కార్ల్ రోజర్స్, వ్యక్తి కేంద్రిత దృక్పథం
- కార్ల్ రోజర్స్ మానవతావాద మనోవిజ్ఞానానికి పునాది వేసినవారిలో ఒకరు. ఆయన కాలంలో ఫ్రాయిడ్ పద్ధతే నమూనాగా ఉండేది.
- రోజర్స్ కుర్చీని రోగికి ఎదురుగా తిప్పి, ముఖాముఖి కూర్చుని పలకరించేవారు. చికిత్సకుడే అంతా నడిపించే నిరంకుశ పద్ధతి నుంచి మంత్రణార్థి కేంద్రిత / వ్యక్తి కేంద్రిత పద్ధతికి మార్చారు.
- దీనివల్ల మంత్రణార్థి స్వీయ జ్ఞానానికి, తన సమస్యలను తానే సరిదిద్దుకోవాలనే కోరికకు ప్రాధాన్యం వచ్చింది.
- రోజర్స్ సిద్ధాంతం మూల భావన: ప్రతి వ్యక్తి అనుభవం అతనికే ప్రత్యేకం. తగిన పరిస్థితులు ఉంటే మనుషులు తమ ముసుగులు, గోడలు తొలగించుకుంటారు; అప్పుడు ఆరోగ్యంగా ఎదిగే అవకాశం వస్తుంది.
- రోజర్స్ దృష్టిలో వ్యక్తి (స్వయం) స్థిరమైన నిర్మాణం కాదు, ఒక ప్రక్రియ; వ్యక్తి ఎప్పుడూ "అవుతూనే" ఉంటాడు. అన్ని జీవుల సహజ సానుకూల సామర్థ్యాలపై ఆయనకు నమ్మకం.
- వ్యక్తిగత శక్తి తగ్గినప్పుడు వచ్చే సమస్యలతో పాటు, ఆదర్శ స్వయం (ఉండాలనుకునే నేను), వాస్తవ స్వయం (నిజంగా ఉన్న నేను) మధ్య అంతరం మానసిక బాధకు దారి తీస్తుంది.
మూడు మూల నియమాలు
మంత్రణ సంబంధం ఫలించాలంటే మంత్రణకర్తలో ఉండాల్సిన మూడు మూల నియమాలు (కోర్ కండిషన్స్) రోజర్స్ చెప్పారు:
| మూల నియమం | అర్థం | తరగతి గదిలో ఉదాహరణ |
|---|---|---|
| సహానుభూతి (ఎంపతీ) | మంత్రణార్థి స్థానంలో ఉండి, అతని దృష్టితో అతని అనుభవాన్ని అర్థం చేసుకోవడం | "నీకు ఈ లెక్క కష్టంగా అనిపిస్తోంది, అందుకే విసుగు వస్తోంది కదా" అని పిల్లవాడి భావాన్ని గుర్తించడం |
| షరతులు లేని సానుకూల గౌరవం | మంత్రణార్థి ఏమి చెప్పినా, ఆలోచించినా, అనుభూతి చెందినా షరతులు లేకుండా అంగీకరించి గౌరవించడం; వ్యక్తి విలువను అతని చర్యల నుంచి వేరుగా చూడటం | తప్పు చేసిన పిల్లవాడిని తిరస్కరించకుండా, "నువ్వు మంచివాడివే, ఈ పని మాత్రమే మార్చుకుందాం" అనడం |
| ఏకరూపత / నిజాయితీ (కాంగ్రుయెన్స్) | మంత్రణకర్త వృత్తి ముసుగు వెనుక దాక్కోకుండా నిజాయితీగా, పారదర్శకంగా ఉండటం; లోపల అనుభవించేది, బయట చూపేది ఒకటే కావడం | నటించకుండా, మనసులో ఉన్నదే నిజాయితీగా చెప్పడం |
- చికిత్సా సంబంధంలో చికిత్సకుడి ప్రధాన లక్షణం "షరతులు లేని సానుకూల గౌరవం" అని రోజర్స్ నొక్కి చెప్పారు. ప్రతి వ్యక్తి ప్రాముఖ్యతను, విలువను, అతని ప్రత్యేకతను గౌరవించే సంబంధం ఏర్పరచడం తప్పనిసరి అని భావించారు.
"అవుతూ ఉన్న" వ్యక్తి: రోజర్స్ వివరించిన లక్షణాలు
చికిత్స ద్వారా ఎదుగుతూ "అవుతూ ఉన్న" వ్యక్తి లక్షణాలను రోజర్స్ "ఆన్ బికమింగ్ ఎ పర్సన్" లో ఇలా వివరించారు:
| లక్షణం | అర్థం |
|---|---|
| 1. అనుభవానికి తెరిచి ఉండటం | తనలోని, తన చుట్టూ ఉన్న అనుభవాలను స్వీకరించడం, అస్పష్టతను సహించడం; ఇది ఆత్మరక్షణ ధోరణికి వ్యతిరేకం |
| 2. తన భావోద్వేగ స్వయంపై నమ్మకం | మనలో ఉండే సంక్లిష్టమైన, వైవిధ్యమైన భావాలు, ప్రేరణలపై నమ్మకం పెరగడం; ఇది స్వీయ అంగీకారానికి, తన అంతర్దృష్టిపై ఆధారపడటానికి దారి తీస్తుంది |
| 3. అంతర్గత మూల్యాంకన కేంద్రం | శక్తి, నియంత్రణ సమాజంలోనో మరొకరిలోనో కాదు, తనలోనే ఉంటాయి. ఇతరులను సంతోషపెట్టడం కాకుండా "నేను నిజంగా నేనుగా జీవిస్తున్నానా?" అని ప్రశ్నించుకోవడం |
| 4. ఒక ప్రక్రియగా ఉండటానికి సిద్ధపడటం | మనిషి ఒక వస్తువు కాదు, ప్రవహించే శక్తి. చికిత్స సమస్యలన్నీ తీరిన శాశ్వత స్థితిలో ముగియదు; తనకు తాను నిజాయితీగా ఉంటూ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం ఇస్తుంది |
పరీక్ష కోణం: మూల నియమాలు 3: సహానుభూతి, షరతులు లేని సానుకూల గౌరవం, ఏకరూపత (నిజాయితీ) - కార్ల్ రోజర్స్. రోజర్స్ = మానవతావాద మనోవిజ్ఞానం, మంత్రణార్థి కేంద్రిత, నిర్దేశక రహిత చికిత్స. ఆదర్శ స్వయం, వాస్తవ స్వయం మధ్య అంతరం = మానసిక బాధ. "అవుతూ ఉన్న" వ్యక్తి లక్షణాలు: అనుభవానికి తెరిచి ఉండటం, తనపై నమ్మకం, అంతర్గత మూల్యాంకన కేంద్రం, ప్రక్రియగా ఉండటానికి సిద్ధపడటం.
మెమొరీ కోడ్: మూల నియమాలు "స-ష-ఏ" ("సషే" - ఒక చిన్న ప్యాకెట్లో మూడు): సహానుభూతి, షరతులు లేని సానుకూల గౌరవం, ఏకరూపత. "అవుతూ ఉన్న" వ్యక్తి "తె-న-అం-ప్ర": తెరిచి ఉండటం, తనపై నమ్మకం, అంతర్గత మూల్యాంకనం, ప్రక్రియ.