AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 1 / 15 · విద్య: భావన, ప్రతినిధి సంస్థలు, తాత్త్విక దృక్పథాలు

విద్య: అర్థం, పద వ్యుత్పత్తి, నిర్వచనాలు

సృష్టిలో మానవ జీవితానికి ఒక విశిష్ట స్థానం ఉంది. మనిషి సంఘజీవి. అతని జీవితం సామాజిక, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక, మానసిక, నైతిక జీవన విధానాలతో ముడిపడి ఉంటుంది.

పద వ్యుత్పత్తి

లాటిన్ పదంఅర్థంఈ అర్థం ప్రకారం విద్య
ఎడ్యుకేర్పెంచడం, పోషించడం, వృద్ధిలోకి తీసుకురావడంబాహ్య ప్రక్రియ - ఉపాధ్యాయుడు లేదా ఇతర విద్యా ప్రతినిధుల ద్వారా విద్యార్థికి బయటి నుంచి అందే పరిజ్ఞానమే విద్య. రకరకాల విషయాల సత్యాలు, భావనలు విద్యార్థికి అందించడం
ఎడ్యుసిరేవెలికి తీయడంఅంతర్గత ప్రక్రియ - ప్రతి విద్యార్థిలో అంతర్లీనంగా, గుప్తంగా ఎన్నో శక్తులు దాగి ఉంటాయి. జ్ఞానం నింపడం కన్నా ఆ శక్తులను బయటకు తీసే ప్రక్రియే విద్య

నిర్వచనాల్లో కనిపించే మూడు కోణాలు

విద్యా నిర్వచనాలను విశ్లేషిస్తే ముఖ్యంగా మూడు కోణాలు కనిపిస్తాయి:

  1. ఆధ్యాత్మిక కోణం - మోక్షాన్ని చేరుకోవడమే విద్య.
  2. అంతర్గత శక్తుల కోణం - లోపలి శక్తులను బయటకు తీసుకురావడమే విద్య.
  3. సామాజిక కోణం - సమాజానికి ఉపయోగపడే వ్యక్తిగా తీర్చిదిద్దడమే విద్య.

భారతీయ తత్త్వవేత్తల నిర్వచనాలు

ఎవరువిద్య అంటే
ఋగ్వేదంమనిషిని స్వావలంబకుడిగా, నిస్వార్థపరుడిగా తయారు చేసేదే విద్య
ఉపనిషత్తులుఅవాస్తవం నుంచి వాస్తవంలోకి, చీకటి నుంచి వెలుగులోకి, మరణం నుంచి అమరత్వంలోకి నడిపించేదే విద్య; ఆత్మ సాక్షాత్కారమే విద్య
యాజ్ఞవల్క్యుడుమనిషిని శీలవంతుడిగా, సమాజానికి ఉపయోగపడేవాడిగా తీర్చిదిద్దేదే విద్య
పాణినిప్రకృతి నుంచి పొందే శిక్షణే మానవ విద్య
శంకరాచార్యులుఆత్మ సాక్షాత్కారమే విద్య
అరవింద్ ఘోష్ఆత్మ సిద్ధియే విద్య
ఠాగూర్ప్రకృతితో మనిషికి ఉన్న ఐక్యతలోని నిజమైన సత్యాన్ని చూపి, ఆత్మకు వెలుగునిచ్చి, ప్రేమను పెంచి, జీవితానికి అర్థాన్నిచ్చేదే విద్య

పాశ్చాత్య తత్త్వవేత్తల నిర్వచనాలు

ఎవరువిద్య అంటే
ప్లేటోసరైన సమయంలో ఆనందాన్ని, బాధను అనుభవించే సామర్థ్యమే విద్య. విద్యార్థి శరీరంలో, ఆత్మలో ఉండగల సౌందర్యాన్ని, పరిపూర్ణతను అది అభివృద్ధి చేస్తుంది
అరిస్టాటిల్ఆరోగ్యవంతమైన శరీరంలో ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సును సృష్టించడమే విద్య. అది మనిషి మేధను పెంచి సత్యం, శివం, సుందరం ఆచరించేలా చేసి సంపూర్ణ సంతోషాన్ని ఇస్తుంది
పెస్టాలజీమనిషిలోని అంతర్గత శక్తుల సహజమైన, సామరస్యపూర్వకమైన, ప్రగతిశీల అభివృద్ధే విద్య
జాన్ డ్యూయీవ్యక్తి తన సంభావ్యతలన్నిటినీ నెరవేర్చుకోవడానికి తోడ్పడే సామర్థ్యాలను అభివృద్ధి చేసే అంతర్గత శక్తులను పెంచేదే విద్య
కొమినియస్సంపూర్ణ మానవ వికాసమే విద్య
హెర్బర్ట్నైతిక విలువలు, ఆదర్శాలు ఉన్న సత్ప్రవర్తనను వృద్ధి చేసేదే విద్య

పరీక్ష కోణం: "విద్" = తెలుసుకోవడం. ఎడ్యుకేర్ = బాహ్య ప్రక్రియ (పెంచడం, పోషించడం); ఎడ్యుసిరే = అంతర్గత ప్రక్రియ (వెలికి తీయడం). "ఆరోగ్యవంతమైన శరీరంలో ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సు" - అరిస్టాటిల్. "స్వావలంబన, నిస్వార్థత" - ఋగ్వేదం. "సంపూర్ణ మానవ వికాసం" - కొమినియస్. "సత్ప్రవర్తన" - హెర్బర్ట్. "ఆత్మ సిద్ధి" - అరవింద్ ఘోష్.

