వినికిడి లోపాన్ని సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవాలంటే ముందు చెవి నిర్మాణం తెలియాలి. తలకు రెండు వైపులా కనిపించే చెవులు మాత్రమే వింటాయని అనుకోకూడదు; వినికిడికి కీలకమైన భాగాలు తల లోపల ఉంటాయి. చెవిలో మూడు ప్రధాన భాగాలు:
| భాగం | అందులో ఉండేవి | ముఖ్య పని |
|---|---|---|
| బయటి చెవి | చెవి దొప్ప (పిన్నా / ఆరికిల్), చెవి కాలువ (బాహ్య శ్రవణ నాళం) | శబ్దాన్ని సేకరించి లోపలికి పంపడం |
| మధ్య చెవి | కర్ణభేరి (టింపానిక్ పొర), మూడు చిన్న ఎముకలు (ఆసికిల్స్), యూస్టేషియన్ నాళం | కంపనాలను లోపలి చెవికి చేర్చడం, పెంచడం |
| లోపలి చెవి | కాక్లియా (కర్ణావర్తం), వెస్టిబ్యులార్ వ్యవస్థ, శ్రవణ నాడి | కంపనాలను నాడీ సంకేతాలుగా మార్చడం; శరీర సమతుల్యత |

బయటి చెవి
బయటి చెవికి రెండు భాగాలు: చెవి దొప్ప, చెవి కాలువ.
చెవి దొప్ప (పిన్నా / ఆరికిల్):
- బయటికి కనిపించే భాగం ఇదే. శబ్దాన్ని సేకరించి చెవి కాలువలోకి గరాటులా పంపుతుంది.
- శంఖు ఆకారంలో ఉంటుంది; తలకు ఇరువైపులా 30 నుంచి 40 డిగ్రీల కోణంలో అతుక్కుని ఉంటుంది.
- మొత్తం సాగే మృదులాస్థి (కార్టిలేజ్) తో తయారవుతుంది; ఇందులో ఎముకలు లేవు. రక్త, నాడీ సరఫరా వల్ల సజీవంగా ఉంటుంది.
చెవి కాలువ (బాహ్య శ్రవణ నాళం / ఎక్స్టర్నల్ ఆడిటరీ మీటస్):
- "S" ఆకారపు గొట్టం. బయట దొప్ప దగ్గర తెరుచుకుని, లోపల కర్ణభేరితో మూసుకుని ఉంటుంది.
- పెద్దవారిలో పొడవు సుమారు 2.5 సెం.మీ. (25 మి.మీ.), ఘనపరిమాణం సుమారు 2 ఘ.సెం.మీ.
- బయటి మూడింట ఒక వంతు మృదులాస్థి, లోపలి మూడింట రెండు వంతులు ఎముక.
- లోపల చర్మం కప్పి ఉంటుంది; బయటి భాగంలో వెంట్రుకలు ఉంటాయి. సెరుమినస్, సెబేషియస్ గ్రంథులు ఉంటాయి; వీటి వల్ల గులిమి (వ్యాక్స్) ఏర్పడుతుంది. వెంట్రుకలు, గులిమి సూక్ష్మజీవులను, ధూళిని మధ్య చెవిలోకి పోనీయకుండా కాపాడతాయి.
మధ్య చెవి
- బయటి చెవికీ లోపలి చెవికీ మధ్య ఉండే, గాలితో నిండిన సుమారు 2 ఘ.సెం.మీ. చిన్న గది. దీనికి టింపానమ్ అని పేరు.
- మధ్య చెవిలో మూడు ప్రధాన భాగాలు: కర్ణభేరి, ఆసికిల్స్ (చిన్న ఎముకలు), యూస్టేషియన్ నాళం.
కర్ణభేరి (టింపానిక్ పొర / ఇయర్ డ్రమ్):
- బయటి చెవినీ మధ్య చెవినీ వేరు చేసే పలుచని పొర; మధ్య చెవి గదికి బయటి గోడ. మధ్య చెవిలో మొదటి భాగం ఇదే.
