AP TET స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ (పేపర్ 1B, 2B) Previous Papers లో "శ్రవణ శిక్షణ, వినికిడి యంత్రాలు, సంభాషణ పద్ధతులు" టాపిక్ నుంచి వచ్చిన 15 ప్రశ్నలు, అధికారిక కీ సమాధానాలు, తెలుగు వివరణలు.
తరగతి గది ధ్వని పెంపుదల సాధనాలకు తగిన ప్రవచనాలకు గుర్తించగా
i) హార్డ్ వైర్ సిస్టమ్ – a) విద్యార్థి & ఉపాధ్యాయుని చలనానికి వీలు గలది.
ii) ఇండక్షన్ లూప్ – b) సిగ్నల్స్ యొక్క నాణ్యత అధికం
c) సమూహ వినికిడి / ధ్వని పెంపుదల సిస్టమ్ మొట్ట మొదటగా రూపొందించబడింది.
d) ఏకరీతిగా లేని సిగ్నల్
(1)i-b, d ii-a, c
(2)i-c, b ii-a, d
(3)i-a, b ii-c, d
(4)i-c, d ii-a, b
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) i-c, b ii-a, d
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల తరగతిలో వాడే రెండు సమూహ ధ్వని పెంపుదల సాధనాలకు (group amplification systems) ఒక్కోదానికి రెండు లక్షణాలు జతపరచాలి.
హార్డ్ వైర్ సిస్టమ్ (Hard wire system): టీచర్ మైక్, యాంప్లిఫయర్, ప్రతి విద్యార్థి హెడ్ఫోన్ తీగలతో కలిసి ఉంటాయి. ఇది మొట్టమొదట వచ్చిన సమూహ ధ్వని పెంపుదల వ్యవస్థ (c). శబ్దం నేరుగా తీగ ద్వారా వస్తుంది కాబట్టి సిగ్నల్ నాణ్యత చాలా బాగుంటుంది (b). కానీ తీగల వల్ల టీచర్, విద్యార్థులు కదలలేరు.
ఇండక్షన్ లూప్ సిస్టమ్ (Induction loop): తరగతి చుట్టూ తీగ చుట్టు (loop) వేస్తారు. అది అయస్కాంత క్షేత్రాన్ని సృష్టిస్తుంది. విద్యార్థి వినికిడి యంత్రంలోని T-స్విచ్ (టెలికాయిల్) దాన్ని అందుకుంటుంది. తీగలు శరీరానికి కట్టి ఉండవు కాబట్టి టీచర్, విద్యార్థి స్వేచ్ఛగా కదలవచ్చు (a). కానీ గదిలో ఉన్న స్థానం, తల తిప్పే దిశ బట్టి సిగ్నల్ బలం మారుతుంది, అంటే సిగ్నల్ ఏకరీతిగా ఉండదు (d). కాబట్టి i-c, b; ii-a, d. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
(1), (4) హార్డ్ వైర్కు 'ఏకరీతిగా లేని సిగ్నల్' ఇచ్చాయి, అది లూప్ లక్షణం. (3) హార్డ్ వైర్కు 'కదలడానికి వీలు' ఇచ్చింది, అది తీగల వ్యవస్థలో సాధ్యం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: హార్డ్ వైర్: మొదటిది, నాణ్యత ఎక్కువ, కదలిక లేదు. లూప్: కదలిక ఉంది, సిగ్నల్ ఏకరీతిగా ఉండదు.
కార్హార్ట్ (1974) ప్రకారం వినికిడి శిక్షణలోని మొదటి మరియు రెండవ దశలు
(1)అవగాహన మరియు అభివృద్ధి
(2)వివరణ మరియు అభివృద్ధి
(3)అవగాహన మరియు భేదం
(4)అవగాహన మరియు అర్థం చేసుకోవడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) అవగాహన మరియు భేదం
రేమండ్ కార్హార్ట్ (Raymond Carhart) వినికిడి శిక్షణ (auditory training) విధానంలో మొదటి రెండు దశలు ఏవో అడుగుతున్నారు.
