AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

చాప్టర్ టెస్ట్ · సమ్మిళిత విద్య: భావన, సూత్రాలు, అవరోధాలు

మోడల్ ప్రశ్నలు (37)

మొత్తం 12 అంశాలు చదివాక ఈ ప్రశ్నలు రాయండి. ప్రతి ప్రశ్న కింద సమాధానం, వివరణ ఉన్నాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 1

ఉపాంతీకరణను సరిగ్గా వర్ణించే వాక్యం ఏది?

  1. (1)అది కేవలం ఒక ఆర్థిక స్థితి మాత్రమే
  2. (2)అది కేవలం ఒక రాజకీయ ప్రక్రియ మాత్రమే
  3. (3)అది ఒక స్థితి, ఒక ప్రక్రియ కూడా
  4. (4)అది వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే వర్తించే భావన
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) అది ఒక స్థితి, ఒక ప్రక్రియ కూడా

ఉపాంతీకరణ ఒక స్థితి, ఒక ప్రక్రియ కూడా. అది వ్యక్తులను, సమూహాలను విస్తృత సమాజంలోని సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ జీవితంలో పూర్తిగా పాల్గొనకుండా అడ్డుకుంటుంది.

ఇది ఆర్థికానికో, రాజకీయానికో మాత్రమే పరిమితం కాదు; మూడు రంగాలనూ తాకుతుంది. బాలికలు, పేదలు, వలసదారులు, అల్పసంఖ్యాక వర్గాలు వంటి ఎన్నో సమూహాలు దీనికి గురవుతాయి కాబట్టి ఇది వైకల్యం ఉన్నవారికే పరిమితమైన భావన కూడా కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 2

ఉపాంతీకరణకు మరో పేరుగా వాడే పదం ఏది?

  1. (1)సామాజిక మినహాయింపు
  2. (2)సామాజిక సమైక్యత
  3. (3)సామాజిక సాధికారత
  4. (4)సామాజిక చలనశీలత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) సామాజిక మినహాయింపు

ఒక వ్యక్తిని లేదా సమూహాన్ని సమాజంలో బలహీనమైన, ప్రాధాన్యం లేని స్థానంలో ఉంచడమే ఉపాంతీకరణ. దీనినే సామాజిక మినహాయింపు (సోషల్ ఎక్స్‌క్లూజన్) అని కూడా అంటారు.

సమైక్యత, సాధికారత ఉపాంతీకరణకు వ్యతిరేక దిశలో ఉండే భావనలు. ఉపాంతీకరణ వల్ల సామాజిక చలనశీలత (పైకి ఎదిగే అవకాశం) పరిమితమవుతుంది; అది దాని ఫలితం, దాని పేరు కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 3

పేదరికానికీ వైకల్యానికీ మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని ఏమంటారు?

  1. (1)ఏకపక్ష సంబంధం
  2. (2)సంబంధం లేని స్థితి
  3. (3)తాత్కాలిక సంబంధం
  4. (4)విషవలయం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) విషవలయం

వైకల్యం పేదరికానికి కారణమూ అవుతుంది, పేదరికం ఫలితమూ అవుతుంది. ఒకటి మరొకదాన్ని పెంచుతూ తిరిగే ఈ సంబంధాన్నే విషవలయం అంటారు. పేదరికంలో జీవిస్తున్నవారిలో వైకల్యం ఉన్నవారి సంఖ్య అసమానంగా ఎక్కువ.

రెండూ ఒకదానిపై ఒకటి ప్రభావం చూపుతాయి కాబట్టి ఇది ఏకపక్ష సంబంధం కాదు. ఆధారాలు బలమైన సంబంధాన్ని చూపుతున్నాయి కాబట్టి సంబంధం లేదనడం తప్పు; ఇది తాత్కాలికం కూడా కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 4

బడి బయట ఉన్న పిల్లల్లో సుమారు 90% మంది ఎక్కడ ఉన్నారు?

  1. (1)అధిక ఆదాయ దేశాల్లో
  2. (2)తక్కువ, దిగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల్లో
  3. (3)ఐరోపా దేశాల్లో మాత్రమే
  4. (4)ఎగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల్లో మాత్రమే
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) తక్కువ, దిగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల్లో

బడి బయట ఉన్న పిల్లల్లో సుమారు 90% మంది తక్కువ ఆదాయ, దిగువ మధ్య ఆదాయ దేశాల్లోనే నివసిస్తున్నారు. అక్కడ చేరినవారిలోనూ చాలామంది ప్రాథమిక విద్య పూర్తి కాకముందే బడి మానేస్తున్నారు.

అధిక ఆదాయ దేశాలు, ఐరోపా దేశాలు, ఎగువ మధ్య ఆదాయ దేశాలు ఈ 90% లో రావు. సమాజంలోని అసమానతలు పేదలపై, పేద దేశాలపై ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతాయనే విషయాన్ని ఈ సంఖ్య చెబుతుంది.

మోడల్ ప్రశ్న 5

సమ్మిళిత విద్య స్వభావానికి సరిపోని అంశం ఏది?

  1. (1)విద్యార్థులందరినీ దృష్టిలో పెట్టుకుని బోధన ప్రణాళిక
  2. (2)పాఠ్యప్రణాళిక తయారీలో తల్లిదండ్రుల ప్రమేయం
  3. (3)వైకల్యం ఉన్నవారికి వేరైన పాఠ్యప్రణాళిక, వేరైన పరీక్షలు
  4. (4)అందరికీ బడి సముదాయంలో సమాన సభ్యత్వం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వైకల్యం ఉన్నవారికి వేరైన పాఠ్యప్రణాళిక, వేరైన పరీక్షలు

వేరైన పాఠ్యప్రణాళిక, వేరైన పరీక్షా పద్ధతులు వేర్పాటు విద్య లక్షణం. సమ్మిళిత విద్యలో అందరికీ అనువైన, వైవిధ్యానికి స్పందించే ఒకే పాఠ్యప్రణాళిక ఉంటుంది.

