పూర్వ ప్రాథమిక, ప్రాథమిక సంవత్సరాల్లో పిల్లల అభ్యసనంలో భాషకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పేదరికం, ఆకలి, అభ్యసన వాతావరణం పిల్లల భాషా బోధనను ప్రభావితం చేస్తాయి. పిల్లలు తమకు తెలిసిన జ్ఞానం నుంచి కొత్త జ్ఞానానికి సంబంధం ఏర్పరుచుకుంటూ నేర్చుకుంటారు. కానీ అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లో ప్రాథమిక పాఠశాలల్లో భాషాపరమైన సౌలభ్యం లేదు.
- పిల్లలకు తెలిసిన భాషలో కాకుండా ఇతర భాషల్లో బోధిస్తే వారు భాషలో సరైన నైపుణ్యం సాధించలేరు. ద్విభాషా సామర్థ్యంలో వెనుకబడటం వల్ల ఆర్థిక అభివృద్ధిలోనూ వెనుకబడతారు. ప్రాథమిక స్థాయి నుంచే వివిధ భాషలను పరిచయం చేస్తే ఈ సమస్యలు తొలగించవచ్చు.
- మాతృభాష ప్రాముఖ్యతను అంతర్జాతీయ ఏకాభిప్రాయం గుర్తించి ద్విభాషా, బహుభాషా విద్యా విధానాన్ని అనుసరిస్తున్నా, బడి దశలో భాషాపరమైన వైఫల్యాన్ని అరికట్టడానికి ఇంకా చర్యలు కావాలి.
అభ్యసనానికి ఆధారం భాష
- భారతీయ విద్యా వ్యవస్థలో భాషే అభ్యసనానికి ఆధారం (భాష ద్వారా అభ్యసనం). బడుల్లో భాషను ఒక సబ్జెక్టుగానూ బోధిస్తారు.
- విద్యార్థి విద్యా వికాస దశలో భాషకు చాలా ప్రాముఖ్యం ఉంది. అది విద్యార్థి భావప్రసారాన్ని, వివిధ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది; చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
- భాష ద్వారానే మనం విషయాలను పరిశీలించడం, విశ్లేషించడం, ప్రశ్నించడం, వాదించడం, ఊహించడం చేస్తాం. పిల్లలు భాషను సాధనంగా చేసుకుని ఎన్నో భావనలు ఏర్పరుచుకుంటారు.
సమస్యలు
- ప్రపంచవ్యాప్తంగా లక్షలాది పిల్లలు బడికి రాకపోవడానికి భాషా సంబంధిత కారణాలు ఒక కారణం.
- చాలా మంది విద్యార్థులు, ముఖ్యంగా బలహీన వర్గాల వారు, ఇంట్లో మాట్లాడే భాష, బడిలో వాడే భాష వేరు వేరు.
- ఇంటి భాషను బడిలో అంగీకరించకపోవడం వల్ల విద్యార్థి ప్రగతి కుంటుపడుతుంది.
- బాలురతో పోలిస్తే బాలికల్లో ప్రగతి శాతం తక్కువ. ఎందుకంటే వారు ఇతర భాషలకు తక్కువగా పరిచయమవుతారు.
మాతృభాష బోధన, భావప్రసారం
- సాధారణంగా పిల్లలు 5 నుంచి 6 ఏళ్ల వయసు వరకు భాషను సహజంగా నేర్చుకుంటారు; భాషను బోధనా మాధ్యమంగా వాడటానికి ముందే ఇది జరుగుతుంది.
- రెండో భాషను బోధనకు వాడాలంటే దానిలో సరైన గ్రహణ సామర్థ్యం కావాలి. కానీ చాలా మంది పిల్లలు బడిలో చేరిన వెంటనే వివిధ సబ్జెక్టులను రెండో భాషలో చదువుతారు.
- చాలా మంది విద్యా ప్రముఖులు, తక్కువ ఆదాయ దేశాలు బహుళ భాషలు బోధించడం చాలా ఖర్చుతో, సమయంతో కూడుకున్నదని భావిస్తారు. కానీ ఈ భాషా విధానాలు విద్యలో ప్రమాణాలు పెంచుతాయనే విషయాన్ని గ్రహించడం లేదు.
- కాబట్టి విద్యా కార్యక్రమాలు మాతృభాషలో భావప్రసారం, బోధన జరిగేలా ఉండాలి. ఉపాధ్యాయ కార్యక్రమాల్లో, సమాజ ఆధారిత కార్యక్రమాల్లో రకరకాల సామగ్రిని తయారు చేయాలి; దీనికి తగిన విధానాలు రూపొందించాలి.
బహుభాషాత్వం
- మన దేశంలో 4 భాషా కుటుంబాలు, 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలు, 1652 మాతృభాషలు ఉన్నాయి.
- పనిచేసే చోట్ల, సామాజిక తరగతుల్లో, బడుల్లో, తరగతి గదుల్లో బహుళ భాషలు ఉన్నాయి. వ్యక్తిగత స్థాయిలో మతం, కులం, ప్రాంతంతో సంబంధం లేకుండా రోజువారీ జీవితంలో ఒకటి కన్నా ఎక్కువ భాషలు వాడతారు.
