మనుషులు మంత్రణం కోసం వచ్చే ముఖ్య సమస్యలు ఇవి. విద్య, వృత్తి వంటి రంగాల్లో కూడా మంత్రణం అవసరమవుతుంది.
వ్యసనాలు, కోపం
- వ్యసనాలు: మద్యం, మాదకద్రవ్యాలు, జూదం, షాపింగ్, ధూమపానం, అతిగా పని, లైంగిక వ్యసనం. తమ జీవితంపై ఏదో ఒక విధమైన నియంత్రణ పొందాలనే ప్రయత్నంలో మనుషులు దేనికో ఒకదానికి అలవాటు పడతారు.
- కోప నిర్వహణ: జీవితంలోని ప్రతి రంగంలో కోపాన్ని అదుపులో పెట్టుకోవడం చాలా ముఖ్యం. అదుపు లేకపోతే వ్యక్తి సాధించగలిగేదానికి పరిమితి పెట్టుకున్నట్లే. కోపం జీవితంలో ఎంతో అవసరమైన వాటిని నాశనం చేస్తుంది. కోపాన్ని నిర్మాణాత్మకంగా వ్యక్తం చేయవచ్చు అని నేర్పడమే కోప నిర్వహణ మంత్రణం.
ఆత్మీయుల మరణం, నష్టం
- ఆత్మీయుల మరణం లేదా నష్టం అకస్మాత్తుగా వచ్చినా, ఊహించినదే అయినా చాలా బాధాకరం, దిగ్భ్రాంతికరం.
- ఈ వేదనలో నిరాశ నుంచి హింస వరకు రకరకాల మానసిక స్థితులు కనిపించవచ్చు. ఒక బంధం కోల్పోవడం కూడా శూన్యంగా, ఒంటరిగా అనిపించేలా చేస్తుంది.
- మానసిక వేదన దశలను దాటుతున్నప్పుడు మంత్రణం వారికి ఆసరాగా నిలిచి, అవసరమైన వేదికను కల్పిస్తుంది.
నిరాశ (డిప్రెషన్)
- నిరాశతో జీవించడం చాలా బాధాకరం. మనసు, శరీరం రెండూ అలసిపోతాయి. తనను ఎవరూ అర్థం చేసుకోవడం లేదనే ఒంటరితనం కలుగుతుంది.
- ఆ చీకటి కాలంలో వారి మాట విని, వారికి తోడుగా ఉండే చోటును మంత్రణం ఇస్తుంది. జీవితాన్ని క్రమంగా మళ్ళీ క్రమబద్ధంగా, సమతుల్యంగా, సర్దుబాటుతో నిర్మించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
ఆహార సంబంధ రుగ్మతలు
- ఇందులో ముఖ్యమైనవి: అనోరెక్సియా నెర్వోసా (బరువు పెరుగుతామనే తీవ్ర భయంతో చాలా తక్కువగా తినడం), బులీమియా నెర్వోసా (ఒకేసారి అతిగా తిని, తర్వాత వాంతులు చేసుకోవడం వంటి వాటితో బయటకు పంపేయడం), అతిగా తినే రుగ్మత (బయటకు పంపేయకుండా, అదుపు లేకుండా మళ్ళీ మళ్ళీ అతిగా తినడం).
- వీరు ఆహారం, శరీర పరిమాణం, ఆకారం, బరువు గురించిన ఆలోచనల్లో మునిగిపోతారు. ఒకేసారి అతిగా తినడం నుంచి బాగా తగ్గించి తినడం వరకు ఉండవచ్చు; విరేచనకారుల దుర్వినియోగం, వాంతులు చేసుకోవడం, అతిగా వ్యాయామం కూడా ఉండవచ్చు.
- ఈ రుగ్మతలు కేవలం ఆహారం గురించి కావు; సంబంధాలు, గత సంఘటనలు, తనపై తనకున్న నమ్మకం వీటి వెనుక ఉంటాయి. తినే, వ్యాయామం చేసే తీరు మార్చుకోవడానికి, హానికర కారణాన్ని ఎదుర్కోవడానికి మంత్రణం సహాయపడుతుంది.
తక్కువ ఆత్మగౌరవం, ఆత్మవిశ్వాసం
- చాలా మంది తక్కువ ఆత్మగౌరవం కారణంగా మంత్రణానికి వస్తారు. వారిలో దృఢ నిశ్చయం ఉండదు, వారి ఆత్మాభిమానం సులభంగా దెబ్బతింటుంది.
- బాల్యంలో లేదా ఒక సంబంధంలో గతంలో అనుభవించిన వేధింపులు, దుర్వినియోగం దీనికి కారణం కావచ్చు.
- తమపై మళ్ళీ నమ్మకం పెంచుకోవడానికి, తమలోని సానుకూల లక్షణాలను గుర్తించడానికి, ఎదగడానికి మంత్రణం దారి చూపుతుంది.
