సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) భారత ప్రభుత్వ కార్యక్రమం. నిర్ణీత కాలంలో సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్య (UEE) సాధించడమే దీని లక్ష్యం. ఈ కార్యక్రమాన్ని 2000-01 లో మాజీ ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి ప్రారంభించారు. ఆ తర్వాత రాజ్యాంగ 86వ సవరణ (2002) 6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ ప్రాథమిక విద్య ను ప్రాథమిక హక్కుగా చేసింది; దీనితో SSA లక్ష్యానికి రాజ్యాంగ బలం వచ్చింది.
- సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్య సాధించడానికి చేసిన ఒక పెద్ద ప్రయత్నం SSA.
- దేశమంతటా నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్య అందించడానికి ఇది సహాయపడుతుంది. పిల్లలందరిలో మానవ సామర్థ్యాలు పెరగాలంటే నాణ్యమైన విద్య తప్పనిసరి.
- ఎలిమెంటరీ విద్య కోసం ఉన్న వివిధ పథకాలను ఒకే గొడుగు కిందకు తెచ్చిన సమగ్ర కార్యక్రమం ఇది; సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్యకు బడ్జెట్ అందించే పథకం కూడా.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
‘సర్వ శిక్షా అభియాన్’ కార్యక్రమును ప్రారంభించిన భారత పూర్వ ప్రధాన మంత్రి
- (1)P.V.Narasimha Rao
- (2)Atal Bihari Vajpeyi
- (3)Rajiv Gandhi
- (4)V.P.Singh
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) Atal Bihari Vajpeyi
సర్వ శిక్షా అభియాన్ (SSA) కార్యక్రమాన్ని ఏ ప్రధానమంత్రి హయాంలో ప్రారంభించారో ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
సర్వ శిక్షా అభియాన్ 2000-01లో అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి ప్రధానమంత్రిగా ఉన్నప్పుడు మొదలైంది. 6-14 ఏళ్ల పిల్లలందరికీ నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్య అందించడం (Universalisation of Elementary Education) దీని లక్ష్యం. ఇందులో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ‘శూన్య తిరస్కరణ’ (Zero Rejection) విధానం, ఇంటి వద్ద విద్య వంటి అంశాలు ఉన్నాయి. 2018 నుంచి ఇది సమగ్ర శిక్షలో భాగమైంది. కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2).
రాజీవ్ గాంధీ (3) హయాంలో జాతీయ విద్యా విధానం 1986 వచ్చింది. పి.వి. నరసింహారావు (1) హయాంలో 1992 కార్యాచరణ ప్రణాళిక (POA), DPEP వచ్చాయి. వి.పి. సింగ్ (4) 1989-90 మధ్య కొద్దికాలం ప్రధానిగా ఉన్నారు, SSAతో సంబంధం లేదు.
గుర్తుంచుకోండి: SSA – 2000-01 – వాజ్పేయి; NPE 1986 – రాజీవ్ గాంధీ.
U.E.E ని విస్తరించగా
- (1)Universalization of Elementary Education
- (2)University Economic Evaluation
- (3)Universalization of Economic Education
- (4)Up grading of Elementary Education
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) Universalization of Elementary Education
U.E.E పూర్తి రూపం ఏమిటో ప్రశ్న అడుగుతోంది.
U.E.E అంటే Universalization of Elementary Education, అంటే ప్రాథమిక విద్య సార్వత్రికీకరణ. 6 నుంచి 14 సంవత్సరాల పిల్లలందరినీ పాఠశాలలో చేర్చడం (Enrolment), వారిని బడిలో నిలిపి ఉంచడం (Retention), నాణ్యమైన విద్య అందించడం (Achievement) దీని లక్ష్యాలు. సర్వశిక్ష అభియాన్, RTE Act 2009 ఈ లక్ష్యం కోసమే వచ్చాయి.
కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) Universalization of Elementary Education.
(2) University Economic Evaluation అనే పథకం లేదు. (3)లో Elementary స్థానంలో Economic పెట్టారు, తప్పు. (4)లో Universalization స్థానంలో Up grading పెట్టారు; లక్ష్యం అందరికీ విద్య అందించడం, కేవలం స్థాయి పెంచడం కాదు.