శ్రవణ శిక్షణ అంటే వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లవాడు మిగిలిన వినికిడిని (residual hearing) పూర్తిగా వాడుకునేలా క్రమంగా నేర్పించడం. ఇది ఎప్పుడూ సులభమైన దశ నుంచి కష్టమైన దశకు సాగుతుంది: మొదట శబ్దం ఉందని తెలుసుకోవడం, తర్వాత శబ్దాల మధ్య తేడా గుర్తించడం, చివరకు మాటలను అర్థం చేసుకోవడం.
అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) వివరణ, అభివృద్ధి. ఈ దశల పేర్లను కచ్చితంగా నిర్ధారించే ఆధారం దొరకలేదు, కాబట్టి కీ జవాబును అలాగే ఇస్తున్నాం. ఆప్షన్ (4) లోని అర్థం చేసుకోవడం (comprehension) శ్రవణ శిక్షణలో చివరి దశ, రెండో దశ కాదు.
గమనిక: సాధారణంగా పుస్తకాల్లో కార్హార్ట్ దశలు శబ్దం గురించి అవగాహన (awareness), తర్వాత స్థూల భేదం (gross discrimination), తర్వాత సూక్ష్మ భేదం అని ఉంటాయి. ఆ ప్రకారం ఆప్షన్ (3) అవగాహన, భేదం సరైనది అనిపిస్తుంది.
శ్రవణలోపం గల విద్యార్థులున్న సహిత తరగతిలో ఉపాధ్యాయుడు అనుసరించాల్సిన వ్యూహం.
(1)తరగతి గది అంతా తిరుగుతూ బోధన చేయాలి.
(2)వినికిడి లోపం ఉన్న విద్యార్థులను తరగతి మధ్యలో కూర్చోబెట్టాలి.
(3)నూతన పదాలు చర్చించే ముందు వాటిని బోర్డుపై రాయాలి.
(4)ఉపాధ్యాయుడు ముఖ కవళికలలో ఎలాంటి మార్పు ఉండరాదు.
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) నూతన పదాలు చర్చించే ముందు వాటిని బోర్డుపై రాయాలి.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఉన్న సమ్మిళిత తరగతిలో (Inclusive classroom) టీచర్ పాటించాల్సిన సరైన వ్యూహం ఏదో అడుగుతున్నారు.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా చూపు మీద ఆధారపడతారు: పెదవుల కదలిక చదవడం (speech reading), ముఖ కవళికలు, బోర్డు మీద రాసింది. కొత్త పదం మొదట చెవికి వినిపించకపోయినా, బోర్డు మీద రాసి ఉంటే పిల్లవాడు దాన్ని చూసి అర్థం చేసుకుంటాడు, చర్చను అనుసరిస్తాడు. అందుకే కొత్త పదాలను చర్చకు ముందే బోర్డు మీద రాయాలి. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3).
తరగతి అంతా తిరుగుతూ బోధిస్తే (1) పిల్లవాడికి టీచర్ ముఖం, పెదవులు కనిపించవు. ఈ పిల్లలను మధ్యలో కాదు, ముందు వరుసల్లో, టీచర్ ముఖం స్పష్టంగా కనిపించే చోట (preferential seating) కూర్చోబెట్టాలి, కాబట్టి (2) తప్పు. ముఖ కవళికలు సహజంగా, స్పష్టంగా ఉంటేనే అర్థం బాగా తెలుస్తుంది, కాబట్టి (4) కూడా తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: వినికిడి లోపం: ముందు వరుస, ముఖం కనిపించాలి, కొత్త పదాలు బోర్డు మీద.
డేనియల్ లింగ్ '6' సౌండ్ పరీక్ష అనునది వీరికి వినియోగిస్తాం
(1)ధ్వనులను గుర్తించుటకు
(2)మేధస్సు ను గుర్తించుటకు
(3)వేగాన్ని గుర్తించుటకు
(4)ఖచ్చితత్వాన్ని కొలవడానికి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు
డేనియల్ లింగ్ రూపొందించిన ఆరు ధ్వనుల పరీక్ష దేనికోసం అని ప్రశ్న.
