వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సమైక్య విద్య (IEDC) పథకాన్ని భారత ప్రభుత్వం 1974 లో మొదలుపెట్టింది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్య కోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం తెచ్చిన మొట్టమొదటి పథకం ఇదే.
పథకం ఎలా మారింది?
| సంవత్సరం | ఏం జరిగింది |
|---|---|
| 1974 | సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ (సాంఘిక సంక్షేమ విభాగం) కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకంగా ప్రారంభించింది |
| 1982-83 | పథకం విద్యా శాఖకు బదిలీ అయింది; ఈ దశలో పథకాన్ని సమీక్షించారు (అందుకే "1974, 1983" అని జంటగా చెబుతారు) |
| 1992 | జాతీయ విద్యా విధానం 1986, కార్యాచరణ పథకం 1992 కు అనుగుణంగా పథకాన్ని సవరించారు; పాఠశాలలకు, స్వచ్ఛంద సంస్థలకు 100% కేంద్ర సహాయం |
| 2009-10 | మాధ్యమిక తరగతుల (9-12) కోసం దీని స్థానంలో IEDSS వచ్చింది |
- మొదట్లో పథకం ఖర్చులో 50% మాత్రమే కేంద్రం రాష్ట్రాలకు ఇచ్చేది; 1992 సవరణ తర్వాత పూర్తి (100%) సహాయం అందింది.
లక్ష్యం, అందించే సౌకర్యాలు
- లక్ష్యం: తేలికపాటి, మధ్యస్థ స్థాయి వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ పాఠశాలల్లోనే విద్యావకాశాలు కల్పించడం; వారిని అక్కడే నిలిపి ఉంచడం.
- పుస్తకాలు, పాఠశాల యూనిఫాం, రవాణా సౌకర్యం, వైకల్యాన్ని అధిగమించడానికి తోడ్పడే ప్రత్యేక పరికరాలు, సహాయ సాధనాలు కొనడానికి ఆర్థిక సహాయం ఇచ్చారు.
- చూపు లేని పిల్లలకు రీడర్ భత్యం, తీవ్ర చలన వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఎస్కార్ట్ భత్యం, హాస్టల్లో ఉండేవారికి వసతి, భోజన సహాయం వంటి భత్యాలు కూడా పథకంలో భాగం. "కుటుంబ భత్యం" అనేది ఈ భత్యాల్లో లేదు.
- ఈ సహాయాలతో వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు కూడా సాధారణ బడిలో అందరితో కలిసి చదవగలుగుతారు.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
భారతదేశంలో 1974లో ఈ కార్యక్రమాన్ని ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లల కోసం ప్రారంభించారు.
- (1)ఐఇడి
- (2)ఐఇడిసి
- (3)ఐఇడిఎస్ఎస్
- (4)ఐఇసిడి
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (2) ఐఇడిసి
1974 లో ప్రత్యేక అవసరాల పిల్లల కోసం ప్రారంభించిన కార్యక్రమం ఏదో అడిగారు.
IEDC అంటే Integrated Education for Disabled Children. 1974 లో కేంద్ర ప్రభుత్వం దీన్ని ప్రారంభించింది. తేలికపాటి, మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలను సాధారణ పాఠశాలల్లో చేర్చి, వారికి పుస్తకాలు, యూనిఫాం, రవాణా, సహాయక ఉపకరణాలు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుల సహాయం అందించడం దీని లక్ష్యం. సరైన జవాబు ఆప్షన్ (2) ఐఇడిసి.
IEDSS 2009-10 లో IEDC స్థానంలో ద్వితీయ స్థాయి కోసం వచ్చింది, కాబట్టి (3) తప్పు. IED, IECD అనే పేర్లతో 1974 లో ఏ పథకమూ ప్రారంభం కాలేదు; ఇవి పోలికతో తికమక పెట్టే ఆప్షన్లు. అందుకే (1), (4) తప్పు.
గుర్తుంచుకోండి: 1974 = IEDC (Integrated); 2009-10 = IEDSS (Inclusive).
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు ప్రభుత్వం అందజేస్తున్న భత్యాలు/ఉపకారవేతనాలలో లేనిది
- (1)విద్యా ఉపకారవేతనాలు
- (2)పాఠకుని భత్యం
- (3)రవాణా భత్యం
- (4)కుటుంబ భత్యం
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (4) కుటుంబ భత్యం
ప్రత్యేక అవసరాలు గల పిల్లలకు (CWSN) ప్రభుత్వం ఇచ్చే సహాయాల్లో లేనిది ఏది అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.
