AP DSC స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్ పేపర్లుEnglish Medium

అంశం 9 / 16 · వైవిధ్యం, వైవిధ్య అభ్యసన అవసరాలు

అభ్యసనంలో వైవిధ్యం

బడి వాతావరణంలో, ముఖ్యంగా భారతీయ బడుల్లో సాంఘిక, సాంస్కృతిక, భాషాపరమైన, లింగపరమైన వైవిధ్యాలు కనిపిస్తాయి. అభ్యసనంలో ప్రభావం చూపే ఇతర అంశాలు కూడా ఉన్నాయి.

సాంఘిక, సాంస్కృతిక వైవిధ్యం

అభ్యసనంలో భాషాపరమైన వైవిధ్యం

భారతదేశంలో భాషా వైవిధ్యం అతి సంక్లిష్టమైనది. ఒక చిన్న ప్రాంతంలోనైనా అనేక భాషలు, అనుసంధాన భాషలు మాట్లాడతారు. వేర్వేరు మాతృభాషల విద్యార్థులు, తరగతిలో ఒకే భాష వాడటం వల్ల ఇబ్బంది పడతారు. ఆ ఇబ్బందులు:

అభ్యసనంలో లింగ వైవిధ్యం

NCERT దృష్టిలో లింగ వివక్ష

సంవత్సరంప్రయత్నం
1986NPE (జాతీయ విద్యా విధానం) - ముఖ్యమైన ప్రయత్నం
1992POA (కార్యాచరణ ప్రణాళిక)
2001మహిళా సాధికారత జాతీయ విధానం - ఇదే విషయాన్ని ప్రతిబింబించింది
1975, 1988, 2000, 2005NCERT విద్యా ప్రణాళికా చట్రాలు - లింగ వివక్షపై ప్రత్యేక దృష్టి

అభ్యసనంలో ఇతర వైవిధ్య కారకాలు

పరీక్ష కోణం: వైవిధ్యం గల విద్యార్థుల అనుభవాలు = అమూల్య వనరులు. RTE 2009 ప్రవేశం, హాజరు, చదువు పూర్తి చేయడాన్ని నిర్బంధం చేసింది; కానీ భయం, ఒత్తిడి, ఆందోళన లేని వాతావరణం అవసరం - ఉపాధ్యాయుడే కీలకం. భద్రతా భావాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్య అంశం = లింగభేదం. లింగ వివక్ష తొలగింపు ప్రయత్నాలు: NPE 1986, POA 1992, మహిళా సాధికారత విధానం 2001; NCERT చట్రాలు 1975, 1988, 2000, 2005.

మెమొరీ కోడ్: లింగ వివక్షపై NCERT చట్రాలు "75 - 88 - 2000 - 2005"; విధానాలు "86 - 92 - 2001" (NPE, POA, మహిళా సాధికారత). RTE లక్ష్యం "ప్ర-హా-పూ" - ప్రవేశం, హాజరు, చదువు పూర్తి; దానికి తోడు "భ-ఒ-ఆ లేని తరగతి" (భయం, ఒత్తిడి, ఆందోళన లేని).

ప్రీవియస్ పేపర్స్ బిట్స్ ఇప్పుడు చదివిన దానిపై పరీక్షల్లో వచ్చిన ప్రశ్నలు

ప్రీవియస్ పేపర్స్ · 15 అక్టోబర్ 2026 · పేపర్ 2B ·ప్రశ్న 2

ఆధునిక కాలంలో విద్య అనేది ఇలా ఉండాలి

  1. (1)శిశు కేంద్రీకృతం
  2. (2)ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతం
  3. (3)తల్లిదండ్రుల కేంద్రీకృతం
  4. (4)సమాజ కేంద్రీకృతం
సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) శిశు కేంద్రీకృతం

ఆధునిక విద్య దేని చుట్టూ ఉండాలి అని ఈ ప్రశ్న అడుగుతోంది.

రూసో, ఫ్రోబెల్, జాన్ డ్యూయీ లాంటి విద్యావేత్తలు పిల్లవాడినే విద్యకు కేంద్రంగా చూశారు. శిశు కేంద్రీకృత విద్యలో (Child Centred Education) పిల్లల ఆసక్తులు, అవసరాలు, సామర్థ్యాలు, వైయుక్తిక భేదాలను బట్టి పాఠ్యాంశం, బోధన పద్ధతులు ఉంటాయి. పిల్లలు కృత్యాల ద్వారా, చేస్తూ నేర్చుకుంటారు. ఉపాధ్యాయుడు మార్గదర్శిగా ఉంటాడు. NCF 2005, RTE 2009, NEP 2020 కూడా ఇదే చెబుతున్నాయి.