ఈ పరీక్షలో ఆరు ధ్వనులు ఉంటాయి: m, oo, ee, ah, sh, s. ఇవి తక్కువ పౌనఃపున్యం నుంచి ఎక్కువ పౌనఃపున్యం వరకు మాట శబ్దాల పరిధి మొత్తాన్ని కవర్ చేస్తాయి. పిల్లవాడి వెనుక నుంచి ఒక్కో ధ్వనిని పలికి, అతను విన్నాడా (Detection), ఏ ధ్వనో గుర్తించాడా (Identification) చూస్తారు. Hearing Aid సరిగా పనిచేస్తోందా అని రోజూ ఉపాధ్యాయులు ఈ పరీక్షతో తేలికగా చూసుకుంటారు. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (1) ధ్వనులను గుర్తించుటకు.
ఈ పరీక్ష మేధస్సును (2) కొలవదు. మాట వేగం (3) లేదా ఖచ్చితత్వం (4) కొలవడం దీని ఉద్దేశం కాదు; ధ్వనులు వినిపిస్తున్నాయా లేదా అన్నదే దీని లక్ష్యం.
శ్రవణ లోపం గల విద్యార్థులలో పెంపొందించకూడని లక్షణం
(1)వహన నైపుణ్యాలను పెంపొందించడం
(2)ఓష్ఠ్య పఠనం అభివృద్ధి చేయడం
(3)ఆత్మ న్యూనత భావనను పెంపొందించడం
(4)శ్రవణ శిక్షణను అభివృద్ధి చేయడం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఆత్మ న్యూనత భావనను పెంపొందించడం
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో ఏ లక్షణాన్ని పెంచకూడదు అని ప్రశ్న. "కూడని" అనే పదాన్ని జాగ్రత్తగా గమనించండి.
ఈ పిల్లలకు ఇచ్చే విద్యలో లక్ష్యాలు: సంభాషణ నైపుణ్యాలు, పెదవుల కదలికలు చూసి మాట అర్థం చేసుకోవడం (Speech Reading), మిగిలిన వినికిడిని వాడుకునే శ్రవణ శిక్షణ. వీటితో పాటు ఆత్మవిశ్వాసం పెంచాలి. తాము ఇతరుల కంటే తక్కువ అనే ఆత్మన్యూనత భావం వారి చదువును, సామాజిక జీవితాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. కాబట్టి పెంచకూడనిది ఆప్షన్ (3) ఆత్మ న్యూనత భావన.
(1), (2), (4) మూడూ వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు తప్పనిసరిగా నేర్పాల్సిన నైపుణ్యాలే. ప్రశ్నలో "కూడని" ఉంది కాబట్టి అవి జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: ప్రశ్నలో "కాని/కూడని" ఉంటే ప్రతికూల ఆప్షన్ వెతకాలి.
వినికిడి లోపం గల పిల్లలలో మిగులు శబ్ద గ్రహణ శక్తి పెంపొందించుకోవడానికి ముందుగా ఇవ్వవలసిన శిక్షణ
(1)చలనంలో శిక్షణ
(2)భాషణలో శిక్షణ
(3)శ్రవణ శిక్షణ
(4)భాషణ పఠనం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) శ్రవణ శిక్షణ
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల్లో మిగిలి ఉన్న వినికిడిని (Residual Hearing) మెరుగుపరచడానికి ముందుగా ఏ శిక్షణ ఇవ్వాలి అని ప్రశ్న.
చాలామంది వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు కొంత వినికిడి మిగిలే ఉంటుంది. Hearing Aid తో దాన్ని ఉపయోగించుకోవాలంటే శ్రవణ శిక్షణ (Auditory Training) కావాలి. ఇందులో శబ్దం ఉందో లేదో గమనించడం, రెండు శబ్దాల మధ్య తేడా చెప్పడం, శబ్దాన్ని గుర్తించడం, చివరకు అర్థం చేసుకోవడం అనే దశలు ఉంటాయి. కాబట్టి సమాధానం ఆప్షన్ (3) శ్రవణ శిక్షణ.
చలన శిక్షణ (1) దృష్టి లోపం ఉన్నవారి Orientation & Mobility కి సంబంధించినది. మాట శిక్షణ (2) శబ్దాలను పలకడం నేర్పుతుంది; అది వినికిడిని పెంచదు, పైగా శ్రవణ శిక్షణ తర్వాత బాగా ఫలిస్తుంది. పెదవుల కదలిక చదవడం (4) కంటితో చూసి అర్థం చేసుకోవడం, చెవిని వాడదు.