CWSN పాఠశాలకు వచ్చి చదువు కొనసాగించడానికి ప్రభుత్వం కొన్ని సహాయాలు ఇస్తుంది. సమగ్ర శిక్ష (Samagra Shiksha) సమ్మిళిత విద్య భాగం, కేంద్ర, రాష్ట్ర పథకాల ద్వారా విద్యా ఉపకారవేతనాలు, దృష్టి లోపం గల పిల్లలకు పాఠకుని భత్యం (Reader Allowance), పాఠశాలకు రావడానికి రవాణా భత్యం, ఎస్కార్ట్ భత్యం, బాలికలకు స్టైపెండ్ అందుతాయి. ఇవన్నీ పిల్లవాడి చదువుతో నేరుగా ముడిపడినవి.
కాబట్టి లేనిది ఆప్షన్ (4) కుటుంబ భత్యం. పిల్లవాడి విద్య కోసం కుటుంబానికి ప్రత్యేకంగా 'కుటుంబ భత్యం' అనే సహాయం లేదు.
విద్యా ఉపకారవేతనాలు (1), పాఠకుని భత్యం (2), రవాణా భత్యం (3) మూడూ CWSN కి నిజంగా అందే సహాయాలే. అందుకే అవి జవాబు కావు.
గుర్తుంచుకోండి: CWSN సహాయాలు: ఉపకారవేతనం, రీడర్, రవాణా, ఎస్కార్ట్ భత్యాలు; కుటుంబ భత్యం లేదు.
ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు, వనరుల గది
బడిలో భౌతిక మార్పులు (ఉదాహరణకు ర్యాంపు, సహాయ సాధనాలు) చేసినంత మాత్రాన సమైక్యత జరగదని ప్రభుత్వం గుర్తించింది. పిల్లలకు బోధనలో నేరుగా సహాయం చేసే మనిషి కావాలి. అందుకే:
- ప్రతి 8 మంది వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు ఒక ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు ఉండాలి.
- 8 నుంచి 10 పాఠశాలల సముదాయానికి (క్లస్టర్ పాఠశాలలు) వనరులు ఉన్న ఒక గది (రిసోర్స్ రూమ్) ఇవ్వాలి.
- ఈ పథకం పరిధి చిన్నగానే ఉండిపోయింది; మొదటి ఏళ్లలో నెమ్మదిగా విస్తరించింది.
IEDC లో ఎదురైన సమస్యలు
పథకం అమలును పరిశీలించిన అధ్యయనాలు ఈ లోపాలను చూపాయి:
- సాధారణ ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ లేకపోవడం, అనుభవం లేకపోవడం.
- సాధారణ పాఠశాల సిబ్బందికి వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యా అవసరాలపై అవగాహన తక్కువ.
- సరిపడా సాధనాలు, విద్యా వనరులు లేకపోవడం.
- పథకం తేలికపాటి / మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలనే చేర్చుకుంటుంది; తీవ్ర వైకల్యం ఉన్న పిల్లల గురించి మాట్లాడదు. కాబట్టి పూర్తి సమ్మిళిత విధానం దీనిలో లేదు.
- పథకం సాధారణ పాఠశాలలు, స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పాఠశాలల మధ్య సమన్వయ సమస్యలను సృష్టించింది.
పరీక్ష కోణం: IEDC = 1974 = వైకల్యం ఉన్న పిల్లల కోసం కేంద్రం తెచ్చిన మొదటి పథకం. 1982-83 లో విద్యా శాఖకు, 1992 లో సవరణ (100% కేంద్ర సహాయం). తేలికపాటి / మధ్యస్థ వైకల్యం ఉన్న పిల్లలకు సాధారణ బడుల్లో విద్య. 8 మంది పిల్లలకు 1 ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు; 8-10 బడులకు 1 వనరుల గది. 2009-10 లో మాధ్యమిక స్థాయికి IEDSS వచ్చింది.
మెమొరీ కోడ్: IEDC సంవత్సరాలు "74 - 83 - 92": 1974 పుట్టింది, 1983 నాటికి విద్యా శాఖ ఇంటికి వెళ్ళింది, 1992 లో కొత్త బట్టలు (సవరణ). ఉపాధ్యాయుల కోడ్ "8 కి 1, 8-10 కి గది": 8 మంది పిల్లలకు 1 టీచర్, 8-10 బడులకు 1 వనరుల గది.