మెమొరీ కోడ్: "కేర్ = బయట, సిరే = లోపల" - ఎడ్యుకేర్ బయటి నుంచి నింపుతుంది, ఎడ్యుసిరే లోపలి శక్తిని వెలికి తీస్తుంది. పాశ్చాత్య నిర్వచనాలు "అ-శ-మ": అరిస్టాటిల్ = శరీరం + మనస్సు. "కొ-సం, హె-సత్": కొమినియస్ = సంపూర్ణ వికాసం, హెర్బర్ట్ = సత్ప్రవర్తన.

అంశం 1 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

"ప్రకృతి నుంచి పొందే శిక్షణే మానవ విద్య" అని నిర్వచించినది ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) పాణిని

ప్రకృతి నుంచి మనిషి పొందే శిక్షణనే మానవ విద్యగా పాణిని నిర్వచించాడు.

శంకరాచార్యులు ఆత్మ సాక్షాత్కారమే విద్య అన్నారు; యాజ్ఞవల్క్యుడు మనిషిని శీలవంతుడిగా తీర్చిదిద్దేదే విద్య అన్నాడు; ఠాగూర్ ప్రకృతితో ఐక్యతలోని సత్యాన్ని చూపి జీవితానికి అర్థాన్నిచ్చేదే విద్య అన్నాడు.

ప్రశ్న 2 / 5

కిందివాటిని జతపరచండి: (A) పెస్టాలజీ (B) కొమినియస్ (C) హెర్బర్ట్ (D) ప్లేటో; (1) సంపూర్ణ మానవ వికాసం (2) నైతిక విలువలు, ఆదర్శాలు ఉన్న సత్ప్రవర్తన వృద్ధి (3) సరైన సమయంలో ఆనందాన్ని, బాధను అనుభవించే సామర్థ్యం (4) అంతర్గత శక్తుల సహజమైన, సామరస్యపూర్వకమైన, ప్రగతిశీల అభివృద్ధి

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) A-4, B-1, C-2, D-3

పెస్టాలజీ అంతర్గత శక్తుల సహజ, సామరస్యపూర్వక, ప్రగతిశీల అభివృద్ధి అన్నాడు; కొమినియస్ సంపూర్ణ మానవ వికాసం అన్నాడు; హెర్బర్ట్ సత్ప్రవర్తన వృద్ధి అన్నాడు; ప్లేటో సరైన సమయంలో ఆనందం, బాధ అనుభవించే సామర్థ్యం అన్నాడు. కాబట్టి A-4, B-1, C-2, D-3.

మిగతా జతల్లో కొమినియస్, పెస్టాలజీ, హెర్బర్ట్ నిర్వచనాలు తారుమారయ్యాయి, కాబట్టి అవి తప్పు.

ప్రశ్న 3 / 5

కింది వాక్యాలను పరిశీలించండి. I. ఎడ్యుకేర్ అంటే పెంచడం, పోషించడం; దీని ప్రకారం విద్య ఒక బాహ్య ప్రక్రియ. II. ఎడ్యుసిరే ప్రకారం ఉపాధ్యాయుడు బయటి నుంచి విద్యార్థిలో జ్ఞానాన్ని నింపడమే విద్య. సరైనది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) I మాత్రమే సరైనది

ఎడ్యుకేర్ అంటే పెంచడం, పోషించడం. దీని ప్రకారం ఉపాధ్యాయుడు లేదా ఇతర విద్యా ప్రతినిధుల ద్వారా బయటి నుంచి అందే పరిజ్ఞానమే విద్య, అంటే బాహ్య ప్రక్రియ. కాబట్టి I సరైనది.

ఎడ్యుసిరే అంటే వెలికి తీయడం; విద్యార్థిలో దాగి ఉన్న శక్తులను బయటకు తీసే అంతర్గత ప్రక్రియ. జ్ఞానం నింపడం దాని అర్థం కాదు, కాబట్టి II తప్పు.

ప్రశ్న 4 / 5

విద్యా నిర్వచనాలను విశ్లేషిస్తే కనిపించే మూడు కోణాల్లో లేనిది ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) ఉద్యోగం సంపాదించడమే విద్య

నిర్వచనాల్లో కనిపించే మూడు కోణాలు: ఆధ్యాత్మిక కోణం (మోక్షం), అంతర్గత శక్తుల కోణం (లోపలి శక్తులను బయటకు తీయడం), సామాజిక కోణం (సమాజానికి ఉపయోగపడే వ్యక్తి). ఉద్యోగం సంపాదించడం వీటిలో లేదు.

మిగతా మూడు ఆప్షన్లు ఆ మూడు కోణాలనే చెబుతున్నాయి, కాబట్టి అవి సమాధానం కావు.

ప్రశ్న 5 / 5

ఒక ఉపాధ్యాయుడు "అవాస్తవం నుంచి వాస్తవంలోకి, చీకటి నుంచి వెలుగులోకి, మరణం నుంచి అమరత్వంలోకి నడిపించేదే విద్య" అని బోర్డుపై రాశాడు. ఈ భావన ఎవరిది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) ఉపనిషత్తులు

అవాస్తవం నుంచి వాస్తవంలోకి, చీకటి నుంచి వెలుగులోకి, మరణం నుంచి అమరత్వంలోకి నడిపించేదే విద్య అని ఉపనిషత్తులు చెప్పాయి.

ఋగ్వేదం స్వావలంబన, నిస్వార్థత గురించి చెప్పింది; అరవింద్ ఘోష్ ఆత్మ సిద్ధియే విద్య అన్నాడు; అరిస్టాటిల్ ఆరోగ్యవంతమైన శరీరంలో ఆరోగ్యవంతమైన మనస్సును సృష్టించడమే విద్య అన్నాడు.