విద్యార్థులందరినీ దృష్టిలో పెట్టుకుని ప్రణాళిక వేయడం, తల్లిదండ్రుల ప్రమేయం, అందరికీ సమాన సభ్యత్వం - ఈ మూడూ సమ్మిళిత విద్య స్వభావంలో భాగమే.

మోడల్ ప్రశ్న 6

సమ్మిళిత విద్య నిర్వచనంలో అత్యంత ముఖ్యమైన అంశం ఏది?

  1. (1)విద్యార్థులందరూ బడి సముదాయంలో భాగమనే చెందిన భావన
  2. (2)అన్ని పరీక్షల్లో ఒకే మార్కులు రావడం
  3. (3)వైకల్యం ఉన్నవారిని ఒక మూలన కూర్చోబెట్టడం
  4. (4)ప్రతి బడిలో ప్రత్యేక భవనం నిర్మించడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విద్యార్థులందరూ బడి సముదాయంలో భాగమనే చెందిన భావన

బలాలు, బలహీనతలతో సంబంధం లేకుండా విద్యార్థులందరూ బడి సముదాయంలో భాగం కావడమే సమ్మిళిత విద్య. ఇతర విద్యార్థులు, ఉపాధ్యాయులు, సహాయ సిబ్బందితో తామూ భాగమే అనే భావన కలగడం ఇక్కడ ముఖ్యం.

అందరికీ ఒకే మార్కులు రావడం లక్ష్యం కాదు. ఒక మూలన కూర్చోబెట్టడం శారీరక ఉనికి మాత్రమే, అది సమ్మిళితం కాదు. వేరే భవనం నిర్మించడం వేర్పాటు దిశలో అడుగు.

మోడల్ ప్రశ్న 7

కేంద్ర విద్యా సలహా మండలి (CABE) ప్రచురించిన సార్జెంట్ నివేదిక ఏ సంవత్సరానిది?

  1. (1)1937
  2. (2)1944
  3. (3)1952
  4. (4)1966
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1944

1944 లో CABE ప్రచురించిన సమగ్ర నివేదికే సార్జెంట్ నివేదిక. వైకల్యం ఉన్నవారి విద్యను జాతీయ విద్యా వ్యవస్థలో ముఖ్య భాగంగా చేసి, వైకల్యం స్వభావం, తీవ్రతను బట్టి అవసరమైతేనే ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపాలని చెప్పింది.

1937, 1952 సంవత్సరాలు ఈ నివేదికకు సంబంధించినవి కావు. 1966 కొఠారీ కమిషన్ నివేదిక పూర్తయిన కాలం (1964-66); అది సార్జెంట్ నివేదిక కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 8

"వైకల్యం ఉన్నవారి విద్య విద్యా వ్యవస్థలో విడదీయరాని భాగం" అని చెప్పి, ప్రయోగాత్మక సమైక్య విద్యా కార్యక్రమాలను సిఫారసు చేసినది ఏది?

  1. (1)సార్జెంట్ నివేదిక
  2. (2)నేషనల్ ట్రస్ట్
  3. (3)RCI
  4. (4)కొఠారీ కమిషన్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కొఠారీ కమిషన్

కొఠారీ కమిషన్ (1964-66) వైకల్యం ఉన్న పిల్లల విద్యను విద్యా వ్యవస్థలో విడదీయరాని భాగంగా చూసింది. సాధ్యమైనంత ఎక్కువ మంది పిల్లలను చేర్చుకోవడానికి ప్రయోగాత్మక సమైక్య కార్యక్రమాలు ప్రారంభించాలని సిఫారసు చేసింది.

సార్జెంట్ నివేదిక (1944) అవసరమైతేనే ప్రత్యేక పాఠశాల అని చెప్పింది. నేషనల్ ట్రస్ట్ (1999), RCI (1992 చట్టం) వేర్వేరు చట్టబద్ధ సంస్థలు; ఈ వాక్యం వాటిది కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 9

భారతదేశంలో వైకల్యం ఉన్నవారి కోసం తొలి పాఠశాలలను ప్రారంభించినది ఎవరు?

  1. (1)బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ విద్యా శాఖ
  2. (2)స్వాతంత్ర్యానంతర రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు
  3. (3)1880 లలో క్రైస్తవ మిషనరీలు
  4. (4)పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) 1880 లలో క్రైస్తవ మిషనరీలు

1880 లలో క్రైస్తవ మిషనరీలు స్వచ్ఛంద సంస్థలుగా వైకల్యం ఉన్నవారి కోసం పాఠశాలలు ప్రారంభించాయి. దేశంలో తొలి అంధుల పాఠశాల 1887 లో ఏర్పడింది. తొలి కార్యక్రమాలు స్వచ్ఛంద చొరవ, దాతృత్వంపై ఆధారపడ్డాయి.

బ్రిటిష్ పాలనలో ఈ పాఠశాలలు సరిగ్గా నడవలేదు; ప్రభుత్వం వాటిని ప్రారంభించలేదు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, పంచాయతీ రాజ్ సంస్థలు చాలా తర్వాతి కాలానికి చెందినవి.

మోడల్ ప్రశ్న 10

స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ సేవలు అందరికంటే చివరగా అందిన వర్గం ఏది?