- మన దేశంలో భాషాపరమైన అసమానత ఉన్నా బహుభాషాత్వం ఉంది. చాలా భాషలు నిర్లక్ష్యానికి గురై రాజ్యాంగపరంగా, రాజకీయంగా, విద్యాపరంగా వెనుకబడ్డాయి.
ఇంగ్లీష్ ఆధిపత్యం
- మన దేశంలో అన్ని భాషల్లో ఇంగ్లీష్ ఆర్థికంగా, విద్యాపరంగా అధికారిక స్థానంలో ఉంది. అధికార భాషగా ఇంగ్లీష్ వివిధ భాషల మధ్య సంబంధాలను మెరుగుపరుస్తూ అంతర్జాతీయ భాషగా గుర్తింపు పొందింది.
- భారతీయ భాషల స్థానం రాజ్యాంగంలోని 8వ షెడ్యూల్లో ఉంది.
- సమాజంలో దిగువ అంతస్తులోని వారు వాడే భాషలు, యాసల్లో తేడా ఉంటుంది.
బోధనా మాధ్యమం, గుర్తింపు సమస్య
- విద్యలో బోధనా మాధ్యమం ఒక ముఖ్య అంశం. మన దేశంలో బహుళ భాషలు, వివిధ సంస్కృతులు ఉన్నాయి. భాషను మాధ్యమంగా వాడి వివిధ విషయాలు బోధిస్తారు.
- విద్యలో భాషను రెండు విధాలుగా వాడతారు: ఒక సబ్జెక్టుగా, బోధనా మాధ్యమంగా. భాష ద్వారానే గణితం, సాంఘిక శాస్త్రం, సామాన్య శాస్త్రం నేర్చుకుంటారు.
- వ్యక్తిని గుర్తించడంలో భాష, సంస్కృతి రెండు ముఖ్య అంశాలు. భాషాభివృద్ధి, బోధనా మాధ్యమం పిల్లవాడి గుర్తింపుపై ప్రభావం చూపుతాయి.
- మన దేశంలో భాషలు అంచెల హోదాలో ఉన్నాయి: ఒకవైపు ఇంగ్లీష్కు ప్రాముఖ్యం, మరోవైపు హిందీ, ఇతర భాషలు 8వ షెడ్యూల్లో.
- తరగతిలో పిల్లవాడి మాతృభాషను తిరస్కరిస్తే అతని సంప్రదాయాన్ని, సంస్కృతిని, సమాజాన్నీ తిరస్కరించినట్లే. దాంతో విద్యార్థి తన గుర్తింపు, అభ్యసనంలో ఆత్మవిశ్వాసం కోల్పోయి వెనుకబడతాడు. కాబట్టి ఉపాధ్యాయుడి వైఖరి కీలకం; బోధనా మాధ్యమానికి కంటే మాతృభాషకు ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి.
- జాతీయ విద్యా విధానం 1986 భాషా అంశాలను చర్చించింది: తరగతి గదిలో, అంగన్వాడీలో ఏ భాషలో బోధించాలి? బడి భాష - ఇంటి భాష తేడాలు, ఉపాధ్యాయుల వైఖరులు అభ్యసనాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి.
- బడిలో ప్రగతి, ప్రాథమిక దశల్లో బడి మానేయడానికి కారణాలు పరిశీలించినప్పుడు, మాతృభాషలో బోధన వల్ల విద్యార్థుల్లో సమగ్రాభివృద్ధి, ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతాయని, జాతీయతకు, సంస్కృతికి అది మూలమని తేలింది. చాలా మంది పిల్లలు బడిలో తమకు పరిచయం లేని భాషలు వాడాల్సి వస్తోంది.
- విద్యార్థులు అక్షరాస్యతను, సబ్జెక్టు విషయాలను మాతృభాషలోనే బాగా అర్థం చేసుకుంటారు; కాబట్టి గుణాత్మక విద్యకు మాతృభాషలో బోధన అవసరం. పుస్తకాలకే పరిమితం కాకుండా నిజ జీవితంలో ఎన్నో సందర్భాలు కల్పిస్తే పిల్లల భాషా జ్ఞానం పెరుగుతుంది.
- మాతృభాషాభివృద్ధికి, బహుళ భాషల్లో విద్యకు ప్రభుత్వాలు కలిసి వ్యూహాలు రూపొందించాలి; ఈ విషయంలో వివిధ దేశాల మధ్య అంతర్జాతీయ సహకారం కూడా పెరగాలి.
పరీక్ష కోణం: భారతదేశం: 4 భాషా కుటుంబాలు, 22 షెడ్యూల్డ్ భాషలు, 1652 మాతృభాషలు. భారతీయ భాషలు 8వ షెడ్యూల్లో. భాష రెండు విధాలుగా: సబ్జెక్టుగా, బోధనా మాధ్యమంగా. పిల్లలు 5-6 ఏళ్ల వరకు భాషను సహజంగా నేర్చుకుంటారు. ఇంటి భాష ≠ బడి భాష అనేది ప్రధాన సమస్య.
మెమొరీ కోడ్: "4 - 22 - 1652" - కుటుంబాలు 4, షెడ్యూల్డ్ భాషలు 22, మాతృభాషలు 1652 (చిన్న సంఖ్య నుంచి పెద్ద సంఖ్యకు). భాష రెండు పాత్రలు "స-మా" - సబ్జెక్టు, మాధ్యమం.