మార్గదర్శనం ఎందుకు అవసరం?
- మనిషి సామర్థ్యాలను కనుక్కోవడానికి, ప్రవర్తనను అంచనా వేయడానికి, భవిష్యత్ చర్యలను ఊహించడానికి ప్రయత్నించిన ప్రతి నాగరిక సమాజంలోనూ మార్గదర్శనం, మంత్రణం తప్పనిసరిగా కనిపిస్తాయి.
- ఆధునిక జీవితానికి పాత కాలంలో అంతగా అవసరం లేని కొత్త నైపుణ్యాలు కావాలి. యువత రోజువారీ అవసరాలు తీర్చడానికి ఉపాధ్యాయులు ఆ నైపుణ్యాలను నేర్చుకోవాలి.
- మార్గదర్శనం తల్లిదండ్రుల, ఉపాధ్యాయుల సొంత అనుభవాలు, మూఢనమ్మకాలు లేదా అప్పటికప్పుడు వచ్చిన ఆలోచనల మీద ఆధారపడదు. ప్రకృతి శాస్త్రాలు, సామాజిక శాస్త్రాల్లో జరిగిన అధ్యయనాలు, పరిశోధనల మీద ఆధారపడుతుంది.
- మార్గదర్శన, మంత్రణ కార్యక్రమాలు మనోవిజ్ఞానం, సమాజశాస్త్రం, మానసిక పరిశుభ్రత, విద్య రంగాల్లో జరిగిన శాస్త్రీయ కృషికి ప్రతిబింబం. విద్యా మనోవిజ్ఞానం, క్లినికల్ మనోవిజ్ఞానం లాగే మార్గదర్శనం, మంత్రణం కూడా అనువర్తిత మనోవిజ్ఞానంలో ఒక శాఖ.
- విద్య, మార్గదర్శనం, మంత్రణం - ఈ మూడూ సమాజ సంక్షేమానికి సంబంధించినవి కాబట్టి ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయి.
ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు
అనుప్రయుక్త మనోవిజ్ఞానశాస్త్రం–విభాగాలను గుర్తించండి. i) విద్యా మనోవిజ్ఞానశాస్త్రం ii) చికిత్సా మనోవిజ్ఞానశాస్త్రం iii) మనోమితి శాస్త్రం iv) గైడెన్స్ అండ్ కౌన్సిలింగ్ v) సాంఘిక మనోవిజ్ఞానశాస్త్రం
- (1)i, ii, iv
- (2)iii, iv, v
- (3)i, ii, v
- (4)ii, iii, iv
సమాధానం, వివరణ
సరైన సమాధానం: (1) i, ii, iv
ఇచ్చిన విభాగాల్లో అనుప్రయుక్త మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రం (Applied Psychology) కు చెందినవి ఏవో గుర్తించాలి.
మనోవిజ్ఞాన శాస్త్రాన్ని సాధారణంగా రెండు భాగాలుగా చూస్తారు. శుద్ధ (Pure) విభాగాలు సూత్రాలను, సిద్ధాంతాలను అధ్యయనం చేస్తాయి: సాధారణ, సాంఘిక, శిశు మనోవిజ్ఞానం వంటివి. అనుప్రయుక్త విభాగాలు ఆ సూత్రాలను నిజ జీవిత సమస్యలకు వాడతాయి: విద్య, చికిత్స, మార్గదర్శనం వంటివి.
విద్యా మనోవిజ్ఞానం (i) బోధన, అభ్యసనంలో సూత్రాలను వాడుతుంది. చికిత్సా మనోవిజ్ఞానం (ii) మానసిక సమస్యలకు చికిత్స చేస్తుంది. మార్గదర్శనం, సలహా (iv) విద్యార్థుల సమస్యలకు సూత్రాలను అన్వయిస్తుంది. కాబట్టి జవాబు ఆప్షన్ (1) i, ii, iv.
సాంఘిక మనోవిజ్ఞానం (v) సాధారణంగా శుద్ధ విభాగాల్లో చేరుతుంది. మనోమితి (iii) కొలిచే పద్ధతులకు సంబంధించిన శాఖ. ఇవి ఉన్న ఆప్షన్లు (2), (3), (4) అధికారిక కీ ప్రకారం సరికావు.
గుర్తుంచుకోండి: విద్య, చికిత్స, మార్గదర్శనం = అనుప్రయుక్త విభాగాలు.
మార్గదర్శనం అంటే ఏమిటి, ఏమి కాదు?
- మార్గదర్శనం అంటే ఆదేశం ఇవ్వడం కాదు. ఒక వ్యక్తి తానే తీసుకోగల నిర్ణయాన్ని మరొకరు అతని తరఫున తీసుకోవడం కాదు. మరొకరి జీవిత భారాన్ని మోయడం కూడా కాదు.
- వ్యక్తి సామాజిక అవసరాలను అర్థం చేసుకుని, ఆ పరిస్థితులకు సర్దుకుపోయే మార్గాలు తెలుసుకునేలా రకరకాల పద్ధతుల ద్వారా ఇచ్చే సహాయమే మార్గదర్శనం.
- విద్యా వ్యవస్థలో ఒక ప్రాథమిక భాగంగా ఏర్పాటు చేసిన ప్రత్యేక సేవల సముదాయం కూడా మార్గదర్శనమే. విద్యార్థి మంచి సర్దుబాటు సాధించేలా, తన సామర్థ్యాలకు తగిన గరిష్ఠ సాధన చేరుకునేలా ఇది సహాయపడుతుంది.