  1. (1)బౌద్ధిక (మానసిక) వైకల్యం ఉన్నవారు
  2. (2)అంధులు
  3. (3)బధిరులు
  4. (4)శారీరక వైకల్యం ఉన్నవారు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) బౌద్ధిక (మానసిక) వైకల్యం ఉన్నవారు

వైకల్యం ఉన్నవారి విద్యా చరిత్రలో మానసిక (బౌద్ధిక) వైకల్యం ఉన్నవారు అందరికంటే చివరి స్థానంలో నిలిచారు. వారికి పాఠశాలలు అన్నిటికంటే ఆలస్యంగా వచ్చాయి.

అంధులకు, బధిరులకు 1880 లలోనే మిషనరీ పాఠశాలలు మొదలయ్యాయి. శారీరక వైకల్యం ఉన్నవారికి సేవలు 20వ శతాబ్దం మధ్యలో మొదలయ్యాయి. కాబట్టి చివరగా సేవలు అందినవారు బౌద్ధిక వైకల్యం ఉన్నవారే.

మోడల్ ప్రశ్న 11

భారతదేశంలో వైకల్యం ఉన్నవారి విద్యా విధానం ఏ సంవత్సరం వరకు ఎక్కువగా వేర్పాటునే ప్రోత్సహించింది?

  1. (1)1947
  2. (2)1970
  3. (3)1986
  4. (4)2009
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1970

1970 వరకు విధానం ఎక్కువగా వేర్పాటును ప్రోత్సహించింది. శారీరక, ఇంద్రియ, బౌద్ధిక లోపాలు ఉన్న పిల్లలు చాలా భిన్నంగా ఉంటారనీ, సాధారణ బడి కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనలేరనీ అప్పటి విద్యావేత్తలు నమ్మేవారు.

1947 లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది, కానీ వేర్పాటు ధోరణి తర్వాత కూడా కొనసాగింది. 1974 తర్వాత IEDC తో సమైక్యత మొదలైంది; 1986 (NPE), 2009 (RTE) నాటికి విధానం సమైక్యత, సమ్మిళితం వైపు మారిపోయింది.

మోడల్ ప్రశ్న 12

సమ్మిళిత విద్యలాగే కనిపించినా, సమన్యాయం పట్ల సైద్ధాంతిక నిబద్ధత లేని విధానం ఏది?

  1. (1)మినహాయింపు
  2. (2)వేర్పాటు
  3. (3)గృహ ఆధారిత విద్య
  4. (4)సమైక్య విద్య
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) సమైక్య విద్య

సమైక్య విద్యలో విద్యార్థులను కొన్ని సర్దుబాట్లు, వనరులతో ప్రధాన తరగతిలో ఉంచుతారు. కానీ దానికి సమన్యాయం పట్ల సైద్ధాంతిక నిబద్ధత ఉండదు; విద్యార్థులే ముందే ఉన్న నిర్మాణాలకు సర్దుకోవాలి.

మినహాయింపు, వేర్పాటు సమ్మిళిత విద్యలా కనిపించవు; అవి పిల్లలను బయట లేదా వేరుగా ఉంచుతాయి. గృహ ఆధారిత విద్య తీవ్రమైన వైకల్యం ఉన్నవారికి ఇంట్లో అందించే సేవ; ఈ వర్ణనకు సరిపోదు.

మోడల్ ప్రశ్న 13

"బడుల సంస్కృతి, విధానాలు, ఆచరణల పునర్నిర్మాణం" ఏ విధానంలో జరుగుతుంది?

  1. (1)వేర్పాటు విద్య
  2. (2)సమైక్య విద్య
  3. (3)సమ్మిళిత విద్య
  4. (4)మినహాయింపు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) సమ్మిళిత విద్య

సమ్మిళిత విద్య అంటే అందరు అభ్యాసకులను చేరుకునేలా విద్యా వ్యవస్థ సామర్థ్యాన్ని బలపరిచే ప్రక్రియ. ఇందులో బడుల సంస్కృతి, విధానాలు, ఆచరణల పునర్నిర్మాణం జరుగుతుంది; బడే బిడ్డకు తగ్గట్టు మారుతుంది.

వేర్పాటులో బిడ్డను వేరుచేస్తారు, బడి మారదు. సమైక్యతలో బిడ్డ ముందే ఉన్న నిర్మాణాలకు సర్దుకోవాలి; పునర్నిర్మాణం జరగదు. మినహాయింపులో బిడ్డ బడికే రాడు.

మోడల్ ప్రశ్న 14

"మెయిన్‌స్ట్రీమింగ్" అనే భావన మొదట ఏ దేశంలో మొదలైంది?

  1. (1)అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు
  2. (2)భారతదేశం
  3. (3)స్పెయిన్
  4. (4)డెన్మార్క్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు

వైకల్యం ఉన్నవారిని జీవన ప్రవాహంలో కలపడమే లక్ష్యంగా ఉన్న మెయిన్‌స్ట్రీమింగ్ భావన మొదట అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాల్లో మొదలైంది.

భారతదేశం ఈ భావనను IEDC వంటి పథకాల ద్వారా తర్వాత అందిపుచ్చుకుంది. స్పెయిన్ సలమాంక ప్రకటనకు (1994) వేదిక; డెన్మార్క్ రాజధాని కోపెన్‌హేగన్ సామాజిక అభివృద్ధి సదస్సుకు (1995) వేదిక. ఇవి మెయిన్‌స్ట్రీమింగ్ పుట్టిన చోటు కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 15

UNESCO (2005) ప్రకారం సమ్మిళితం అంటే ఏమిటి?