- మందం సుమారు 1/10 మి.మీ.; ఆరోగ్యంగా ఉన్నప్పుడు ముత్యం లాంటి బూడిద రంగు; గుండ్రటి-అండాకారం; పుటాకారం (లోపలికి ఒంపు); వైశాల్యం సుమారు 85 నుంచి 90 చ.మి.మీ.
- శబ్దాన్ని కంపనాలుగా మారుస్తుంది. దాని శంఖు ఆకారం వల్ల గరిష్ఠ శబ్దం మధ్య చెవిలోకి వెళ్తుంది.
ఆసికిల్స్ (మూడు చిన్న ఎముకలు): మనిషి శరీరంలో అత్యంత చిన్న ఎముకలు ఇవే. ఇవి ఒకదానితో ఒకటి కలిసి గొలుసు (ఆసిక్యులార్ చైన్) లా ఉంటాయి. ఈ గొలుసు కంపనాలను లోపలి చెవికి చేర్చడమే కాదు, శబ్దాన్ని పెంచుతుంది (యాంప్లిఫై) కూడా.
| ఎముక | ఆకారం | ఎక్కడ అతుక్కుంటుంది |
|---|---|---|
| కూటకం (మాలియస్) | సుత్తి (హ్యామర్) | పొడవైన పిడి కర్ణభేరికి; తల దాగలికి |
| దాగలి (ఇంకస్) | దాగలి (అన్విల్) | తల కూటకానికి; పొడవైన పిడి కర్ణాంతరాస్థికి |
| కర్ణాంతరాస్థి (స్టేపిస్) | గుర్రపు రికాబు (స్టిరప్) | అండాకార పాదం అండాకార గవాక్షంలో (లోపలి చెవి ద్వారం) |
- స్టేపిస్ = మధ్య చెవిలోనే కాదు, మొత్తం శరీరంలోనే అతి చిన్న ఎముక. శబ్దాన్ని పంపడంలో, పెంచడంలో దీని పాత్ర అత్యంత కీలకం.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
మాలస్, ఇంకస్, స్టేపిస్ అనే మూడు ఎముకలు ఎక్కడ ఉంటాయి.
- (1)లోపలి చెవి
- (2)బాహ్య చెవి
- (3)మధ్య చెవి
- (4)బయటి చెవి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) మధ్య చెవి
మాలస్ (Malleus), ఇంకస్ (Incus), స్టేపిస్ (Stapes) అనే మూడు చిన్న ఎముకలు చెవిలో ఏ భాగంలో ఉంటాయో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చెవికి మూడు భాగాలు: బాహ్య చెవి (చెవి డొప్ప, చెవి కాలువ), మధ్య చెవి (కర్ణభేరి తర్వాతి గది), లోపలి చెవి (కాక్లియా, అర్ధవృత్తాకార నాళాలు). కర్ణభేరి (Tympanic Membrane) కంపించగానే ఆ కంపనాలు మధ్య చెవిలోని ఈ మూడు ఎముకల గొలుసు ద్వారా పెద్దవై, స్టేపిస్ నుంచి లోపలి చెవి అండాకార గవాక్షం (Oval Window) కు చేరతాయి. వీటిని కలిపి శ్రవణాస్థికలు (Ossicles) అంటారు. స్టేపిస్ మన శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) మధ్య చెవి.
లోపలి చెవి (1) లో కాక్లియా, సమతుల్యతకు సంబంధించిన అర్ధవృత్తాకార నాళాలు ఉంటాయి, ఎముకలు కాదు. బాహ్య చెవి (2), బయటి చెవి (4) రెండూ ఒకటే. అక్కడ చెవి డొప్ప, చెవి కాలువ మాత్రమే ఉంటాయి.
గుర్తుంచుకోండి: మూడు ఎముకలు = మధ్య చెవి; స్టేపిస్ శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక.