కాబట్టి సరైన జవాబు ఆప్షన్ (1) శిశు కేంద్రీకృతం.

ఉపాధ్యాయ కేంద్రీకృతం (2) సంప్రదాయ పద్ధతి. అందులో ఉపాధ్యాయుడు చెబుతాడు, పిల్లలు వింటారు. తల్లిదండ్రులు (3), సమాజం (4) విద్యలో భాగస్వాములు మాత్రమే, విద్యకు కేంద్రం కాదు.

గుర్తుంచుకోండి: ఆధునిక విద్య కేంద్రం = పిల్లవాడు; ఉపాధ్యాయుడు = మార్గదర్శి.

అంశం 9 పూర్తయింది

మినీ ఎగ్జామ్: 5 ప్రశ్నలు

ఆప్షన్ ఎంచుకుని, చివర "సమాధానాలు చూపండి" నొక్కండి. స్కోర్, వివరణలు వెంటనే కనిపిస్తాయి.

ప్రశ్న 1 / 5

RTE 2009 విజయవంతం కావాలంటే తరగతిలో క్రియాశీల భాగస్వాములు కావాల్సినవారు ఎవరు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) సాంఘిక-సాంస్కృతిక వైవిధ్యం ఉన్న విద్యార్థులు, ముఖ్యంగా బలహీన వర్గాలవారు

RTE 2009 విజయవంతం కావాలంటే సాంఘిక-సాంస్కృతిక వైవిధ్యం ఉన్న విద్యార్థులు, ముఖ్యంగా బలహీన వర్గాలకు చెందినవారు తరగతిలో క్రియాశీలంగా భాగస్వాములు కావాలి.

ప్రతిభావంతులు, ప్రైవేటు బడి విద్యార్థులు, ఉన్నత ఆదాయ వర్గాల పిల్లలు మాత్రమే అనడం ఈ చట్ట ఉద్దేశానికి విరుద్ధం.

ప్రశ్న 2 / 5

అభ్యసనంలో భాషా వైవిధ్యం గురించి సరైనది: ఒక తరగతిలో సాధారణంగా ఎన్ని భాషలు మాతృభాషగా ఉన్న విద్యార్థులు ఉంటారు?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (3) రెండు లేదా మూడు

భాషా వైవిధ్యం ఉన్న విద్యార్థుల ఇబ్బందుల్లో మొదటిది: ఒక తరగతిలో సాధారణంగా రెండు లేదా మూడు భాషలు మాతృభాషగా లేదా ప్రథమ భాషగా ఉన్న విద్యార్థులు ఉంటారు.

ఒకటి మాత్రమే అయితే భాషా వైవిధ్యమే ఉండదు. పది, ఇరవైకి పైగా అనే సంఖ్యలు చెప్పలేదు.

ప్రశ్న 3 / 5

విద్యార్థుల భద్రతా భావాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్య అంశం ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (1) లింగభేదం

విద్యార్థుల భద్రతా భావం, వారి విజయాల సంబంధంపై జరిగిన పరిశోధనల ప్రకారం ఈ భద్రతా భావాన్ని ప్రభావితం చేసే ముఖ్య అంశం లింగభేదం.

బడి రంగు, గది పరిమాణం, పుస్తకాల సంఖ్యను ముఖ్య అంశాలుగా చెప్పలేదు.

ప్రశ్న 4 / 5

NCERT విద్యా ప్రణాళికా చట్రాల్లో లింగ వివక్షపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టిన సంవత్సరాల సరైన వరుస ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (2) 1975, 1988, 2000, 2005

NCERT 1975, 1988, 2000, 2005లో రూపొందించిన విద్యా ప్రణాళికా చట్రాల్లో లింగ వివక్షపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించారు.

మిగతా వరుసల్లోని సంవత్సరాలు ఈ చట్రాలవి కావు.

ప్రశ్న 5 / 5

వైవిధ్యం ఉన్న విద్యార్థుల విషయంలో బోధకులు చేసే పొరపాటు ఏది?

సమాధానం, వివరణ

సరైన సమాధానం: (4) అందరి అభ్యసన ప్రమాణాలు ఒకేలా ఉండాలని అనుకోవడం

విద్యార్థుల ప్రావీణ్యాన్ని సరిగా కొలవలేక బోధకులు తప్పుడు అంచనాలతో అందరి అభ్యసన ప్రమాణాలు ఒకేలా ఉండాలని అనుకోవచ్చు - ఇది పొరపాటు.

భిన్నతలను గుర్తించడం, పూర్వ జ్ఞానాన్ని గమనించడం, తరగతిని సమ్మిళిత అభ్యసన ప్రదేశంగా చూడటం - ఇవి సరైన పద్ధతులు.