచయం, నిర్వచనం, వర్గీకరణ

చలన వైకల్యం అంటే ఎముకలు, కీళ్లు, కండరాలు లేదా నాడీ వ్యవస్థలో సమస్య వల్ల శరీర కదలికలు గణనీయంగా తగ్గిపోవడం. దీనినే పాత పేర్లతో కీళ్ల-ఎముకల వైకల్యం (ఆర్థోపెడిక్ ఇంపెయిర్‌మెంట్) లేదా శారీరక వైకల్యం అని కూడా పిలుస్తారు.

RPwD చట్టం 2016 నిర్వచనం

స్థితిచట్టం ఇచ్చిన వివరణ (సారాంశం)
కుష్ఠు వ్యాధి నయమైన వ్యక్తివ్యాధి నయమైనా చేతులు, పాదాల్లో స్పర్శ కోల్పోవడం, వైకల్యం లేదా తీవ్ర వికృతి మిగిలిన వ్యక్తి
సెరిబ్రల్ పాల్సీపుట్టుకకు ముందు, పుట్టేటప్పుడు లేదా వెంటనే మెదడు దెబ్బతినడం వల్ల వచ్చే, పెరగని (నాన్-ప్రోగ్రెసివ్) నాడీ స్థితి
మరుగుజ్జుతనంవైద్య లేదా జన్యు కారణంతో పెద్దయ్యాక ఎత్తు 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు (147 సెంటీమీటర్లు) లేదా అంతకంటే తక్కువ
మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీశరీరాన్ని కదిలించే కండరాలను బలహీనపరిచే వంశపారంపర్య జన్యు కండర వ్యాధుల సమూహం
యాసిడ్ దాడి బాధితులుయాసిడ్ లేదా అలాంటి క్షయకారక పదార్థంతో జరిగిన హింసాత్మక దాడి వల్ల వికృతి చెందిన వ్యక్తి

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 21 అక్టోబర్ 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 141

క్రింది వానిలో శారీరక వైకల్యానికి సంబంధించనిది

  1. (1)ఆమ్లదాడి బాధితులు
  2. (2)డ్వార్ఫిజం
  3. (3)దృష్టిలోపం
  4. (4)హీమోఫీలియా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) హీమోఫీలియా

RPwD చట్టం 2016 లోని శారీరక వైకల్యం (Physical Disability) వర్గంలో లేనిది ఏదో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

చట్టం షెడ్యూల్‌లో మొదటి వర్గం శారీరక వైకల్యం. అందులో చలన వైకల్యం (కుష్ఠు నయమైనవారు, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మరుగుజ్జుతనం, కండరాల క్షీణత, ఆమ్ల దాడి బాధితులు), దృష్టి లోపం, వినికిడి లోపం, మాట, భాష వైకల్యం ఉన్నాయి. హీమోఫీలియా, తలసేమియా, సికిల్ సెల్ వ్యాధి మాత్రం రక్త రుగ్మతల (Blood Disorders) వల్ల వచ్చే వైకల్యాలుగా వేరే వర్గంలో ఉన్నాయి.

కాబట్టి శారీరక వైకల్యం కిందకు రానిది హీమోఫీలియా. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4).

ఆమ్ల దాడి బాధితులు, మరుగుజ్జుతనం (Dwarfism) చలన వైకల్యంలో భాగం. దృష్టి లోపం కూడా శారీరక వైకల్యం వర్గంలోనే ఉంది. కాబట్టి (1), (2), (3) శారీరక వైకల్యానికి సంబంధించినవే.

గుర్తుంచుకోండి: హీమోఫీలియా, తలసేమియా, సికిల్ సెల్ = రక్త రుగ్మతల వర్గం.

అమెరికా విద్యా చట్టం (IDEA) దృష్టి

చలన వైకల్యానికి కారణాలు

రకంఉదాహరణలు
పుట్టుకతో వచ్చేవివంకర పాదం (క్లబ్ ఫుట్), కాలిలో ఎముకలు లేకపోవడం, స్పైనా బైఫిడా
వ్యాధుల వల్లపోలియో, ఎముకల క్షయ (బోన్ TB), మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ
మెదడు దెబ్బతినడం వల్లసెరిబ్రల్ పాల్సీ
ప్రమాదాలు, గాయాల వల్లవిరిగిన ఎముకలు, కాలిన గాయాలు, అవయవ ఛేదనం తర్వాత కీళ్లు బిగుసుకుపోవడం (కాంట్రాక్చర్), వెన్నుపాము గాయాలు