  1. (1)ఒకేసారి పూర్తయ్యే ఒక పథకం
  2. (2)వైవిధ్యానికి స్పందించే మెరుగైన మార్గాల కోసం ఎప్పటికీ ముగియని అన్వేషణ
  3. (3)వైకల్యం ఉన్నవారికి మాత్రమే ఇచ్చే సౌకర్యం
  4. (4)ప్రత్యేక పాఠశాలల సంఖ్య పెంచడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వైవిధ్యానికి స్పందించే మెరుగైన మార్గాల కోసం ఎప్పటికీ ముగియని అన్వేషణ

UNESCO (2005) నిర్వచనం ప్రకారం సమ్మిళితం ఒక ప్రక్రియ: వైవిధ్యానికి స్పందించే మెరుగైన మార్గాల కోసం ఎప్పటికీ ముగియని అన్వేషణ. వైవిధ్యంతో కలిసి జీవించడం, భేదాల నుంచి నేర్చుకోవడం ఇది నేర్పుతుంది.

సమ్మిళితం ఒకసారి పూర్తయ్యే పథకం కాదు, నిరంతర ప్రక్రియ. ఇది వైకల్యం ఉన్నవారికే కాదు, అన్ని రకాల అభ్యాసకులకూ సంబంధించినది. ప్రత్యేక పాఠశాలలు పెంచడం వేర్పాటు దిశ.

మోడల్ ప్రశ్న 16

సరిగా జతపరచండి: (1) మినహాయింపు (2) వేర్పాటు (3) సమైక్యత (4) సమ్మిళితం (అ) బడి అందరికీ తగ్గట్టు మారుతుంది (ఆ) పిల్లలు బడికే దూరం (ఇ) తోటివారి నుంచి పూర్తిగా వేరుగా చదువు (ఈ) ప్రధాన తరగతిలో ఉన్నా బిడ్డే సర్దుకోవాలి

  1. (1)1-ఇ, 2-ఆ, 3-అ, 4-ఈ
  2. (2)1-ఆ, 2-ఈ, 3-ఇ, 4-అ
  3. (3)1-ఈ, 2-ఇ, 3-ఆ, 4-అ
  4. (4)1-ఆ, 2-ఇ, 3-ఈ, 4-అ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) 1-ఆ, 2-ఇ, 3-ఈ, 4-అ

మినహాయింపులో పిల్లలు బడికే దూరం (ఆ). వేర్పాటులో తోటివారి నుంచి పూర్తిగా వేరుగా చదువుతారు (ఇ). సమైక్యతలో ప్రధాన తరగతిలో ఉన్నా బిడ్డే సర్దుకోవాలి (ఈ). సమ్మిళితంలో బడి అందరికీ తగ్గట్టు మారుతుంది (అ).

మిగతా జతల్లో వేర్పాటును సమైక్యతతో, సమైక్యతను సమ్మిళితంతో తారుమారు చేశారు. "బిడ్డ మారాలి" సమైక్యత, "బడి మారాలి" సమ్మిళితం అని గుర్తుంచుకుంటే సరైన జత వెంటనే తెలుస్తుంది.

మోడల్ ప్రశ్న 17

సమైక్య విద్య విజయవంతం కావడానికి అవసరమైన అంశాల్లో లేనిది ఏది?

  1. (1)ప్రత్యేక పరికరాలు
  2. (2)ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు
  3. (3)పిల్లలను నివాస ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం
  4. (4)పాఠ్యప్రణాళికను పిల్లలకు అనుగుణంగా మార్చడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పిల్లలను నివాస ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం

నివాస ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపడం వేర్పాటు; అది సమైక్య విద్య విజయానికి అవసరమైన అంశం కాదు, దానికి వ్యతిరేకం.

ప్రత్యేక పరికరాలు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడు, పాఠ్యప్రణాళిక అనుసరణ - ఇవి సమైక్య విద్య విజయానికి అవసరమైన ఎనిమిది అంశాల్లో భాగం. మిగతావి: పరస్పర సహకారం, తగిన అభ్యసన పరిసరాలు, ప్రత్యేక బోధనా మెళకువలు, అదనపు వనరులు, సరైన భావప్రసారం.

మోడల్ ప్రశ్న 18

వైకల్యాన్ని వ్యక్తిలోని స్థిరమైన లోపంగా చూసి, దాన్ని "సరిచేయడం" మీద దృష్టి పెట్టే నమూనా ఏది?

  1. (1)వైద్య నమూనా
  2. (2)సామాజిక నమూనా
  3. (3)హక్కుల ఆధారిత నమూనా
  4. (4)సమ్మిళిత నమూనా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) వైద్య నమూనా

వైద్య నమూనా వైకల్యాన్ని వ్యక్తిలోని లోపం లేదా బలహీనతగా, స్థిరంగా ఉండే దోషంగా చూస్తుంది. దానిపై నిర్మించిన సిద్ధాంతాలు వ్యక్తి మీద, అతని వైకల్యం మీద దృష్టి పెట్టి దాన్ని సరిచేయడానికి ప్రయత్నిస్తాయి.

సామాజిక నమూనా అసలు సమస్య పరిసరాలు, సేవలు, వైఖరుల్లో ఉందంటుంది. హక్కుల ఆధారిత నమూనా వైకల్యం ఉన్నవారిని సమాన హక్కులున్న పౌరులుగా చూస్తుంది. సమ్మిళిత నమూనా అనేది వైకల్య నమూనాల జాబితాలో లేదు.

మోడల్ ప్రశ్న 19

"వైకల్యం ఉన్నవారి సమస్యలకు అసలు కారణం వారి చుట్టూ ఉన్న పరిసరాలు, అందుబాటులో ఉన్న సేవలు, ప్రజల వైఖరులు" - ఇది ఏ నమూనా దృష్టి?