గుర్తుంచుకోండి: మిగిలిన వినికిడి + Hearing Aid + శ్రవణ శిక్షణ.
వినికిడి లోపం గల పిల్లలకు ఈ సహపాఠ్యాంశాలలో శిక్షణ ఇవ్వవచ్చు
(1)పాడడం
(2)శాస్త్రీయ నృత్యం
(3)వకృత్వం
(4)క్విజ్
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) శాస్త్రీయ నృత్యం
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు ఏ సహపాఠ్య కార్యక్రమంలో శిక్షణ ఇవ్వడం తగినదో అడిగారు.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు చూపు, శరీర కదలికలు బలమైన మాధ్యమాలు. శాస్త్రీయ నృత్యంలో గురువు చూపించే ముద్రలు, హావభావాలు, అడుగులను చూసి అనుకరించవచ్చు. తాళం, డప్పు కంపనాలను (Vibrations) నేల ద్వారా శరీరం అనుభూతి చెందుతుంది, అలా లయను పట్టుకోవచ్చు. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) శాస్త్రీయ నృత్యం.
పాడడానికి స్వరాన్ని విని, సరిచేసుకోవడం అవసరం. వకృత్వం (Elocution) స్పష్టమైన మాట మీద ఆధారపడుతుంది. క్విజ్లో ప్రశ్నలు సాధారణంగా మౌఖికంగా అడుగుతారు, వేగంగా విని జవాబు చెప్పాలి. ఈ మూడూ వినికిడి, మాట మీద ఆధారపడేవి, కాబట్టి (1), (3), (4) సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: వినికిడి లోపం: చూసి, కంపనాలతో నేర్చుకునే కార్యక్రమాలు (నృత్యం, చిత్రలేఖనం, ఆటలు).
బధిరులకు (వినికిడి లోపం ఉన్నవారికి) అవసరం లేనిది ఏది అని ప్రశ్న అడుగుతోంది. ఇది ‘కాని’ రకం ప్రశ్న.
బ్రెయిలీ (Braille) లిపిని లూయిస్ బ్రెయిలీ రూపొందించారు. ఇది ఆరు ఉబ్బెత్తు చుక్కలతో వేళ్లతో తాకి చదివే లిపి, దృష్టి లోపం ఉన్నవారి కోసం. బధిరులకు కళ్లు బాగానే ఉంటాయి, కాబట్టి వారు సాధారణ ముద్రిత అక్షరాలనే చదువుతారు; వారికి బ్రెయిలీ అవసరం లేదు. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) బ్రెయిలీ లిపి.
సంజ్ఞల భాష (Sign Language) (2) బధిరులకు ముఖ్యమైన సంభాషణ సాధనం. హిందీ (3), తెలుగు (4) లాంటి భాషలు చదవడం, రాయడం, పెదవుల కదలిక చదవడం (Lip Reading) కోసం, ఇతరులతో కలిసి జీవించడం కోసం వారికీ అవసరమే. అందుకే అవి జవాబులు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: బ్రెయిలీ కళ్లు లేనివారికి; సంజ్ఞల భాష చెవులు వినని వారికి.
వినికిడిలోపం గల విద్యార్థులలో పోలికలే లేని అచ్చుల మధ్య తేడాను గుర్తించే శిక్షణ
(1)స్థూల భాషా బేధాల అభివృద్ధి
(2)సూక్ష్మ భాషా శబ్ద బేధాల అభివృద్ధి
(3)సంపూర్ణ శబ్ద బేధాల అభివృద్ధి
(4)శబ్దాలను తెలియపరచే అభివృద్ధి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) సూక్ష్మ భాషా శబ్ద బేధాల అభివృద్ధి
శ్రవణ శిక్షణ (Auditory Training) లో అచ్చుల (Vowels) మధ్య తేడాను గుర్తించడం ఏ దశకు చెందుతుందో ప్రశ్న అడుగుతోంది. అధికారిక కీ ప్రకారం జవాబు ఆప్షన్ (2).