చలన వైకల్యంతో కలిసి ఉండగల సమస్యలు

నాడీ వ్యవస్థ దెబ్బతిన్న పిల్లల్లో కదలికతో పాటు ఇవి కూడా కనిపించవచ్చు:

చలన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల సాధారణ లక్షణాలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 11 ఆగస్టు 2022 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 129

ప్రత్యేక బోధనా పద్ధతులు అవసరం లేని వైకల్యం

  1. (1)అభ్యసన సమస్యలు
  2. (2)తక్కువ దృష్టిలోపం
  3. (3)శారీరక అంగవైకల్యం
  4. (4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) శారీరక అంగవైకల్యం

బోధనా పద్ధతుల్లో ప్రత్యేక మార్పులు అవసరం లేని వైకల్యం ఏదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.

శారీరక అంగవైకల్యం (Orthopedic Impairment) ఉన్న పిల్లలకు సాధారణంగా తెలివితేటలు, చూపు, వినికిడి, భాష సరిగానే ఉంటాయి. వీరికి ర్యాంప్, అనువైన కుర్చీ-బల్ల, క్రచెస్, వీల్‌చెయిర్ వంటి భౌతిక సౌకర్యాలు (Accessibility) కావాలి. కానీ బోధనా పద్ధతి మిగతా పిల్లలకు ఉన్నదే సరిపోతుంది.

కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) శారీరక అంగవైకల్యం.

అభ్యసన సమస్యలు (1) ఉన్న పిల్లలకు బహుళ ఇంద్రియ (Multisensory) పద్ధతులు, పరిహార బోధన (Remedial Teaching) అవసరం. తక్కువ దృష్టి (2) ఉన్నవారికి పెద్ద అక్షరాలు, మాగ్నిఫయర్లు, ప్రత్యేక వెలుతురు అవసరం. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) లో చలన సమస్యతో పాటు మాట, అవగాహన సమస్యలు కూడా ఉండవచ్చు; వారికి ప్రత్యేక పద్ధతులు కావాలి.

గుర్తుంచుకోండి: OH పిల్లలకు మార్పు భవనంలో (Access), బోధనా పద్ధతిలో కాదు.

చలన వైకల్యాల జాతీయ సంస్థలు

సంస్థఎక్కడ
నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ లోకోమోటార్ డిసెబిలిటీస్ (NILD); పాత పేరు నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ ఆర్థోపెడికల్లీ హ్యాండిక్యాప్డ్ (NIOH), 1978కోల్‌కతా (పశ్చిమ బెంగాల్)
స్వామి వివేకానంద నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ రిహాబిలిటేషన్ ట్రైనింగ్ అండ్ రీసెర్చ్ (NIRTAR)కటక్ (ఒడిశా)
పండిట్ దీన్‌దయాళ్ ఉపాధ్యాయ నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ పర్సన్స్ విత్ ఫిజికల్ డిసెబిలిటీస్ (PDUNIPPD)న్యూ ఢిల్లీ

పరీక్ష కోణం: RPwD చట్టం 2016 లో చలన వైకల్యం కింద 5: కుష్ఠు నయమైన వ్యక్తి, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మరుగుజ్జుతనం, మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ, యాసిడ్ దాడి బాధితులు. మరుగుజ్జుతనం = 4 అడుగుల 10 అంగుళాలు (147 సెంటీమీటర్లు) లేదా తక్కువ. బెంచ్‌మార్క్ = 40%. NIOH / NILD = కోల్‌కతా; NIRTAR = కటక్.

మెమొరీ కోడ్: "కు-సె-మ-మ-యా" - కుష్ఠు నయమైన వారు, సెరిబ్రల్ పాల్సీ, మరుగుజ్జుతనం, మస్కులర్ డిస్ట్రోఫీ, యాసిడ్ దాడి బాధితులు. సంస్థల జంట "కోల్-కటక్": NIOH కోల్‌కతా, NIRTAR కటక్.

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 12 ఆగస్టు 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 128

జాతీయ సంస్థలను అవి నెలవైన ప్రదేశాలతో జతపరచండి. i) NIVH a) Kolkata ii) NIEPMD b) Cuttak iii) NIOH c) Dehradun iv) NIRTAR d) Chennai

  1. (1)i-b ii-c iii-a iv-d
  2. (2)i-c ii-d iii-a iv-b
  3. (3)i-b ii-d iii-a iv-c
  4. (4)i-d ii-c iii-b iv-a
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) i-c ii-d iii-a iv-b

వికలాంగుల కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన జాతీయ సంస్థలను అవి ఉన్న నగరాలతో జతపరచమని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

NIVH (దృష్టి లోపం ఉన్నవారి జాతీయ సంస్థ, ఇప్పుడు NIEPVD) డెహ్రాడూన్‌లో ఉంది. NIEPMD (బహుళ వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ) చెన్నైలో ఉంది. NIOH (చలన వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ, ఇప్పుడు NILD) కోల్‌కతాలో ఉంది. NIRTAR (పునరావాస శిక్షణ, పరిశోధన జాతీయ సంస్థ) కటక్ దగ్గర ఒలాత్‌పూర్‌లో ఉంది.