మధ్య చెవిలోని మొదటిభాగం
- (1)పిన్నా
- (2)కాక్లియర్
- (3)కర్ణభేరి
- (4)వినికిడి నరం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) కర్ణభేరి
మధ్య చెవి (Middle Ear) లో మొదట వచ్చే భాగం ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
చెవికి మూడు భాగాలు ఉన్నాయి. బాహ్య చెవిలో పిన్నా (Pinna), చెవి కాలువ ఉంటాయి. మధ్య చెవి కర్ణభేరి (Eardrum / Tympanic Membrane) తో మొదలై, మూడు చిన్న ఎముకలు (Malleus, Incus, Stapes) కలిగి ఉంటుంది. లోపలి చెవిలో కాక్లియా (Cochlea), అర్ధవృత్తాకార నాళాలు ఉంటాయి; అక్కడి నుంచి వినికిడి నరం సంకేతాలను మెదడుకు చేరుస్తుంది. శబ్దం కర్ణభేరిని తాకినప్పుడు అది కంపించి ఆ కంపనాలను ఎముకలకు అందిస్తుంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) కర్ణభేరి.
పిన్నా (1) బాహ్య చెవిలో ఉంటుంది. కాక్లియా (2) లోపలి చెవిలో ఉంటుంది. వినికిడి నరం (4) లోపలి చెవి నుంచి మెదడుకు వెళ్తుంది. ఇవేవీ మధ్య చెవి భాగాలు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: బాహ్య: పిన్నా → మధ్య: కర్ణభేరి, 3 ఎముకలు → లోపలి: కాక్లియా.
చెవిలోని అతి చిన్న ఎముక
- (1)కర్ణాంతర అస్థి
- (2)దాగిలి
- (3)కూటకం
- (4)పక్కటెముక
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) కర్ణాంతర అస్థి
చెవిలో ఉన్న ఎముకల్లో అతి చిన్నది ఏది అని ప్రశ్న.
మధ్య చెవిలో మూడు చిన్న ఎముకలు వరుసగా ఉంటాయి: సుత్తి ఆకారపు మాలియస్ (కూటకం), దాగిలి ఆకారపు ఇంకస్, అంకవన్నె ఆకారపు స్టేపిస్ (కర్ణాంతర అస్థి). కర్ణభేరి కంపనాలను ఇవి లోపలి చెవికి చేరవేస్తాయి. వీటిలో స్టేపిస్ అన్నిటికంటే చిన్నది; నిజానికి మన శరీరం మొత్తంలోనే ఇది అతి చిన్న ఎముక (సుమారు 3 మిల్లీమీటర్లు). కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) కర్ణాంతర అస్థి (Stapes).
ఇంకస్ (2) మధ్యలో ఉండే ఎముక, స్టేపిస్ కంటే పెద్దది. మాలియస్ (3) మూడింటిలో పెద్దది, కర్ణభేరికి అతికి ఉంటుంది. పక్కటెముక (4) ఛాతీలో ఉంటుంది, చెవిలో కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: మధ్య చెవి వరుస: మాలియస్ → ఇంకస్ → స్టేపిస్ (అతి చిన్నది).
మానవ శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక ఇక్కడ ఉంటుంది
- (1)కన్ను
- (2)చెవి
- (3)ముక్కు
- (4)గొంతు
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) చెవి
మానవ శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక ఏ అవయవంలో ఉందో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
మధ్య చెవి (Middle Ear) లో మూడు చిన్న ఎముకలు ఉంటాయి: సుత్తి (Malleus), దాగలి (Incus), కర్ణాంతరాస్థి / అంకవన్నె (Stapes). కర్ణభేరి (Ear Drum) నుంచి వచ్చే కంపనాలను ఇవి లోపలి చెవికి చేరవేస్తాయి. వీటిలో Stapes సుమారు 3 మిల్లీమీటర్ల పొడవుతో శరీరంలోనే అతి చిన్న ఎముక. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (2) చెవి.
కన్ను (1) చుట్టూ ఉండే కక్ష్య (Orbit) ఎముకలు, ముక్కు (3) ఎముకలు, గొంతులోని హయాయిడ్ (Hyoid) ఎముక Stapes కంటే చాలా పెద్దవి. కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: అతి చిన్న ఎముక Stapes, మధ్య చెవిలో; అతి పొడవైనది తొడ ఎముక (Femur).