శ్రవణ శిక్షణ దశలవారీగా సాగుతుంది: మొదట శబ్దం ఉందా లేదా అని గుర్తించడం (Awareness of Sound), తర్వాత డప్పు, గంట లాంటి వేర్వేరు శబ్దాల మధ్య స్థూల తేడా (Gross Sound Discrimination), తర్వాత మాటల శబ్దాల (Speech Sounds) మధ్య తేడా, చివరగా దగ్గరగా ఉండే మాటల శబ్దాల మధ్య సూక్ష్మ తేడా (Fine Speech Discrimination). అచ్చులు మాటల శబ్దాలు, కాబట్టి వాటి మధ్య తేడా గుర్తించడం మాటల శబ్ద బేధాల దశ; అది వాతావరణ శబ్దాల కంటే సూక్ష్మమైన శిక్షణ.
శబ్దాన్ని గుర్తించడం (4), వాతావరణ శబ్దాల మధ్య తేడా (3) అచ్చుల దశకు ముందే వస్తాయి, కాబట్టి అవి సరికావు. ఆప్షన్ (1) మాటల శబ్దాలకు సంబంధించినదే అయినా, అధికారిక కీ (2) ను ఇచ్చింది.
గమనిక: ఇంగ్లిష్ ప్రశ్నపత్రంలో ఆప్షన్ (2) ‘Development of discriminations among simple speech’ (సరళ మాటల శబ్దాల మధ్య తేడా) అని ఉంది; తెలుగు అనువాదంలో ఆప్షన్ల వరుస మారింది. పోలికలు లేని అచ్చుల మధ్య తేడా అసలు స్థూల/సరళ మాటల స్థాయి, సూక్ష్మ స్థాయి కాదు. రెండు మాధ్యమాల్లోనూ కీ (2) నే.
వినికిడి లోపం గల పిల్లవాడు వినికిడి యంత్రాన్ని రోజులో ఎప్పుడు ఉపయోగించాలి.
(1)రోజు మొత్తం
(2)బడిలో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే
(3)ఇంట్లో ఉన్నప్పుడు మాత్రమే
(4)నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప
వినికిడి యంత్రం (Hearing Aid) ను రోజులో ఎంతసేపు పెట్టుకోవాలో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
భాష, మాట నేర్చుకోవాలంటే పిల్లవాడు చుట్టూ ఉన్న శబ్దాలు, మాటలు నిరంతరం వినాలి. బడిలో పాఠాలు ఎంత ముఖ్యమో, ఇంట్లో కుటుంబ సభ్యుల మాటలు, ఆటల్లో స్నేహితుల మాటలూ అంతే ముఖ్యం. అందుకే మేలుకుని ఉన్న సమయమంతా Hearing Aid పెట్టుకోవాలి. స్నానం చేసేటప్పుడు నీళ్ళు పడితే యంత్రం పాడవుతుంది. నిద్రలో వినడం అవసరం లేదు, పైగా చెవికి, యంత్రానికి ఇబ్బంది.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) నిద్రపోతున్నప్పుడు, స్నానం చేస్తున్నప్పుడు తప్ప.
రోజు మొత్తం (1) అంటే నిద్ర, స్నానం సమయాలు కూడా వస్తాయి, అది సరికాదు. బడిలో మాత్రమే (2), ఇంట్లో మాత్రమే (3) వాడితే మిగతా సమయంలో భాషా అనుభవం పోతుంది, శ్రవణ శిక్షణ (Auditory Training) కి నష్టం.
గుర్తుంచుకోండి: Hearing Aid: మేలుకున్నంతసేపు; నిద్ర, స్నానం సమయంలో తీసేయాలి.
ఇచ్చిన వాటిలో వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు అవసరం లేనిది ఏదో గుర్తించమన్నారు.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు Hearing Aid శబ్దాన్ని పెద్దది చేస్తుంది. ఇయర్ మౌల్డ్ (Ear Mould) పిల్లవాడి చెవి ఆకారానికి తగ్గట్టు తయారుచేసిన మెత్తని ముక్క. ఇది Hearing Aid ను చెవిలో గట్టిగా పట్టి ఉంచుతుంది, శబ్దం బయటికి లీక్ కాకుండా, కీచు శబ్దం (Feedback) రాకుండా చూస్తుంది. వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) ప్రతి ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లవాడికి అవసరం.