సంబంధాలు, ఒత్తిడి
- సంబంధాలు: దంపతుల మంత్రణం, విడాకుల మంత్రణం, సాన్నిహిత్య సమస్యలు, నమ్మకద్రోహం. మాట్లాడుకోవడంలో ఇబ్బంది, సాన్నిహిత్యంపై వివాదాలు ఉన్నప్పుడు దంపతులు వస్తారు. ఒకరి మాట ఒకరు వినడం, ఒకరిని ఒకరు అర్థం చేసుకోవడం, ప్రవర్తించే తీరు మార్చుకోవడం మంత్రణకర్త నేర్పుతాడు. విడాకుల సమయంలో కూడా మార్గం చూపుతాడు.
- ఒత్తిడి: డబ్బు, ఆరోగ్యం, సంబంధాలు, ఉద్యోగం వల్ల వస్తుంది. లక్షణాలు: ఉక్కిరిబిక్కిరి కావడం, చిన్నబుచ్చుకోవడం, చిరాకు, నిద్ర లేకపోవడం, అతిగా లేదా తక్కువగా తినడం. ఒత్తిడి తీవ్రమైన ఆరోగ్య సమస్యలకు, ఆవేశపు విస్ఫోటాలకు దారి తీయవచ్చు. ఒత్తిడికి కారణాల గురించి మాట్లాడుకుని పరిష్కరించుకునే వేదికను మంత్రణం ఇస్తుంది.
గాయపరిచే అనుభవం (ట్రామా), PTSD
- ప్రమాదాలు, దాడులు, వేధింపులు, హింస, యుద్ధాలు, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు అనుభవించడం లేదా చూడటం వల్ల వ్యక్తి నమ్మకాలు, ఆశలు చెదిరిపోతాయి.
- కలవరపెట్టే జ్ఞాపకాలు, ఊహలు, అశాంతి కలుగుతాయి; ఆ సంఘటన మళ్ళీ మళ్ళీ కళ్ల ముందు కదులుతుంది. ఫలితంగా నిరాశ, తక్కువ ఆత్మగౌరవం, చిరాకు, ఒత్తిడి, ఆందోళన, భయాందోళన దాడులు రావచ్చు. కొందరు తట్టుకోవడానికి బలవంతపు (అబ్సెసివ్) అలవాట్లు పెంచుకుంటారు.
- PTSD (గాయం తర్వాతి ఒత్తిడి రుగ్మత): తీవ్రంగా భయపెట్టిన అనుభవాల తర్వాత కనిపించే లక్షణాలకు ఈ పేరు. కానీ భయంకర ప్రమాదం ఎదుర్కొన్న ప్రతి ఒక్కరికీ PTSD రాదు.
- తీవ్రమైన భయం, కలవరం; ఆత్మరక్షణ కోసం ఆ సంఘటన గురించి మాట్లాడకుండా, ఆలోచించకుండా తప్పించుకోవడం; ఒంటరితనం, ఉదాసీనత, దీర్ఘకాలిక దిగ్భ్రాంతి.
- సంబంధాలు దెబ్బతినడం, ఎప్పుడూ అంచున ఉన్నట్లు ఉండటం, చిన్న శబ్దానికే ఉలిక్కిపడటం, నిద్రలేమి, మూడ్ మారిపోవడం.
- PTSD కి జ్ఞాన-ప్రవర్తనా చికిత్స (CBT) పద్ధతులు బాగా పనిచేస్తాయి. ఇవి అవాంఛిత ఆలోచనలు, భావాల స్థానంలో సానుకూలమైనవి తెచ్చుకునేలా ప్రోత్సహిస్తాయి.
- PTSD గా నిర్ధారించాలంటే లక్షణాలు ఒక నెల కంటే ఎక్కువ కాలం ఉండాలి. గాయంపై దృష్టి పెట్టే చికిత్సను త్వరగానే మొదలుపెట్టవచ్చు; ఆగాల్సిన అవసరం లేదు.
పరీక్ష కోణం: కోప నిర్వహణ మంత్రణం = కోపాన్ని నిర్మాణాత్మకంగా వ్యక్తం చేయడం నేర్పడం. భయంకర సంఘటన ఎదుర్కొన్న ప్రతి ఒక్కరికీ PTSD రాదు. PTSD కి CBT పద్ధతులు ఉత్తమం; PTSD నిర్ధారణకు లక్షణాలు ఒక నెల కంటే ఎక్కువ ఉండాలి, కానీ చికిత్స త్వరగానే మొదలుపెట్టవచ్చు. ఆహార రుగ్మతలు కేవలం ఆహారం గురించి కావు; సంబంధాలు, గతం, ఆత్మవిశ్వాసంతో ముడిపడి ఉంటాయి.
మెమొరీ కోడ్: "వ్య-కో-మ-ని-ఆ-ఆ-సం-ఒ-ట్రా" ("వ్యక్తి కోసం మనసు నిలిపి ఆదుకో, ఆసరా సంబంధం ఒడ్డుకు ట్రాక్"): వ్యసనాలు, కోపం, మరణం/నష్టం, నిరాశ, ఆహార రుగ్మతలు, ఆత్మగౌరవం, సంబంధాలు, ఒత్తిడి, ట్రామా. PTSD కి "CBT - లక్షణాలు 1 నెల పైన".