యూస్టేషియన్ నాళం:
- మధ్య చెవిని నాసోఫారింక్స్తో (ముక్కు వెనుక ఉండే గొంతు పై భాగంతో) కలుపుతుంది.
- కర్ణభేరికి రెండు వైపులా గాలి పీడనం సమానంగా ఉండేలా చూస్తుంది. సరిగ్గా వినాలంటే ఈ సమతుల్యత అవసరం.
- మామూలుగా ఇది మూసుకునే ఉంటుంది. ఇది సరిగ్గా పని చేయకపోవడం అనేక వినికిడి సమస్యలకు కారణం.
- ఎముకల గొలుసులో గానీ, యూస్టేషియన్ నాళంలో గానీ, కర్ణభేరిలో గానీ లోపం ఉంటే కండక్టివ్ వినికిడి లోపం వస్తుంది.
లోపలి చెవి
- క్లిష్టమైన నాళాల సమూహం కాబట్టి లోపలి చెవిని లాబిరింత్ (చిక్కుదారి) అంటారు; దాని ఎముక పై కవచం "అస్థి చిక్కుదారి" (బోనీ లాబిరింత్). వెస్టిబ్యూల్ దానిలో ఒక భాగం మాత్రమే - కాక్లియాకు, అర్ధ వృత్తాకార నాళాలకు మధ్య ఉండే గది.
- వినికిడి అవయవం, సమతుల్యత అవయవం రెండూ లోపలి చెవిలోనే ఉంటాయి.
- మూడు ప్రధాన భాగాలు: కాక్లియా, వెస్టిబ్యులార్ వ్యవస్థ, శ్రవణ నాడి.
కాక్లియా (కర్ణావర్తం) - వినికిడి అవయవం:
- నత్త గుల్ల ఆకారపు ఎముక నిర్మాణం; సుమారు 2¾ (రెండుమ్ముప్పావు) చుట్లు తిరిగి ఉంటుంది. సుమారు 1 సెం.మీ. వెడల్పు, అడుగు నుంచి శిఖరం వరకు సుమారు 5 మి.మీ.
- లోపల ద్రవంతో నిండిన మూడు నాళాలు ఉంటాయి. రెండు నాళాలు పీడనాన్ని మోస్తాయి; మూడో దానిలో సున్నితమైన కోర్టి అవయవం (ఆర్గన్ ఆఫ్ కోర్టి) ఉంటుంది.
- కోర్టి అవయవం = యాంత్రిక కంపనాన్ని నాడీ సంకేతంగా మార్చే ప్రధాన అవయవం. ఇందులో బేసిలార్ పొర మీద సున్నితమైన కేశ కణాలు ఉంటాయి.
- కాక్లియాలో రెండు కిటికీలు: అండాకార గవాక్షం (ఓవల్ విండో), గుండ్రని గవాక్షం (రౌండ్ విండో). స్టేపిస్ పాదం అండాకార గవాక్షంలో అమరి ఉంటుంది.
- బేసిలార్ పొర మీద ప్రతి పౌనఃపున్యానికి ఒక నిర్దిష్ట స్థానం ఉంటుంది (టోనోటోపిక్ అమరిక): కాక్లియా అడుగు (ద్వారం) దగ్గరి భాగం ఎక్కువ పిచ్ (హై ఫ్రీక్వెన్సీ) శబ్దాలను, శిఖరం దగ్గరి భాగం తక్కువ పిచ్ (లో ఫ్రీక్వెన్సీ) శబ్దాలను గ్రహిస్తుంది.
- ఒక్కో కాక్లియాలో సుమారు 15-16 వేల కేశ కణాలు ఉంటాయి: లోపలి కేశ కణాలు సుమారు 3,500, బయటి కేశ కణాలు సుమారు 12,000.
వెస్టిబ్యులార్ వ్యవస్థ - సమతుల్యత:
- శరీర సమతుల్యతను, చుట్టూ ఉన్న ప్రదేశంలో మనం ఎక్కడ, ఏ భంగిమలో ఉన్నామో తెలిపే జ్ఞాన వ్యవస్థ. కదలికను సమతుల్యతతో సమన్వయం చేస్తుంది.