చేతికర్ర (Cane) దృష్టి లోపం ఉన్నవారు దారిలో అడ్డంకులు తెలుసుకుంటూ స్వతంత్రంగా నడవడానికి వాడే చలన ఉపకరణం. వినికిడి లోపం ఉన్నవారి చూపు సాధారణంగా ఉంటుంది కాబట్టి వారికి దీని అవసరం లేదు. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (4) చేతికర్ర.
IEP (1), Hearing Aid (2), Ear Mould (3) మూడూ వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లల విద్యకు, వినికిడికి నేరుగా అవసరమైనవే, కాబట్టి అవి జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: చేతికర్ర దృష్టి లోపానికి; Hearing Aid, Ear Mould వినికిడి లోపానికి.
టోటల్ కమ్యూనికేషన్ విధానాన్ని వీరికి బోధించుటలో ఉపయోగిస్తారు
(1)థలసేమియా
(2)దృష్టి లోపం
(3)వినికిడి లోపం
(4)సెరిబ్రల్ పాల్సీ
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) వినికిడి లోపం
టోటల్ కమ్యూనికేషన్ (Total Communication) పద్ధతిని ఏ పిల్లల బోధనలో వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలతో సంభాషించడానికి మూడు ప్రధాన పద్ధతులు ఉన్నాయి. మౌఖిక పద్ధతి (Oral Method): మాట, పెదవుల కదలిక చదవడం (Lip Reading). సంజ్ఞా పద్ధతి (Manual Method): సైగల భాష, వేళ్ళతో అక్షరాలు (Finger Spelling). టోటల్ కమ్యూనికేషన్ ఈ రెండింటినీ కలుపుతుంది: మాట, Lip Reading, సైగలు, Finger Spelling, హావభావాలు, రాత, Hearing Aid తో మిగిలిన వినికిడి అన్నీ ఒకేసారి వాడతారు. పిల్లవాడికి ఏ మార్గం బాగా అందుతుందో దాన్ని ఉపయోగించుకోవడమే దీని ఉద్దేశం.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (3) వినికిడి లోపం.
థలసేమియా (1) రక్తానికి సంబంధించిన వ్యాధి, సంభాషణ సమస్య కాదు. దృష్టి లోపం (2) ఉన్న పిల్లలకు Braille, శ్రవణ సామగ్రి, ఓరియంటేషన్ & మొబిలిటీ ముఖ్యం. సెరిబ్రల్ పాల్సీ (4) ఉన్న కొందరికి AAC సాధనాలు వాడతారు, కానీ టోటల్ కమ్యూనికేషన్ అనే పదం వినికిడి లోపం ఉన్నవారి విద్యకే ప్రత్యేకం.
గుర్తుంచుకోండి: Total Communication = Oral + Manual: మాట, Lip Reading, సైగలు, రాత అన్నీ కలిపి.
రంగులను పరిచయం చేయడానికి వినికిడి లోపం పిల్లలకు ఈ బోధనా పద్ధతి సరైనది
(1)ఉపన్యాస పద్ధతి
(2)ప్రదర్శనా పద్ధతి
(3)ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి
(4)ప్రాజెక్టు పద్ధతి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (3) ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు రంగులను పరిచయం చేయడానికి ఏ బోధనా పద్ధతి తగినదో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు ఎక్కువగా చూపు ద్వారా నేర్చుకుంటారు. రంగును చూపిస్తేనే అర్థం అవుతుంది. కానీ ఆ రంగుకు ఒక పేరు (భాష) కూడా నేర్పాలి: టీచర్ రంగు ఉన్న వస్తువును చూపిస్తూ, ముఖం కనిపించేలా ఆ పేరును స్పష్టంగా పలుకుతూ, సంజ్ఞ (Sign) తో చెబుతూ, బోర్డు మీద రాయాలి. అంటే చెప్పడం, చూపించడం రెండూ కలిసి ఉండాలి (Total Communication భావన).
అందుకే అధికారిక కీ ప్రకారం సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (3) ఉపన్యాస, ప్రదర్శనా పద్ధతి.
