AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 8 · కార్యక్రమాలు, పథకాలు: IEDC, SSA, RMSA, IEDSS

వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సమైక్య విద్య (IEDC): 1974, 1983, 1992

వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సమైక్య విద్య (IEDC) పథకాన్ని భారత ప్రభుత్వం 1974 లో మొదలుపెట్టింది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్య కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం తెచ్చిన మొట్టమొదటి పథకం ఇదే.

పథకం ఎలా మారింది?

సంవత్సరంఏం జరిగింది
1974సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ (సాంఘిక సంక్షేమ విభాగం) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ప్రారంభించింది
1982-83పథకం విద్యా శాఖకు బదిలీ అయింది; ఈ దశలో పథకాన్ని సమీక్షించారు (అందుకే "1974, 1983" అని జంటగా చెబుతారు)
1992జాతీయ విద్యా విధానం 1986, కార్యాచరణ పథకం 1992 కు అనుగుణంగా పథకాన్ని సవరించారు; పాఠశాలలకు, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు 100% కేంద్ర సహాయం
2009-10మాధ్యమిక తరగతుల (9-12) కోసం దీని స్థానంలో IEDSS వచ్చింది

లక్ష్యం, అందించే సౌకర్యాలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 5 మార్చి 2024 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 108

భారతదేశంలో 1974లో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల కోసం ప్రారంభించారు.

  1. (1)ఐఇడి
  2. (2)ఐఇడిసి
  3. (3)ఐఇడిఎస్ఎస్
  4. (4)ఐఇసిడి
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఐఇడిసి

1974 లో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల కోసం ప్రారంభించిన కార్యక్రమం ఏదో అడిగారు.

IEDC అంటే Integrated Education for Disabled Children. 1974 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం దీన్ని ప్రారంభించింది. తేలికపాటి, మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చి, వారికి పుస్తకాలు, యూనిఫాం, రవాణా, సహాయక ఉపకరణాలు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల సహాయం అందించడం దీని లక్ష్యం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) ఐఇడిసి.

IEDSS 2009-10 లో IEDC స్థానంలో ద్వితీయ స్థాయి కోసం వచ్చింది, కాబట్టి (3) తప్పు. IED, IECD అనే పేర్లతో 1974 లో ఏ పథకమూ ప్రారంభం కాలేదు; ఇవి పోలికతో తికమక పెట్టే ఆప్షన్లు. అందుకే (1), (4) తప్పు.

గుర్తుంచుకోండి: 1974 = IEDC (Integrated); 2009-10 = IEDSS (Inclusive).

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 18

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ప్రభుత్వం అందజేస్తున్న భత్యాలు/ఉపకారవేతనాలలో లేనిది

  1. (1)విద్యా ఉపకారవేతనాలు
  2. (2)పాఠకుని భత్యం
  3. (3)రవాణా భత్యం
  4. (4)కుటుంబ భత్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కుటుంబ భత్యం

ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు (CWSN) ప్రభుత్వం ఇచ్చే సహాయాల్లో లేనిది ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

CWSN పాఠశాలకు వచ్చి చదువు కొనసాగించడానికి ప్రభుత్వం కొన్ని సహాయాలు ఇస్తుంది. సమగ్ర శిక్ష (Samagra Shiksha) సమ్మిళిత విద్య భాగం, కేంద్ర, రాష్ట్ర పథకాల ద్వారా విద్యా ఉపకారవేతనాలు, దృష్టి లోపం గల పిల్లలకు పాఠకుని భత్యం (Reader Allowance), పాఠశాలకు రావడానికి రవాణా భత్యం, ఎస్కార్ట్ భత్యం, బాలికలకు స్టైపెండ్ అందుతాయి. ఇవన్నీ పిల్లవాడి చదువుతో నేరుగా ముడిపడినవి.

కాబట్టి లేనిది ఆప్షన్ (4) కుటుంబ భత్యం. పిల్లవాడి విద్య కోసం కుటుంబానికి ప్రత్యేకంగా 'కుటుంబ భత్యం' అనే సహాయం లేదు.

విద్యా ఉపకారవేతనాలు (1), పాఠకుని భత్యం (2), రవాణా భత్యం (3) మూడూ CWSN కి నిజంగా అందే సహాయాలే. అందుకే అవి జవాబు కావు.

గుర్తుంచుకోండి: CWSN సహాయాలు: ఉపకారవేతనం, రీడర్, రవాణా, ఎస్కార్ట్ భత్యాలు; కుటుంబ భత్యం లేదు.

ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు, వనరుల గది

బడిలో భౌతిక మార్పులు (ఉదాహరణకు ర్యాంపు, సహాయ సాధనాలు) చేసినంత మాత్రాన సమైక్యత జరగదని ప్రభుత్వం గుర్తించింది. పిల్లలకు బోధనలో నేరుగా సహాయం చేసే మనిషి కావాలి. అందుకే:

IEDC లో ఎదురైన సమస్యలు

పథకం అమలును పరిశీలించిన అధ్యయనాలు ఈ లోపాలను చూపాయి:

పరీక్ష కోణం: IEDC = 1974 = వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం కేంద్రం తెచ్చిన మొదటి పథకం. 1982-83 లో విద్యా శాఖకు, 1992 లో సవరణ (100% కేంద్ర సహాయం). తేలికపాటి / మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ బడుల్లో విద్య. 8 మంది పిల్లలకు 1 ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు; 8-10 బడులకు 1 వనరుల గది. 2009-10 లో మాధ్యమిక స్థాయికి IEDSS వచ్చింది.

మెమొరీ కోడ్: IEDC సంవత్సరాలు "74 - 83 - 92": 1974 పుట్టింది, 1983 నాటికి విద్యా శాఖ ఇంటికి వెళ్ళింది, 1992 లో కొత్త బట్టలు (సవరణ). ఉపాధ్యాయుల కోడ్ "8 కి 1, 8-10 కి గది": 8 మంది పిల్లలకు 1 టీచర్, 8-10 బడులకు 1 వనరుల గది.

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

IEDC పథకాన్ని 1974 లో ప్రారంభించిన మంత్రిత్వ శాఖ ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ

IEDC ను 1974 లో సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ (సాంఘిక సంక్షేమ విభాగం) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ప్రారంభించింది.

విద్యా శాఖకు ఇది 1982-83 లో బదిలీ అయింది, ప్రారంభంలో కాదు. ఆరోగ్య, హోం శాఖలకు సంబంధం లేదు.

ప్రశ్న 2 / 5

1992 సవరణకు ముందు IEDC ఖర్చులో కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఇచ్చిన వాటా ఎంత?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 50%

మొదట్లో IEDC ఖర్చులో 50% మాత్రమే కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఇచ్చేది. 1992 సవరణ తర్వాత పాఠశాలలకు, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు 100% కేంద్ర సహాయం అందింది.

100% సవరణ తర్వాతి వాటా; 75%, 25% ఈ పథకంలో చెప్పిన వాటాలు కావు.

ప్రశ్న 3 / 5

IEDC లో వనరుల గది (రిసోర్స్ రూమ్) ఎన్ని పాఠశాలల క్లస్టర్‌కు ఒకటి ఇచ్చారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) 8 నుంచి 10 పాఠశాలలు

IEDC లో 8 నుంచి 10 పాఠశాలల సముదాయానికి (క్లస్టర్ పాఠశాలలు) వనరులు ఉన్న ఒక గది ఇచ్చారు; ప్రతి 8 మంది పిల్లలకు ఒక ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలి.

2-3 బడులు, 20-25 బడులు, ప్రతి బడికి ఒకటి అనేవి IEDC నియమాలు కావు.

ప్రశ్న 4 / 5

IEDC ప్రధాన లక్ష్యం ఏమిటి?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) తేలికపాటి, మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ బడుల్లో విద్యావకాశాలు

IEDC లక్ష్యం తేలికపాటి, మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే విద్యావకాశాలు కల్పించడం, వారిని అక్కడే నిలిపి ఉంచడం.

నివాస ప్రత్యేక పాఠశాలలు, పెద్దల వృత్తి శిక్షణ, జీతాల పెంపు ఈ పథకం లక్ష్యాలు కావు.

ప్రశ్న 5 / 5

IEDC అమలులో కనిపించిన సమస్య కానిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పిల్లలకు ఉచిత పుస్తకాలు, యూనిఫాం అందడం

ఉచిత పుస్తకాలు, యూనిఫాం అందడం IEDC ఇచ్చిన సౌకర్యం; సమస్య కాదు.

ఉపాధ్యాయ శిక్షణ లేకపోవడం, సాధనాలు-వనరుల కొరత, సిబ్బందికి అవగాహన తక్కువ - ఈ మూడూ అధ్యయనాలు చూపిన IEDC లోపాలు.