- మార్గదర్శనం ఒక దృక్పథం కూడా: విద్యార్థుల పట్ల సానుకూల వైఖరి, విద్యలోని మిగతా అన్ని దశలకూ ఇది పూరకంగా ఉండి వాటిని మరింత బలంగా, అర్థవంతంగా చేస్తుందనే అవగాహన.
- మార్గదర్శనం వ్యక్తి కోరదగిన వైఖరులు, ప్రవర్తనలు పెంపొందించుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
ప్రముఖుల నిర్వచనాలు
| శాస్త్రవేత్త | మార్గదర్శనం గురించి చెప్పిన ముఖ్య భావం |
|---|---|
| క్రో అండ్ క్రో | సమర్థులైన సలహాదారులు ఏ వయసు వ్యక్తికైనా అందించే సహాయం; దీనితో ఆ వ్యక్తి తన జీవితాన్ని తానే నడుపుకుంటాడు, సొంత దృక్పథం ఏర్పరచుకుంటాడు, సొంత నిర్ణయాలు తీసుకుంటాడు, తన బరువు తానే మోస్తాడు |
| జోన్స్ | దృష్టి వ్యక్తి మీద ఉంటుంది, అతని సమస్యల మీద కాదు; లక్ష్యం స్వీయ నిర్దేశంలో ఎదుగుదల. ఎక్కడికి వెళ్లాలి, ఏమి చేయాలి, తన ఉద్దేశాన్ని ఎలా ఉత్తమంగా సాధించాలి అని వ్యక్తి నిర్ణయించుకోవడానికి ఒకరు ఇచ్చే వ్యక్తిగత సహాయం |
| గుడ్ | వ్యక్తి వైఖరిని, తర్వాతి ప్రవర్తనను ప్రభావితం చేయడానికి రూపొందిన చలనశీల వ్యక్తుల మధ్య సంబంధ ప్రక్రియ; సమాజంలో వ్యక్తి విజయానికి వ్యక్తుల మధ్య సంబంధాలు కీలకం అని నొక్కి చెప్పారు |
| NVGA (అమెరికా జాతీయ వృత్తి మార్గదర్శన సంఘం) | వ్యక్తి తన గురించి, పని ప్రపంచంలో తన పాత్ర గురించి సమగ్రమైన, సరిపడే చిత్రాన్ని ఏర్పరచుకుని అంగీకరించేలా, దాన్ని వాస్తవంతో పరీక్షించుకునేలా, తనకు సంతృప్తి, సమాజానికి లాభం కలిగేలా వాస్తవంగా మార్చుకునేలా సహాయపడే ప్రక్రియ (మొదట డొనాల్డ్ సూపర్ 1951 లో ఇచ్చిన నిర్వచనం, దీనిని NVGA స్వీకరించింది) |
| మోసర్ అండ్ మోసర్ | మార్గదర్శనానికి ఎన్నో అర్థాలు: ఒక దృక్పథం, సేవల సముదాయం, అధ్యయన రంగం |
| ట్రాక్స్లర్ | ప్రతి వ్యక్తి తన సామర్థ్యాలు, ఆసక్తులు అర్థం చేసుకుని, వాటిని వీలైనంత అభివృద్ధి చేసుకుని, జీవిత లక్ష్యాలతో జోడించి, చివరికి సమాజంలో కోరదగిన సభ్యుడిగా పూర్తి, పరిణత స్వీయ మార్గదర్శన స్థితికి చేరేలా చేసే ప్రక్రియ |
| డన్స్మూర్ అండ్ మిల్లర్ | వ్యక్తులకు ఉన్న లేదా వారు సృష్టించుకోగల విద్యా, వృత్తి, వ్యక్తిగత అవకాశాలను అర్థం చేసుకుని తెలివిగా వాడుకునేలా చేసే సాధనం; బడిలో, జీవితంలో సంతృప్తికరమైన సర్దుబాటుకు క్రమబద్ధమైన సహాయం |
| నాప్ | మార్గదర్శన అంశాలు: విద్యార్థి గురించి తెలుసుకోవడం, అతను తనను తాను అర్థం చేసుకునేలా సహాయపడటం, అతను వీలైనంత ఎదిగేలా అతనిలో, అతని పరిసరాల్లో మార్పులు తేవడం |
పరీక్ష కోణం: "తన జీవితాన్ని తానే నడుపుకోవడం, సొంత నిర్ణయాలు, సొంత బరువు" = క్రో అండ్ క్రో. "దృష్టి వ్యక్తి మీద, సమస్య మీద కాదు" = జోన్స్. "చలనశీల వ్యక్తుల మధ్య సంబంధం" = గుడ్. "పరిణత స్వీయ మార్గదర్శనం" = ట్రాక్స్లర్. "దృక్పథం, సేవలు, అధ్యయన రంగం" = మోసర్ అండ్ మోసర్. "విద్యా, వృత్తి, వ్యక్తిగత అవకాశాలు" = డన్స్మూర్ అండ్ మిల్లర్. మార్గదర్శనం ఆదేశం కాదు, నిర్ణయం తీసుకుని పెట్టడం కాదు.
మెమొరీ కోడ్: "క్రో - సొంత, జో - వ్యక్తి, గు - సంబంధం, ట్రా - పరిణతి": క్రో అండ్ క్రో = సొంత నిర్ణయాలు; జోన్స్ = వ్యక్తి మీద దృష్టి; గుడ్ = వ్యక్తుల మధ్య సంబంధం; ట్రాక్స్లర్ = పరిణత స్వీయ మార్గదర్శనం. "మోసర్కు మూడు అర్థాలు" - దృక్పథం, సేవలు, అధ్యయన రంగం.