గుర్తుంచుకోండి: UEE: అందరూ చేరాలి, నిలవాలి, నేర్చుకోవాలి.
SSA సాధించాలనుకునే లక్ష్యాలు
- సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్యకు స్పష్టమైన కాలపరిమితి ఉన్న కార్యక్రమం.
- దేశమంతటా నాణ్యమైన ప్రాథమిక విద్యకు ఇది ఒక మంచి పరిష్కారం.
- కనీస ప్రాథమిక విద్య ద్వారా సామాజిక న్యాయాన్ని పెంచే అవకాశం.
- పంచాయతీరాజ్ సంస్థలు, పాఠశాల నిర్వహణ కమిటీలు, గ్రామ / పట్టణ / మురికివాడల విద్యా కమిటీలు, తల్లిదండ్రులు-ఉపాధ్యాయుల సంఘాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగల స్వతంత్ర కౌన్సిళ్లు, ఎలిమెంటరీ స్థాయిలో పనిచేసే ఇతర సంస్థలు - ఇవన్నీ నాణ్యమైన విద్య సాధనలో భాగస్వాములయ్యేలా చేయడం.
- దేశమంతటా సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్యకు ఉన్న రాజకీయ దృఢ సంకల్పాన్ని ఈ కార్యక్రమం చూపుతుంది.
- కేంద్ర, రాష్ట్ర, స్థానిక ప్రభుత్వాల భాగస్వామ్యం SSA.
- రాష్ట్రాలు తమ సొంత ఆలోచనలతో ఎలిమెంటరీ విద్యను పెంచుకోవడానికి అవకాశం.
జీరో రిజెక్షన్ (ఎవరినీ తిరస్కరించని విధానం)
SSA "జీరో రిజెక్షన్" విధానాన్ని స్వీకరించింది: వైకల్యం రకం, తీవ్రత ఏదైనా సరే, ఏ బిడ్డకూ విద్య నిరాకరించకూడదు. ప్రతి వైకల్యం ఉన్న బిడ్డ విద్యా హక్కును SSA గుర్తిస్తుంది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లల (CWSN) విద్య కోసం SSA లో ఉన్న అంశాలు:
| వరుస | అంశం |
|---|---|
| 1 | ముందస్తు నిర్ధారణ, గుర్తించడం |
| 2 | నియత మూల్యాంకనం (అసెస్మెంట్) |
| 3 | విద్యాపరమైన అవకాశాలు (బడిలో చేర్చడం) |
| 4 | సాధనాలు, పరికరాలు |
| 5 | సహాయక సేవలు |
| 6 | ఉపాధ్యాయ శిక్షణ |
| 7 | వనరుల సహాయం |
| 8 | వ్యక్తిగత విద్యా ప్రణాళిక (IEP) |
| 9 | తల్లిదండ్రుల శిక్షణ, సమాజాన్ని కదిలించడం |
| 10 | ప్రణాళిక, నిర్వహణ |
| 11 | ప్రత్యేక పాఠశాలలను బలపరచడం |
| 12 | నిర్మాణపరమైన అడ్డంకులను తొలగించడం |
| 13 | పరిశోధన |
| 14 | పర్యవేక్షణ, మూల్యాంకనం |
| 15 | వైకల్యం ఉన్న బాలికలు |
పరీక్ష కోణం: SSA = 2000-01 = అటల్ బిహారీ వాజ్పేయి. అనుబంధం: 86వ రాజ్యాంగ సవరణ (2002; 6-14 ఏళ్ల పిల్లలకు ఉచిత, నిర్బంధ విద్య) - SSA మొదలైన తర్వాత వచ్చి దానికి బలం ఇచ్చింది. లక్ష్యం UEE = సార్వత్రిక ఎలిమెంటరీ విద్య. CWSN కోసం "జీరో రిజెక్షన్" విధానం. కేంద్ర + రాష్ట్ర + స్థానిక ప్రభుత్వాల భాగస్వామ్యం.
మెమొరీ కోడ్: "వా-86-జీ" - వాజ్పేయి ప్రారంభించారు, 86వ సవరణ (2002) బలం ఇచ్చింది, జీరో రిజెక్షన్ విధానం. SSA అంటే "సర్వ" = అందరూ: "ఒక్కరినీ వదలం" (జీరో రిజెక్షన్).