  1. (1)దాతృత్వ నమూనా
  2. (2)సామాజిక నమూనా
  3. (3)వైద్య నమూనా
  4. (4)జీవశాస్త్ర నమూనా
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సామాజిక నమూనా

సామాజిక నమూనా ప్రకారం వైకల్యం ఉన్నవారు ఎదుర్కొనే సమస్యలు పరిసరాలు, సేవలు, ప్రజల వైఖరుల నుంచి వస్తాయి. కాబట్టి పరిష్కారం ఆ అవరోధాలను తొలగించడమే.

దాతృత్వ నమూనా వారిని జాలి, దానం పొందాల్సినవారిగా చూస్తుంది. వైద్య నమూనా లోపాన్ని వ్యక్తిలోనే చూస్తుంది. జీవశాస్త్ర నమూనా ఈ చర్చలో వచ్చిన నమూనా కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 20

WHO వర్గీకరణ ప్రకారం సరైన వరుస ఏది?

  1. (1)వైకల్యం → లోపం → ప్రతిబంధకం
  2. (2)ప్రతిబంధకం → వైకల్యం → లోపం
  3. (3)లోపం → ప్రతిబంధకం → వైకల్యం
  4. (4)లోపం → వైకల్యం → ప్రతిబంధకం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) లోపం → వైకల్యం → ప్రతిబంధకం

WHO ప్రకారం లోపం (ఇంపెయిర్‌మెంట్) వైకల్యానికి (డిసెబిలిటీ), వైకల్యం ప్రతిబంధకానికి (హ్యాండిక్యాప్) దారి తీస్తుంది. శరీర స్థాయి నుంచి వ్యక్తి స్థాయికి, అక్కడి నుంచి సమాజ స్థాయికి ఈ ప్రభావం విస్తరిస్తుంది.

మిగతా మూడు ఎంపికల్లో వరుస తారుమారైంది. లోపం లేకుండా వైకల్యం రాదు, వైకల్యం లేకుండా ప్రతిబంధకం రాదు; కాబట్టి లోపమే మొదటిది, ప్రతిబంధకమే చివరిది.

మోడల్ ప్రశ్న 21

వయసు, లింగం, సామాజిక-సాంస్కృతిక అంశాల ప్రకారం సాధారణమైన పాత్రను వ్యక్తి నిర్వహించకుండా అడ్డుకునే ప్రతికూల స్థితిని ఏమంటారు?

  1. (1)లోపం
  2. (2)వైకల్యం
  3. (3)ప్రతిబంధకం
  4. (4)ఉపాంతీకరణ
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ప్రతిబంధకం

లోపం లేదా వైకల్యం వల్ల వ్యక్తికి కలిగే ప్రతికూల స్థితి - అది వయసు, లింగం, సామాజిక-సాంస్కృతిక అంశాల ప్రకారం సాధారణమైన పాత్రను నిర్వహించకుండా అడ్డుకుంటే - దాన్ని ప్రతిబంధకం (హ్యాండిక్యాప్) అంటారు. ఇది సమాజ స్థాయి భావన.

లోపం శరీర నిర్మాణం / పనితీరులో నష్టం. వైకల్యం పని చేసే సామర్థ్యంలో పరిమితి (వ్యక్తి స్థాయి). ఉపాంతీకరణ సమాజం సమూహాలను అంచుకు నెట్టే ప్రక్రియ; WHO వర్గీకరణలోని పదం కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 22

బ్రెయిలీ పుస్తకాలు, ప్రత్యేక ఉపాధ్యాయుడి సహాయంతో సమ్మిళిత బడిలో అందరితో కలిసి చదువుతున్న అంధ విద్యార్థి గురించి ICF దృష్టి ఏమిటి?

  1. (1)అతనికి తీవ్రమైన ప్రతిబంధకం ఉంది
  2. (2)పరిసర, వైఖరి అవరోధాలు లేనందున అతన్ని వైకల్యం ఉన్నవాడని అనలేం
  3. (3)అతన్ని తప్పనిసరిగా ప్రత్యేక పాఠశాలకు పంపాలి
  4. (4)అతనికి వైద్య చికిత్స మాత్రమే అవసరం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పరిసర, వైఖరి అవరోధాలు లేనందున అతన్ని వైకల్యం ఉన్నవాడని అనలేం

ICF ప్రకారం వ్యక్తికీ, పరిసరాలకూ లేదా వైఖరులకూ మధ్య అవరోధాలు ఉన్నప్పుడే వైకల్యంగా గుర్తించాలి. ఈ విద్యార్థికి పరిసర అవరోధాలు గానీ, వైఖరి అవరోధాలు గానీ లేవు కాబట్టి అతన్ని వైకల్యం ఉన్నవాడని అనలేం.

అవరోధాలు లేనప్పుడు తీవ్రమైన ప్రతిబంధకం అనడం తప్పు. అతను ఇప్పటికే సమ్మిళిత బడిలో విజయవంతంగా చదువుతున్నాడు కాబట్టి ప్రత్యేక పాఠశాల అవసరం లేదు. వైద్య చికిత్స మాత్రమే అనేది వైద్య నమూనా దృష్టి, ICF దృష్టి కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 23

ఈ కింది వాటిలో "కనిపించని వైవిధ్యం" ఏది?

  1. (1)అభ్యసన శైలి
  2. (2)మతం
  3. (3)కులం
  4. (4)భాషా నేపథ్యం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) అభ్యసన శైలి

వైవిధ్యం కనిపించేదీ, కనిపించనిదీ కూడా. రకరకాల అభ్యసన శైలులు, భిన్న ప్రేరణా స్థాయిలు, ప్రపంచం పట్ల భిన్న అభిప్రాయాలు కనిపించని వైవిధ్యం.