- రెండు భాగాలు: అర్ధ వృత్తాకార నాళాలు (సెమీసర్క్యులర్ కెనాల్స్) - గుండ్రంగా తిరిగే కదలికలను; ఓటోలిత్లు - సరళ రేఖలో వేగ మార్పులను గుర్తిస్తాయి.
- ఇవి కంటి కదలికలను నియంత్రించే నాడీ భాగాలకు (స్పష్టమైన చూపు కోసం వెస్టిబ్యులో-ఆక్యులార్ రిఫ్లెక్స్), శరీరాన్ని నిటారుగా ఉంచే కండరాలకు సంకేతాలు పంపుతాయి.
శ్రవణ నాడి, శ్రవణ మార్గం: శబ్ద సమాచారం ఈ వరుసలో ప్రయాణిస్తుంది:
| క్రమం | భాగం | ఏం చేస్తుంది |
|---|---|---|
| 1 | శ్రవణ నాడి | కాక్లియా నుంచి సంకేతాలను తీసుకువెళ్తుంది |
| 2 | కాక్లియార్ న్యూక్లియస్ (మెదడు కాండం) | మొదట సంకేతాలను అందుకుంటుంది |
| 3 | ఇన్ఫీరియర్ కాలిక్యులస్ (మధ్య మెదడు) | శబ్దానికి ఉలిక్కిపడటం వంటి అసంకల్పిత ప్రతిచర్యల్లో పాల్గొంటుంది |
| 4 | మీడియల్ జెనిక్యులేట్ న్యూక్లియస్ (థాలమస్) | సమాచారాన్ని ముందుకు పంపుతుంది |
| 5 | ప్రాథమిక శ్రవణ వల్కలం (టెంపోరల్ లోబ్) | శబ్దం ఇక్కడే మొదట స్పృహతో అనుభవమవుతుంది |
| 6 | వెర్నికీ ప్రాంతం | మాటల అర్థాన్ని గ్రహించడానికి అవసరం |
పక్షవాతం, గాయం వంటి వాటి వల్ల ఈ స్థాయిల్లో దేనికైనా - ముఖ్యంగా రెండు వైపులా - దెబ్బ తగిలితే వినికిడి సమస్యలు రావచ్చు, లేని శబ్దాలు వినిపించవచ్చు (భ్రాంతి శబ్దాలు).
పరీక్ష కోణం: చెవి 3 భాగాలు. మధ్య చెవిలోని 3 ఎముకలు = కూటకం (సుత్తి), దాగలి, కర్ణాంతరాస్థి (స్టేపిస్, రికాబు). శరీరంలో అతి చిన్న ఎముక = స్టేపిస్ (చెవిలో). మధ్య చెవిలో మొదటి భాగం = కర్ణభేరి. యూస్టేషియన్ నాళం = మధ్య చెవి-నాసోఫారింక్స్ (గొంతు పై భాగం), పీడన సమతుల్యత. కాక్లియా = నత్త గుల్ల, 2¾ చుట్లు, కోర్టి అవయవం, కేశ కణాలు. సమతుల్యత = వెస్టిబ్యులార్ వ్యవస్థ (లోపలి చెవి). చెవి దొప్పలో ఎముక లేదు.
మెమొరీ కోడ్: మూడు ఎముకలు వరుసగా "కూ-దా-క" (కూడాక): కూటకం → దాగలి → కర్ణాంతరాస్థి; ఆకారాల వరుసలో "సుత్తి - దాగలి - రికాబు" - కమ్మరి సుత్తితో దాగలి మీద కొట్టి గుర్రపు రికాబు తయారు చేస్తాడు; చివరిదైన రికాబే అతి చిన్నది. లోపలి చెవి "కా-వె-శ్ర": కాక్లియా (వినడం), వెస్టిబ్యులార్ (సమతుల్యత), శ్రవణ నాడి (మెదడుకు).