అంటే i-c, ii-d, iii-a, iv-b. కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (2).

ఆప్షన్ (1), (3) NIVH ను కటక్‌తో, ఆప్షన్ (4) NIVH ను చెన్నైతో జతచేశాయి. NIVH డెహ్రాడూన్‌లో ఉంది కాబట్టి ఈ మూడూ మొదటి జతలోనే తప్పుతాయి.

గుర్తుంచుకోండి: దృష్టి-డెహ్రాడూన్, బహుళ-చెన్నై, చలనం-కోల్‌కతా, పునరావాసం-కటక్.

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

RPwD చట్టం 2016 ప్రకారం చలన వైకల్యానికి కారణమయ్యే వ్యవస్థలు ఏవి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) కండర-అస్థిపంజర వ్యవస్థ లేదా నాడీ వ్యవస్థ లేదా రెండూ

చట్టం నిర్వచనం ప్రకారం కండర-అస్థిపంజర వ్యవస్థ లేదా నాడీ వ్యవస్థ లేదా రెండింటికీ వచ్చిన సమస్య వల్ల తనను తాను, వస్తువులను కదిలించలేకపోవడమే చలన వైకల్యం.

శ్వాస, జీర్ణ, రక్త ప్రసరణ వ్యవస్థలు ఈ నిర్వచనంలో లేవు; వినికిడి, దృష్టి సమస్యలు వేర్వేరు వైకల్యాలు.

ప్రశ్న 2 / 5

RPwD చట్టం 2016 ప్రకారం బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం అంటే వైకల్యం కనీసం ఎంత శాతం ఉండాలి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 40%

నిర్దిష్ట వైకల్యం 40% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉంటే దానిని బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యం అంటారు; రిజర్వేషన్లు, పథకాల ప్రయోజనాలు దీని ఆధారంగానే అందుతాయి.

25%, 50%, 75% అనేవి బెంచ్‌మార్క్ వైకల్యానికి చట్టం నిర్ణయించిన శాతం కాదు.

ప్రశ్న 3 / 5

కింది వాటిలో పుట్టుకతో వచ్చే చలన వైకల్యానికి ఉదాహరణ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వంకర పాదం (క్లబ్ ఫుట్)

వంకర పాదం (క్లబ్ ఫుట్), కాలిలో ఎముకలు లేకపోవడం, స్పైనా బైఫిడా పుట్టుకతోనే వచ్చే చలన లోపాలు.

పోలియో, ఎముకల క్షయ వ్యాధుల వల్ల వస్తాయి; రోడ్డు ప్రమాదంలో కాలు కోల్పోవడం పుట్టిన తర్వాత గాయం వల్ల వచ్చేది.

ప్రశ్న 4 / 5

శారీరక వైకల్యాల జాతీయ సంస్థ PDUNIPPD ఎక్కడ ఉంది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) న్యూ ఢిల్లీ

పండిట్ దీన్‌దయాళ్ ఉపాధ్యాయ నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఫర్ పర్సన్స్ విత్ ఫిజికల్ డిసెబిలిటీస్ (PDUNIPPD) న్యూ ఢిల్లీలో ఉంది.

కోల్‌కతాలో ఉన్నది NIOH / NILD; కటక్‌లో ఉన్నది NIRTAR; ముంబయి ఈ చలన వైకల్య సంస్థల ప్రదేశం కాదు.

ప్రశ్న 5 / 5

చలన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో సాధారణంగా కనిపించేది కానిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) ఎకోలాలియా (మాటలను తిరిగి చెప్పడం)

ఎకోలాలియా ఆటిజం లక్షణం; చలన వైకల్యానికి సంబంధించినది కాదు.

అనారోగ్యం, శస్త్రచికిత్సల వల్ల గైర్హాజరు, కీళ్ల నొప్పులు, తక్కువ చలన శక్తి, బయటి అనుభవాలు తక్కువ - ఇవన్నీ చలన వైకల్యం ఉన్న పిల్లల్లో కనిపించే సాధారణ లక్షణాలే.