మతం, కులం, భాషా నేపథ్యం (జాతితో పాటు) కనిపించే వైవిధ్యం కిందకు వస్తాయి. కాబట్టి కనిపించని వైవిధ్యానికి ఉదాహరణ అభ్యసన శైలి మాత్రమే.

మోడల్ ప్రశ్న 24

కదలిక అంటే ఇష్టపడి, కుదురుగా ఉండక, తరచూ "హైపర్ యాక్టివ్" అని పిలిపించుకునే అభ్యాసకులు ఏ శైలికి చెందినవారు?

  1. (1)దృశ్య అభ్యాసకులు
  2. (2)శ్రవణ అభ్యాసకులు
  3. (3)దృశ్య-భాషా అభ్యాసకులు
  4. (4)కైనెస్థెటిక్ / స్పర్శ అభ్యాసకులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) కైనెస్థెటిక్ / స్పర్శ అభ్యాసకులు

కైనెస్థెటిక్ / స్పర్శ అభ్యాసకులు కదలిక, స్పర్శ ద్వారా - చేసి - నేర్చుకుంటారు. వారికి కదలిక ఇష్టం, కుదురుగా ఉండరు; అందుకే తరచూ "హైపర్ యాక్టివ్" అంటారు. పరిసరాలను అన్వేషించే అవకాశం ఇస్తే బాగా నేర్చుకుంటారు.

దృశ్య అభ్యాసకులు చూసి, శ్రవణ అభ్యాసకులు విని నేర్చుకుంటారు. దృశ్య-భాషా అభ్యాసకులు చదవడం, రాయడం ఇష్టపడే దృశ్య అభ్యాసకుల ఉప రకం; వారిని హైపర్ యాక్టివ్ అనరు.

మోడల్ ప్రశ్న 25

రాత భాషతో ఇబ్బంది పడి, వీడియోలు, చార్టులు, ప్రదర్శనలు ఇష్టపడే అభ్యాసకులను ఏమంటారు?

  1. (1)శ్రవణ అభ్యాసకులు
  2. (2)దృశ్య-భాషా అభ్యాసకులు
  3. (3)దృశ్య-ప్రాదేశిక అభ్యాసకులు
  4. (4)కైనెస్థెటిక్ అభ్యాసకులు
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) దృశ్య-ప్రాదేశిక అభ్యాసకులు

దృశ్య అభ్యాసకుల్లో దృశ్య-ప్రాదేశిక అభ్యాసకులు రాత భాషతో ఇబ్బంది పడతారు; వీడియోలు, చార్టులు, ప్రదర్శనలు వారికి బాగా పనిచేస్తాయి.

దృశ్య-భాషా అభ్యాసకులు దీనికి భిన్నంగా చదవడం, రాయడం ఇష్టపడతారు. శ్రవణ అభ్యాసకులు వినడం, మాట్లాడటం ద్వారా; కైనెస్థెటిక్ అభ్యాసకులు చేయడం ద్వారా నేర్చుకుంటారు.

మోడల్ ప్రశ్న 26

భాషలో అర్థం ఉన్న అతి చిన్న యూనిట్‌ను ఏమంటారు?

  1. (1)వాక్యం
  2. (2)పదాంశం (మార్ఫీమ్)
  3. (3)లిపి
  4. (4)సందర్భం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) పదాంశం (మార్ఫీమ్)

భాషలో అర్థం ఉన్న అతి చిన్న యూనిట్ పదాంశం (మార్ఫీమ్). దీన్ని స్వరూపశాస్త్రం (మార్ఫాలజీ) అధ్యయనం చేస్తుంది. పదాంశాలు స్వతంత్ర, బద్ధ అని రెండు రకాలు.

వాక్యం పదాల కలయిక; అది అతి చిన్న యూనిట్ కాదు. లిపి రాత రూపం మాత్రమే, అన్ని సంస్కృతులకూ లిపి లేదు. సందర్భం వ్యావహారికశాస్త్రం చూసే అంశం.

మోడల్ ప్రశ్న 27

భాషా సందర్భం లేదా భౌతిక సందర్భాన్ని బట్టి అర్థాన్ని, వ్యాఖ్యానాన్ని అధ్యయనం చేసే భాష భాగం ఏది?

  1. (1)ధ్వనిశాస్త్రం
  2. (2)స్వరూపశాస్త్రం
  3. (3)వాక్యనిర్మాణశాస్త్రం
  4. (4)వ్యావహారికశాస్త్రం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) వ్యావహారికశాస్త్రం

వ్యావహారికశాస్త్రం (ప్రాగ్మాటిక్స్) భాషను వాడే నియమాలను, సందర్భాన్ని బట్టి మారే అర్థాన్ని అధ్యయనం చేస్తుంది. ఆ సందర్భం భాషా సందర్భం కావచ్చు, భౌతిక సందర్భం కావచ్చు.

ధ్వనిశాస్త్రం శబ్దాలను, స్వరూపశాస్త్రం పదాంశాలు, వ్యాకరణ ప్రత్యయాలను, వాక్యనిర్మాణశాస్త్రం వాక్యంలో పదాల అమరికను అధ్యయనం చేస్తాయి. సందర్భ అర్థం వాటి పరిధి కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 28

"భాషాశాస్త్రం సార్వత్రిక మానవ మనస్సుకు సంబంధించినది; అది జ్ఞానాత్మక మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రంలో ఒక శాఖ" అని భావించినవారు ఎవరు?

  1. (1)నోమ్ చోమ్‌స్కీ
  2. (2)ఎం.ఎ.కె. హాలిడే
  3. (3)జీన్ పియాజే
  4. (4)బి.ఎఫ్. స్కిన్నర్
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) నోమ్ చోమ్‌స్కీ

నోమ్ చోమ్‌స్కీ ప్రకారం భాషాశాస్త్రం ప్రధానంగా సార్వత్రిక మానవ మనస్సుకు సంబంధించినది; దాన్ని జ్ఞానాత్మక మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రంలో ఒక శాఖగా చూశాడు.