ఇక్కడ చాలామంది (2) ప్రదర్శనా పద్ధతి ఎంచుకుంటారు. ప్రదర్శనతో రంగు కనిపిస్తుంది, కానీ రంగు పేరు, భాష నేర్పడానికి చెప్పడం కూడా అవసరం. కేవలం ఉపన్యాసం (1) వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు అసలు సరిపోదు. ప్రాజెక్టు పద్ధతి (4) పెద్ద తరగతులకు, ఎక్కువ కాలం చేసే పనులకు; ప్రాథమిక భావనను పరిచయం చేయడానికి కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: చూపిస్తూ చెప్పడం = Lecture cum Demonstration; రంగు + దాని పేరు రెండూ నేర్పుతుంది.
తరగతి గదిలో ఉపాధ్యాయుల పెదవుల కదలికలు గమనించడం ఆధారంగా ఈ పిల్లలు అర్థం చేసుకుంటారు
(1)వినికిడి లోపం
(2)తక్కువ దృష్టిలోపం
(3)దృష్టిలోపం
(4)ఆటిజం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) వినికిడి లోపం
టీచర్ పెదవుల కదలికలను చూసి మాటను అర్థం చేసుకునే పిల్లలు ఎవరో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
దీన్ని పెదవుల పఠనం (Lip reading) లేదా Speech reading అంటారు. వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలు శబ్దం సరిగా వినలేరు కాబట్టి మాట్లాడే వ్యక్తి పెదవులు, ముఖ కవళికలు చూసి అర్థం చేసుకుంటారు. అందుకే టీచర్ వారికి ఎదురుగా, వెలుతురు ముఖం మీద పడేలా నిలబడి, మామూలు వేగంతో మాట్లాడాలి; బోర్డు వైపు తిరిగి మాట్లాడకూడదు.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (1) వినికిడి లోపం.
తక్కువ దృష్టి (2), దృష్టి లోపం (3) ఉన్న పిల్లలకు పెదవులు స్పష్టంగా కనిపించవు; వారు వినడం, స్పర్శ ద్వారా నేర్చుకుంటారు. ఆటిజం (4) ఉన్న పిల్లలు సాధారణంగా ముఖం వైపు చూడటం (Eye contact) తప్పిస్తారు; పెదవుల పఠనం వారి పద్ధతి కాదు.
‘అద్దాన్ని’ బోధనాభ్యసన పరికరంగా ఈ పిల్లల కోసం తరచుగా వాడుతారు.
(1)బుద్ధి మాంద్యత
(2)హీమోఫీలియా
(3)పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి
(4)వినికిడి లోపం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) వినికిడి లోపం
అద్దాన్ని (Mirror) బోధనా పరికరంగా తరచుగా ఎవరి కోసం వాడతారో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
వినికిడి లోపం ఉన్న పిల్లలకు మాట శిక్షణ (Speech Training) ఇచ్చేటప్పుడు టీచర్, పిల్లవాడు అద్దం ముందు కూర్చుంటారు. టీచర్ ఒక అక్షరాన్ని పలికేటప్పుడు పెదవులు, నాలుక, దవడ ఎలా కదులుతున్నాయో పిల్లవాడు చూస్తాడు. తర్వాత అద్దంలో తన నోటిని చూసుకుంటూ అలాగే పలకడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. వినలేని పిల్లలకు ఈ కనిపించే సూచన (Visual feedback) చాలా ఉపయోగం.
కాబట్టి సరైన సమాధానం ఆప్షన్ (4) వినికిడి లోపం.
బుద్ధిమాంద్యత (1) ఉన్న పిల్లలకు అద్దాన్ని స్వీయ సంరక్షణ పనుల్లో అప్పుడప్పుడు వాడవచ్చు, కానీ అది వారి ప్రధాన పరికరం కాదు. హీమోఫీలియా (2) రక్త వ్యాధి; పార్కిన్సన్స్ వ్యాధి (3) సాధారణంగా వృద్ధుల్లో వచ్చే నాడీ వ్యాధి. వీటికి అద్దం బోధనా పరికరం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: అద్దం → Speech Training → వినికిడి లోపం.