హాలిడే భాష సామాజిక పాత్రను వివరించాడు. పియాజే జ్ఞానాత్మక వికాస దశలకు, స్కిన్నర్ కార్యసాధక నిబంధనానికి ప్రసిద్ధులు; ఈ వాక్యం వారిది కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 29

"ప్రతి వ్యక్తికీ హక్కులు, బాధ్యతలు ఉండి, ప్రతి ఒక్కరూ క్రియాశీలక పాత్ర పోషించే సమాజమే సమ్మిళిత సమాజం" - ఈ వర్ణన ఏ సదస్సుది?

  1. (1)సలమాంక 1994
  2. (2)డకార్ 2000
  3. (3)కోపెన్‌హేగన్ 1995
  4. (4)జోమ్‌టియెన్ 1990
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) కోపెన్‌హేగన్ 1995

కోపెన్‌హేగన్‌లో 1995 లో జరిగిన సామాజిక అభివృద్ధి ప్రపంచ సదస్సు సమ్మిళిత సమాజాన్ని ఇలా వర్ణించింది. అలాంటి సమాజం మానవ హక్కులు, సామాజిక న్యాయం, ప్రజాస్వామ్య భాగస్వామ్యంపై నిలబడాలి.

సలమాంక 1994 బడులు పిల్లలందరినీ చేర్చుకోవాలని చెప్పిన స్పెషల్ నీడ్స్ ఎడ్యుకేషన్ సదస్సు. డకార్ 2000 అందరికీ విద్య కార్యాచరణ చట్రం; జోమ్‌టియెన్ 1990 అందరికీ విద్య ప్రపంచ ప్రకటన. ఈ నిర్వచనం వాటిది కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 30

1993 సమాన అవకాశాల ప్రామాణిక నియమాల్లో విద్యకు సంబంధించిన నియమం ఏది?

  1. (1)నియమం 1
  2. (2)నియమం 6
  3. (3)నియమం 12
  4. (4)నియమం 22
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) నియమం 6

1993 ప్రామాణిక నియమాల్లో నియమం 6 విద్యకు సంబంధించింది. వైకల్యం ఉన్న పిల్లలు, యువత, పెద్దలకు సమాన విద్యా హక్కును అది ధ్రువీకరిస్తుంది; విద్య సమైక్య, సాధారణ బడి వాతావరణంలో అందాలని, జాతీయ విద్యా ప్రణాళికలో అంతర్భాగం కావాలని చెబుతుంది.

నియమం 1, 12 విద్యకు సంబంధించినవి కావు. 22 అనేది మొత్తం ప్రామాణిక నియమాల సంఖ్య; విద్యా నియమం సంఖ్య కాదు.

మోడల్ ప్రశ్న 31

విద్యలో సమన్యాయం ఆధారపడే రెండు అంశాలు ఏవి?

  1. (1)అందుబాటు, ఔచిత్యం
  2. (2)భాగస్వామ్యం, సాధికారత
  3. (3)క్రమశిక్షణ, విలువలు
  4. (4)నిష్పక్షపాతం, సమ్మిళితత్వం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) నిష్పక్షపాతం, సమ్మిళితత్వం

విద్యలో సమన్యాయం రెండు అంశాల మీద ఆధారపడుతుంది: నిష్పక్షపాతం (వ్యక్తి సొంత పరిస్థితులు విద్యా ప్రగతికి అడ్డు కాకూడదు), సమ్మిళితత్వం (ప్రతి ఒక్కరికీ కనీస ప్రాథమిక స్థాయి విద్య). ఈ రెండూ ఒకదానిపై ఒకటి ఆధారపడి మొత్తం వ్యవస్థ విజయానికి తోడ్పడతాయి.

అందుబాటు, ఔచిత్యం, భాగస్వామ్యం, సాధికారత - ఇవి సమన్యాయంతో పాటు సమ్మిళిత విద్య ఐదు సూత్రాల్లో మిగతావి; సమన్యాయం లోపలి అంశాలు కావు. క్రమశిక్షణ, విలువలు భాగస్వామ్యం వల్ల పెరిగేవి.

మోడల్ ప్రశ్న 32

బోధనాభ్యసన అనుభవాలు ప్రతి ఒక్కరి ఆశయాలకు తగ్గట్టు, నిజ జీవితానికి దగ్గరగా ఉండాలని చెప్పే సూత్రం ఏది?

  1. (1)ఔచిత్యం
  2. (2)అందుబాటు
  3. (3)సాధికారత
  4. (4)సమన్యాయం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) ఔచిత్యం

ఔచిత్యం (రెలెవెన్స్) సూత్రం ప్రకారం బోధనాభ్యసన అనుభవాలు ప్రతి ఒక్కరి ఆశయాలకు తగ్గట్టు ఉండాలి, సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను పెంపొందించాలి, నిజ జీవితానికి దగ్గరగా ఉండే అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.

అందుబాటు అందరికీ సమాన అవకాశం, సదుపాయాల గురించి; సాధికారత స్వతంత్ర జీవనం గురించి; సమన్యాయం నిష్పక్షపాతం, సమ్మిళితత్వం గురించి చెబుతాయి.

మోడల్ ప్రశ్న 33

సమ్మిళిత విద్యకు అవరోధాల్లో ప్రధానమైనదిగా దేన్ని చెబుతారు?

  1. (1)రవాణా అవరోధం
  2. (2)కార్యక్రమ అవరోధం
  3. (3)వైఖరి అవరోధం
  4. (4)భౌతిక అవరోధం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) వైఖరి అవరోధం

వైఖరి అవరోధమే ప్రధానమైనది. సమాజం, కుటుంబం, తోటి విద్యార్థులు, బడి నిర్వాహకులు, ఉపాధ్యాయుల వైఖరి అనుకూలంగా ఉంటేనే బిడ్డ అందరితో కలుస్తాడు; ప్రతికూల వైఖరి ఉంటే అంగీకారమే దొరకదు.

రవాణా, కార్యక్రమ, భౌతిక అవరోధాలు ముఖ్యమైనవే కానీ, సానుకూల వైఖరి ఉంటే వాటిని తొలగించే ప్రయత్నాలు మొదలవుతాయి. అందుకే వైఖరిని మూల అవరోధంగా చూస్తారు.

మోడల్ ప్రశ్న 34

కుటుంబంలో బడికి వెళ్తున్న మొదటి వ్యక్తి కావడం వల్ల బిడ్డకు బడి కష్టంగా అనిపించడం ఏ రకమైన అవరోధం?

  1. (1)భౌతిక అవరోధం
  2. (2)వ్యక్తిగత అవరోధం
  3. (3)రవాణా అవరోధం
  4. (4)కార్యక్రమ అవరోధం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) వ్యక్తిగత అవరోధం

తొలితరం అభ్యాసకుడు కావడం బిడ్డ సొంత పరిస్థితి నుంచి వచ్చే వ్యక్తిగత అవరోధం. ఇలాంటి బిడ్డకు తీర్చాల్సిన అవసరాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి.

భౌతిక అవరోధం భవనాలు, దారులకు; రవాణా అవరోధం బస్సు, రైలు వంటి ప్రయాణానికి; కార్యక్రమ అవరోధం పథకాల సమాచారం అందకపోవడానికి సంబంధించినవి.

మోడల్ ప్రశ్న 35

ఈ కింది వాటిలో అంతర్గత అవరోధం ఏది?

  1. (1)తోటి విద్యార్థుల సహచర్యం లభించకపోవడం
  2. (2)"వీరు ఏమీ రారు" అనే ఉపాధ్యాయుల వైఖరి
  3. (3)తల్లిదండ్రులు ఒప్పుకోకపోవడం
  4. (4)బిడ్డలో ధైర్యం లేకపోవడం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) బిడ్డలో ధైర్యం లేకపోవడం

అంతర్గత అవరోధాలు బిడ్డ మనసులోని సమస్యలు: ధైర్యం లేకపోవడం, అందరితో కలవాల్సిన ఉద్దేశం తెలియకపోవడం. కాబట్టి ధైర్యం లేకపోవడం అంతర్గత అవరోధం.

తోటివారి సహచర్యం లేకపోవడం, ఉపాధ్యాయుల ప్రతికూల వైఖరి, తల్లిదండ్రులు ఒప్పుకోకపోవడం - ఇవి బిడ్డ బయటి నుంచి వచ్చే బహిర్గత అవరోధాలు.

మోడల్ ప్రశ్న 36

అవరోధాలను తొలగించే ఆలోచనల్లో పాఠ్యప్రణాళికలో గుర్తించిన మూడు అంశాలు ఏవి?

  1. (1)విషయం, ప్రక్రియ, ఉత్పత్తి
  2. (2)లక్ష్యం, పద్ధతి, శిక్ష
  3. (3)పఠనం, లేఖనం, గణితం
  4. (4)ప్రవేశం, హాజరు, ఉత్తీర్ణత
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) విషయం, ప్రక్రియ, ఉత్పత్తి

విద్యార్థులందరికీ ఒకే పద్ధతి పనిచేయదు కాబట్టి పాఠ్యప్రణాళికలో విషయం (ఏం నేర్పాలి), ప్రక్రియ (ఎలా నేర్పాలి), ఉత్పత్తి (నేర్చుకున్నది ఎలా చూపాలి / అంచనా) అనే మూడు అంశాలను గుర్తించారు.

శిక్ష పాఠ్యప్రణాళిక అంశం కాదు. పఠనం, లేఖనం, గణితం పరిహార తరగతుల్లో నేర్పే నైపుణ్యాలు. ప్రవేశం, హాజరు, ఉత్తీర్ణత విద్యా గణాంకాలు; పాఠ్యప్రణాళిక అంశాలు కావు.

మోడల్ ప్రశ్న 37

బడిలో ర్యాంప్, పట్టుకుని నడిచే రెయిలింగ్, అనువైన మరుగుదొడ్లు, శబ్ద సూచికలు ఏర్పాటు చేయడం ఏ రకమైన అవరోధాన్ని తొలగించే మార్గం?

  1. (1)వైఖరి అవరోధం
  2. (2)భౌతిక అవరోధం
  3. (3)కార్యక్రమ అవరోధం
  4. (4)వ్యక్తిగత అవరోధం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) భౌతిక అవరోధం

బడి భవనం, మరుగుదొడ్లు, దారులు అనువుగా లేకపోవడం భౌతిక అవరోధం. ర్యాంప్, రెయిలింగ్, అనువైన మరుగుదొడ్లు, శబ్ద, దృశ్య సూచికలు భౌతిక అవరోధాలను తొలగించే మార్గాలు.

వైఖరి అవరోధానికి అవగాహన కార్యక్రమాలు, కౌన్సెలింగ్ పరిష్కారం. కార్యక్రమ అవరోధానికి సమాచారం అందించడం, వ్యక్తిగత అవరోధానికి ప్రేరణ, ఆత్మవిశ్వాసం పెంచడం వంటి చర్యలు అవసరం.